BÁO CÁO BÀI TẬP LỚN AN TOÀN BỨC XẠ VÀ AN TOÀN ĐIỆN TRONG Y TẾ

Lớp xốp giữ nhiệt chế tạo bằng Polyurethane PU bơm vào khoảng trống ở giữa vỏ nhựa và ở lõi của bình nước nóng với một mật độ dày và giúp làm giữ nhiệt cũng như là giúp giảm tối đa việc

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

VIỆN ĐIỆN TỬ - VIỄN THÔNG

BÁO CÁO BÀI TẬP LỚN

AN TOÀN BỨC XẠ VÀ AN TOÀN ĐIỆN TRONG Y TẾ

ĐỀ TÀI:

ABC

Giảng viên hướng dẫn: TS Phạm Mạnh Hùng.

Nhóm sinh viên thực hiện:

Mục lục

LỜI MỞ ĐẦU

Danh mục hình vẽ

Chương 1 Đặt vấn đề

1.1 Hiện trạng sử dụng

1.2 Các sự cố

1.3 Mục tiêu đề tài

CHƯƠNG 2 CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA

BÌNH NÓNG LẠNH

2.1 Cấu tạo

Thông thường thì cấu tạo bình nóng lạnh có 5 phần cơ bản là phần vỏ, phần ruột bình, phần gia nhiệt, phần rơ le nhiệt và phần cuối cùng là phần bảo ôn Theo thời gian thì sự cải tiến hơn và tối ưu các bộ phận hơn cũng được ngày càng cải thiện dần

2.1.1 Phần vỏ

Phần vỏ bình nóng lạnh gồm 2 phần: phần vỏ nhựa và lớp xốp giữ nhiệt

Phần vỏ nhựa bình nóng lạnh thường được làm bằng nhựa cao cấp đối với các loại bình có dung tích chứa nhỏ Còn các loại bình có dung tích lớn được thêm 1 lớp thép sơn tĩnh điện

Lớp xốp giữ nhiệt chế tạo bằng Polyurethane (PU) bơm vào khoảng trống ở giữa

vỏ nhựa và ở lõi của bình nước nóng với một mật độ dày và giúp làm giữ nhiệt cũng như

là giúp giảm tối đa việc tổn thất nhiệt năng ra bên ngoài khi mà thực hiện đun nước nóng

ở trong bình, điều này sẽ giúp tiết kiệm điện rất tốt

2.1.2 Phần ruột bình

Lõi bình thường được chia làm 2 loại: lõi bình không tráng men và lõi bình không tráng men

Lõi bình không tráng men: Được làm từ thép tấm chuyên dụng, thép tấm được dập thành hai nửa rồi được xử lý bề mặt sau đó được hàn lại với nhau chắc chắn

Lõi bình có tráng men bình nóng lạnh: Được làm bằng tấm thép chuyên dụng, thép tấm này được dập thành hai nửa sau đó tiến hành xử lý tẩy rửa sạch và được hàn lại với nhau, tạo độ nhám bề mặt bên trong lõi bình Tiếp đến sản phẩm được tráng một lớp men thủy tinh rồi cho vào lò nung ở nhiệt độ 800 đến 900 độ C Với mức nhiệt độ này men thủy tinh sẽ nóng chảy thẩm thấu tự nhiên vào bề mặt tạo thành lớp kết dính bền vững bảo vệ lõi bình không bị ăn mòn trước mọi điều kiện thời tiết và môi trường sử dụng Lõi bình có tráng men thì đã trở nên rất phổ biến ở hầu hết mọi nhà sản xuất đều đã ứng dụng công nghệ này

Bộ phận trong lõi bình sẽ giúp bảo vệ bên trong bình, chống ăn mòn kể cả trong mọi điều kiện thời tiết môi trường nước khi sử dụng Bên trong này cũng rất được nhà sản xuất chú trọng và lựa chọn những chất lượng tốt nhất và gia công rất tỉ mỉ cẩn thận Bình chứa nước thường được làm bằng nhôm dày, có thể chịu được áp suất cao và áp lực lớn của cột nước lạnh cũng như hơi nước đã được đun nóng gây ra

2.1.3 Phần gia nhiệt

Thanh gia nhiệt trong bình nóng lạnh được làm từ hợp kim thép hoặc bằng đồng Thanh gia nhiệt này phải đảm bảo một số điều kiện: cách điện tốt, truyền nhiệt tốt, độ bền cao

2.1.4 Rơ-le nhiệt độ

Rơ le nhiệt độ có 2 chức năng chính đó là điều khiển (ổn nhiệt) và bảo vệ

Khi nhiệt độ trong bình đạt yêu cầu thì rơ le nhiệt tự động ngắt không cấp điện cho thanh gia nhiệt, còn khi nhiệt độ giảm xuống thì rơ le nhiệt lại tự động cấp điện trở lại cho thanh gia nhiệt

Trong trường hợp chức năng thứ nhất bị trục trặc, không ngắt điện tại nhiệt độ yêu cầu thì chức năng thứ hai sẽ hoạt động và cắt điện toàn hệ thống, giúp đảm bảo an toàn cho người và thiết bị Khi chức năng thừ 2 được kích hoạt thì bình nóng lạnh đã có hiện tượng vận hành bất thường cần phải kiểm tra trước khi cài đặt lại rơ le bảo vệ

2.1.5 Phần bảo ôn

Khi tiếp xúc trực tiếp với nước, các điểm tiếp xúc bị ăn mòn dẫn đến thủng, gây ra những hậu quả khôn lường nguy hiểm đến tính mạng cho người sử dụng Thanh magie hay còn gọi với cái tên thông dụng khác là thanh khử cặn Cái tên này cũng đã nói lên rằng tác dụng của nó là trung hòa tạp chất có trong nước, đảm bảo chống sự ăn mòn điện hóa, làm tăng tuổi thọ lõi bình nóng lạnh và đồng thời bảo vệ thanh gia nhiệt Khi bật bình nước nóng để sử dụng thì khi tiếp xúc nhiệt độ do thanh gia nhiệt tạo ra thì sẽ bị ăn mòn

Dây điện nguồn thường được thiết kế gắn liền với bộ chống giật ELCB (earth leakage circuit breaker) Khi xuất hiện dòng dò lớn hơn hoặc bằng 15mA thì bộ chống giật tự động ngắt không cấp điện cho bình nên luôn đảm bảo an toàn cho người và thiết bị (Các bình nước nóng thế hệ cũ không có rơ le này nhưng có vị trí để lắp đặt dây nối đất trong hộp nối đấu dây điện của bình nóng lạnh)

2.1.6 Một số thành phần phụ

- Đèn hiển thị giúp có thể biết khi nào bình có điện, khi nào đang hoạt động và khi nào đã

đủ nhiệt độ Đèn hiển thị thường được gắn trong bộ Rơle nhiệt

- Đường nước ra - vào của bình được làm với đường ống có ren lớn, giúp cho đầu nối dây cáp dễ dàng và chắc chắn hơn

- Van một chiều xả nước khi gặp sự cố hoặc là dùng để khi muốn tháo bình và di chuyển

ra vị trí khác Nó có tác dụng là chỉ cho nước đi vào bình mà không cho đi ra kể cả khi

Nguyệt lý hoạt động bình nước nóng như sau: khi nhiệt độ nước trong bình đang ở mức bình thường thì role nhiệt bình nóng lạnh sẽ ở trạng thái đóng mạch điện cho sợi đốt

Vì vậy mà chúng ta cần bật aptomat cấp điện cho bình và sợi đốt sẽ bắt đầu hoạt động, đèn cũng được báo đỏ sáng hoạt động

Nhiệt độ nước trong bình được tăng dần lên theo đúng nhiệt độ đã được cài sẵn, và khi đủ đúng với nhiệt độ ấy thì role sẽ tự động ngắt mạch điện vào sợi đốt để có thể giữ được bình chỉ nóng ở mức nhiệt độ mà đã được nhà sản xuất cài đặt từ trước đó Và khi nhiệt độ nước giảm đến mức nhất định cũng làm cho role nhiệt đóng mạch để sợi đốt tiếp tục đun nước

Hoạt động này sẽ tiếp diễn và lặp đi lặp lại để có thể duy trì độ nóng của nước ở trong bình phục vụ cho nhu cầu sử dụng Yên tâm là vật liệu sử dụng làm role nhiệt cũng được kỳ công với độ giãn nở đặc biệt theo sự tăng giảm nhiệt độ của nước Khi sử dụng thì các chất cặn bẩn, đá vôi, oxit sắt trong nước sẽ kết tủa lắng đọng dưới đáy làm bám chặt trên bề mặt sợi đốt Hiện tượng này sẽ khiến cho sợi đốt nhanh hỏng, thành bình nhanh thủng vậy nên hãy để ý và thay định kỳ thường xuyên thanh magie để bảo vệ thiết bị

CHƯƠNG 3 NGUYÊN NHÂN GÂY SỰ CỐ VÀ CÁCH PHÒNG

TRÁNH KHI SỬ DỤNG BÌNH NÓNG LẠNH

3.1 Nguyên nhân sự cố

Sự cố bình nóng lạnh phát nổ xảy ra còn có thể do nguyên nhân ở bộ cảm biến và điều khiển nhiệt độ, rơ le nhiệt của bình nước nóng Thông thường, theo cơ chế hoạt động thì rơ le nhiệt sẽ tự động ngắt điện, thanh gia nhiệt sẽ không được cấp điện nữa khi nhiệt

độ lên mức tối đa là 80 độ C Tuy nhiên, trong trường hợp bộ cảm biến và điều khiển nhiệt độ bị hỏng, nước cấp vào sẽ được đun sôi đến trên 80 độ C, quá trình này sinh ra nhiều hơi và lượng hơi tăng lên không ngừng sẽ khiến cho bình nóng lạnh phát nổ chỉ sau khoảng 20 phút

Van an toàn bị tắc: van bị tắc là do đáy bình tồn nhiều cặn lắng, tủa kết sắt, đá vôi… dẫn tới tắc van xả

Bình tăng áp suất quá nhanh: Khi sợi đổt được cấp điện liên tục do mất điều khiển

từ bảng nhiệt độ, dẫn tói áp suất tăng quá nhanh gây nổ bình

Rất may, lượng áp suất này hiếm khi xảy ra do bình nóng lạnh có van xả T & P (nhiệt độ và áp suất) (hay van an toàn)

3.1.1 Rò rỉ điện

Phòng tắm là một môi trường ẩm ướt, vì thế các thiết bị điện sử dụng trong nhà tắm luôn có nguy cơ bị rò rỉ điện gây nguy hiểm cho người sử dụng

Các thanh sợi đốt (hay còn gọi là thanh maiso hoặc thanh điện trở) tác dụng là đun nóng nước và được đặt bên trong khoang chứa nước Nguyên nhân đầu tiên của sự cố rò

Một số bình nóng lạnh không được trang bị các thiết bị an toàn như cầu sao ELCB, aptomat,… để phát hiện sự cố rò rỉ và ngắt nguồn ngay

Đường dây kém chất lượng có thể bị đứt, chập gây rò điện

3.1.2 Cháy nổ bình nóng lạnh

Trong trường hợp máy nước nóng không có nước cấp, do một lý do nào đó mà trong bình nóng lạnh không có nước Lúc này, nếu người dùng không biết mà bật bình cũng sẽ có thể gây ra sự cố cháy nổ bình nước nóng

Sự cố bình nóng lạnh phát nổ xảy ra còn có thể do nguyên nhân ở bộ cảm biến và điều khiển nhiệt độ, rơ le nhiệt của bình nước nóng, van an toàn bị tắc do đáy bình tồn nhiều cặn lắng, tủa kết sắt, đá vôi… dẫn tới tắc van xả Thông thường, theo cơ chế hoạt động thì rơ le nhiệt sẽ tự động ngắt điện, thanh gia nhiệt sẽ không được cấp điện nữa khi nhiệt độ lên mức tối đa là 80 độ C Tuy nhiên, trong trường hợp bộ cảm biến và điều khiển nhiệt độ bị hỏng, nước cấp vào sẽ được đun sôi đến trên 80 độ C, quá trình này sinh

ra nhiều hơi và lượng hơi tăng lên không ngừng và không thoát được qua van xả sẽ khiến cho bình nóng lạnh phát nổ chỉ sau khoảng 20 phút

3.2 Cách phòng tránh

3.2.1 Không nên vừa tắm vừa bật bình nóng lạnh

Đây là thói quen của rất nhiều người khi tắm vì cho rằng bình nóng có rơ le tự ngắt điện nên sẽ đảm bảo an toàn ngay cả khi vẫn mở điện Thực tế, rơ le chỉ có nhiệm vụ điều chỉnh nhiệt độ cho nước trong bình Khi nhiệt độ nước thấp thì rơ le sẽ cấp điện để làm nóng lại và khi nhiệt độ nước đã đủ cao thì rơ le sẽ ngừng cấp điện

Do đó, rơ le không hề có tác dụng ngăn chặn dòng điện truyền vào nước khi tắm

Vì vậy trước khi tắm nên bật 1 lượng nước vừa đủ với thời gian vừa đủ để bảo vệ an toàn cho bản thân

Hơn nữa, sau một thời gian dài sử dụng, các thiết bị trong bình có thể bị hỏng hóc dẫn đến việc điện bị rò rỉ Nếu không ngắt điện, rất có thể sẽ dẫn đến giật điện và gây ra những hậu quả không mong muốn

3.2.2 Không nên bật bình nóng lạnh 24/24

Việc bật bình liên tục trong ngày sẽ làm bào mòn lớp cách điện, làm tăng khả năng

rò điện ra bên ngoài Để đảm bảo an toàn tính mạng cũng như duy trì độ bền lâu của bình, nên bật bình trước khi sử dụng khoảng 30 - 45 phút để đảm bảo an toàn

3.2.3 Nên dùng dây nối tiếp đất với bình nóng lạnh

Đây là 1 điều vô cùng quan trọng khi lắp đặt bình nóng lạnh Khi lắp đặt bình nóng lạnh, rất ít gia đình chú ý tới dây nối tiếp đất trong khi đây là một bộ phận quan trọng giúp tránh rò rỉ điện từ bình và giảm nguy cơ giật điện Vì vậy để đảm bảo an toàn cho các thành viên trong gia đình, cần phải chú ý lắp đặt cả dây nối tiếp đất để tránh gây

ra những nguy hại khó ngờ

3.2.4 Quan tâm hơn tới nguồn nước sử dụng

Hầu hết các gia đình Việt đều chỉ quan tâm tới việc lắp đặt bình đã an toàn hay chưa mà lại không hề để ý tới nguồn nước sử dụng

Thực tế, nguồn nước là yếu tố quyết định độ bền của thanh Magie giúp chống axit

ăn mòn thành bình Nếu sử dụng nước giếng khoan thì sau khoảng 2 năm, nước bắt đầu

bị cặn bẩn và sắt dễ làm mòn thanh Magie, điều này sẽ làm giảm độ an toàn của bình

Ngoài ra nếu dùng phải nguồn nước bẩn nếu có bị rò điện, khả năng dẫn điện sẽ cao hơn, sẽ làm tăng nguy cơ bị điện giật

3.2.5 Nên vệ sinh, bảo dưỡng định kỳ

Đây là một thói quen của hầu hết các gia đình Bình nóng lạnh thường được lắp trên cao nên nhiều nhà không chú ý vệ sinh bình sạch sẽ, cũng không bảo dưỡng các thiết

bị như dây điện lắp chung với ống nước, nếu sử dụng lâu ngày sẽ dễ bị giòn, gãy hay vỏ

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO