Từ thực tế đó và trên cơ sở những chỉ dẫn của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác - Lênin và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta xác định: “Giai cấp công nhân là một lực lượng xã hội to lớn, đang p
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
KHOA BẤT ĐỘNG SẢN VÀ KINH TẾ TÀI NGUYÊN
⸻⸻⸻⸻⸻⸻⸻⸻⸻
BÀI TẬP LỚN MÔN HỌC: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
ĐỀ BÀI: Lý luận của Mác – Lenin về giai cấp công nhân và sự vận dụng của
Đảng trong xây dựng và phát triển giai cấp công nhân hiện tại
Họ và tên sinh viên: Nguyễn Thu Thủy
Mã SV : 11218597 Lớp tín chỉ : Chủ nghĩa xã hội khoa học (LLNL1107(122)_04) Giảng viên : TS Nguyễn Văn Thuân
Hà nội, tháng 10 -2022
Trang 2MỤC LỤC
A, Lời mở đầu 3
B, Lý luận của Mác – Lenin về giai cấp công nhân 4
1 Khái niệm và đặc điểm của giai cấp công nhân 4
2 Vai trò của giai cấp công nhân 6
3 Sứ mệnh lịch sử của công nhân 6
4 Quá trình hình thành và phát triển 7
C Sự vận dụng của Đảng trong xây dựng và phát triển giai cấp công nhân hiện tại 9
1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về giai cấp công nhân hiện đại .9
2 Lịch sử hình thành giai cấp công nhân Việt Nam… 10
3 Đặc điểm giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay… 11
4 Vai trò lãnh đạo, định hướng của Đảng đối với giai cấp công nhân 12
5 Giải pháp cơ bản để xây dựng giai cấp công nhân hiện đại của Việt Nam 13
D Kết luận 14
A LỜI MỞ ĐẦU
Trang 3Tuyên ngôn của Đảng Cộng sán (1848) đã viết: "Tất cả các giai cấp khác đều suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản lại là sản phẩm cùa bản thân nền đại công nghiệp " (C Mác và Ph Ang-ghen, 1996, tr.610) Qua đó cho thấy, chủ nghĩa Mác - Lênin luôn đề cao vai trò của giai cấp công nhân đối với sự phát triển xã hội, là giai cấp quyết định sự tồn tại, phát triển của xã hội hiện đại và thông qua đó, chuẩn bị những tiền đề vật chất cho xã hội tương lai Từ khi giành được chính quyền đến nay, giai cấp công nhân nước ta đã có những biến đổi rất to lớn, từ người làm thuê cho tư bản, đế quốc trở thành người làm chủ đất nước Giai cấp công nhân phát triển mạnh mẽ
về số lượng, cơ cấu, trình độ, tay nghề, bản lĩnh chính trị,… thể hiện và khẳng định vị thế của người chủ đất nước, đóng góp to lớn vào công cuộc đổi mới, xây dựng CNXH và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN Từ thực tế đó và trên cơ sở những chỉ dẫn của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác - Lênin và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta xác định: “Giai cấp công nhân là một lực lượng xã hội to lớn, đang phát triển, bao gồm những người lao động chân tay và trí óc, làm công hưởng lương trong các loại hình sản xuất kinh doanh và dịch vụ công nghiệp, hoặc sản xuất kinh doanh và dịch vụ có tính chất công nghiệp”
Với vai trò quan trọng như vậy của giai cấp công nhân nên em quyết định chọn
đề tài “Lý luận của Mác Lenin về giai cấp công nhân và sự vận động của Đảng trong xây dựng và phát triển giai cấp công nhân hiện tại” để tìm hiểu, nghiên cứu về giai cấp công nhân nói chung và giai cấp công nhân Việt Nam nói riêng qua đó có thể thấy được mục tiêu và cách hành động của Đảng trong xây dựng
và phát triển giai cấp công nhân hiện tại
B, LÝ LUẬN CỦA MÁC – LENIN VỀ GIAI CẤP CÔNG NHÂN
Trang 4I, Khái niệm và đặc điểm của giai cấp công nhân
Giai cấp công nhân theo Karl Marx là giai cấp của những người công
nhân và người lao động phải bán sức lao động để đổi lấy tiền lương và họ không phải là chủ sở hữu của phương tiện sản xuất Cũng theo Marx, giai cấp công nhân là giai cấp tạo ra các giá trị thặng dư và sự giàu có cho xã hội Ngày nay, đây là giai cấp lao động sản xuất ra của cải vật chất trong lĩnh vực công nghiệp với trình độ kỹ thuật và công nghệ ngày càng hiện đại Sản phẩm thặng dư do họ làm ra là nguồn gốc chủ yếu cho sự giàu có và phát triển xã hội.[1]
Có thể thấy giai cấp công nhân là giai cấp tiên tiến nhất và cách mạng nhất, là lực lượng xã hội duy nhất có sứ mệnh lịch sử: xóa bỏ chủ nghĩa tư bản, xóa bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động
và giải phóng toàn thể nhân loại khỏi mọi sự áp bức, bóc lột, nghèo nàn lạc hậu, xây dựng xã hội mới – xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa
Với vai trò lịch sử của giai cấp công nhân đã được khẳng định tới hiện tại thì họ rất xứng đáng bởi xuất thân của giai cấp công nhân không có tư liệu sản xuất nên buộc bán sức lao động của mình cho nhà tư bản để sống Họ bị giai cấp tư sản bóc lột giá trị thặng dư mà họ đã tạo ra trong thời gian lao động
Không chỉ yếu thế về tư liệu sản xuất mà từ đó cũng khiến cho địa vị kinh tế xã hội của họ thấp kém, những nó cũng giúp cho giai cấp công nhân trở thành giai cấp cách mạng triệt để và có khả năng thực hiện sứ mệnh lịch sử, đó là khả năng đoàn kết toàn thể giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức trên quy mô quốc
tế chống chủ nghĩa đế quốc Đặc điểm của giai cấp công nhân được thể hiện qua một số vấn đề sau:
Thứ nhất: Giai cấp công nhân là giai cấp của những người lao động sản xuất vật chất là chủ yếu (với trình độ trí tuệ ngày càng cao, đồng thời cũng ngày càng có những sáng chế, phát minh lý thuyết được ứng dụng ngay trong sản xuất) Vì thế, giai cấp công nhân có vai trò quyết định nhất sự tồn tại và phát triển xã hội
C.Mác và Ph.Ăngghen dựa trên cơ sở địa vị kinh tế – xã hội của giai cấp công nhân để luận chứng cho sứ mệnh lịch sử của giai cấp đó, chứ không phải xuất phát từ ý muốn chủ quan của bất kỳ một cá nhân hoặc một lực lượng xã hội nào C.Mác và Ph.Ăngghen cho rằng, chế độ TBCN đã từng chiến thắng chế độ phong kiến bởi vì giai cấp tư sản đại diện cho lực lượng sản xuất hiện đại, đại diện cho phương thức sản xuất mới, đại diện cho nhân tố mới trong thực tiễn xã hội đang mục ruỗng, lạc hậu của chế độ phong kiến
Trang 5Và giai cấp công nhân chính là một lực lượng mới trong xã hội tư bản, là sản phẩm của nền đại công nghiệp, là lực lượng sản xuất tiên tiến đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến, phương thức sản xuất cộng sản chủ nghĩa
Thứ hai: Giai cấp công nhân là giai cấp đối lập với lợi ích cơ bản của giai cấp tư sản Giai cấp công nhân góp phần xóa bỏ chế độ tư hữu, xóa bỏ áp bức bóc lột, giành chính quyền và làm chủ xã hội Trong khi giai cấp tư sản là giai cấp bóc lột và không bao giờ tự rời bỏ những vấn đề cơ bản đó Do vậy, giai cấp công nhân có tinh thần cách mạng triệt để Đây là “giai cấp dân tộc” – vừa có quan hệ quốc tế, vừa có bản sắc dân tộc và chịu trách nhiệm trước hết với dân tộc mình Nói về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, C.Mác và Ph.Ăngghen viết,
“Trong tất cả các giai cấp hiện đang đối lập với giai cấp tư sản thì chỉ có giai cấp công nhân là giai cấp thực sự cách mạng Tất cả các giai cấp khác đều suy tàn và tiêu vong với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản thì trái lại, là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp”(2) Chính vì bị đẩy xuống đáy tận cùng của nấc thang xã hội, giai cấp công nhân trở thành nơi hội tụ của những khao khát được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột mà tất cả những người lao động
có thể gửi gắm ủy thác
Cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân gắn liền với cuộc đấu tranh giải phóng xã hội Giai cấp công nhân có quyền nhân danh lợi ích toàn xã hội để đứng ra tập hợp các giai cấp, các tầng lớp bị áp bức, bóc lột, những phần tử tiên tiến trong cuộc đấu tranh đó Cuộc đấu tranh ấy được bắt đầu ngay từ khi giai cấp công nhân ra đời, trải qua nhiều giai đoạn phát triển từ tự phát đến tự giác, cuối cùng kết thúc bằng cuộc cách mạng XHCN, trong đó giai cấp công nhân lãnh đạo tất
cả những người lao động dùng bạo lực lật đổ quyền thống trị của giai cấp tư sản, giành lấy chính quyền
Thứ ba, giai cấp có hệ tư tưởng riêng của giai cấp mình Hệ tư tưởng đó là chủ nghĩa Mác-Lênin phản ánh sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, đồng thời hệ
tư tưởng đó dẫn dắt quá trình giai cấp công nhân thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình nhằm giải phóng xã hội, giải phóng con người Giai cấp công nhân ở Đảng tiên phong của mình là Đảng Cộng Sản (Đảng Mác-Lênin)
II, Vai trò của giai cấp công nhân
Từ các phân tích chúng tôi đưa ra như trên ta cũng đã thấy công nhân có vai trò rất quan trọng đối với xã hội hiện nay lao động nước ta hiện nay có trên 11 triệu người, chiếm khoảng 13,5% dân số, 26,46% lực lượng lao động xã hội Giai
Trang 6cấp công nhân lao động Việt Nam ngày càng đa dạng về cơ cấu ngành nghề, trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp Đã hình thành ngày càng đông đảo bộ phận CN trí thức (có trình độ ĐH, CĐ trở lên) làm công tác quản
lý, nghiên cứu và quản lý khoa học kỹ thuật gắn với sản xuất kinh doanh
Theo các số liệu đã ghi lại ta thấy giai cấp công nhân Việt Nam chiếm tỷ lệ không lớn so với dân số cả nước nhưng hằng năm đóng góp trên 50% tổng sản phẩm xã hội và bảo đảm hơn 60% ngân sách nhà nước Đó là những giá trị thực không thể phủ nhận Những chuẩn mực về lối sống, tác phong của công nhân: lao động, bình đẳng, liên kết xã hội… cũng đang là mẫu số chung của xã hội hiện đại
Giai cấp công nhân là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam, giai cấp tiên phong trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế; có nhiều cố gắng để phát huy vai trò là lực lượng nòng cốt trong liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng
Trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giai cấp công nhân đã đóng góp trực tiếp
to lớn vào quá trình phát triển của đất nước, cùng với các giai cấp, tầng lớp và thành phần xã hội khác, giai cấp công nhân nước ta là cơ sở chính trị – xã hội vững chắc của Đảng và Nhà nước
III, Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
c Mác là người đầu tiên phát hiện, luận giải tính khách quan và tự giác về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân hiện đại Theo ông, giai cấp có năng lực tự giải phóng và sẽ giải phóng nhân loại thoát khỏi ách áp bức bóc lột cuối cùng của lịch sử - chế độ bóc lột giá trị thặng dư của phương thức sản xuất tư bản chù nghĩa - là giai cấp công nhân hiện đại Sứ mệnh lịch sừ của giai cấp công nhân là một quá trình cách mạng toàn diện để xây dựng một hình thái kinh tế - xã hội mới trên các phương diện kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa, tư tưởng Nó làm xuất hiện hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa mà giai đoạn đầu là chủ nghĩa xã hội Lần đầu tiên ưong lịch sử, có “một cuộc cách mạng của đại đa số mưu lợi ích cho tuyệt đại đa số” (C Mác và Ph Ăngghen, 1996, tr.611), nhờ việc hướng tới xây dựng một xã hội trên cơ sờ công hữu những tư liêu sản xuất chủ yếu Tuy nhiên, trong thời đại Cách mạng công nghiệp 4.0, internet vạn vật,
dữ liệu lớn (Big data), các nhà sản xuất đã sử dụng nhiều robot, dây chuyền tự động hóa nhằm giảm giá thành sản xuất, tăng năng suất lao động Lợi dụng tinh hình này, nhiều ý kiến cho rằng học thuyết về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân của chủ nghĩa Mác - Lênin không còn đúng nữa Nhưng thực tế là nếu không có người công nhân chế tạo, lập trinh, sử dụng, bảo dưỡng, sửa chừa
Trang 7robot, dây chuyền tự động, thì tất cả chỉ là đống sắt vụn vô tri, vô giác Trong mối quan hệ giữa người lao động và máy móc (robot, dây chuyền tự động), người lao động, ở đây là người công nhân, đóng vai trò quyết định Mặc dù người công nhân hiện nay có sự thay đổi về cơ câu như công nhân “cô xanh”, công nhân “cổ cồn”, công nhân “cổ vàng”, nhưng họ đều là công nhân, đều là người lao động và nếu thiếu họ thi nền sản xuất hiện đại không thể tồn tại Hon nữa, nếu xét về kinh tế, công nhân hiện đại vẫn là người sản xuất chính ra của cải vật chất của xã hội hiện đại Xét về mặt chính trị, tư tưởng thì chỉ có giai cấp công nhân hiện đại mới có thể đoàn kết với nông dân, những người lao động khác và dẫn dắt họ xây dựng xã hội mới (ở đó có công bằng, tự do, bác ái, mọi người có cuộc sống tự do, hạnh phúc) Xét về mặt văn hóa, đạo đức, chỉ có giai cấp công nhân hiện đại mới xây dựng được những giá trị văn hóa, đạo đức mới như công bằng, chân, thiện, mỳ, bình đẳng, tôn trọng Do đó, giai cấp công nhân hiện đại vẫn đóng vai trò sứ mệnh lịch sử toàn thế giới là lật đổ chủ nghĩa
tư bản bóc lột, áp bức và nô dịch con người Đúng như c Mác nói: “Trong cuộc cách mạng ấy, những người vô sàn chẳng mất gi hết, ngoài những xiềng xích trói buộc, họ sẽ được cả thế giới” (C Mác và Ph Ăng-ghen, 1996, tr.646)
Thời đại ngày nay đang có nhiều biến đồi khó lường Nhiều học thuyết, nhiều trào lưu tư tường tìm cách len lỏi vào phong trào công nhân, chống phá chù nghĩa Mác - Lênin, nhưng những quan niệm cùa chủ nghĩa Mác - Lênin về sứ mệnh lịch sử cùa giai cấp công nhân vẫn còn nguyên giá trị
IV, Quá trình hình thành và phát triển của giai cấp công nhân
Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, giai cấp công nhân Việt Nam ra đời và phát triển gắn liền với chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp ở đây Bên cạnh những đặc điểm của giai cấp công nhân nói chung, giai cấp công nhân Việt Nam còn có những đặc điểm riêng:
- Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời trước giai cấp tư sản, là giai cấp đối kháng trực tiếp với tư bản thực dân Pháp và bè lũ tay sai
-Giai cấp công nhân Việt Nam nhanh chóng trưởng thành về ý thức chính trị, sớm giác ngộ lý tưởng, mục tiêu cách mạng; có mối quan hệ gắn bó mật thiết với giai cấp nông dân và các tầng lóp nhân dân lao động
Từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, giai cấp công nhân Việt Nam đã giác ngộ về sứ mệnh lịch sử của giai cấp mình, thể hiện là lực lượng chính trị tiên phong trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và giải phóng giai cấp Nghị quyết Trung ương 6 khóa X (2008) “Về việc tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” khái quát: “Giai cấp công nhân nước ta có sứ mệnh lịch sử to lớn: Là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam; giai cấp đại diện
Trang 8cho phương thức sản xuất tiên tiến; giai cấp tiên phong trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đât nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh; lực lượng nòng cốt trong liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2008, tr.72-73) Dưới tác động của quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa, cùa nền kinh tế thị trường, xu hướng quốc tế hóa nền kinh tế đã làm biến đổi cơ cấu giai cấp trong xã hội, đặc biệt là giai cấp công nhân Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến việc thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong giai đoạn hiện nay Trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước, giai cấp công nhân Việt Nam đang có những biến đổi tích cực: (i) Giai cấp công nhân phát triển nhanh về số lượng, đa dạng về cơ cấu thành phần và ngành nghề Trong quá trình đổi mới, mở cửa và hội nhập quốc tế, chủ trương phát triển kinh
tế nhiều thành phần đã tạo nên sự chuyên biến trong cơ cấu lực lượng lao động
xã hội Giai cấp công nhân nước ta đang tiếp tục tăng nhanh về số lượng, đa dạng về cơ cấu theo ngành nghề và thành phần kinh tế Trong đó, số công nhân trong khu vực kinh tế tư nhân và khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tăng mạnh, chiếm tỷ trọng ngày càng lớn Đồng thời, xuất hiện ngày càng đông bộ phận công nhân làm việc trong các ngành dịch vụ (ii) Giai cấp công nhân ngày càng được nâng cao về trình độ chuyên môn nghề nghiệp, hình thành tác phong
và kỷ luật lao động theo hướng hiện đại Quá trình hội nhập quốc tế đã tiếp nhận những thành tựu khoa học, kỹ thuật và công nghệ hiện đại vào sản xuất, tạo động lực để giai cấp công nhân nước ta ngày càng phát triển cao về trình độ chuyên môn nghề nghiệp; hình thành ngày càng đông đảo bộ phận công nhân trí thức (có trình độ cao đắng, đại học trở lên) làm công tác quản lý sản xuất kinh doanh, nghiên cứu và quản lý khoa học kỹ thuật gắn với sản xuất kinh doanh hoặc trực tiếp sản xuất Công nhân là cán bộ khoa học kỹ thuật, cán bộ quản lý doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, công nhân bậc cao và thợ giỏi đã năng động, sáng tạo, có nhiều sáng kiến giá trị cao được áp dụng Đây là bộ phận đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tể thời kỳ hội nhập; góp phần nâng cao chất lượng, bảo đảm giữ vững sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam Bên cạnh đó, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế giúp giai cấp công nhân rèn luyện tính kỷ luật, tác phong công nghiệp, đáp ứng được yêu cầu của các nhà tuyển dụng lao động quốc tế (Hi) Giai cấp công nhân có nhiều cơ hội việc ỉàm, đời sống vật chất và tinh thần ngày càng được cải thiện Nhờ những cải cách thể chế để hội nhập nền kinh tế thế giới nên khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước
và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có sự chuyển biến mạnh mẽ, tạo nhiều việc làm cho người lao động Số lượng công nhân trong các doanh nghiệp
có vốn đầu tư nước ngoài tăng mạnh Với lộ trình hội nhập hiện nay, trong thời gian tới, việc làm cho công nhân sẽ tiếp tục tăng nhanh, nhất là ở những ngành nghề đòi hòi trinh độ lao động kỹ thuật cao Trong hội nhập quốc tế, các rào cản
Trang 9pháp lý về di chuyển pháp nhân được nới lỏng, các quan hệ kinh tế, đối ngoại, lao động được thiết lập sẽ tạo điều kiện cho lao động Việt Nam ra nước ngoài làm việc Từ đó, góp phân nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người công nhân, đồng thời thúc đẩy nền kinh tế đất nước phát triển Hiện nay, giai cấp công nhân Việt Nam không ngừng gia tăng về số lượng, trưởng thành về trình
độ, ý thức, kỹ năng Giai cấp công nhân lãnh đạo xã hội qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam Đảng lấy chù nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tàng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động Để giai cấp công nhân tiếp tục thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình, đúng như Dự thảo Các văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng khẳng định, cần phải “phát triển giai cấp công nhân cả về số lượng và chất lượng; nâng cao bản lĩnh, trình độ, kỹ nàng nhằm thích ứng với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2020, tr.31) Hiện nay, giai cấp công nhân Việt Nam ngày càng khẳng định
vị trí quan trọng trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
C SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TRONG XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN GIAI CẤP CÔNG NHÂN HIỆN TẠI
1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về giai cấp công nhân hiện đại
C.Mác và Ph.Ăngghen đã đề cập các khái niệm “cách mạng công nghiệp”,
“công nghiệp hiện đại”, “giai cấp công nhân hiện đại” ngay trong tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản Sau này, V.I.Lênin nhấn mạnh: “Điểm chủ yếu trong học thuyết của Mác là ở chỗ nó làm sáng rõ vai trò lịch sử thế giới của giai cấp vô sản là người xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa”
Trước hết, C.Mác và Ph.Ăngghen nói đến “cách mạng công nghiệp” - một thực tiễn rất mới trong lịch sử nhân loại kể từ khi có máy hơi nước do Giêm Oát phát minh năm 1765 tại Xcốtlen Cùng với một số nhà khoa học, C.Mác và Ph.Ăngghen đã gọi cái “mốc lịch sử” đó là cuộc “cách mạng công nghiệp lần thứ nhất” và sau đó nhận định rất đúng về việc hình thành một giai cấp mới: GCCN “do cuộc cách mạng công nghiệp sản sinh ra” và giai cấp vô sản “là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp” C.Mác và Ph.Ăngghen cũng đã nghiên cứu về “các thời đại” kế tiếp nhau trong lịch sử nhân loại (ngoài lý luận về các hình thái kinh tế - xã hội), trong đó có “thời đại mông muội”, “thời đại dã man”,
“thời đại văn minh nông nghiệp”, “thời đại văn minh công nghiệp” Theo C.Mác
và Ph.Ăngghen, khi vận dụng cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, nhân loại đã bước vào thời kỳ sản xuất hiện đại, với các công cụ sản xuất mới là bằng máy móc của “công nghiệp hiện đại” Từ đó, C.Mác và Ph.Ăngghen đưa ra khái niệm
Trang 10phản ánh một tập đoàn người lao động đông đảo - chủ thể trực tiếp nhất vận hành sản xuất công nghiệp - là “giai cấp công nhân hiện đại”
2 Lịch sử hình thành giai cấp công nhân Việt Nam:
Quá trình phát triển của giai cấp công nhân Việt Nam là một
dài gắn liền với cuộc đấu tranh đầy gian khổ của dân tộc Việt Nam
Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời vào cuối thế kỉ XIX, gắn liền
khai thác thuộc địa của thực dân Pháp Năm 1858, thực dân
xâm lược nước ta tại bán đảo Sơn Trà, tuy đã chống trả quyết
lực vượt trội của thực dân Pháp, nước ta bị biến thành một nước
phong kiến, nơi tiêu thụ hàng hóa của chúng Trước khi thực dân
nước ta dưới triều đại nhà Nguyễn là một nước có nền kinh tế
sản xuất tiểu nông là chính, các loại hình công nghiệp dịch vụ
Sau khi xâm chiếm và biến nước ta thành thuộc địa, thực dân
cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất tại Đông Dương Chúng
xây dựng nhiều nhà máy, xí nghiệp, thúc đẩy các hoạt động
thương mại trong nước nhằm phục vụ cho nhu cầu của chính
máy rượu bia, vải sợi, điện nước ra đời, nhiều hầm mỏ, đường
phê, cao su, … cũng được tích cực xây dựng Sự ra đời của
công nghiệp đó chính là nguyên nhân trực tiếp cho sự ra đời của
người lao động làm việc trong đó mà được gọi chung là giai cấp
vậy có thể thấy sự ra đời của giai cấp công nhân Việt Nam gắn
triển của nền công nghiệp, dịch vụ trong nước khi thực dân