(TIỂU LUẬN) thành tựu về chữ viết và văn học của nền văn minh hy lạp la mã cổ đại

Chính vì vậy em xin được chon đề tài “ Thành tựu về chữ viết và văn học của nền văn minh Hy Lạp- La Mã cổ đại ” cho tiểu luận học phần Lich sử văn minh thế giới của mình 2.. Mục tiêu và

MỤC LỤC

A, MỞ ĐẦU 1

1: Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của tiểu luận 1

3, Phương pháp nghiên cứu 1

4, Phạm vi và đối tượng 1

5, Kết cấu của tiểu luận 2

B, NỘI DUNG 2

Chương 1 Những cơ sở tạo nên nền văn minh Hy Lạp - La Mã cổ đại 2

1.1: Hy Lạp cổ đại 2

1.2: La Mã cổ đai 3

Chương 2 : Những thành tựu về chữ viết và văn học của Hy Lạp – La Mã cổ đại 5

2 1 : Thành tựu về chữ viết 5

2.2: Thành tưu về văn học 6

Chương 3 : Đánh giá những thành tựu về chữ viết và văn học của Hy Lạp-La Mã cổ đại 22

3.1 : Thành tựu về chữ viết 22

3.2 : Thành tựu về văn học 22

KẾT LUẬN 23

Phụ lục 24

A, MỞ ĐẦU

1: Lý do chọn đề tài

Văn minh Hy Lạp La Mã với sự đặc sắc và những thành tựu tuyệt vời của mình đã tạo nên một ảnh hưởng vô cùng to lớn đối với phương Tây nói riêng và toàn thể nhân loại nóichung Hy Lạp và La Mã cổ đại chính là cái nôi của nền văn minh phương Tây Karl Max(Các-mác) từng nói “ Không có cơ sở nền văn minh Hy Lạp cổ đại và đế quốc La Mã thì không có Châu Âu hiện đại” Nhắc đến những thành tựu của văn minh Hy Lạp – La Mã

cổ đại thì không thể không nhắc đến chữ viết và văn học Chính vì vậy em xin được chon

đề tài “ Thành tựu về chữ viết và văn học của nền văn minh Hy Lạp- La Mã cổ đại ” cho tiểu luận học phần Lich sử văn minh thế giới của mình

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của tiểu luận - Mục tiêu :

+ Chỉ rõ những thành tựu về chữ viết và văn học mà Hy Lạp-La Mã cổ đại đã đạt được +Lí giải nguyên nhân đạt được những thành tựu kể trên

+ Đánh giá những thành tựu về văn học và chữ viết của Hy Lạp- La Mã cổ đại

-Nhiệm vụ

+ Phân tích, trình bày , lấy dẫn chứng về những thành tự về chữ viết và văn học của Hy Lạp – La Mã cổ đại

+ Tìm hiểu nguyên nhân đạt được những thành tựu kể trên

+ Chỉ rõ được vai trò và ý nghĩa của những thành tựu đó

3, Phương pháp nghiên cứu

+ Về không gian: Đề tài tập trung nghiên cứu những thành tựu về chữ viết và văn học của

Hy Lạp -La Mã thời kỳ cổ trung đại

+ Về thời gian: Các thông tin, số liệu phản ánh trong tiểu luận tập trung chủ yếu trong

khoảng thời gian những năm Trước công nguyên

5, Kết cấu của tiểu luận

- Chương 1 : Những cơ sở tạo nên nền văn minh Hy Lạp -La Mã cổ đại

- Chương 2 : Những thành tựu về chữ viết và văn học của Hy Lạp-La Mã cổ đại

- Chương 3 : Đánh giá những thành tựu về chữ viết và văn học của Hy Lạp-La Mã

cổ đại

B, NỘI DUNG

Chương 1 Những cơ sở tạo nên nền văn minh Hy Lạp và La Mã cổ đại

1.1: Hy Lạp cổ đại

1.1.1: Địa lí và dân cư

* Lãnh thổ của Hy Lạp cổ đại rộng lớn hơn nước Hy Lạp ngày nay, bao gồm: miền Nambán đảo Ban căng, các đảo bên ngoài biển Êgiê và miền ven biển phía Tây Tiểu Á, trong đóquan trọng nhất là miền Nam bán đảo Bancăng, tức là vùng lục địa Hy Lạp

Điều kiện địa lí đó đã giúp cho Hy Lạp cổ đại trở thành nước có nền công thương nghiệpphát triển, đồng thời có thể tiếp thu ảnh hưởng của văn minh cổ đại phương Đông

* Cư dân của Hy Lạp cổ đại bao gồm nhiều tộc người: người Êôliêng chủ yếu cư trú ởphía Bắc bán đảo Bancăng và một phần Trung Bộ (đồng bằng Bêôxi), người Êôliêng ở vùngBắc bán đảo Pêlêpônedơ và người Đô riêng ở Bắc bán đảo Pêlêpônedơ, đảo Crết và các đảokhác ở phía Nam biển Êgiê

1.1.2:Sơ lược lịch sử cổ đại Hy Lạp

a Thời kì văn hóa Crét-Myxen và thời Hôme.

* Thời kì văn hóa Cret và Myxen: Từ sớm, vùng biển Êgiê mà trung tâm là đảo Cret và

vùng Myxen ở bán đảo Pêlêpônedơ đã từng tồn tại những nền văn minh rực rỡ

Cret - Myxen là một nền văn minh của xã hội có giai cấp và nhà nước, cũng giống như văn minh phương Đông cổ đại, bị tàn tạ vào thiên niên kỷ II TCN, cùng với những cuộc thiên di của các tộc ngời Hi Lạp từ phía Bắc tràn xuống, chinh phục và định cư Văn minhCret – Myxen là nền văn minh mở đầu của lịch sử Hi Lạp, nhưng nền văn minh tiếp theo

đó không tiếp nối thành tựu của nó

*Thời kì Hôme (thế kỉ XIIX TCN):

Gọi là thời kì Hôme vì giai đoạn này được phản ánh trong hai tập sử thi Iliat và Ôđixê của Hôme.

Đây là thời kỳ tan rã của xã hội thị tộc - bộ lạc trong cộng đồng những tộc người Hi Lạp (Đôrien và Iônien) thiên di từ phía Bắc xuống

- Chế nộ nô lệ sơ khai đã ra đời song mang nặng tính chất nô lệ gia trưởng, có nhiều nét giống với xã hội cổ đại phương Đông

b,Thời kỳ xuất hiện và phát triển lên đến đỉnh cao của xã hội có giai cấp, nhà nước trong lịch sử Hi Lạp ( Thời kì thành bang -thế kỷ VIII - V TCN)

* Sau thời đại Hôme, Hi Lạp bước vào giai đoạn hình thành và phát triển xã hội có giai cấp và nhà nước Từ thế kỷ VIII đến thế kỷ VI TCN, các thành bang Hi Lạp dần hình thành

và phát triển, nổi bật là Xpác (Sparte) và Aten (Athen)

*Chế độ chiếm hữu nô lệ hình thành và phát triển, nền kinh tế Hi Lạp cổ đại dựa trên cơ

sở của nó, với hoạt động chính là thủ công nghiệp và mậu dịch hàng hải Các thành bang

Hi Lạp trở thành trung tâm văn minh thời cổ đại với những thành tựu rực rỡ chưa từng

1.2.1 Địa lí và dân cư

* La Mã (Rôma) là tên một quốc gia cổ đại, phát nguyên từ bán đảo Ý Đây là một bán đảo dài và hẹp ở Nam Âu, hình chiếc ủng vươn ra Địa Trung Hải, diện tích khoảng

300.000 km2 , phía Bắc có dãy Anpơ ngăn cách Ý với châu Âu; phía Nam có đảo Xixin,phía Tây có đảo Coocxơ và đảo Xacdennhơ.

Là vùng có nhiều đồng bằng màu mỡ và đồng cỏ thuận lợi cho việc chăn nuôi gia súc Ýcòn nhiều kim loại như đồng, chì, sắt để chế tạo công cụ sản xuất, vũ khí Bờ biểnphía Đông không thuận tiện cho tàu bè đi lại nhưng phía Nam có nhiều vịnh và cảng tốt

- Bán đảo Ý lớn gấp 5 lần bán đảo Hy Lạp Sau khi làm chủ bán đảo Ý, La Mã còn xâmchiếm các vùng bên ngoài, lập thành một đế quốc rộng lớn bao gồm đất đai của 3 châu: Âu,

Á, Phi, bao quanh Địa Trung Hải

*Cư dân chủ yếu và có mặt sớm nhất ở bán đảo Ý gọi là người Ý (Italoes) Trong đó bộ phận sống ở vùng Latium được gọi là người Latinh đã dựng lên thành La Mã trên sông Tibrơ, từ đó họ được gọi là người La Mã Ngoài ra còn có ngời Gôloa, người Etơruxcơ ởmiền Bắc và miền Trung, còn người Hy Lạp thì ở các thành phố ven biển phía Nam và đảo Xixin

1.2.2.:Sơ lược lịch sử La Mã cổ đại: Có 2 thời kì lớn

a Thời kì cộng hòa

* Nhà nước La Mã ra đời vào giữa thế kỉ VI TCN, có vua, Viện nguyên lão và Đại hội nhân dân Vào khoảng 510 TCN, người La Mã nổi dậy, bãi bỏ ngôi vua, thành lập chế độ cộng hòa Bên trên Viện nguyên lão và Đại hội nhân dân là 2 quan chấp chính có quyền ngang nhau, nhiệm kì một năm

*Từ thế kỉ IV TCN, La Mã không ngừng tấn công bên ngoài, trải qua hơn một thế kỉ La

Mã chinh phục được toàn bộ bán đảo Ý, mở rộng lãnh thổ gồm vùng bờ biển Bắc Phi, miền Đông Tây Ban Nha, miền Nam xứ Gôlơ, bán đảo Xácdennhơ, đảo Coocxơ Đến giữa thế kỉ I TCN La Mã chiếm toàn bộ vùng đất đai rộng lớn Địa Trung Hải, sát nhập

Ai Cập vào bản đồ La Mã năm 30 TCN La Mã trở thành đế quốc mênh mông Địa Trung Hải trở thành một cái hố nhỏ nằm gọn trong đế quốc La Mã

b Thời kì quân chủ

*Từ chế độ cộng hòa sang chế độ quân chủ

Từ thế kỉ I TCN, chế độ cộng hòa La Mã dần bị chế độ độc tài thay thế Năm 82 TCN, Xila tuyên bố làm độc tài suốt đời, nhưng đến năm 79 TCN vì ốm nặng phải từ chức và đến năm

78 TCN thì chết 28 Sau khi đàn áp cuộc khởi nghĩa nô lệ Xpactacut ở La Mã đã xuất hiện

xuất hiện chính quyền tay ba lần thứ hai: Antôniút, Lêpiđút, Ốctavianaút Cuối cùngchính quyền nằm trong tay Ốctavianút với danh hiệu là Ôgút-Đấng chí tôn, tuy vẫn khoáccái áo chế độ cộng hòa nhưng thực chất đã chuyển sang chế độ chuyên chế.

*Sự suy vong của đế quốc La Mã

- Đến thời quân chủ, chế độ nô lệ La Mã ngày càng khủng hoảng trầm trọng Năm 395,

đế quốc La Mã bị chia thành hai đế quốc: Đông La Mã đóng đô ở Cônxtantinốplơ và đếquốc Tây La Mã đóng đô ở La Mã Thế kỉ IV, người Giecman bao gồm nhiều tộc người đã

di cư ồ ạt vào lãnh thổ của đế quốc La Mã

- Sang thế kỉ V, một số bộ lạc Giecman thành lập các vương quốc của mình trên đất đai của Tây La Mã Năm 476, thủ lĩnh quân đánh thuê người Giecman đã lật đổ ông vua cuối cùng của đế quốc Tây La Mã rồi tự xưng là hoàng đế Sự kiện đó đánh dấu sự diệt vong của

đế quốc Tây La Mã đồng thời chấm dứt chế độc chiếm hữu nô lệ

- Còn đế quốc Đông La Mã thì vẫn tiếp tục tồn tại và đi dần vào con đường phong kiến hóa, được gọi là đế quốc Bidantium đến 1459

Chương 2 : Những thành tựu về chữ viết và văn học của Hy Lạp – La Mã cổ đại

1400 TCN), chưa dịch được, B – muộn hơn (1400 – 1200 TCN), đã dịch được Tuy vậy

đó là hai thứ chữ không được tiếp tục phát triển

b, Chữ cái Hi Lạp : Qua quan hệ buôn bán (thế kỷ IX – VIII TCN), họ kế thừa và phát

triển từ chữ viết của người Phênixi (Phoenician), một tộc người chuyên về buôn bán đường biển trên Địa Trung Hải Bảng chữ cái của người Hi Lạp ban đầu có 40 chữ cái, rồi

có 24 chữ cái (18 phụ âm, và 6 nguyên âm) Ưu điểm : Tính khái quát hóa cao, với cách ghép linh hoạt, có thể thể hiện mọi kết quả của tư duy Hệ thống chữ cái Slavơ và Latinh

2.1.2: La Mã cổ đại

Theo nhiều nguồn tài liệu, người La Mã chính thức có chữ viết vào thế kỉ VI TCN cónguồn gốc từ văn tự Hi Lạp Trên cơ sở chữ viết Hy Lạp cổ, người La Mã đã bổ sung vàhoàn thiện, đặt ra một loại chữ riêng của mình mà ngày nay ta quen gọi là chữ Latinh.Với hệ thống chữ viết đơn giản và tiện lợi, tiếng Latinh đã ngày càng trở nên phổ biến vàđược sử dụng rộng rãi ở các nước thuộc đế chế La Mã Chữ Latinh chính là nguồn gốccủa nhiều ngôn ngữ châu Âu hiện đại (Ý, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Pháp…Người La

Mã còn để lại hệ thống chữ số mà ngày nay người ta vẫn thường dùng và quen gọi là chữ

số La Mã

Có thể nói, từ bảng chữ cái Latinh, chúng ta có những ngôn ngữ mà ngày nay được sửdụng làm ngôn ngữ chung cho cả thế giới, trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, vănhóa-xã hội, khoa học, nghệ thuật…mang mọi nền văn hóa của các quốc gia dần xích lạigần nhau hơn

2.1.3 : Nguyên nhân thành tựu

Nhờ tiếp thu được những thành tựu về chữ viết của người Phênixi trước đó cùng với sựhiểu biết, nỗ lực học hỏi và sáng tạo không ngừng nghỉ

2.2: Thành tưu về văn học

2.2.1: Thần thoạị

a, Hy Lạp

* Thuật ngữ thần thoại – Mitologia (tiếng Nga), Mythology (tiếng Anh) , Mythologie

(tiếng Pháp) xuất phát từ chữ Hi Lạp Mythologos (Mythos : truyền thuyết ; logos : lời nói, truyện kể, học thuyết)

* Thần thoại Hi Lạp là thể loại văn học ra đời sớm ( trước khi có chữ viết ), hình thành

chủ yếu trong thời kỳ tan rã của xã hội thị tộc, bộ lạc (thế kỷ XI - IX) và phát triển thànhmột hệ thống hoàn chỉnh vào thế kỷ VIII TCN – VII TCN Đây là một hệ thống các truyện

kể phong phú đẹp đẽ xếp vào hàng những truyện hay nhất thế giới

*Nội dung , nghệ thuật của thần thoại Hy Lạp

-Nội dung : Thần thoại ra đời trong điều kiện trình độ phát triển của xã hội còn thấp và

được thể hiện dưới hình thức truyền thuyết, những câu chuyện hoang đường về giới tự

nhiên, xã hội và con người, song thể phản ánh quá trình nhận thức của con người về thế giới xung quanh, kinh nghiệm sống , ước mơ và khát vọng của con người bấy giờ+ Thần thoại phản ánh nội dung hiện thực đất nước Hy Lạp cổ đại

Cuộc sống của xã hội Hi Lạp thời cổ đại được miêu tả sống động và huyền thoại hóa trong hệ thống truyện thần thoại

Nền sản xuất, trình độ sản xuất và công cụ lao động được miêu tả khá rõ nét trong những câu chuyện có vẻ hoang đường về các vị thần

Cuộc đấu tranh chống kẻ thù bốn chân và hai chân: Thiên nhiên hung dữ gây bao tai họa cho con người cổ đại Nạn hồng thủy, núi lửa , động đất, bão táp, thú dữ thúđộc đều được miêu tả sinh động trong thần thoại Truyện thần Apollon tiêu diệt mãng xà vùng Denph, truyện sư tử Nemee, bò rừng, chó ngao Xerbe, ác điểu … bị dũng sĩ Heracles chinh phục hoặc tiêu diệt Con người đã phải chiến đấu gay go, ácliệt để chinh phục thiên nhiên hoang dã mà sản xuất, làm ăn Cuộc xung đột giữa con người chân chính chống những kẻ thù hai chân – những tên xâm lược tham lam cũng được miêu tả hấp dẫn

Sinh hoạt xã hội, phong tục tập quán cũng được miêu tả phong phú trong thần thoại:

+ Thần thoại phản ánh tư tưởng, tình cảm của người Hi Lạp cổ

Chủ nghĩa duy vật thô sơ hình thành:.

Nội dung nhân văn đậm đà trong thần thoại Hi Lạp

 Phân biệt ý niệm chính- tà từ rất sớm: Trong những gia hệ thần, người kể

chuyện biểu lộ rõ thái độ ca ngợi các vị thần tích cực và phê phán các thần tiêu cực

 Tư tưởng đạo lí công bằng được đề cao( trừng phạt và khen thưởng).

 Thái độ trân trọng tất cả những gì có ích cho cuộc sống con người.

 .Đề cao những tình cảm đạo đức lớn lao

-Nghệ thuật : Đó là tính lãng mạn và cái đẹp cổ đại, chất thơ, trí tưởng tượng tràn đầy

trong thần thoại

*Thần thoại Hi Lạp, cùng với anh hùng ca, thể hiện thời kỳ lịch sử quan trọng của Hi Lạp : Chuyển tiếp từ xã hội nguyên thủy sang xã hội có giai cấp và nhà nước Giữa thần

thoại và anh hùng ca vừa đan xen, vừa nối tiếp, trong đó thần thoại là khúc dạo đầu, thể hiện tiến trình lịch sử đầu tiên ấy.

* Phân loại :Có thể chia hệ thống thần thoại Hi Lạp ra ba nhóm:

-Truyện về các gia hệ thần : Thế giới các thần đông đảo, với nhiều thế hệ, nhiều mối

quan hệ phức tạp Dưới đây chỉ là các vị thần linh tiêu biểu cho hệ thống thần linh

đông đảo ấy

Ban đầu vũ trụ chỉ là một khối hỗn mang Kaốt (Chaos), từ đó sinh ra thần đất mẹ Gaia Thần Gaia sinh thần bầu trời Uranos Rồi Gaia và Uranos kết hôn, sinh ra 12 thần khổng

lồ Tităng (Titan), gồm 6 nam thần và 6 nữ thần Đây là thế hệ “ các thần già ” Trong cácthần đó, thần Cronos đã lật đổ cha mình – Uranos để chiếm ngôi vi chúa tể Các thần Tităng kết hôn với nhau theo cặp, sinh ra nhiều con

Các thần con của Tităng gọi là thế hệ “ các thần trẻ “ Một trong số đó, thần Dớt (Zeus), con trai của Crônốt (Cronos), đã lãnh đạo các thần trẻ đánh bại “ các thần già “ và cai trị thế giới, ngự trên đỉnh Ôlympơ (Olympe, một ngọn núi ở Bắc Hi Lạp, phân biệt với thànhphố Olimpia, nơi tổ chức thế vận hội Olimpic, nằm trên bán đảo Pêlôpône) Trong thế giới thần linh đông đúc ấy có 12 thần tiêu biểu do Dớt đứng đầu (Một số vị thần già thamgia phe Dớt cũng tiếp tục cai quản thế giới, như thần Mặt trời Hêliốt)

Thần Dớt (Zeus) : thần tối cao, ( cha của các thần )và của con người và thần sấm sétThần Đêmêtê : chị ruột Dớt, nữ thần nông nghiệp, tạo ra sự phì nhiêu

Thần Hađét : anh ruột Dớt, thần cai quản thế giới âm phủ

Thần Hestia : chị ruột Dớt, thần cai quản bếp lửa gia đình

Thần Pôsêiđông : anh ruột Dớt, thần biển và các nguồn nước

Thần Hêra : em gái và vợ Dớt, quản lý việc hôn nhân và bảo vệ các bà mẹ khi sinh nởThần Apôlô : con trai Dớt, thần ánh sáng và nghệ thuật

Thần Áctêmít : con gái thần Dớt, nữ thần săn bắn

Thần Aphrôđit : Nữ thần tình yêu và sắc đẹp

Thần Ares : con trai Dớt, thần chiến tranh

Thần Hêphaixtốt: con trai Dớt, thần lửa – thợ rèn

Thần Atêna: con gái Dớt, thần trí tuệ, bảo trợ Aten và sự phát triển của khoa học,

nghệ thuật, nghề thủ công

Thần Promete: thần đã sáng tạo ra loài người và mang ngọn lửa xuống trần gian Vì thế, Prômêtê bị xiềng vào núi, hàng ngày có con đại bàng đến xé lồng ngực để ăn gan, khi ngày mới bắt đầu, lá gan lại như cũ và tiếp tục chịu cực hình đó Về sau, thần được Heraclex, con trai thần Dớt với một người trần đến cứu thoát Câu chuyện này là đề tài của vở kịch “Promete bị xiềng” của nhà bi kịch Etsin

Thần thoại Hi Lạp có nét đặc trưng : hình ảnh, cuộc sống, những đặc điểm vê tâm lý, tính cách gần gũi với con người Đó là sự thần thánh hóa con người, hội tụ những nét đẹp của con người (dũng cảm, hảo hiệp, vì nghĩa lớn, yêu chân lý và cái đẹp) cũng như những khiếm khuyết của con người (sự độc ác, tính tị hiềm, ghen tuông,…)

Nhà thơ Hê-đi-ốt, sống khoảng cuối thế kỷ VIII, đầu thế kỷ VII TCN đã viết “ Gia phả các thần “, phân rõ ba triều đại thần linh, sắp xếp nên một hệ thống thần linh hoàn chỉnh

-Sự tích các thành bang

Truyện sự tích Châu Âu và một số thành bang: Vua Agienor thành Sidon, con trai củathần Pozeidon và tiên nữ Okenaid xứ Libie sinh ra Vua Agienor sinh bốn con trai làCadmos, Phenicie, Kilice và Phinee và một gái tên là Europe Nàng xinh đẹp như ánhsáng Một đêm nằm mơ thấy hai mảnh đất khổng lồ cách nhau một quãng biển rộng, mộtmảnh gọi là Asie, còn mảnh kia chưa biết gọi là gì Hai mảnh đất hoá thành hai người phụ

nữ tranh nhau dữ dội giành bắt lấy nàng Europe Cuối cùng người phụ nữ tên Asie đànhthua cuộc Người kia nuôi dưỡng chăm sóc Europe đến khi trưởng thành… Tỉnh giấc mơ

cô kể lại với vua cha Điềm chẳng lành ? Một ngày kia thần Zeus quyến rũ nàng, thần hoálàm một con bò mộng lông vàng óng, đôi sừng cong như vầng trăng, vầng trán toả ánhsáng bạc lấp lánh Con bò đến gần nàng Europe, dụi đầu vào cánh tay, thè lưỡi liếm bàntay nàng , quì xuống bên nàng Hơi thở của nó cũng toả hươgn thơm ngát Nàng vuốt ve

nó rồi ngồi lên lưng Bất chợt nó vùng chạy, lao xuống nước biển , nàng gào thét kêu cứu.Con bò bơi trên biển như cá Những nàng tiên nữ biển cả Nereid lội hai bên rẽ nước hộtống, Europe vẫn khô ráo khi con bò cập bờ một hòn đảo đô thành tên là Cret Thần Zeushiện nguyên hình uy nghiêm đẹp đẽ, tỏ tình với nàng Sau đó Europe sinh hạ ba người contrai là: Minos, Radamante và Sarpedon Những người dân xứ đảo này lấy tên nàng đặt têncho toàn bộ vùng đất phía Tây là Europe nghĩa là châu Âu

Vua Agenor từ khi nàng Europe mất tích liền sai bốn con trai là Cadmos, Phenicie , Kilice

và Phinee và tuyên bố nếu không tìm thấy em gái thì chớ quay về Vượt bao gian khổkhông tìm thấy em gái Europe, mỗi người đi mỗi ngả và khai phá, xây dựng quê hươngmới Đó là những đô thành rải rác ở châu Âu và Hi Lạp mà họ trở thành các vị vua (cácthành bang Phenixi, Kiliki, Xanmidessos và Cadmee tức là Thebes nổi tiếng Hi Lạp) Hầu như cả trăm thành bang ở Hi Lạp đều được kể đến trong những cuộc xây dựng củanhững người anh hùng thần thoại Hi Lạp

-Sự tích các anh hùng , nghệ nhân , nghệ sĩ bán thần

Người dân Hi Lạp tin rằng những người có tài năng xuất chúng, phẩm chất tuyệt vờihuyền bí, chắc hẳn phải mang dòng máu thần linh Ngôn ngữ thi ca và trí tưởng tượngphong phú với một lối tư duy đặc sắc Hi Lạp đã sáng tạo cả một hệ thống thần thoại hùng

vĩ với khoảng 3000 nhân vật thần linh và bán thần, người trần Các nhân vật đầy nhữngước mơ, khát vọng, đau khổ, vui sướng, hạnh phúc và sụp đổ .như con người Hi Lạpvậy

Dưới đây giới thiệu một số truyện thần thoại tiêu biểu:

SỰ TÍCH THẦN APOLLON (Heliot)

APHRODITE – NỮ THẦN SẮC ĐẸP VÀ TÌNH YÊU (tên La mã:

Venus) THẦN RƯỢU NHO DIONISOTE (Bacchus)

CUỘC ĐỜI ANH HÙNG HERACLES (Hercules)

NỮ THẦN ATHENA THI ĐẤU VỚI CÔ THỢ DỆT

ARAKNEE TRUYỆN TÌNH CỦA DANH CA ORPHEE

*Vai trò của thần thoại Hy Lạp

-Đối với Phương Tây, ảnh hưởng của thần thoại Hi Lạp xuyên suốt và bao trùm mọithời kì, mọi loại hình nghệ thuật và sinh hoạt văn hóa“Không có thần thoại Hi Lạp thìkhông có nghệ thuật Hi Lạp” (nhận xét của Karl Marx)

-Thần Thoại Hi Lạp là kho điển tích vô tận cho mọi trào lưu văn học – nghệ thuậtchâu Âu kể từ thời đại Phục Hưng về sau

b, La Mã : La Mã hầu như tiếp thu hoàn toàn kho tàng thần thoại và hệ thống các thần

của Hy Lạp nhưng đặt lại tên cho các vị thần đó Ví dụ: - Thần Dớt của Hy Lạp trở thành

Giupite của La Mã - Thần Nêva - vợ thần Dớt của Hy Lạp thành thần Giumông - vợ của Giupite của La Mã…

2.2.2 : Thơ

a,Hy Lạp :

* Nhắc đến thơ ca Hy Lạp không thể không kể đến 2 tác phẩm nổi tiếng là sử thi I-li-át

và Ô-đi-xê do Hô-me- một nhà thờ khiếm thị sáng tác

- Cuộc đời của nhà thơ Hô-me(Homère) :

Về cuộc đời của Homère thời cổ đại không để lại một bằng chứng hay tài liệu nào

chính xác Có tới 8 bản tiểu sử khác nhau Theo truyền thuyết ông ra đời khoảng năm

1102 TCN Hiện nay phần lớn các nhà nghiên cứu cho rằng ông sống khoảng cuối thế

kỷ IX đầu thế kỷ VIII TCN

Homère có thể đã sinh ra bên bờ sông Méles Gần đô thị Xmiếcnơ Cha không rõ tên, mẹ ông là bà Krethéis, đã đặt tên cho ông là Mêlêxigen (Mélésigène) Nhà nghèo, ông được một thầy giáo là Phémios nuôi nấng ăn học Sau khi Phémios chết, ông nối nghiệp cha nuôi làm nghề dạy học Một thương nhân vì khâm phục tài năng của ông đã mời ông đi dulịch Ông đã qua thăm Ai cập, Libi, Ý, Tây Ban Nha, ghi chép được nhiều điều Trở về quê hương ông làm nghề ca hát để sinh sống Ông cũng mang tên Homère (Mù) từ đấy.Ông đã tới đảo Kios, được một gia chủ mời ở lại dạy học, cưới vợ và có hai con gái, sáng tác Iliade và Odyssé Mặc dù tuổi già và bị mù, ông vẫn còn lòng ham muốn hiểu biết Ông lại lên đường đi thăm Samos và dự định sẽ đến thăm thủ đô Athène Bị ốm nặng, dọc đường ông qua đời

- I-li -át(Iliade) : Iliade là bản anh hùng ca chiến trận, dài 15.453 câu thơ và chia ra làm

24 khúc ca

+ Tóm tắt nội dung cốt truyện: Quân Hy Lạp đánh thành Troie gần 10 năm nhưng thành

vẫn đứng vững Trong một trận đánh vào một đô thị gần thành Troie, quân Hy lạp chiến thắng, thu được nhiều chiến lợi phẩm trong đó có hai người con gái đẹp là nàng Bryséis và Chryséis, con gái của ông già Chrysès, thủ tự đền thờ thần Apollon Chryséis được dâng chochủ tướng là Agamennon và Bryséis cho Achille, viên tướng tài nhất trong hàng ngũ quân

Hy Lạp Chrysès mang lễ vật tới chuộc con không được, còn bị lăng nhục Ông nổi giận cầu xin thần Apollon giáng họa xuống quân Hy Lạp

Quân Hy Lạp Bị thần Apollon bắn tên vô hình gây bệnh dịch, chết vô số Một đại hội toàn quân mở ra để tìm nguyên nhân tai họa.Quân sĩ buộc Agamennon phải trả Chryséis cho thủ tự đền Apollon Bù lại, Agamennon bắt nàng Bryséis của Achille Hành động trịch thượng đó khiến Achille giận sôi máu Ðể trả thù, từ đó quân đội của Achille không trợ chiến quân Hy Lạp nữa Achille lại nhờ mẹ là nữ thần Thétis lên thiên đình cầu thần Zeus trừng trị quân Hy Lạp.

Quân Troie dần dần phản công dữ dội, đuổi quân Hy Lạp ra tận bờ biển, hạ trại bao vây Agamennon định rút lui nhưng Diomède phản đối Agamennon cử sứ giả đi xin lỗi

Achille, hứa sẽ trả lại nàng Bryséis và còn bồi thường trọng hậu, mong Achille trợ chiến,nhưng chàng cự tuyệt lạnh lùng Quân Hy Lạp ra sức chống đỡ Achille liền cử bạn chiếnđấu là Patrocle thay mặt chàng ra quan sát chiến trường Patrocle cùng quân Hy Lạp phản công thắng lợi Quá say mê với chiến tích, Patrocle truy kích quân Troie về tận bờ thành Quân Troie được thần Apollon giúp sức bao vây đánh Patrocle bị thương Hector, một dũng tướng thành Troie xông đến giết chết Patrocle

Hay tin bạn chết Achille đau đớn rụng rời Dù mẹ đã khuyên răn, Achille vẫn quyết tâmxung trận để trả thù cho bạn Thétis lên thiên cung nhờ thần Héphaitos rèn cho con mìnhmột bộ áo giáp và vũ khí mới Achille nguôi giận, hòa giải với Agamennon rồi xuất trận.Ðến giai đoạn này, cuộc chiến lại trở nên khốc liệt Với lòng trả thù cho bạn, Achille truy sát quân Troie Cuối cùng quân Troie chạy trốn cả vào thành, chỉ còn một mình Hector đứng lại chờ giao chiến với Achille trước cổng thành Xké, dù mẹ cha chàng khóc lóc van nài chàng hãy trốn vào thành Vì danh dự, Hector buộc phải tử chiến với Achille Thần Zeus bắt cân tử mệnh Dĩa cân nghiêng về phía Hector Athéna buộc phải thôi giúp

Hector Achille hùng hổ lao tới, đuổi Hector chạy quanh thành ba vòng, sau khi đuổi kịp,

đã giết chết Hector Sau đó, Achille cho buộc xác Hector vào một cổ xe kéo lê quanh thành giữa những tiếng than khóc của cha mẹ vợ con chàng và nhân dân thành Troie Cácthần trên thiên đình nổi giận vì hành động đó, buộc Achille phải chấm dứt cuộc báo thù

và báo cho vua Priam của thành Troie đến doanh trại của Achille chuộc xác con Kết thúc bản trường ca là lễ mai táng Hector

+ Iliade làm nổi bật chủ nghĩa anh hùng toàn dân, chủ nghĩa anh hùng tập thể của cả hai phe tham chiến Người Hy Lạp và Troie đều hiểu rõ mục đích cuộc chiến đấu của mình Cho

dù trong tác phẩm đôi khi có nói đến cái chết, vẫn không làm mất đi âm điệu của bài ca hùng tráng

Tại Ithaque, quê hương của Ulysse, vì đã một thời gian không có tin tức gì của chàng, nhiều vương tôn công tử đến ve vãn cầu hôn và dùng áp lực để ép vợ của Ulysse là

nàng Pénélope phải tái giá cùng một người trong số họ (108 vị) Pénélope tìm cách hoãnbinh (dệt vải liệm cho cha chồng theo phong tục Hy Lạp) Ðến năm thứ 9, tức năm chót trong 10 năm phiêu bạt của Ulysse, họ dùng mọi áp lực buộc nàng nhận lời Lúc bấy giờTélémaque, con trai của hai người đã lớn, nhờ các thần giúp đỡ, ra đi tìm cha

Télémaque ra đi tìm cha trước những lời chế giễu của bọn cầu hôn đang deo đuổi mẹ chàng.Chàng lần lượt đến viếng triều đình của vua Nestor, thành Sparta của vua Ménélas

và bà hoàng hậu tuyệt sắc Hélène, tại đây chàng đã hỏi thăm được tin tức của cha và trở về

Phần hai của tác phẩm trình bày cuộc hành trình phiêu bạt của Ulysse từ khi rời thành Troie trở về quê hương Ðầu tiên đoàn thuyền của Ulysse nhổ neo để đến Thrace, sau đó một ngọn gió Bấc thổi dạt họ đến tận châu Phi, nơi có xứ sở của những người trồng quả

lú (lotus) Sợ bạn đồng hành ăn phải thứ quả này sẽ quên mất quê hương, Ulysse ra lệnh nhổ neo Từ đây đoàn thuyền trôi dạt đến những vùng đất xa lạ ở phía tây Ðịa Trung Hải Ðến xứ của những người khổng lồ một mắt Cyclopes, Ulysse đã làm mù mắt người khổng lồ Poliphème để giải thoát mình và các bạn Họ còn thử thách với những cơn giôngbão của thần gió, đấu trí với mụ phù thủy Circé chuyên môn biến người thành lợn, xuống địa ngục, kỳ ngộ với những con quái vật Scharyps, Scylla, những nàng tiên cá Sirènes, lên đảo của thần mặt trời Heliose Vì các bạn đồng hành của chàng dại dột bắt bò thần ăn thịt nên thần Zeus gây một trận bão để trừng phạt Chỉ còn một mình chàng sống sót, trôi dạt đến hòn đảo Ogypgia của tiên nữ Calypso Nơi đây chàng bị nữ thần giam lỏng với ý định kết hôn cùng chàng Nhưng Ulysse vẫn hướng về quê hương xa dịu vợi.Năm thứ 10 sau khi rời thành Troie cũng là lúc thiên đình quyết định buộc nàng tiên Calypso phải trả

tự do cho Ulysse về lại quê hương