(TIỂU LUẬN) PHÂN TÍCH 05 HIỆN TƯỢNG về TƯƠNG tác GIỮA môi TRƯỜNG và CON NGƯỜI

Rác thải ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống của người dân tại khu vựcgây nên ô nhiễm nguồn nước, không khí, tạo điều kiện cho vi khuẩn và các loại bệnhtật phát triển có thể trở thàn

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH ĐẠI HỌC BÁCH KHOA



PHÂN TÍCH 05 HIỆN TƯỢNG VỀ TƯƠNG TÁC GIỮA MÔI TRƯỜNG VÀ CON NGƯỜI LỚP L04 - NHÓM 11 - HK 221

Giảng viên hướng dẫn: Huỳnh Hữu Nghị

Sinh viên thực hiện

Lê Gia Ân

Chu Ngọc Trường An

Đổ Phương Khang

Nguyễn Đặng Trung Kiên

Nguyễn Quốc Thiện

Lê Hoàng Vân Khánh

Thành phố Hồ Chí Minh – 2022

MỤC LỤC

XẢ RÁC THẢI BỪA BÃI 1

1 Khái niệm: 1

2 Phân loại: 1

3 Con người tác động đến môi trường; 2

3.1 Về không khí: 2

3.2 Về đất: 2

3.3 Về nước: 3

3.4 Về mỹ quan: 3

4 Nguyên nhân 3

5 Môi trường tác động đến con người 4

6 Biện pháp 4

CON NGƯỜI TÁC ĐỘNG LÊN MÔI TRƯỜNG: PHÁ RỪNG 6

1 Phá rừng là gì 6

2 Nạn phá rừng trên thế giới và ở Việt Nam 6

3 Nguyên nhân chủ quan (do con người) dẫn đến nạn phá rừng 6

4 Tác động đến môi trường 7

5 Tác động của môi trường bị tàn phá đến con người 8

6 Các biện pháp bảo vệ rừng 9

ĐÁNH BẮT THỦY HẢI SẢN 10

1 Tương tác giữa môi trường và con người trong việc đánh bắt thủy hải sản: 10

2 Tương tác giữa con người và môi trường trong việc đánh bắt thủy hải sản: 10

3 Ảnh hưởng đến sinh cảnh đại dương : 10

Gián đoạn sinh thái : 11

Rác thải trên biển : 11

4 Nguyên nhân 12

Công cụ khai thác vượt quá khả năng khai thác của tự nhiên : 12

Các phương pháp khai thác hải sản không bền vững : 12

Biện pháp khắc phục : 13

CON NGƯỜI VÀ KHAI THÁC THỦY ĐIỆN 14

1 Thủy điện là gì 14

2 Nguyên nhân xây dựng đập thủy điện 14

3 Tác động của thủy điện với con người 14

Tác động đến thế giới động vật: 14

Tác động đến hệ sinh thái dưới nước 14

Hậu quả đối với vi khí hậu 15

4 Tác động lên con người 16

Hậu quả về xã hội 16

HIỆN TƯỢNG HIỆU ỨNG NHÀ KÍNH: 17

1 Định nghĩa 17

2 Nguyên nhân : 17

3 Tác động của con người đối với môi trường 18

4 Tác động của môi trường đối với con người 21

5 Kết luận 23

XẢ RÁC THẢI BỪA BÃI

1 Khái niệm:

Rác thải (chất thải) là các chất, các vật mà con người chúng ta không sử dụngnữa rồi sau đó thải ra ngoài môi trường, điển hình là đồ ăn thừa, phế liệu, túi nilông,chai lọ, nội thất hỏng hóc,

Rác thải ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống của người dân tại khu vựcgây nên ô nhiễm nguồn nước, không khí, tạo điều kiện cho vi khuẩn và các loại bệnhtật phát triển có thể trở thành nguồn phát sinh dịch bệnh, tác động nghiêm trọng tớimôi trường và không tận dụng được các nguyên liệu có thể tái sinh

2 Phân loại:

Rác có rất nhiều loại nhưng chủ yếu vẫn chia làm 2 loại chính, mỗi loại đượcchia thành nhiều nhóm nhỏ, cụ thể:

Rác thải phân theo nguồn gốc phát sinh:

Rác thải sinh hoạt: là vật và chất của con người và động vật thải ra bên ngoàimôi trường lúc sinh hoạt hoặc sản xuất, là nhóm chiếm tỷ lệ cao, xuất phát khắp nơi

và cũng được chia làm 3 loại nhỏ: rác thải tái chế, vô cơ, hữu cơ

Rác thải công nghiệp: gồm các khí thải, chất tẩy rửa, chất hoá học thải ra từcác nhà máy, công nghiệp

Rác thải xây dựng: những vật liệu không còn sử dụng được nữa khi triển khaixây dựng các công trình như giấy vụn, gạch đá, cát sỏi,…

Rác thải nông nghiệp: thường là các vỏ thuốc, túi thuốc trừ sâu,… được nhữngngười làm nông thải ra trong quá trình làm việc, cải tạo đất, chăm sóc cây,

Rác thải y tế: Nghe tên là hiểu rác thải y tế sẽ được thải nhiều tại bệnh viện,phòng khám và trung tâm y tế với cả dạng lỏng, rắn và khí

Rác thải văn phòng: Bao gồm một số thứ phát sinh trong quá trình làm việc tạicác văn phòng như bút hỏng, hộp thức ăn, giấy in lỗi bỏ đi, giấy vụn, đồ dùng vănphòng,

Rác thải phân theo mức độ nguy hiểm:

Rác thải gây nguy hại: Chúng được định nghĩa là các loại rác mang nhiều chấtđộc hại hay dễ tương tác cùng một số loại chất khác làm phát sinh tác dụng phụngoài ý muốn ảnh hưởng đến sức khỏe mọi người xung quanh như ngộ độc, lâynhiễm, ăn mòn, cháy nổ.

Rác thải không gây nguy hại: Đúng như tên gọi thì đây chính là loại rác thảichứa ít độc tố hoặc là không có độc tố Theo đó sẽ không gây ra ảnh hưởng xấu đếnmôi trường sống và sức khỏe người dân

3 Con người tác động đến môi trường;

3.1 Về không khí:

Khí hậu nhiệt đới nóng ẩm và mưa nhiều ở nước ta là điều kiện thuận lợi chocác thành phần hữu cơ trong rác thải phân huỷ, thúc đẩy nhanh quá trình lên men,thối rữa tạo nên mùi và vi khuẩn độc hại trong không khí Các chất thải khí phát ra từcác quá trình này thường là H2S, NH3, CH4, SO2, CO2 Theo thống kê của Tổ chức

Y Tế Thế Giới (WHO) năm 2021 có đến 92% dân số hiện nay đang sống trong bầukhông khí bị ô nhiễm, trong đó Việt Nam là một trong 10 nước ô nhiễm môi trườngkhông khí hàng đầu Châu Á, tiêu biểu là ô nhiễm bụi (PM 10, PM2.5)

3.2 Về đất:

Ở thành phố Hồ Chí Minh, mỗi ngày có khoảng 3000 tấn rác thải, trong đó ráccông nghiệp chiếm 50%, rác sinh hoạt 40% và rác bệnh viện 10% Trong thành phầnrác thải có chứa nhiều các chất độc, khi rác thải được đưa vào môi trường và khôngđược xử lý khoa học thì những chất độc xâm nhập vào đất sẽ tiêu diệt nhiều loàisinh vật có ích cho đất như: giun, vi sinh vật, nhiều loài động vật không xương sống,ếch nhái,…làm cho môi trường đất bị giảm tính đa dạng sinh học và phát sinh nhiềusâu bọ phá hoại cây trồng Đặc biệt hiện nay sử dụng tràn lan các loại túi nilon trongsinh hoạt và đời sống, chúng cần tới 50 – 60 năm mới phân hủy trong đất Do đóchúng tạo thành các bức tường ngăn cách trong đất hạn chế mạnh quá trình phânhủy, tổng hợp các chất dinh dưỡng, làm cho đất giảm độ phì nhiêu, đất bị chua vànăng suất cây trồng giảm sút

Theo thói quen nhiều người thường đổ rác tại bờ sông, hồ, ao, cống rãnh.Lượng rác này sau khi bị phân huỷ sẽ tác động trực tiếp và gián tiếp đến chất lượngnước mặt, nước ngầm trong khu vực Rác có thể bị cuốn trôi theo nước mưa xuống

ao, hồ, sông, ngòi, kênh rạch, sẽ làm nguồn nước mặt ở đây bị nhiễm bẩn Lâu dầnnhững đống rác này sẽ làm giảm diện tích ao hồ, giảm khả năng tự làm sạch củanước gây cản trở các dòng chảy, tắc cống rãnh thoát nước Hậu quả dẫn đến hệsinh thái nước trong các ao hồ bị huỷ diệt

Cũng như con người, các loài động thực vật trong hệ sinh thái tự nhiên cũngcần một môi trường để sinh trưởng Khi xuất hiện thành phần lạ trong nước, chúngkhông thích nghi được dẫn đến đột biến hoặc chết đi dẫn đến suy giảm về chất lẫnlượng Trong khi đó, mỗi một loài sinh vật đều là một mắt xích trong một chuỗi thức

ăn của hệ sinh thái, một loài bị thiếu chất hoặc lượng sẽ làm cho loài khác thiếunguồn dinh dưỡng dẫn đến chết, hệ sinh thái sẽ bị suy giảm

3.4 Về mỹ quan:

Rác thải sinh hoạt vứt bừa bãi, chất động lộn xộn, không thu gom, vận chuyểnđến nơi xử lý,…để lại những hình ảnh làm mất vẻ đẹp tự nhiên vốn có của thiênnhiên

4 Nguyên nhân

Lý do chính của việc xuất hiện nhiều rác thải đó chính là do ý thức của mỗingười, chúng ta đã thiếu hiểu biết, chủ quan cũng như xem thường môi trường vàthiếu ý thức trong việc vệ sinh môi trường

Người có kiến thức, có ý thức về môi trường nhưng không truyền đạt, lên tiếngkhi gặp các hiện tượng “đi đến đâu, xả đến đó” của các thanh thiếu niên hay nhữngngười lớn tuổi

Hiện nay việc nâng cao ý thức của trẻ nhỏ chưa được quan tâm đúng mức vìthế trẻ con hình thành các thói quen xấu

5 Môi trường tác động đến con người

Với thực trạng xả rác bừa bãi tràn lan như hiện nay thì hậu quả để lại là không

hề nhỏ Nếu rác thải không được thu dọn trong thời gian dài sẽ bốc mùi hôi thối, gây

ô nhiễm môi trường, tạo môi trường sinh sống cho vi khuẩn, mầm bệnh ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cho con người

Người dân hay đốt tất cả rác thải kể cả các loại chất dẻo như: chai nhựa, cao

su, túi nilon… Khi đốt thủ công ở nhiệt độ thấp, các vật liệu này cháy không triệt để

sẽ sinh ra các khí độc như: Oxit cácbon, hydrocacbon, benzen, dioxin… là nhữngchất rất độc hại Đốt rác theo phương pháp thủ công không có sự phân loại các chấtđộc hại phát sinh sẽ đe dọa trực tiếp đến sức khỏe con người như gây khó thở, viêmđường hô hấp,

Là do nguyên nhân chính gây nên tình trạng ngập lụt vào mùa mưa, ống nướckhông thông được do bị lấp đầy rác thải, người dân không sinh hoạt được

Mang đến sự vất vả cho các chú công dân hằng ngày phải đi dọn rác, làm sạchđường cống để đảm bảo nhu cầu sinh hoạt của người dân ổn định hơn

Gây mất ấn tượng khi du khách trong và ngoài nước ghé thăm, thậm chí đánhgiá không tốt cả một quốc gia đó

Khi nước bị ô nhiễm, người dân sử dụng nước đó để nấu ăn sẽ gây ra cácbệnh về tiêu hoá, dùng để tắm thì gây ra các bệnh về da

Là nguyên nhân gây biến đổi khí hậu, làm thời tiết nóng lên, thiên tai xảy ra liêntục, không khí xuất hiện xương mù khô cản trở tầm nhìn của người dân

6 Biện pháp

Mỗi người hãy tự mình thay đổi một hành vi nhỏ sẽ dẫn đến một sự thay đổi lớn vàtích cực đến môi trường xung quanh Việc đầu tiên cần làm ngay lúc này đây là nângcao ý thức người dân, tuyên truyền vận động mọi người chung tay giữ gìn vệ

sinh xanh, sạch, đẹp Tổ chức những cuộc cách mạng xanh, cùng chung tay nhặtrác, vệ sinh đường phố và trồng nhiều cây xanh Nói thì như vậy chứ để thay đổiđược hành vi và suy nghĩ của môi người cả một vấn đề.

Cần thành lập một lực lượng nhanh mang tính “chuyên trách” và được giaonhiệm vụ chuyên đi kiểm tra Phát hiện và lập biên bản xử phạt vi phạm hành chínhđối với các hành vi vứt xả rác bừa bãi trên đường phố Gây ô nhiễm môi trườngsống như một số quốc gia đã áp dụng

Cùng nhau lên tiếng, nhắc nhở, phê phán đối với các tệ nạn, hành vi “bạ đâuvứt đó” Hành vi xả rác bừa bãi, gây ô nhiễm môi trường sống của một số người kém

ý thức

Cùng nhau quy hoạch, trồng và phát triển những khu rừng nhân tạo Cây xanhgóp phần lọc không khí và ngăn ngừa những thiên tai tự nhiên Trồng cây xanh tạicác công viên và vỉa hè ở các đô thị lớn để giảm tình trạng khí thải, khói bụi và gópphần làm hạ nhiệt độ cũng như tăng sự trong lành không khí

CON NGƯỜI TÁC ĐỘNG LÊN MÔI TRƯỜNG: PHÁ

2 Nạn phá rừng trên thế giới và ở Việt Nam

Tốc độ phá rừng là 1 giây 1000 ha rừng, trong đó châu Á có tỷ lệ mất rừng caonhất (2,9%) Riêng đối với Việt Nam, trong vòng nửa thế kỷ từ 1943 đến 1993 cókhoảng 5 triệu ha rừng tự nhiên bị mất, nghĩa là tốc độ phá rừng hàng năm ở ViệtNam vào khoảng 100.000 ha

3 Nguyên nhân chủ quan (do con người) dẫn đến nạn phá rừng

Do nhận thức của con người, khai thác không đúng quy hoạch

Do quy hoạch một số vụ việc, kế hoạch không đúng đối với quá trình điều chếrừng, sắp xếp ngành nghề

Hoạt động quản lý nhà nước về rừng yếu kém

Do tập tục du canh du cư, đốt nương làm rẫy của một số cộng đồng thiểu số bàcon dân tộc vùng cao

Do quá trình chuyển hóa đất từ sản xuất lâm nghiệp sang sản xuất nôngnghiệp.

Do xây dựng cơ bản: xây dựng đường giao thông, công trình thủy điện,

Do hoạt động phá rừng của các lâm tặc nhằm để lấy lâm sản

Nhằm lợi ích thu lợi nhuận của các công ty

4 Tác động đến môi trường

Không khí

Là một trong những nguyên nhân chính làm gia tăng hiệu ứng nhà kính

Sự phân hủy và đốt gỗ làm lượng carbon tích trữ trong cây bị thải lại vào khôngkhí Để rừng có thể hấp thụ carbon, gỗ phải được thu hoạch và biến thành các sảnphẩm tiêu thụ và cây phải được trồng lại Phá rừng làm lượng carbon trong đất thoáttrở lại không khí Ở các khu vực bị phá rừng, đất tăng nhiệt nhanh hơn và thời tiếttrở nên nóng hơn, điều này kích thích quá trình bốc hơi nước của đất, từ đó hìnhthành các đám mây và dẫn đến lượng mưa sẽ gia tăng

Rừng mưa được cho là 1 giải pháp đóng góp một lượng lớn oxy của thế giới.Mặc dù vậy, hiện nay các nhà khoa học cho rằng rừng mưa chỉ đóng góp một lượngoxy nhỏ vào không khí và phá rừng không có ảnh hưởng gì tới mức độ oxy của bầukhí quyển

Nước

Cây hút nước trong lòng đất và giải phóng vào không khí (vòng tuần hoànkhông khí và nước) Khi rừng bị phá bỏ, cây không còn làm bay hơi lượng nước này,điều này khiến khí hậu trở nên khô hạn hơn rất nhiều

Phá rừng làm giảm lượng nước trong đất, lượng nước ngầm và độ ẩm củakhông khí Phá rừng làm giảm độ kết dính của đất, từ đó dẫn tới xói mòn, lũ lụt, lởđất Rừng làm tái bổ sung nước ở tầng ngậm nước ở vài nơi, nhưng rừng là nguồnhút nước chủ yếu của tầng ngậm nước

Phá rừng làm giảm khả năng giữ và bay hơi nước mưa của đất Thay vì giữnước mưa được thấm xuống tầng nước ngầm, phá rừng làm tăng quá trình rửa trôinước bề mặt, sự di chuyển của nước bề mặt có thể dẫn đến lũ quét và gây nhiều lũlụt hơn khi có rừng bảo vệ

Sự tồn tại của cây cối và thực vật làm thay đổi lượng nước trên bề mặt, trongđất hay nước ngầm hoặc trong bầu không khí Sự tồn tại hay không tồn tại của câycối và thực vật làm thay đổi mức độ xói mòn và lượng nước cho các hoạt động của

hệ sinh thái và của con người

Đất

Phá rừng làm tăng độ xói mòn của đất khi nó làm tăng độ rửa trôi và giảm độbảo vệ đất của lá khô, lá rụng trong rừng Hoạt động lâm nghiệp cũng có thể làmtăng độ xói mòn đất do phát triển đường sá và sử dụng dụng cụ cơ khí

Rễ cây liên kết đất với nhau, khi đất nông vừa đủ thì rễ cây có tác dụng kếtdính đất với tầng đá gốc Việc chặt phá cây trên các sườn núi dốc có nền đất nông

do đó làm tăng nguy cơ lở đất, có thể ảnh hưởng tới những người dân gần khu vựcđó

Sinh thái

Phá rừng làm giảm sự đa dạng sinh thái và làm môi trường bị suy thoái.Rừngcung cấp đa dạng sinh thái, là nơi trú ẩn của các loài động vật, rừng tạo ra các câythuốc hữu ích cho cuộc sống của con người Các biotope của rừng là nguồn khôngthể thay thế của nhiều loại thuốc mới(ví dụ taxol), việc phá rừng có thể hủy hoại sựbiến đổi gen

Tác động đến kinh tế

Các sản phẩm từ rừng là một phần quan trọng của nền kinh tế ở tất cả cácnước phát triển lẫn đang phát triển Các lợi nhuận kinh tế ngắn hạn từ chuyển đổiđất rừng sang đất nông nghiệp, hay việc khai thác gỗ quá mức, thường dẫn đếnnhững hậu quả kinh tế lâu dài, ảnh hưởng tới nguồn thu nhập lâu dài và sản lượngcủa rừng

Tây Phi, Madagascar, Đông Nam Á và nhiều vùng khác trên thế giới đã phảichịu những tổn thất thu nhập do suy giảm sản lượng gỗ Sự khai khẩn trái phép làmnhiều nền kinh tế tổn thất hàng tỷ đô la mỗi năm

5 Tác động của môi trường bị tàn phá đến con người

Rừng bị tàn phá dẫn đến các hiện tượng lũ lụt, sạc lỡ đất, hạn hán,… ngàycàng càng nghiêm trọng ảnh hưởng đến đời sống hằng ngày của người dân như: lũcuốn trôi nhà cửa; sạc lỡ đất làm che lắp nhà cửa đường xá gây nguy hiểm chongười dân và người đi đường; hạn hán gây ảnh hưởng đến nông nghiệp dẫn đếnthiếu lương thực, thực phẩm;…

Lượng khí cacbonic tăng lên và lượng khí oxi giảm xuống sẽ tác động xấu đếnmôi trường sống của con người do nguồn oxi ngày càng hạn hẹp

Phá rừng làm giảm sự đa dạng sinh thái và về lâu về dài sẽ gây ảnh hưởng lớnđến môi trường sống của con người trên nhiều lĩnh vực do môi trường bị suy thoái

Về lâu dài nguồn tài nguyên rừng mà con người khai thác sử dụng sẽ ngàycàng hạn hẹp( phổ biến nhất là gỗ), ảnh hưởng ngày càng lơn đến nhu cầu của conngười

Con người đã bắt đầu khai thác thủy hải sản từ thời cổ đại Ngày nay, có gần

300 triệu người trên thế giới gián tiếp hoặc trực tiếp sống phụ thuộc vào ngành khaithác hải sản Ngày nay, nhờ công nghệ và kĩ thuật hiện đại, việc đánh bắt hải sảnphục vụ nhu cầu của con người đã dễ dàng hơn rất nhiều so với trước đây Ngàycàng nhiều cá bị đánh bắt, khiến cho lượng cá trên các đại dương giảm đi và cạnkiệt

Nhu cầu tiêu thụ tăng cao của con người Hải sản từ lâu đã là nguồn thức ănphong phú và ưa thích của con người Ngoài các sản phẩm tươi sống, hải sản cònđược phơi khô, đóng hộp cho việc sử dụng lâu dài Những năm 50 của thế kỉ 20 đãchứng kiến cuộc bùng nổ dân số lớn chưa từng có Việc này dẫn tới sự tăng lênđáng kể trong nhu cầu về các loại thủy hải sản nói chung và cá biển nói riêng Hiệnnay, cá là nguồn cung cấp protein chủ yếu cho gần một nửa số dân trên toàn thếgiới Theo FAO, nhu cầu tiêu thụ hải sản theo đầu người (bao gồm cả hải sản đánhbắt và nuôi trồng) có xu hướng tăng dần: từ trung bình 9.9 kg/người trong nhữngnăm 1960 lên 14.4 kg trong những năm 1990 và 19.7 kg năm 2013 Đến năm 2016,con số này đã là trên 20kg/người

3 Ảnh hưởng đến sinh cảnh đại dương :

Môi trường biển có thể bị hủy hoại bởi một số kĩ thuật đánh bắt cá nguy hiểm Việcđánh bắt quá mức cũng đã được báo cáo ở nhiều nơi trên thế giới do việc khối lượngthủy sản bị đánh bắt gia tăng chóng mặt qua hàng năm nhằm cung cấp cho số lượngngười tiêu dùng tăng mạnh Điều này đã dẫn đến sự phá vỡ một số hệ sinh thái biển và