BÀI GIẢNG VẬT LÝ ĐIỆN TỪBài 8 CHẤT RẮN TINH THỂ & SIÊU DẪN Bộ môn Vật lý... NỘI DUNGI – Chất rắn tinh thể II – Siêu dẫn... I – CHẤT RẮN TINH THỂ1 – Phân loại chất rắn Thuyết vùng năng lư
Trang 1BÀI GIẢNG VẬT LÝ ĐIỆN TỪ
Bài 8
CHẤT RẮN TINH THỂ
& SIÊU DẪN
Bộ môn Vật lý
Trang 2NỘI DUNG
I – Chất rắn tinh thể
II – Siêu dẫn
Trang 3I – CHẤT RẮN TINH THỂ
1 – Phân loại chất rắn
Chất rắn
• Có cấu trúc tinh
thể.
• Có tính dị hướng,
nếu là đơn tinh thể.
• Không có cấu trúc tinh thể.
• Có tính đẳng hướng.
Trang 4I – CHẤT RẮN TINH THỂ
1 – Phân loại chất rắn
Thuyết vùng năng lượng
Trang 5I – CHẤT RẮN TINH THỂ
1 – Phân loại chất rắn
Thuyết vùng năng lượng giải thích được
tính dẫn điện, cách điện và bán dẫn.
Trang 6I – CHẤT RẮN TINH THỂ
2 – Phân bố Fermi – Dirac
Xác suất để electron ở trạng thái có năng lượng E là:
F
1
f (E)
kT
E F là năng lượng của mức Fermi, mức năng
lượng cao nhất của electron ở T = 0 (K).
Trang 7I – CHẤT RẮN TINH THỂ
2 – Phân bố Fermi – Dirac
Đồ thị hàm phân bố:
f
1
f (E)
E E
kT
E f(E)
EF
1/2
1
T = 0
T > 0
Trang 8I – CHẤT RẮN TINH THỂ
Ví dụ 1:
Tính xác suất để electron ở trạng thái có năng lượng E thấp hơn năng lượng Fermi 0,1eV ở nhiệt độ 800 K.
Giải
Ta có:
f
1
f (E)
E E
kT
Với:
kT 1, 38.10 800 1,10.10 J 0, 069eV
f
E E 0,1eV
0,81 81%
Trang 9I – CHẤT RẮN TINH THỂ
Ví dụ 2:
Tính xác suất để electron ở trạng thái có năng lượng E cao hơn năng lượng Fermi 0,1eV ở nhiệt
độ 800 K.
Giải
Ta có:
f
1
f (E)
E E
kT
Với:
kT 1, 38.10 800 1,10.10 J 0, 069eV
f
E E 0,1eV
0,19 19%
Trang 10II – SIÊU DẪN (Superconductors)
Khái niệm về siêu dẫn:
Hiện tượng siêu
dẫn là hiện
tượng điện trở
của một số chất
độ ngột giảm về
0 khi nhiệt độ
thấp hơn nhiệt
độ tới hạn T C
Trang 11II – SIÊU DẪN (Superconductors)
Một số chất siêu dẫn:
• Siêu sẫn là
kim loại có
nhiệt độ tới
hạn TC
thấp.
• Siêu sẫn là
gốm có
nhiệt độ tới
hạn TC cao
Trang 12II – SIÊU DẪN (Superconductors)
Tính chất đặc biệt của siêu dẫn:
Có thể tạo ra dòng điện rất lớn chạy trong chất siêu dẫn mà không cầu có hiệu điện thế áp vào hai đầu vật siêu dẫn.
Dòng điện này có thể tồn tại trong siêu dẫn vài năm mà không bị suy giảm.
U I
R
Trang 13II – SIÊU DẪN (Superconductors)
Ứng dụng của siêu dẫn:
Chế tạo nam châm siêu dẫn dùng trong y khoa (MRI – Magnetic Resonance Imaging)
Chế tạo nam châm có từ trường cực mạnh dùng trong các máy gia tốc hạt, lò phản
ứng nhiệt hạch; dùng tạo ra các đệm từ
trường trong các tàu siêu tốc,