chương 2 docx ÔN TẬP CHƯƠNG 2 NHẬN ĐỊNH Câu 1 Ở nước ta hiện nay, nhân dân chỉ thực hiện quyền lực nhà nước gián tiếp thông qua Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp Nhận định SAI Theo điều 6, Hiến ph.
Trang 1ÔN TẬP CHƯƠNG 2 NHẬN ĐỊNH Câu 1: Ở nước ta hiện nay, nhân dân chỉ thực hiện quyền lực nhà nước gián tiếp thông qua
Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp
- Nhận định SAI
- Theo điều 6, Hiến pháp 2013 quy định nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước bằng dân chủ trực tiếp, bằng dân chủ đại diện thông qua Quốc hội, Hội đồng nhân dân và các cơ quan khác của Nhà nước
- Ngoài ra, nhân dân còn thể hiện quyền lực Nhà nước bằng hình thức dân chủ trực tiếp: công dân từ đủ 18 tuổi có quyền bầu cử (điều 27), công dân có quyền tham gia quản lý Nhà nước và XH, tham gia thảo luận
và kiến nghị với cơ quan nhà nước về vấn đề cơ sở, địa phương (điều 28)
Câu 2: Các Hiến pháp Việt Nam đều ghi nhận sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam?
- Nhận định Sai
- Hiến pháp 1946 chưa ghi nhận vai trò lãnh đạo của ĐCSVN vì trong giai đoạn này tình hình đất nước còn chưa ổn định: thù trong giặc ngoài, đa đảng Việt Nam Quốc dân đảng (Việt Quốc), Việt Nam Cách mệnh đồng minh hội (Việt Cách),…; quân Tàu, quân Tưởng phía Bắc; quân Mỹ, quân Pháp ở phía Nam Quốc hội cho phép 70 ghế không qua bầu cử trong bộ máy nhà nước cho các đại diện không đảng phái và một số đảng phái chính trị nữa 11/11/1945, thời điểm lịch sử do tình thế đặc biệt của cách mạng, Đảng ta đã ra tuyên bố
tự giải tán, nhưng sự thật là rút vào hoạt động bí mật, giữ vững vai trò lãnh đạo → không thừa nhận sự lãnh đạo của ĐCS để tránh gây ra xung đột, trái chiều giữa các tổ chức Chính quyền CM còn non trẻ, chưa vững chắc, trang bị thô sơ, lạc hậu
- Hiến pháp 1959 ghi nhận sự lãnh đạo ĐCS ở lời nói đầu một cách thận trọng với tính chất thăm dò dư luận trong và ngoài nước
- Hiến pháp 1980, 1922, 2013 mới xác lập rõ vai trò của ĐCS ở lời nói đầu và điều 4 xuyên suốt, nhất quán để khẳng định vị trí, vai trò độc tôn lãnh đạo của Đảng
Câu 3: Trong hệ thống chính trị nước ta hiện nay, nhà nước giữ vai trò là lực lượng lãnh đạo?
- Nhận định SAI
- Hệ thống chính trị nước ta hiện nay vận hành theo cơ chế : nhà nước quản lý, đảng lãnh đạo, nhân dân làm chủ
- Hiến pháp 2013 quy định rằng: nước CHXHCN VN do nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân (điều 2); ĐCS VN là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội (điều 4); nhà nước quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật (điều 8)
Câu 4: Chính sách đối ngoại của nước ta theo Hiến pháp 2013 giống Hiến pháp 1992?
- Nhận định SAI
- Điều 14, HP 1992 tích cực ủng hộ và góp phần vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì
hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội
Trang 2- Điều 12, HP 2013 tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc và điều ước quốc tế mà CHXNCN VN là
thành viên; là bạn, đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế vì lợi ích quốc gia, dân tộc, góp phần vào sự nghiệp hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới
TỰ LUẬN
1 Sự lãnh đạo của Đảng được ghi nhận khác nhau như thế nào trong lịch sử lập hiến Việt Nam và giải thích vì sao có sự khác nhau đó
- Hiến pháp 1946 chưa ghi nhận vai trò lãnh đạo của ĐCSVN vì trong giai đoạn này tình hình đất
nước còn chưa ổn định: thù trong giặc ngoài, đa đảng Việt Nam Quốc dân đảng (Việt Quốc), Việt Nam Cách mệnh đồng minh hội (Việt Cách),…; quân Tàu, quân Tưởng phía Bắc; quân Mỹ, quân Pháp ở phía Nam Lúc bấy giờ, Quốc hội cho phép 70 ghế không qua bầu cử trong bộ máy nhà nước cho các đại diện không đảng phái và một số đảng phái chính trị nữa 11/11/1945, do tình thế đặc biệt của cách mạng, Đảng ta đã ra tuyên bố tự giải tán, nhưng thật chất là rút vào hoạt động bí mật, giữ vững vai trò lãnh đạo tiếp tục hoạt động cách mạng → không thừa nhận sự lãnh đạo của ĐCS để tránh gây ra xung đột trái chiều, chống phá, khủng bố của các tổ chức, Đảng phái Đây còn là sách lược mang tính nhân nhượng, hòa hoãn để chính quyền ta có thêm thời gian giải quyết những vấn đề cấp bách như giặc đói, giặc dốt, củng cố lực lượng, tuyên truyền chủ nghĩa Mac – Lê nin, đường lối lãnh đạo của Đảng,… Tuy chưa có sự ghi nhận trực tiếp trên HP, nhưng đã ghi nhận gián tiếp vai trò
của Đảng qua lời nói đầu “Được quốc dân giao cho trách nhiệm thảo bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, Quốc hội nhận thấy rằng Hiến pháp Việt Nam phải ghi lấy những thành tích vẻ vang của Cách mạng” Thực tế cho thấy rằng, “những thành tích vẻ vang của cách
mạng” có được là nhờ sự lãnh đạo, dẫn dắt tài tình của Đảng cộng sản
- Hiến pháp 1959 tuy chưa có sự ghi nhận cụ thể thành chương riêng, nhưng vai trò của ĐCS được
đề cập 3 lần trong lời nói đầu
● Lần thứ nhất: “Từ năm 1930, dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Đông Dương, ngày nay là Đảng lao động Việt Nam, cách mạng Việt Nam đã tiến lên một giai đoạn mới”.
● Lần thứ hai: “Dưới sự lãnh đạo của Đảng, của giai cấp công nhân Việt Nam và Chính phủ nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, toàn thể nhân dân ta đoàn kết một lòng đứng lên đánh giặc cứu nước”.
● Lần thứ ba: “Dưới sự lãnh đạo của Đảng lao động Việt Nam, Chính phủ nước Việt Nam dân chủ cộng hòa và Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn dân ta đoàn kết rộng rãi trong Mặt trận dân tộc thống nhất, nhất định sẽ giành được những thắng lợi vẻ vang trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và thực hiện thống nhất nước nhà”
Sau chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, hòa bình lập lại, miền Bắc hoàn toàn giải phóng, hoàn thành nhiệm vụ cách mạng dân chủ nhân dân, thực hiện công cuộc xây dựng chủ nghĩa
xã hội, khôi phục kinh tế, phát triển văn hóa
Trang 3Miền Nam còn bị đế quốc và phong kiến thống trị, đế quốc Mỹ và bọn tay sai đàn áp dã man phong trào yêu nước, ra sức phá hoại hiệp định Giơ-ne-vơ, biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới và căn cứ quân sự của Mỹ
Cách mạng Việt Nam chuyển sang một hình thế mới.Nv trong giai đoạn này ở MB tiến lên CMXHCN, MN là tiến hành CMDCND, thống nhất đất nước
Lời nói đầu ghi nhận vai trò của Đảng ta trong việc lãnh đạo nhân dân giành chính quyền, thiết lập nhà nước mới, lãnh đạo nhân dân đánh giặc cứu nước sau khi giành chính quyền, khẳng định sứ mệnh lịch sử của Đảng đối với đất nước và dân tộc trong giai đoạn và nhiệm
vụ mới Trong bối cảnh nước nhà còn bị chia làm hai miền, HP ghi nhận sự lãnh đạo ĐCS ở lời nói đầu một cách thận trọng với tính chất thăm dò dư luận trong và ngoài nước
- Ngoài việc ghi nhận, tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò lãnh đạo của Đảng ở lời nói đầu, Hiến pháp
1980 đã có một điều riêng quy định về vị trí, vai trò lãnh đạo của Đảng
(Điều 4): “Đảng cộng sản Việt Nam, đội tiên phong và bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp công nhân Việt Nam, được vũ trang bằng học thuyết Mác - Lênin, là lực lượng duy nhất lãnh đạo Nhà nước, lãnh đạo xã hội; là nhân tố chủ yếu quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.
Đảng tồn tại và phấn đấu vì lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân Việt Nam.
Các tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp”
Việc quy định của Hiến pháp 1980 là sự thừa nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng nước nhà đã giành được hết thắng lợi này đến thằng lợi khác Sau đại thắng mùa xuân 1975, đất nước bắt đầu một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên thống nhất, độc lập và đi lên chủ nghĩa xã hội
Việc ghi nhận này còn tạo cơ sở pháp lý vững chắc để Đảng thực hiện làm tròn bổn phận, nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội trên đất nước Việt Nam thống nhất Đồng thời HP 1980 còn thể chế hóa đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam trong giai đoạn mới
- Vị trí, vai trò lãnh đạo của Đảng tiếp tục được quy định trong lời nói đầu và ở Điều 4 của Hiến
pháp 1992
“Đảng cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, theo chủ nghĩa Mác - Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội.
Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật”
Sự sụp đổ của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu đã ảnh hưởng lớn đến các nước trên thế giới, tạo ra cục diện hoàn toàn không có lợi cho Việt Nam Như vậy, mặc dù trên thế giới các nước xã hội chủ nghĩa đi vào thoái trào nhưng vị trí, vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản việt Nam không những không bị bỏ ra ngoài quy định của Hiến pháp mà còn được quy định đầy đủ hơn,
hoàn thiện hơn Nếu như ở Hiến pháp 1980 mới chỉ xác định “Đảng cộng sản Việt Nam, đội tiên phong và bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp công nhân Việt Nam” thì Hiến pháp 1992 nâng lên và
mở rộng thành “đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc” Điều này thể hiện sự kiên định mục tiêu
Trang 4xây dựng chủ nghĩa xã hội của Đảng, nhà nước và nhân dân ta Đồng thời khẳng định được niềm tin của toàn thể dân tộc vào sự lãnh đạo của Đảng Việc quy định Đảng lãnh đạo Nhà nước và xã hội không chỉ là tư tưởng xuyên suốt, nhất quán để khẳng định vị trí, vai trò độc tôn lãnh đạo của Đảng,
mà còn là một nguyên tắc bất di bất dịch của cách mạng Việt Nam, phù hợp với thể chế chính trị
-xã hội mà Việt Nam đã lựa chọn
- Đây là sự kiện chính trị - pháp lý đặc biệt quan trọng đánh dấu một mốc mới trong lịch sử lập hiến
ở Việt Nam Hiến pháp 2013 ra đời, trong đó có bổ sung, phát triển quan trọng việc khẳng định và
làm rõ hơn, đầy đủ hơn bản chất, vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam Ngoài việc ghi nhận vai trò lãnh đạo của Đảng đối với mọi thành quả cách mạng trong lời nói đầu, điều 4 Hiến pháp quy định:
1 Đảng Cộng sản Việt Nam - Đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của Nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội.
2 Đảng Cộng sản Việt Nam gắn bó mật thiết với Nhân dân, phục vụ Nhân dân, chịu sự giám sát của Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân về những quyết định của mình.
3 Các tổ chức của Đảng và đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật”.
Trên cơ sở Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội năm 1991 (bổ sung, phát triển năm 2011) của Đảng Cộng sản Việt Nam đã đặt ra yêu cầu phải sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992; nhằm thể chế hóa đầy đủ hơn, sâu sắc hơn quan điểm của Đảng và nhà nước ta về đề cao chủ quyền nhân dân, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và đảm bảo tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân Với quy định này, Hiến pháp tiếp tục khẳng định và bảo đảm về mặt pháp lý vị trí, vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với Nhà nước và xã hội, bổ sung quy định về trách nhiệm của Đảng phải “gắn bó mật thiết với Nhân dân, phục vụ Nhân dân, chịu sự giám sát của Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân về những quyết định của mình” (khoản 2) Quy định mới bổ sung này đã làm rõ trách nhiệm mang tính “Hiến định” của Đảng trong quan hệ với nhân dân Đồng thời quy định: “Đảng phải chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình” đặt ra trọng trách của Đảng trong việc đưa ra những quyết định quan trọng liên quan tới sự phát triển của đất nước Bên cạnh đó, Hiến pháp nhấn mạnh không chỉ các tổ chức của Đảng mà tất cả đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam đều phải hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật Đây cũng là một bước tiến bộ vừa bảo đảm được tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, tránh được hiện tượng lạm quyền, chuyên quyền của các tổ chức đảng và các cá nhân đảng viên
2 Theo Anh (Chị), tại sao cần phải phát huy vai trò phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở nước ta hiện nay? Trình bày ý kiến của Anh (Chị) về vai trò trên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- Vai trò mới lần đầu được ghi nhận trong Hp 2013: phản biện xã hội là tiếng nói nhận thức của xã hội
Trang 5- Được xem là cơ chế phản biện ngoài nhà nước, nhìn nhận dưới các góc độ khác nhau ( điều
32, 33, 34 Luật Mặt trận Tổ quốc VN năm 2015 có quy định phản biện xã hội): là tiếng nói quyết định để phản biện lại những đường lối chủ trương của Đảng và Nhà nước nhằm mục đích tìm được tiếng nói chung và đồng thuận cao giữa người đề ra đường lối và người thực hiện
- Đây là phương thức kiểm soát trước văn bản pháp luật được cơ quan có thẩm quyền xem xét thông qua: góp phần đảm bảo cho đầu ra của hoạt động xây dựng pháp luật được kiểm soát của xã hội thông qua người đại diện quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của mình là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tiến hành
- Phản biện xã hội khác với phản đối hay phản bác một vấn đề nào đó, “Phản biện” không có nghĩa là chống lại mà nó còn bao hàm cả sự đồng tình, có góp ý, có bổ sung và có cả bác bỏ, phủ định nhưng trên tinh thần xây dựng để mang lại lợi ích chung cho toàn xã hội