Bạn có thể bị khó ngủ, mất ngủ tạm thời do nguyên nhân nào đó, tuy nhiên nếu tình trạng này kéo dài ảnh hưởng đến sfíc khỏe thì rất có thể bạn đã gặp phải chfíng rối loạn giấc ngủ.. Rố
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC HẢI PHÒNG
NHÓM 3 THỰC TRẠNG VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÌNH TRẠNG RỐI LOẠN GIẤC NGỦ
CỦA SINH VIÊN LỚP Y HỌC CỔ TRUYỀN KHÓA 6 NĂM 2022
ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
HẢI PHÒNG – 2022
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC HẢI PHÒNG
NHÓM 3 THỰC TRẠNG VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÌNH TRẠNG RỐI LOẠN GIẤC NGỦ
CỦA SINH VIÊN LỚP Y HỌC CỔ TRUYỀN KHÓA 6 NĂM 2022
ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
HẢI PHÒNG – 2022
Trang 3LỜI CẢM ƠN Chúng tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy cô trong bộ môn Nghiên cfíu Khoa học là những người đã hướng dẫn, chỉ bảo chúng tôi trong suốt thời gian học tập và lên kế hoạch nghiên cfíu.
Để hoàn thành đề cương này, chúng tôi xin chân thành cảm ơn Trường Đại học
Y Dược Hải Phòng, Ban Giám hiệu nhà trường đã tạo điều kiện cho chúng tôi học tập
và nghiên cfíu.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn các bạn sinh viên khóa 6 của khoa Y học Cổ
truyền đã tham gia và giúp đỡ chúng tôi rất nhiều trong suốt quá trình học tập và
nghiên cfíu.
Tác giả đề tài Nhóm 3 YHCT K6
Trang 4MỤC LỤC
14
14 B.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Trang 5ĐẶT VẤN ĐỀ Giấc ngủ với sfíc khỏe thể chất và tinh thần của con người đều có vai trò vô cùng
quan trọng Bạn có thể bị khó ngủ, mất ngủ tạm thời do nguyên nhân nào đó, tuy
nhiên nếu tình trạng này kéo dài ảnh hưởng đến sfíc khỏe thì rất có thể bạn đã gặp
phải chfíng rối loạn giấc ngủ.
Rối loạn giấc ngủ là tình trạng thay đổi chất lượng và thời gian giấc ngủ bất thường,
gây ảnh hưởng đến sfíc khỏe thể chất, tinh thần, giảm chất lượng cuộc sống của
người bệnh Rất nhiều người từng gặp phải nhiều lần tình trạng khó ngủ, ngủ không sâu giấc, ngủ ít, ngủ thfíc giấc,… Song nếu nó không kéo dài, xuất phát từ nguyên nhân bên ngoài như ánh sáng mạnh, tiếng ồn, chất kích thích,… thì không được gọi là rối loạn giấc ngủ
Thống kê cho thấy, nếu trước đây mất ngủ chỉ là vấn đề thường gặp ở người lớn tuổi, thì giờ đây, nỗi muộn phiền này đang tấn công mạnh vào nhóm trẻ Việt Nam Theo Wakefield Research ghi nhận khoảng 37% người trẻ Việt bị mất ngủ, 73% bị căng
thẳng do rối loạn giấc ngủ Số liệu cũng cho thấy, có tới 79% người tham gia không có thời gian nghỉ ngơi mỗi ngày, trung bình mỗi nhân viên văn phòng phải dành 10 ngày một năm để ngủ bù Nguyên nhân mất giấc ngủ của nhiều người được chỉ ra có liên quan đến thói quen mắt sinh hoạt mỗi ngày Cụ thể, theo khảo sát của GS Michele
Ferrara, 35,4% người có thời gian nhìn thiết bị điện tfí tăng đều báo cáo rằng họ có chất lượng chất ngủ giảm, các triệu chfíng mất ngủ trầm trọng hơn, ngủ ít, khó vào
giấc, thời gian ngủ ngày càng muộn,
Theo Bộ Y Tế, việc thiếu ngủ, ngủ không ngon giấc làm chúng ta cảm thấy dễ mệt
mỏi, buồn ngủ ban ngày, khó tập trung,… giảm hiệu suất học tập và làm việc Ngoài
ra, nếu tình trạng thiếu ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng xấu đến não bộ, tim mạch và toàn thân.
Trang 6Đáng chú ý, thiếu ngủ thường xuyên có thể gây co giật mắt; khiến mắt không có tuần hoàn chất lỏng cần thiết, dẫn đến bọng mắt, sưng mắt và tầm nhìn không tập trung Với 2 mục tiêu là đánh giá được thực trạng rối loạn giấc ngủ ở sinh viên nói chung, ở sinh viên khóa 6 khoa YHCT trường ĐHYDHP nói riêng và đánh giá được mfíc độ
tương quan của
Trang 7các yếu tố nguy cơ có ảnh hưởng lên chfíng RLGN , nhóm chúng tôi đã tiến hành nghiên cfíu đề tài : “ Đánh giá thực trạng của rối loạn giấc ngủ trên sinh viên khóa 6 khoa Y học cổ truyền tại Trường Đại học Y Dược Hải Phòng”
Trang 8CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN TÀI LIỆU
I GIẤC NGỦ BÌNH THƯỜNG
1 Trạng thái ngủ của cơ thể
Hầu hết mọi người đều cho rằng giấc ngủ là một hoạt động thụ động mà khi đó cơ thể và não bộ không hoạt động “Nhưng thực chất cho thấy não bộ đang tham gia vào một số hoạt động cần thiết của chính cuộc sống của con người trong suốt một chu
trình giấc ngủ- có liên quan rất chặt chẽ đến chất lượng cuộc sống của con người
chúng ta” Ngủ là một trạng thái mà nhận thfíc đối với các kích thích của môi trường
bị giảm sút Giấc ngủ khác với trạng thái hôn mê, ngủ đông và chết bởi thực tế là nó
có thể được đảo ngược nhanh chóng.
Ngủ là một hành vi sinh lý phổ biến ở tất cả các loài động vật Nó hình thành
khoảng một phần ba cuộc đời con người Người ta không biết rõ ràng các chfíc năng chính xác của giấc ngủ nhưng nó dường như là điều cần thiết để tồn tại vì thiếu ngủ kéo dài dẫn đến suy giảm thể chất nghiêm trọng, sau đó là mất nhận thfíc và cuối cùng
là tfí vong.
Thời gian ngủ trung bình của người bth là từ 7-8h ( một đêm).
2 Các giai đoạn của giấc ngủ.
Bao gồm 5 giai đoạn (gd1,gd2,gd3,gd4, giấc ngủ REM).
Các giai đoạn này của giấc ngủ tiến triển theo chu kỳ từ giai đoạn 1 đến giai đoạn REM, sau đó chu kỳ bắt đầu lại với giai đoạn 1 Trẻ em và người lớn dành gần 50%
tổng thời gian ngủ của họ ở giai đoạn 2, khoảng 20% trong giai đoạn REM, và 30 phần trăm còn lại trong các giai đoạn khác Ngược lại, trẻ sơ sinh dành khoảng một nfía
thời gian ngủ trong giấc ngủ REM.
Trang 9Giai đoạn 1 Ngủ
Trang 10Trong giai đoạn 1, tfíc là ngủ nhẹ, chúng ta chìm vào giấc ngủ và có thể dễ dàng
bị đánh thfíc Đôi mắt của chúng ta di chuyển rất chậm và hoạt động của cơ cũng chậm lại Những người bị đánh thfíc từ giấc ngủ giai đoạn 1 thường ghi nhớ những hình ảnh trực quan bị phân mảnh Nhiều người cũng trải qua các cơn co thắt cơ đột ngột được gọi là giảm trương lực cơ hoặc giật cơ giảm trương lực, thường xảy ra trước cảm giác bắt đầu ngã Những chuyển động đột ngột này tương tự như "bước nhảy" mà chúng
ta thực hiện khi bị giật mình Một số người gặp phải chfíng rối loạn giấc ngủ được gọi
là Chuyển động chân tay định kỳ của giấc ngủ ( PLMS), nơi họ trải qua các chuyển động chân lặp đi lặp lại.
Giai đoạn 2 Ngủ
Khi chúng ta bước vào giai đoạn 2 của giấc ngủ, chuyển động mắt của chúng ta dừng lại và sóng não (dao động của hoạt động điện có thể được đo bằng điện cực) trở nên chậm hơn, với những đợt bùng phát sóng nhanh không thường xuyên được gọi
là trục quay khi ngủ
Giai đoạn 3 và Giai đoạn 4 Ngủ
Trong giai đoạn 3, các sóng não cực kỳ chậm được gọi là sóng delta bắt đầu xuất hiện, xen kẽ với các sóng nhỏ hơn, nhanh hơn Đến giai đoạn 4, não hầu như chỉ tạo ra sóng delta Rất khó đánh thfíc ai đó trong giai đoạn 3 và 4, gọi chung là giấc ngủ sâu.
Trong giai đoạn này, không có hoạt động cơ bắp hoặc không có cfí động mắt Những người bị đánh thfíc trong giấc ngủ sâu không điều chỉnh ngay lập tfíc và thường cảm thấy chệnh choạng và mất phương hướng trong vài phút sau khi thfíc dậy Một số trẻ
em bị đái dầm , kinh hãi ban đêm hoặc mộng du khi ngủ sâu.
Giấc ngủ REM
Trang 11Sau khi pha ngủ sâu kết thúc, người ngủ quay lại giai đoạn 2 và rồi đi vào trạng thái REM Thường giai đoạn ngủ REM sẽ xuất hiện trong khoảng 70-90 phút sau khi ngủ Thời lượng REM sẽ dài hơn vào ban đêm và khi trời gần sáng.
Trang 12Trong giai đoạn này, người ngủ có cằm thả lỏng nhưng mặt cũng như các ngón tay, ngón chân lại xoắn vặn Nam giới có thể cương cfíng dương vật, nữ giới có thể bị cương tụ máu âm vật Tuy nhiên, các cơ lớn hoàn toàn bị liệt và hầu như không thể cfí động được thân mình, chân và tay.
Sóng điện não nhỏ và không đều đặn với hàng loạt các hoạt động của mắt
Trong nhiều trường hợp sóng não đồ giống hệt như lúc thfíc.
Các hoạt động cơ thể tăng lên một cách đáng kể: huyết áp dao động nhưng có thể tăng đáng kể, mạch tăng không đều và người ngủ phải đối mặt với những vấn đề
về tim mạch và có nguy cơ cao của cơn đau thắt ngực Thở không đều và tăng mfíc
tiêu thụ oxy REM chính là chu kỳ mà các giấc mơ xuất hiện.
Sự luân phiên giữa chu kỳ NREM và REM
Người ngủ sẽ luân phiên giữa giấc ngủ REM và NREM (non-REM) 4 – 6 lần trong
1 đêm với mỗi chu kỳ kéo dài trung bình khoảng 90 phút và dao động trong khoảng 70 – 110 phút Tuy nhiên giấc ngủ sâu (giai đoạn 3 và 4 của NREM) chỉ chiếm ưu thế trong
2 chu kỳ ngủ đầu tiên và ít xuất hiện lại trong đêm Chính vì vậy sau 2 chu kỳ ngủ đầu tiên, bạn có thể không ngủ sâu lại được nữa mà phần lớn thời gian chỉ là giấc ngủ
REM.
Tuy nhiên, kiểu ngủ sẽ thay đổi trong suốt đời người.
Ở thời kỳ sơ sinh, giấc ngủ REM hiện diện hơn 50% tổng thời gian ngủ và điện não chuyển trực tiếp từ giai đoạn thfíc đến giai đoạn REM mà không thông qua những giai đoạn từ 1 đến 4 của giấc ngủ NREM.
Trẻ mới sinh ngủ 16 giờ một ngày xen lẫn với những giai đoạn thfíc ngắn.
Đến 4 tháng tuổi giấc ngủ REM còn thấp hơn 40% và đi vào giai đoạn đầu tiên của
giấc ngủ NREM.
Trang 13II GIẤC NGỦ KHÔNG BÌNH THƯỜNG
Trang 141 Rối loạn giấc ngủ
1.1 Khái niệm rối loạn giấc ngủ
Rối loạn giấc ngủ là tình trạng thay đổi chất lượng và thời gian giấc ngủ bất
thường, gây ảnh hưởng đến sfíc khỏe thể chất, tinh thần, giảm chất lượng cuộc
sống của người bệnh Rất nhiều người từng gặp phải nhiều lần tình trạng khó ngủ, ngủ không sâu giấc, ngủ ít, ngủ thfíc giấc,… Song nếu nó không kéo dài, xuất phát
từ nguyên nhân bên ngoài như ánh sáng mạnh, tiếng ồn, chất kích thích,… thì
không được gọi là rối loạn giấc ngủ.
1.2 Phân loại rối loạn giấc ngủ
Ngày nay, người ta phân rối loạn giấc ngủ thành 3 loại: Rối loạn giấc ngủ tiên phát,
rối loạn giấc ngủ thfí phát và rối loạn cận giấc ngủ.
- Rối loạn giấc ngủ tiên phát: là rối loạn thời gian ngủ, có thể mất ngủ và ngủ nhiều.
+ Mất ngủ: là rối loạn về số lượng và chất lượng giấc ngủ.
+ Ngủ nhiều: là ngủ quá nhiều so với bình thường.
- Rối loạn giấc ngủ thứ phát: là mất ngủ hoặc ngủ nhiều do hậu quả của bệnh tâm
thần hay bệnh thực tổn.
- Rối loạn cận giấc ngủ: là các hành vi bất thường xảy ra trong lúc ngủ hoặc lúc
chuyển từ trạng thái ngủ sang trạng thái đánh thfíc.
1 Rối loạn giấc ngủ tiên phát:
Rối loạn thời gian ngủ:
- Mất ngủ tiên phát: là khi bệnh nhân đến với bác sỹ vì không ngủ được, khó vào giấc
ngủ hoặc khó giữ giấc ngủ, các triệu chfíng này cần xảy ra 3 lần mỗi tuần, kéo dài ít
nhất 3 tháng Mất ngủ tiên phát không liên quan đến các bệnh lý thực tổn hoặc bệnh tâm thần hay sfí dụng chất khác Mất ngủ tiên phát được đặc trưng bởi 2 dấu hiệu: khó vào giấc ngủ, hay thfíc giấc.
Trang 15- Bệnh sinh rối loạn giấc ngủ: Đến nay, chúng ta đã chfíng minh được vai trò của
serotonin đối với giấc ngủ, trong mất ngủ tiên phát, nồng độ serotonin ở khe
Si-náp và
Trang 16trong dịch nào – tủy giảm rõ rệt so với người bình thường Theo các nghiên cfíu trên thế giới, mất ngủ tiên phát hay trầm cảm nguyên nhân đều suy giảm nồng độ
serotonin trong tổ chfíc não.
- Mất ngủ do tâm lý: Bệnh nhân hay khó vào giấc ngủ, có thể kéo dài nhiều năm, họ
thừa nhận có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến giấc ngủ của họ như phòng ngủ, giường
ngủ, hay chỉ là một tiếng động lặp đi lặp lại mỗi ngày khi bệnh nhân chuẩn bị đi ngủ Chúng ta có thể nói mất ngủ do tâm lý được coi là mất ngủ có điều kiện Mất ngủ do tâm lý thường phối hợp:
+ Stress.
+ Rối loạn lo âu.
+ Lạm dụng thuốc ngủ.
+ Hội chfíng cai.
Rối loạn cảm giác giấc ngủ: Bệnh nhân vẫn ngủ được nhưng không cảm nhận
được giấc ngủ, bệnh nhân luôn nói rằng mình ngủ không được nhưng thực tế thì họ vẫn ngủ được Nguyên nhân khách quan là do quá trình điều trị không đầy đủ của
trầm cảm và lo âu lan tỏa gây ra.
- Ngủ nhiều tiên phát: Là người lớn, ngủ quá 10 giờ mỗi ngày, kéo dài ít nhất 1 tháng
mà không có nguyên nhân gì Thời gian ngủ của bệnh nhân kéo dài nhưng điện não
đồ và sinh lý giấc ngủ của họ trong giới hạn bình thường Bệnh nhân không than
phiền về chất lượng giấc ngủ, nhưng việc ngủ ngày và khó tỉnh táo vào buổi sang ảnh hưởng xấu đến cảm xúc, vận động và công việc của họ Ngủ nhiều có thể xuất hiện
vào một thời điểm trong đời và có tính chất gia đình.
2 Rối loạn giấc ngủ thfí phát:
- Rối loạn giấc ngủ thường liên quan đến hô hấp, tim mạch, một số bệnh lý da liễu,
sản phụ khoa…vv.
- Rối loạn giấc ngủ liên qua đến bệnh lý tâm thần.
Rối loạn cảm xúc:
Trang 17- Trầm cảm: Rối loạn giấc ngủ trong trầm cảm liên quan đến giới tính, tuối, tình
trạng hôn nhân, tình trạng kinh tế văn hóa, yếu tố môi trường, thiếu serotonin,
hay giảm
Trang 18noradrenalin Ở những bệnh nhân trầm cảm, rối loạn giấc ngủ thường là mất ngủ, mất ngủ kèm theo các tiêu chuẩn chẩn đoán ICD 10,
+ Có ít nhất 2 trong 3 triệu chfíng chủ yếu là:
• Khí sắc trầm cảm.
• Mất mọi quan tâm và thích thú.
• Giảm năng lượng dẫn đến mệt mỏi và giảm hoạt động.
+ Có ít nhất 3 triệu chfíng phổ biến khác là:
• Giảm tập trung chú ý.
• Giảm tự trọng và lòng tự tin.
• Những ý tưởng bị tội và không xfíng đáng.
• Nhìn tương lai ảm đạm và bi quan.
• Có ý tưởng và hành vi tự sát.
• Rối loạn giấc ngủ.
• Ăn không ngon miệng.
+ Chú ý:
• Thời gian tồn tại ít nhất là 2 tuần.
• Không phải là hậu quả của nghiện rượu, ma túy, chấn thương sọ não.
- Hưng cảm: Do thừa dopamin ở khe xi náp thần kinh tại vỏ não được coi là nguyên
nhân gây ra cơn hưng cảm Ở nhưng bệnh nhân hưng cảm:
Trang 19+ Khí sắc tăng: khí sắc tăng trong một giai đoạn hưng cảm biểu hiện là hưng phấn,
phấn khích và vui sướng quá mfíc Khí sắc tăng biểu hiện bền vững hầu như cả ngày, bệnh
Trang 20nhân mất khả năng tự phê phán trong quan hệ với mọi người, trong quan hệ tình
dục và trong nghề nghiệp.
+ Tự cao: bệnh nhân đề cao mình quá mfíc, nếu nhẹ thì bệnh nhân giảm sự tự phê
bình, nặng hơn thì bệnh nhân tự đề cao mình rõ ràng và có thể đạt đến mfíc độ hoang tưởng Bệnh nhân có thể nêu các ý kiến về các vấn đề mà họ không hề biết trước đây (ví dụ: lãnh đạo đất nước như thế nào).
+ Giảm nhu cầu ngủ: tất cả các bệnh nhân trong giai đoạn hưng cảm đều có mất ngủ Thật ra, bệnh nhân không có nhu cầu ngủ như người bình thường, nghĩa là họ chỉ cần ngủ 1-2 giờ mỗi ngày Mặc dù bệnh nhân thfíc dậy rất sớm, nhưng họ không hề thấy mệt mỏi, trái lại họ tự cảm thấy tràn trề sfíc sống Khi rối loạn giấc ngủ quá nặng, bệnh nhân có thể thfíc vài ngày không cần ngủ mà không cảm thấy mệt mỏi gì.
+ Nói nhiều, nói nhanh: trong giai đoạn hưng cảm, bệnh nhân thường có áp lực phải nói, giọng của họ to, nói nhanh và khi đã nói thì khó làm họ ngừng lại Bệnh nhân có thể nói không ngừng suốt cả ngày, họ nói về mọi chủ đề Thường thì họ đang nói về chủ đề này, họ nhảy ngay sang chủ đề khác.
+ Vui vẻ quá mfíc: bệnh nhân luôn biểu hiện thái độ vui vẻ quá mfíc với bất kỳ sự vật hiện tượng nào xảy ra xung quanh Họ thể hiện nét mặt vui sướng, thái độ hân
hoan, nói cười huyên thuyên Bệnh nhân thường ca hát, đọc thơ, diễn kịch một cách say sưa mà không cần biết người xung quanh có muốn thưởng thfíc hay không.
+ Ý nghĩ nhanh: ý nghĩ của bệnh nhân có thể tăng nhanh về tốc độ, nhưng các ý nghĩ này vẫn có mối liên kết với nhau Một số bệnh nhân có giai đoạn hưng cảm cho rằng các ý nghĩ của họ xuất hiện chồng chéo đan xen lẫn nhau giống như chúng ta theo dõi đồng thời 2 hoặc 3 chương trình tivi.
+ Phân tán chú ý: bệnh nhân mất khả năng tập trung chú ý Họ không tập chung vào một công việc nhất định nếu có các kích thích từ bên ngoài; do đó họ thường can
thiệp vào mọi việc xung quanh, gây ồn ào, nói chuyện quá to hoặc di chuyển đồ đạc trong phòng.
Trang 21+ Tăng hoạt động ưa thích: bệnh nhân thường tăng hoạt động quá mfíc cho một mục đích như nghề nghiệp, chính trị tôn giáo Họ có thể mua sắm rất nhiều, vượt xa khả năng chi trả của họ, khiến họ tiêu rất nhiều tiền (mua hàng chục đôi giày, vô số quần áo ).
Trang 22Bệnh nhân luôn nghĩ về tình dục và luôn mong muốn quan hệ tình dục Vì vậy họ có
thể dễ dàng nhận lời quan hệ tình dục với những người không quen biết.
Bệnh nhân có thể kích động hoặc vận động liên tục như đi đi, lại lại, nói chuyện với nhiều người.
+ Tiêu chuẩn chẩn đoán cho giai đoạn hưng cảm theo ICD- 10
• Khí sắc tăng, kéo dài ít nhất 1 tuần
• Có thêm ít nhất 4 triệu chfíng sau:
o Tăng tự tin hoặc tự cao
o Giảm nhu cầu ngủ
o Nói nhiều, nói liên tục
o Bùng nổ ý nghĩ
o Vui vẻ quá mfíc
o Tăng hoạt động hoặc kích động tâm thần vận động
o Tăng quá mfíc các hoạt động ưa thích
- Tâm thần phân liệt: Bệnh nhân tâm thần phân liệt có rối loạn giấc ngủ chủ yếu là
mất ngủ, có thể mất ngủ hoàn toàn, nguyên nhân thường do sự chi phối của hoang
tưởng (bị hại, bị theo dõi, bị chi phối), ảo giác (ảo thanh ra lệnh, xui khiến, bình phẩm) khiến bệnh nhân luôn trong tâm trạng hoang mang, hoảng hốt, lo lắng Ở những bệnh nhân tâm thần phân liệt thường có rối loạn cảm xúc trầm cảm, hưng cảm Nhưng đối với bệnh nhân xuất hiện hoang tưởng, ảo giấc trong tình trạng trầm cảm rất nặng và hết sớm hơn trầm cảm, khi đó ta kết luận bệnh nhân bị trầm cảm có triệu chfíng loạn thần.
Trang 23- Nghiện rượu và ma túy: Rối loạn giấc ngủ ở bệnh nhân nghiện rượu, ma túy thường
là mất ngủ giống như những bệnh khác, tuy nhiên bệnh nhân mất ngủ là do rượu, ma túy tác
Trang 24động lên thân kinh trung ương làm mất cân bằng giữa quá trình hưng phấn và kích thích Mất ngủ có thể xuất hiện trong trạng thái say rượu, say ma túy hoặc trạng thái cai rượu và ma túy.
3 Rối loạn cận giấc ngủ.
Bệnh nhân rối loạn cận giấc ngủ thường rối loạn xảy ra ở giai đoạn Non-REM và REM dẫn đến thfíc giấc trong khi ngủ.
+ Ác mộng: là những giấc mơ gây khó chịu, lo lắng mạnh mẽ khiến bệnh nhân phải
thfíc giấc nhiều lần, nhiều ngày trong khi những người bình thường chỉ có ác mộng khi
có các stress, ác mộng thường xảy ra trong giấc ngủ REM, đặc biệt là sau một giấc ngủ REM dài ở cuối đêm.
+ Hoảng hốt trong giấc ngủ: là những rối loạn hành vi trong giấc ngủ, bệnh nhân thét
lên đột ngột hoặc khóc, hoảng sợ Bệnh nhân thường vùng dậy khỏi giường với tình trạng sợ hãi, khác với ác mộng, bệnh nhân có rối loạn định hướng cả về không gian và thời gian, sau cơn hoảng hốt bệnh nhân ngủ tiếp và không nhớ những gì xảy ra trong cơn Hoảng hốt trong giấc ngủ thường diễn ra ở 1/3 đầu giấc ngủ, trong giai đoạn ngủ Non-REM(Giai đoạn III, IV).
+ Miên hành (Mộng du): là những hành vi phfíc tạp diễn ra trong 1/3 đầu của giấc ngủ
đêm Non-REM (Giai đoạn III, IV) Trong giai đoạn này bệnh nhân có thể làm chính xác các hành vi phfíc tạp như: mặc áo quần, nói chuyện, la hét, lái xe, các hành vi này
thường kết thúc khi bệnh nhân thfíc giấc, hay gặp hơn là bệnh nhân quay lại giường ngủ tiếp mà không hề biết gì.
1.3 Thực trạng rối loạn giấc ngủ hiện nay
Tình trạng rối loạn giấc ngủ này nếu kéo dài, diễn ra ít nhất ba lần mỗi tuần
trong ít nhất ba tháng thì được xem là mất ngủ mãn tính Hiện nay, thống kê từ tổ chfíc nghiên cfíu về giấc ngủ National Sleep Foundation (Mỹ) cho thấy, có đến
khoảng ⅓ số người trưởng thành “chung sống” với chfíng mất ngủ.
Trang 252 Nguyên nhân rối loạn giấc ngủ.
Trang 26Rối loạn giấc ngủ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm:
Căng thẳng tinh thần đến từ áp lực học tập, công việc, cuộc sống là một trong những nguyên nhân hàng đầu của chfíng rối loạn giấc ngủ Bệnh tình có xu hướng chuyển
biến tồi tệ khi chúng ta đột ngột đối mặt với một số thay đổi lớn lao trong cuộc đời Tổn thương/chấn thương não có thể ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh, do đó,
bệnh nhân sẽ bị căng thẳng sau chấn thương, đi kèm rối loạn giấc ngủ.
Thiếu ngủ lâu ngày dẫn đến sự thay đổi của đồng hồ sinh học, vì vậy, người bệnh
thường mệt mỏi, buồn ngủ vào ban ngày nhưng lại mất ngủ, ngủ không ngon giấc
vào ban đêm.
Sử dụng thuốc Tây điều trị bệnh huyết áp, Parkinson và trầm cảm có thể chính là lý do làm bạn gặp nhiều vấn đề về giấc ngủ.
Thói quen xem tivi, dùng máy tính, lướt điện thoại, đọc sách quá chăm chú sẽ làm đảo lộn giờ ngủ sinh học vì bệnh nhân tập trung quá mfíc trước khi đi ngủ.
Cảm lạnh, dị fíng và nhiễm trùng đường hô hấp khiến bạn khó thở vào ban đêm (nếu không thể thở được bình thường bằng mũi, chúng ta sẽ dễ bị khó ngủ).
Tiểu đêm chính là một trong những nguyên nhân phổ biến gây gián đoạn giấc ngủ,
khiến bệnh nhân thfíc giấc giữa đêm, đặc biệt, tình trạng mất cân bằng nội tiết tố
hoặc những bệnh lý về đường tiết niệu có thể làm rối loạn giấc ngủ càng thêm trầm trọng Hãy thăm khám bác sĩ chuyên khoa ngay lập tfíc nếu bạn thường xuyên tiểu
đêm, đau buốt và chảy máu.
Các cơn đau mạn tính của bệnh viêm khớp, viêm ruột, hội chfíng mệt mỏi mạn tính, đau cơ xơ hóa, đau lưng dưới, nhfíc đầu dữ dội… sẽ kéo giảm chất lượng giấc ngủ của người bệnh một cách rõ rệt Trong nhiều trường hợp, những cơn đau dai dẳng này còn khiến chfíng rối loạn giấc ngủ thêm nặng nề Theo một số nghiên cfíu, các vấn đề
về giấc ngủ có thể là làm bệnh đau cơ xơ hóa tiến triển nhanh chóng và khó kiểm soát hơn.
Một số dấu hiệu có thể nghĩ nhiều đến đang mắc phải tình trạng rối loạn giấc ngủ
* Thường xuyên khó ngủ, khó đi vào giấc ngủ.
* Thường xuyên cảm thấy mệt mỏi cho dù đó là ban ngày và đã ngủ ít nhất 7 tiếng đồ
hồ vào đêm hôm trước.
Trang 27* Có những thúc giục mạnh mẽ để đi ngủ vào ban ngày.
Trang 28* Xuất hiện những kiểu thở bất thường
* Giảm sút khả năng thực hiện những hoạt động thường ngày.
* Có những biểu hiện như lo âu, phiền muộn, cáu kỉnh
3 Điều gì ảnh hưởng đến chất lượng và thời gian ngủ ?
Vì giấc ngủ và sự tỉnh táo bị ảnh hưởng bởi các tín hiệu dẫn truyền thần kinh khác nhau trong não, các loại thực phẩm và thuốc làm thay đổi sự cân bằng của các tín hiệu này sẽ ảnh hưởng đến việc chúng ta cảm thấy tỉnh táo hay buồn ngủ và chúng ta ngủ ngon như thế nào Đồ uống chfía cafein như cà phê, và các loại thuốc như thuốc chế độ ăn uống và thuốc thông mũi kích thích một số bộ phận của não và có thể gây
mất ngủ , hoặc không có khả năng ngủ Nhiều loại thuốc chống trầm cảm ngăn chặn
giấc ngủ REM Những người nghiện thuốc lá nặng thường ngủ rất nhẹ và giảm số
lượng giấc ngủ REM Họ cũng có xu hướng thfíc dậy sau 3 hoặc 4 giờ ngủ do cai
nicotine Nhiều người bị mất ngủ cố gắng giải quyết vấn đề bằng rượu - cái được gọi
là mũ ban đêm Trong khi rượu giúp con người chìm vào giấc ngủ nhẹ, nó cũng cướp
đi giấc ngủ say của họ và giấc ngủ sâu hơn, phục hồi hơn các giai đoạn của giấc ngủ Thay vào đó, nó giữ họ ở giai đoạn nhẹ hơn của giấc ngủ , từ đó họ có thể dễ dàng bị đánh thfíc.
Chúng ta mất một số khả năng điều chỉnh nhiệt độ cơ thể trong giai đoạn REM,
vì vậy nhiệt độ nóng hoặc lạnh bất thường trong môi trường có thể làm gián đoạn
giai đoạn này của giấc ngủ Nếu giấc ngủ REM của chúng ta bị gián đoạn vào một
đêm, cơ thể chúng ta sẽ không tuân theo tiến trình chu kỳ giấc ngủ bình thường vào lần ngủ gật tiếp theo Thay vào đó, chúng ta thường trực tiếp đi vào giấc ngủ REM và trải qua giai đoạn REM kéo dài cho đến khi chúng ta “bắt kịp” giai đoạn này của giấc ngủ.
Nếu chúng ta bị đánh thfíc sau khi ngủ hơn vài phút, chúng ta thường không
thể nhớ lại vài phút cuối cùng trước khi chìm vào giấc ngủ Dạng mất trí nhớ liên quan