Dự kiến sản phẩm: Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận + HS trình bày sản phẩm thảo luận + GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.. Tác giả Du Gia Huy - Xuất xứ: I
Trang 1Tiết PPCT: 59+ 60
BÀI 5: TỪNG BƯỚC HOÀN THIỆN BẢN THÂN VĂN BẢN 2: CÁCH GHI CHÉP ĐỂ NẮM CHẮC NỘI DUNG BÀI
(Du Gia Huy)
I MỤC TIÊU
1 Năng lực
a Năng lực chung:
- Khả năng giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác (1)
b Năng lực đặc thù.
- Nhận biết được đặc điểm của văn bản thông tin giới thiệu một quy tắc hoặc luật lệ trong trò chơi hay hoạt động.(2)
- Chỉ ra được mối quan hệ giữa đặc điểm văn bản với mục đích của nó; nhận biết được vai trò của các chi tiết trong việc thể hiện thông tin cơ bản của văn bản.(3)
- Nhận biết được tác dụng của cước chú, tài liệu tham khảo trong văn bản thông tin.(4)
- Nêu được những trải nghiệm trong cuộc sống đã giúp bản thân hiểu hơn các ý tưởng hay vấn đề đặt ra trong văn bản.(5)
2 Phẩm chất:
- Có ý thức tôn trọng luật lệ, quy tắc; yêu thích các hoạt động, giúp phát triển thể chất và tinh thần.(6)
- Chăm học, chăm làm, học hỏi những phương pháp mới để phát triển
bản thân.(7)
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
Hoạt
động
học
HĐ
khởi
động
- Thiết bị CNTT, phần
mềm: máy tính,
Power Point
- Thiết bị dạy học
khác: máy chiếu, màn
chiếu
+ Học liệu số:
- Bài trình chiếu PP
- GV cho học sinh xem video về ý nghĩa của việc ghi chép, một trong những yếu tố quan trọng để phát triển bản thân
Trang 2https://www.youtube.com/watch?v=mcbnSpX9r3Q + Học liệu khác: hình ảnh tác giả A đam Khu
HĐ
khá
m
phá
kiến
thức
- Thiết bị CNTT,
phần mềm: máy tính,
Power Point
- Thiết bị dạy học
khác: máy chiếu, màn
chiếu
- Học liệu số: Bài trình chiếu PP
- Học liệu khác:
+ Phiếu học tập cá nhân, rubric đánh giá Phiếu học tập (HĐ khám phá kiến thức)
HĐ
luyện
tập
- Thiết bị CNTT, phần
mềm: máy tính,
Power Point
- Thiết bị dạy học
khác: máy chiếu, màn
chiếu
- Học liệu số: Bài trình chiếu PP
HĐ
vận
dụng
- Thiết bị CNTT, phần
mềm: máy tính,
Power Point
- Thiết bị dạy học
khác: máy chiếu, màn
chiếu
- Học liệu số:
+ Bài trình chiếu PP
- Học liệu khác:
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU(5p)
a Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học
tập của mình
b Nội dung: HS lắng nghe, trả lời câu hỏi của GV
c Sản phẩm: Suy nghĩ của HS
d Tổ chức thực hiện:
* GV chuyển giao nhiệm vụ
- GV cho học sinh xem video một số cách ghi chép hay
https://www.youtube.com/watch?v=mcbnSpX9r3Q
* HS thực hiện nhiệm vụ
- HS theo dõi video và chia sẻ suy nghĩ của mình
Mỗi khi đọc lại phần ghi chép bài học trong các trang vở của mình, em có thấy nội dung ghi chép của em dễ hiểu, dễ nhớ hay không?
- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới
Trang 3GV: Ghi chép và chỉnh sửa ghi chép là một quá trình học hỏi kiến thức, biến kiến thức trong sách vở thành kiến thức của bản thân Quá trình ghi chép cũng rất cần đến quy tắc Để thực hiện tốt hoạt động này, các em hãy làm theo lời khuyên và hướng dẫn của Tác giả Du Gia Huy trong tiết học ngày hôm nay qua văn bản “ Cách ghi chép để nắm chắc nội dung bài học”
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Trải nghiệm cùng văn bản
a Mục tiêu: : (1), (3), (4), (5), (6), (7)
b Nội dung: Hs sử dụng sgk, đọc văn bản theo sự hướng dẫn của GV
c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS
d Tổ chức thực hiện:
NV1 (
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV hướng dẫn HS đọc VB:
+ Đọc kĩ từng phần của văn bản: đọc to, rõ ràng, chú
ý các chỉ dẫn trong box bên tuyến phải trang sách –
chủ yếu kĩ năng dự đoán, liên hệ; các hình minh hoạ
- GV đọc mẫu một đoạn rồi gọi 1 vài HS khác đọc
theo đoạn.
- Báo cáo dự án về tác giả, tác phẩm
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
+ HS đọc, lắng nghe văn bản
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt
+ HS lắng nghe
+ GV gọi hs nhận xét
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
+ GV nhận xét cách đọc của HS
NV2
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Thảo luận theo cặp trong 1 phút- hoàn thành Phiếu
học tập 01:
NV1: Nêu những hiểu biết của em về tác giả và xuất
I Trải nghiệm cùng văn
bản
Trang 4xứ của văn bản.
NV2: Văn bản “Cách ghi chép để nắm chắc nội
dung”thuộc kiểu văn bản gì?
- GV cho HS hoạt động cặp đôi trả lời vào phiếu học
tập
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
+ HS thực hiện nhiệm vụ, trao đổi thống nhất
Dự kiến sản phẩm:
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
+ HS trình bày sản phẩm thảo luận
+ GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn
- Dự kiến sản phẩm.
Tác giả Du Gia Huy
- Xuất xứ: (In trong Bí kíp ghi chép hiệu quả, Di Huân
minh họa, Thiện Minh dịch)
- Kiểu văn bản: Văn bản thông tin
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
+ GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
Hoạt động 2: Suy ngẫm và phản hồi
a Mục tiêu: (2), (3), (4),(5), (6),
b Nội dung: Hs sử dụng sgk, đọc văn bản theo sự hướng dẫn của GV
c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS
d Tổ chức thực hiện:
NV1: Hướng dẫn học sinh Tìm hiểu Dấu hiệu nhận
biết, mục đích văn bản thông tin.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chuyển giao nhiệm vụ dưới hình thức trò chơi “
Ai nhanh hơn”
- GV cho hs nhắc lại kiến thức đặc điểm văn bản thông
tin ( giới thiệu một quy tắc)
GV phát PHT số 2( phụ lục đính kèm) Hs thảo luận
nhóm
Đối chiếu các đặc điểm của văn bản thông tin giới
II Suy ngẫm và phản hồi
1.Dấu hiệu nhận biết, mục đích văn bản thông tin.
- Thông tin cơ bản: Cách đọc văn bản nhanh
- Thông tin chi tiết
Trang 5thiệu quy tắc hoặc luật lệ trong trò chơi hay hoạt
động với văn bản để chỉ ra đặc điểm của loại văn
bản này trong văn bản “Cách ghi chép để nắm chắc
nội dung.”
- Hãy sắp xếp các thông tin cho phù hợp với đặc điểm
của văn bản “Cách ghi chép để nắm chắc nội dung.”
* GV phát cho hs các thẻ thông tin, được đánh số thứ tự
từ 1-4
(1) Rõ ràng, có các đề mục
(2) Giới thiệu quy tắc, cách thức nâng cao tốc độ đọc
(3) Hình ảnh
(4) Truyền tải bằng lời thuyết minh
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS thảo luận và sắp xếp thẻ thông tin
- Gv quan sát, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS thuyết trình sản phẩm thảo luận
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn
- Dự kiến sản phẩm.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
+ Đối chiếu các đặc điểm của văn bản thông tin giới thiệu quy tắc hoặc luật lệ trong trò chơi hay hoạt động với văn bản Cách ghi chép để nắm bắt nội dung bài học? Từ đó khẳng định văn bản này là văn bản thông tin giới thiệu một quy tắc,
luật lệ trong hoạt động
NV2: Hướng dẫn học sinh Tìm hiểu thông tin cơ
bản- mối quan hệ giữa đặc điểm và mục đích viết
của văn bản.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chuyển giao nhiệm vụ:
+ Hs thảo luận nhóm 6 em theo PHT số 3 để thực hiện
Trang 6nhiệm vụ( phụ lục đính kèm)
Nhiệm vụ 1: Xác định thông tin cơ bản của văn bản trên Nhận xét mối quan hệ giữa đặc điểm với mục đích viết của VB?
Nhiệm vụ 2: Hoàn thành sơ đồ và vẽ mũi tên thể hiện mối quan hệ giữa các hình.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS thảo luận và trả lời câu hỏi
- Gv quan sát, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS thuyết trình sản phẩm thảo luận( treo sơ đồ lên bảng theo kỹ thuật phòng tranh)
- GV gọi hs nhận xét qua bảng kiểm Rubric
-Dự kiến sản phẩm
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức, ghi bảng
Gv: Cung cấp sơ đồ và giải thích mối quan hệ hai
chiều giữa các yếu tố trong sơ đồ: Thông tin chính được triển khai qua các thông tin chi tiết, thông tin chi tiết góp phần làm rõ thông tin chính Tất cả các yếu tố này phù hợp với mục đích viết văn bản:
- Có các thông tin cơ bản, TT chi tiết, tài liệu tham
khảo, hình ảnh minh họa, bố cục rõ ràng, đề mục được đánh số
=>Phù hợp với đặc điểm văn bản, làm nổi bật được mục đích viết Vì vậy ta có thể khẳng định Đây là đặc
trưng của văn bản thông tin giới thiệu về quy tắc, hay luật lệ trong hoạt động
Trang 7GV hướng dẫn HS tìm hiểu hình ảnh minh họa.
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ
Nhiệm vụ:Hình minh họa trong phần A mục 1 Phân
vùng đã bổ trợ như thế nào cho phần lời trong việc thể
hiện thông tin cơ bản ở phần này?
Bước 2: HS hoạt động cá nhân, thực hiện nhiệm vụ
- HS trả lời cá nhân
- Gv quan sát, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trình bày câu trả lời
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn
- Dự kiến sản phẩm
*Hình ảnh minh họa
+ Hình minh họa trong mục A đã hỗ trợ cho người đọc
hinh dung cụ thể, giúp nội dung thông tin được thể hiện
rõ ràng hơn
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung
Lưu ý: Trong nhiều TH VBTTcần sự kết hợp giữa
PTGT ngôn ngữ và PTGT phi ngôn ngữ thì ta sẽ kết
hợp, nhưng trong nhiều TH, sự kết hợp này gần như là
bắt buộc vì yêu cầu trực quan mà lời thuyết minh không
thể thay thế hình ảnh sơ đồ được
Tiết 2
NV2: Tìm hiểu về thông tin cơ bản của văn bản
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Phát phiếu học tập số 4
Nhiệm vụ 1: Việc tách riêng mỗi “mẹo nhỏ” trong ghi
chép thành một đoạn riêng và đánh dấu bằng gạch đầu
dòng trong mục Mẹo nhỏ giúp ghi chép để khi đọc là
hiểu ngay có tác dụng gì trong việc thể hiện thông tin
chi tiết của văn bản?
Tiết 2
2 Quan hệ giữa thông tin cơ bản, thông tin chi tiết của văn bản.
- Có mối quan hệ mật thiết với nhau
Trang 8Nhiệm vụ 2: Theo em, các từ ngữ, câu văn được in đậm và được đánh dấu bằng các chữ số 1,2,3,4 ở một số dòng trong mục B (Học cách tìm nội dung chính) có tác dụng gì trong việc thể hiện thông tin cơ bản của văn bản?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS thảo luận và trả lời câu hỏi
- Gv quan sát, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS thuyết trình sản phẩm thảo luận
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn
* Dự kiến sản phẩm:
- Tách riêng mục “mẹo nhỏ” để nhấn mạnh thông tin quan trọng, thông tin chi tiết bậc 3 Thông tin này lại được triển khai thành các gạch đầu dòng( thông tin chi tiết bậc 4) Giải thích, làm rõ thông tin chi tiết bậc 3
=> Tác dụng: Giúp cho việc thể hiện thông tin mạch lạc
- Các từ ngữ, câu văn được in đậm và được đánh dấu bằng các chữ số 1,2,3,4 ở một số dòng trong mục B có tác dụng nhấn mạnh thông tin quan trọng, giúp thể hiện thông tin một cách rõ ràng, cụ thể
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
Như vậy, ta có thể thấy VBTT luôn cần sự kết hợp giữa phương tiện giao tiếp ngôn ngữ và PTGT phi ngôn ngữ
=> Vì vậy ta có thể khẳng định rằng: giữa TT cơ bản và
TT chi tiết có mối quan hệ mật thiết với nhau
NV4: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu Tìm hiểu ý nghĩa
Trang 9của văn bản
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chuyển giao nhiệm vụ
- Chia sẻ cặp đôi
Văn bản đã mang lại những điều gì có ích cho việc ghi
chép trong học tập của em?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi
- Gv quan sát, cố vấn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trình bày câu trả lời
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn
* Dự kiến sản phẩm:
-Văn bản đã mang lại nhiều điều có ích cho việc ghi
chép trong học tập của em
- Cách lập ra quy tắc chép
- Cách tìm nội dung chính
- Cách phân tích và đối chiếu
=> Đây đều là những điều cần thiết cho việc ghi chép
giúp em ghi chép khoa học và dễ hiểu hơn
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức, ghi bảng
HOẠT ĐỘNG 3: TỔNG KẾT
a Mục tiêu: (1), (5), (6)
b Nội dung: Gv đặt câu hỏi, HS làm việc cá nhân.
c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả
lời của HS
d Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
3 Ý nghĩa của văn bản.
- Lập ra quy tắc ghi chép
- Tìm n i dung chinhô
- Phân tích và đối chiếu
=> Cân thiết cho vi c ghiê chép giúp em ghi chép khoa học và dễ hiểu hơn
III Tổng kết
1 Nghệ thuật
- Hình thức rõ ràng, dễ hiểu, có đề mục và hình ảnh minh họa
- Ngôn ngữ chinh xác, cô đọng, ch t che.ă
Trang 10- GV chuyển giao nhiệm vụ
Khái quát nghệ thuật và nội dung văn bản?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS suy nghĩ, trả lời
- Gv quan sát, hỗ trợ
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Hs trả lời
- Hs khác lắng nghe, bổ sung
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Gv nhận xét, bổ sung, chốt lại
2 Nội dung
Hướng dẫn cách ghi chép thông tin nhanh và hiệu quả
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a Mục tiêu: (2), (3), (4), (5), (6), (7)
b Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học để hoàn thành bài tập trắc nghiệm
thông qua trò chơi
c Sản phẩm học tập: Kết quả của HS.
d Tổ chức thực hiện:
Hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức vào trò chơi “Oẳn tù tì” để khắc sâu bài học.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Hình thức: Trò chơi “Truyền điện” (Trả lời câu hỏi trắc nghiệm).
- GV phổ biến luật chơi: Bạn nào trả lời đúng có quyền chỉ định nhanh bạn
khác trả lời câu tiếp theo.
Câu 1: Văn bản Cách ghi chép để nắm chắc nội dung bài học thuộc kiểu văn bản nào?
A Văn bản thông tin.
B Văn bản nghị luận.
C Văn bản văn học
D Kết hợp cả ba kiểu văn bản trên.
Câu 2: Theo tác giả có mấy cách ghi chép để sao cho chỉ nhìn một lần là biết trọng tâm nằm ở đâu?
Trang 11A Hai cách ghi chép.
B Ba cách ghi chép.
C Bốn cách ghi chép.
D Năm cách ghi chép.
Câu 3: Chia theo màu sắc có tác dụng gì trong việc ghi chép để nắm chắc bài học?
A Tạo nên sự hấp dẫn, sinh động khi nhớ lại nội dung bài học.
B Tạo nên điểm nhấn trên tài liệu, giúp cho việc đọc lại bài học thoải mái về mặt tâm lí
C Qua sự quy định về màu sắc với các nội dung cần ghi, khi nhìn vào màu sắc để biết trọng tâm nằm ở đâu.
D Dùng để nhấn mạnh các nội dung có thể kiểm tra hoặc thi.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS suy nghĩ, tìm câu trả lời nhanh
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS trình bày trước lớp
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a) Mục tiêu: (5),(6),(7)
b) Nội dung: HS đóng vai phóng viên tờ báo Hoa Học Trò phỏng vấn các bạn
chia sẻ về việc ghi chép nhanh của mình
c) Sản phẩm: Hs tích cực chia sẻ những kinh nghiệm và phương pháp đọc sách
hay của bản thân
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV giao nhiệm vụ:
- Hướng dẫn học sinh làm phóng viên theo kịch bản GV gợi ý:
Câu hỏi:
- Sau khi đọc văn bản trên, bạn thấy bản thân có thể luyện tập để có cách ghi chép tốt hơn không? Bạn vận dụng quy tắc nào của Tác giả Du Gia Huy để mình có kỹ năng ghi chép tốt hơn?
Trang 12- Hàng ngày bạn dành thời gian bao lâu cho việc đọc sách? Nếu như đọc được
1 cuốn sách hay bạn có hay ghi chép lại những nội dung bạn yêu thích không? Bạn có thể chia sẻ một vài kinh nghiệm về việc ghi chép của mình không?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
HS suy nghĩ và làm việc độc lập
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
Bước 4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét và tuyên dương HS tích cực.
- Viết đoạn văn khoảng 5 đến 7 câu chia sẻ về một phương pháp ghi chép hay
mà em đã sử dụng
GV tích hợp giáo dục HS ý thức việc chăm chỉ học tập và ghi chép khoa học sẽ giúp HS đạt kết quả cao trong học tập
E HƯỚNG DẪN TỰ HỌC (3P)
- Hoàn thành viết đoạn văn khoảng 7 đến 10 câu chia sẻ về một phương pháp ghi chép hay mà em đã sử dụng
- Chuẩn bị bài đọc mở rộng theo thể loại: Bài học từ cây cau
- Tìm đọc các văn bản thông tin khác viết về quy tắc trong hoạt động
Rubric đánh giá phần trả lời câu hỏi nhóm.
IV KẾ HOẠCH ĐÁNH GIÁ
Hình thức đánh giá Phương pháp đánh giá Công cụ đánh giá Ghi chú