Tác phẩm là thành quả của ông trong chuyến đi tới Tây Bắc tìm kiếm chất vàng thử lửa của thiên nhiên Tây Bắc đặc biệt là chất vàng mười đã qua thử lửa ở tâm hồn con người lao động chiến
Trang 1Người lái đò sông Đà
Nguyễn Tuân
Here starts the
lesson!
Trang 2I.Tìm hiểu chung
1-Tác giả
1 Nguyễn Tuân(1910-1987), sinh ra ở phố Hàng Bạc, Hà Nội
2 Nguyễn Tuân có sở trường về tùy bút và ký Ông viết với phong cách tài hoa uyên bác và được xem là bậc thầy trong sáng tạo và sử dụng tiếng Việt
3 Cách mạng tháng 8 thành công, ông đến với cách mạng, tự nguyện dùng ngòi bút của mình
để phục vụ kháng chiến
4 Là con của một gia đình công chức Thời niên thiếu ông được đi nhiều nơi, tham gia chống Pháp, từng làm thư kí nhà máy đèn
5 Năm 1930 ông bắt đầu chuyên tâm viết văn và có những tác phẩm tiêu biểu như: Vang bóng một thời, Những chuyến đi,
Trang 3I.Tìm hiểu chung
1-Tác phẩm
1 Tùy bút “Sông Đà” (1960) là kết quả chuyến đi lên Tây Bắc trong một sự kiện kinh tế - chính trị, xã hội, cuộc vận đồng đồng bào miền xuôi lên xây dựng kinh tế ở Tây Bắc vào 1958-1960
2 “Người lái đò sông Đà” được trích trong tuỳ bút “Sông Đà”(1960)
3 Tác phẩm là thành quả của ông trong chuyến đi tới Tây Bắc tìm kiếm chất vàng
thử lửa của thiên nhiên Tây Bắc đặc biệt là chất vàng mười đã qua thử lửa ở tâm hồn con người lao động chiến đấu trên miền sông núi Tây Bắc hùng vĩ thơ mộng
Trang 4II.Đọc hiểu văn
bản
Trang 5-Từ đầu đến “cái gậy đánh
phèn”:Sự dữ dội, hung bạo của
sông Đà.
Phần 2:
-Tiếp đến “dòng nước sông
Đà”:Cuộc sống của con người
trên sông Đà và hình ảnh người
lái đò.
Phần 3:
-Còn lại:Vẻ đẹp trữ tình,thơ
mộng của sông Đà.
Trang 6“Đẹp vậy thay, tiếng hát trên
dòng sông.”
(Wladyslaw Broniewski)
“Chúng thủy giai đông tẩu
-Đà giang độc bắc lưu”
Ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn người lao động Tây Bắc, mà
rõ hơn là người lái đò sông Đà
Sự độc đáo, đẹp đẽ, tính cách khác thường của sông Đà
=>Thể hiện cảm xúc mãnh liệt của tiếng hát, vẻ đẹp của dòng sông,gợi cho người đọc cảm nhận được sự ấn tượng về sự độc đáo,một cá tính mạnh
Trang 7mẽ,riêng biệt của sông Đà,đó là con sông hung bạo
Trang 82-Phân tích
B-Hình ảnh sông Đà
+Bờ sông:
-”Cảnh bờ sông dựng vách thành” chẹt lấy
dòng sông hẹp
-Con sông dữ dội,đá bờ sông “dựng vách
thành” và “lúc đúng ngọ mới có mặt trời” diễn
tả được độ cao và cái lạnh lẽo, âm u của
những khúc sông có đá dựng thành vách
-Chổ “vách đá…như một cái yết hầu”-> khắc
hoạ sự hiểm trở bằng thủ pháp so sánh
-ghềnh Hát Loóng “dài hàng cây
số, nước xô đá, đá xô sóng, sóng
Trang 9xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghè suốt
năm…”
-Các từ láy “cuồn cuộn”, “gùn ghè” vừa hợi
âm thanh ghê rợn vừa gợi những hình ảnh
khủng khiếp của nơi đây
-Được miêu tả như những kẻ sẵn sàng đòi
nợ
->Nó có thể gây ra rất nhiều nguy hiểm mà
con người không thể nào lường trước được
+ Hút nước -Nhìn từ xa những cái xoáy nước trên sông giống như cái lúm đồng tiền trên má cô gái,
có thể lôi tuột một cái thuyền xuống đáy sông và đánh cho tan xác
-Những cái hút nước như những cái giếng
bê tông thả xuống sông để chuẩn bị làm móng cầu
-“Nước ở đây thở và kêu như cửa cống cái
bị sặc”
->Ngòi bút sắc sảo của Nguyễn Tuân khiến người đọc cảm giác như đang được xem một bộ phim hành động hấp dẫn nhưng cũng vô cùng đáng sợ
Trang 10+ Thác nước
-Tiếng thác nghe như là “oán trách”,
nghe như là “van xin”, “khiêu khích”,
giọng gằn mà “chế nhạo”
-“Thế rồi nó rống lên”,so sánh tiếng thác
sông Đà giống như tiếng của một ngàn
con trâu mộng đang lồng lộn để phá
tuông sự bủa vây của rừng lửa ->Sự giữ
dội của nước sông
+ Đá
-“cả một chân trời đá” → đá sông Đà nhiều vô kể
-Từng tảng đá mặt hòn nào trông cũng
“ngỗ ngược”, “nhăn nhúm”, “méo mó” -Rồi chúng còn vây thành một thạch trận giống như một trận đồ bát quái trên sông Đà
->Sông Đà giống như kẻ thù số một của con người
Trang 11=> Con sông Đà hiện lên như một kẻ thù không đội trời chung với con người, mỗi trận chiến đều là kẻ sống ta chết, không
chừa lối thoát.
C-Vẻ đẹp trữ
tình của sông Đà
-Sông Đà “tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc, chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai và cuồn cuộn mù khói núi mèo đốt nương xuân”
Trang 12-Không chỉ đẹp ở dáng hình mà còn đẹp
ở màu nước: mùa xuân dòng xanh ngọc
bích, thu sang nước sông chín đỏ như da
mặt người bầm đi vì rượu bữa -Bờ bãi sông Đà thì mênh mang, trải dài
“bờ sông Đà, bãi sông Đà, chuồn chuồn bươm bướm sông Đà”
-So sánh vô cùng gợi cảm khi miêu tả dòng sông “bờ sông hoang dại như một
bờ tiền sử”, “bờ sông hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích tuổi xưa”
->Những câu văn miêu tả vẻ trữ tình, thơ mộng của sông Đà đã tạo nên một đoạn văn giàu chất thơ
Trang 13D-Hình tượng người lái đò sông Đà
-Lai lịch:Tác giả xóa mờ xuất thân, tập trung miêu tả ngoại hình: “tay lêu nghêu chất mun” để ngợi ca những con người vô danh âm thầm cống hiến
- Công việc: lái đò trên sông Đà, hằng ngày đối diện với con thủy quái hung bạo
- Là người từng trải, hiểu biết và thành thạo trong nghề lái đò: “trên sông Đà ông xuôi ngược hơn một trăm lần”, “nhớ tỉ mỉ những luồng nước”,…
- Là người có lòng dũng cảm, tình yêu nghề: “giữ mái chèo, nén vết thương, hai chân kẹp chặt lấy cuống lái”
Trang 14III.Tổng kết
1 Giá trị nội dung
Người lái đò sông Đà là một áng văn đẹp được làm nên từ tình yêu đất nước say đắm, thiết tha của một con người muốn dùng văn chương để ca ngợi vẻ đẹp vừa kì vĩ, hào hùng, vừa trữ tình, thơ mộng của thiên nhiên và nhất là của con người lao động bình dị ở miền Tây Bắc
+ Một con sông “hung bạo” Và “Trữ tình”
+ Một người lái đò tiêu biểu cho vẻ đẹp của con người Tây Bắc tài trí dũng cảm trong lao động
Trang 15III.Tổng kết
2 Giá trị nghệ thuật
– Đậm chất tài hoa uyên bác
– Tác phẩm giàu chất thông tin, thời sự Tác giả đã huy động vốn tri thức chuyên môn của nhiều ngành văn hóa, nghệ thuật khác nhau
– Lối so sánh liên tưởng độc đáo.
– Ngôn ngữ giàu có, tinh tế hiện đại, giàu cảm xúc, đậm chất tạo hình, rất sắc sảo
Trang 16Thanks For Watchning!!