Ứng suất trên mặt cắt ngang thanh tròn chịu xoắn 9.3.. M z nội lực trên mặt cắt ngang bằng tổng mô men quay đối với trục thanh của những ngoại lực... Ứng suất trên mặt cắt ngang 2GIẢ
Trang 1Traninh Tu - University of Civil Engineering 1( 85 )
Trang 2University of Architechture
Chương trình mơn học Sức bền 2
Chương 9: Thanh chịu xoắn thuần túy
9.1 Khái niệm chung
9.2 Ứng suất trên mặt cắt ngang thanh tròn chịu xoắn
9.3 Biến dạng thanh tròn chịu xoắn
9.4 Điều kiện bền - Điều kiện cứng.
9.5 Bài toán siêu tĩnh
9.6 Thế năng biến dạng đàn hồi
9.7 Xoắn thanh tiết diện chữ nhật
Chương 10: Thanh chịu lực phức tạp
10.1 Khái niệm chung
10.2 Thanh chịu uốn xiên
10.3 Thanh chịu uốn và kéo (nén) Lõi mặt cắt ngang
10.4 Thanh chịu uốn và xoắn đồng thời
10.5 Thanh chịu lực tổng quát
Trang 3University of Architechture
Chương trình mơn học Sức bền 2
Chương 11: Ổn định thanh chịu nén đúng tâm
11.1 Khái niệm chung
11.2 Bài toán Euler các định lực tới hạn
11.3 Ứng suất tới hạn - Giới hạn áp dụng CT Euler
1 1.4 Ổn định của thanh ngồi giới hạn đàn hồi
1 1.5 Phương pháp thực hành tính ổn định thanh chịu
nén đúng tâm
1 1.6 Thanh chịu uốn ngang và uốn dọc đồng thời
Chương 1 2: Thanh chịu tải trọng động
1 2.1 Khái niệm chung
1 2.2 Bài tốn thanh chuyển động với gia tốc là hằng số
1 2.3 Bài tốn thanh chuyển động với gia tốc thay đổi
theo thời gian - Dao động
1 2.4 Bài tốn va chạm.
Trang 4Chương 9
THANH CHỊU XOẮN THUẦN TÚY
Trang 5Marh 2009
NỘI DUNG
9.1 Khái niệm chung
9.2 Ứng suất trên mặt cắt ngang
9.3 Biến dạng của thanh trịn chịu xoắn
9.4 Điều kiện bền - Điều kiện cứng
9.5 Bài toán siêu tĩnh
9.6 Thế năng biến dạng đàn hồi
University of Architechture
9.7 Xoắn thanh tiết diện chữ nhật
Trang 6V í dụ thanh chịu xoắn
March 2009 University of Architechture
Trang 7March 2009
March 2009 University of Architechture
Trang 89.1 Khái niệm chung (1)
thanh trong kết cấu không gian,…
Ngoại lực gây xoắn: mô
men tập trung, mô men
phân bố, ngẫu lực trong
March 2009 University of Architechture
Trang 9Ví dụ thanh chịu xoắn
March 2009 University of Architechture
Trang 109.1 Khái niệm chung (3)
PHƯƠNG PHÁP MẶT CẮT
Nhìn từ bên ngoài vào mặt cắt
ngang, nếu M z có chiều thuận
chiều kim đồng hồ thì nó mang
dấu dương và ngược lại.
M z nội lực trên mặt cắt ngang
bằng tổng mô men quay đối với
trục thanh của những ngoại lực
Trang 11dài không đổi g
March 2009 University of Architechture
Trang 129.2 Ứng suất trên mặt cắt ngang (2)
GIẢ THIẾT
GT1 – Gt mặt cắt ngang phẳng : mặt cắt ngang
vuông góc với trục Khoảng cách giữa 2 mặt cắt ngang là không đổi.
GT2 – Gt về các bán kính: Các bán kính trước
và sau biến dạng vẫn thẳng và có độ dài không đổi.
GT3 - Vật liệu làm việc tuân theo định luật Hooke
March 2009 University of Architechture
Trang 13March 2009
Thanh tròn chịu xoắn
March 2009 University of Architechture
Trang 149.2 Ứng suất trên mặt cắt ngang (3)
men xoắn nội lực
Trang 159.2 Ứng suất trên mặt cắt ngang (4)
Tìm ứng suất tiếp tại điểm
trên mặt cắt ngang cách tâm
khoảng với M z nội lực đã
Trang 16 d - góc xoắn tương đối
giữa hai mặt cắt ngang
Trang 17March 2009
9.2 Ứng suất trên mặt cắt ngang (6)
Theo định luật Hooke
– toạ độ điểm tính ứng suất
I p – mô men quán tính độc
cực của mặt cắt ngang
M z – mô men xoắn nội lực
z M
March 2009
University of Architechture
Trang 189.2 Ứng suất trên mặt cắt ngang (7)
Biến thiên của ứng suất tiếp theo
Trang 199.3 Biến dạng của thanh tròn (1)
Đã có:
Góc xoắn (góc xoay) tương
đối giữa hai mặt cắt ngang A
G – mô-đun đàn hồi khi trƣợt của vật liệu
GI p – là độ cứng chống xoắn của mặt cắt ngang
z
p
M d
Trang 20Mar 2009
9.3 Biến dạng của thanh tròn (2)
Khi trên đoạn AB chiều dài L có
z AB
p
M L GI
Trang 21March 2009
Bài tập - Ví dụ 9.1
Cho trục tròn có diện tích
men xoắn ngoại lực như
Trang 22Mz kNm
15 10
0 z 1 a
CD z
BC z
0 z 2 2 a
March 2009
University of Architechture
Trang 2315 10
M
kN cm D
M
kN cm D
March 2009
University of Architechture
Trang 24(*)Phân tích trạng thái ứng suất
• Các phân tố với các mặt song song và
vuông góc với trục chỉ chịu trƣợt thuần
túy ứng suất pháp và ứng suất tiếp hoặc
đồng thời cả hai có thể tồn tại trên các
mặt
• Phân tố a chỉ chịu trƣợt thuần túy
• Phân tố chịu ứng suất kéo trên hai mặt
và chịu ứng suất nén trên hai mặt
max 0
0 max 45
0 max 0
max
2 2
2 45
cos 2
F
A A
F
• Xét phân tố nghiêng góc 45 0 so với trục,
March 2009 University of Architechture
Trang 25• Khi chịu xoắn, mẫu vật liệu dòn
bị phá hủy theo phương có biến
dạng kéo lớn nhất – phương xiên
góc 45 0 so với trục
March 2009 University of Architechture
Trang 26W
z m
p m
M
rad m GI
Trang 27March 2009
9.4 Điều kiện bền - Điều kiện cứng
cứng)
bền (hoặc điều kiện cứng)
tác dụng (là giá trị lớn nhất của tải trọng đặt lên hệ
mà thanh vẫn đảm bảo điều kiện bền hoặc điều kiện cứng)
ax
p
W
z m
M
p
p
Trang 28March 2009
9.5 Bài toán siêu tĩnh
Bài toán siêu tĩnh
Là bài toán mà nếu chỉ dùng các phương trình cân bằng tĩnh học thì ta không thể xác định hết các phản lực, cũng như các thành phần nội lực trong thanh.
Phương pháp giải: Viết thêm phương trình bổ sung – phương trình biểu diễn điều kiện biến dạng
Ví dụ: Vẽ biểu đồ mô men xoắn nội lực
Trang 29MDM
z
z CD
Trang 309.6 Thế năng biến dạng đàn hồi
March 2009
University of Architechture
Trang 31March 2009
9.7 Xoắn thanh tiết diện chữ nhật (1)
• Ở tâm và ở các góc ứng suất tiếp bằng
0, ở phía ngoài ứng suất hướng theo
chu tuyến Biểu đồ ứng suất tiếp dọc
theo chu tuyến như hình vẽ Ứng suất
tiếp lớn nhất tại điểm giữa cạnh dài
• Bài toán xoắn thanh tiết diện chữ nhật:
giải theo LÝ THUYẾT ĐÀN HỒI.
Trang 32March 2009
9.7 Xoắn thanh tiết diện chữ nhật (2)
• Các hệ số , , g phụ thuộc vào tỉ số a/b (a >>b)
Trang 33N A
p
M I
March 2009
University of Architechture
Trang 34M L GI
Trang 35CÁC VẤN ĐỀ SINH VIÊN CẦN NẮM VỮNG
• Nắm được khái niệm xoắn thuần túy
• Công thức tính ứng suất tiếp cho thanh tròn
và chữ nhật
• Công thức tính góc xoắn
• Vận dụng thành thạo bài toán cộng tác dụng để giải quyết bài toán siêu tĩnh
University of Architechture
Trang 36March 2009 University of Architechture