ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮBỘ MÔN TÂM LÝ - GIÁO DỤC HỌC BÀI TẬP NHÓM CUỐI KỲ MÔN TÂM LÝ HỌC ĐẠI CƯƠNG Chủ đề: Sự hình thành, phát triển và biểu hiện của tự ý thức ở
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ
BỘ MÔN TÂM LÝ - GIÁO DỤC HỌC
BÀI TẬP NHÓM CUỐI KỲ MÔN TÂM LÝ HỌC ĐẠI CƯƠNG Chủ đề: Sự hình thành, phát triển và biểu hiện của tự ý thức ở lứa tuổi học sinh trung học (học sinh THCS và THPT)
Nhóm số: 06 Thành viên nhóm:
1 2 3 4 5 6
Nguyễn Vũ Bích Đan – 20040017 Dương Hải Hà – 20041292
Nguyễn Thị Mỹ Hạnh – 20041296 Nguyễn Hoàng Mai – 20040063 Bùi Phương Thảo – 20040096 Nguyễn Thị Trang – 20040118
Hà Nội, ngày 18 tháng 04 năm 2022
Trang 22 5 0
Trang 3A LÝ THUYẾT
I Sự hình thành, phát triển và biểu hiện của tự ý thức ở lứa tuổi học sinhTHCS
1 Vị trí, ý nghĩa của giai đoạn phát triển lứa tuỏi học sinh THCS
- Lứa tuổi THCS bao gồm những em có độ tuổi từ 11,12 tới 14, 15 (lớp 6 tới lớp 9)
Vị trí đặc biệt này được phản ánh bằng những tên gọi khác của nó: “thời kỳ quáđộ”, “tuổi khó bảo”, “tuổi khủng hoảng”, tuổi bất trị”…Những tên gọi đó nói lêntính phức tạp và tầm quan trọng của lứa tuổi này trong quá trình phát triển của trẻem
-Đây là thời kỳ chuyển từ thời thơ ấu sang tuổi trưởng thành
Giai đoạn tuổi thiếu niên có ý nghĩa đặc biệt đối với việc thiết kế nhân cách, thiết
kế tương lai của trẻ
- Hai hoạt động chủ đạo chi phối tới đời sống của thiếu niên là học tập và giao tiếpvới bạn bè
Nguyên nhân chính thúc đẩy sự hình thành và phát triển tự ý thức của thiếu niên
4 Sự hình thành và phát triển tự ý thức ở lứa tuổi thiếu niên
a Nội dung của tự nhận thức về bản thân: Sự tự nhận thức của thiếu niên không
+ Đầu tiên các em nhận thức được các hành vi của mình (đang học, đang chơi,…)
Trang 4riêng của mình trong các phạm vi hoạt động khác nhau (chủ yếu là các phẩm chấtđơn lẻ dễ nhận thấy như: chăm chỉ, kiên trì, trong học tập;trong sinh hoạt: cẩu thả,bừa bộn hay cẩn thận, gọn gàng…) rồi đến những phẩm chất thể hiện thái độ đốivới người khác (ân cần, cởi mở, yêu thương bạn bè, cha mẹ,…), tiếp đến là nhữngphẩm chất thể hiện thái độ với bản thân (nghiêm khắc hay dễ dãi với bản thân, khiêmtốn hay là khoe khoang,…).
+ Cuối tuổi thiếu niên có thể nhận biết được những phẩm chất phức tạp thể hiện mốiquan hệ nhiều mặt của nhân cách (tinh thần trách nhiệm, lương tâm, danh dự, lòng
tự trọng cá nhân,…)
- Thứ hai: Có thái độ đối với bản thân, tự nhận xét, đánh giá và điều chỉnh hành vi
Đầu tuổi thiếu niên (học sinh lớp 6-7) sự tự đánh giá của các em thường lấy từ ngườikhác, dựa vào sự nhận xét, đánh giá của người khác, đặc biệt là những người có uytín, gần gũi với các em
Các em thường đánh giá bản thân khi so sánh mình với các bạn cùng tuổi mà các em
ưa thích Khả năng tự đánh giá bản thân của thiếu niên còn nhiều hạn chế, dễ rơivào tình trạng tự kiêu hoặc tư ti Các em muốn tự đánh giá nhưng do khả năng tựnhận thức bản thân còn nhiều hạn chế, nên chưa đủ khả năng để phân tích hết những
ưu, nhược điểm của bản thân Các em rất nhạy cảm với những nhận xét của ngườikhác, đặc biệt là những nhận xét về khả năng, về sự thành công hay thất bại của các
em Các em thường có xu hướng đánh giá mình cao hơn hiện thực trong khi ngườilướn lại đánh giá thấp khả năng của các em Nhiều lúc, các em không muốn nghelời nhận xét, đánh giá của người lớn về mình Vì vậy, người lớn nên thận trọng vớilời nhận xét, đánh giá của mình để giúp các em tự đánh giá bản thân chính xác hơn
Thứ ba: Có khả năng tự giáo dục, hoàn thiện bản thân: Ở những thiếu niên lớn, các
em đã có thái độ đối với sự tiến bộ của bản thân, kiểm tra bản thân, cảm thấy khônghài lòng nếu chưa đạt được mục đích đã đề ra Các em tự tác động đến bản thân, tựgiáo dục ý chí, tự tìm tòi những chuẩn mực nhận định, để cho mình những mụctiêu, những kế hoạch để tự tu dưỡng, rèn luyện bản thân Tuy nhiên, sự tự giáo dụccủa các em cũng còn nhiều hạn chế: một số em chưa có khả năng xác lập mục tiêu,một số em cũng chưa có ý thức tự giáo dục bản thân, một số em còn hay nhầm lẫngiữa các giá trị…
-b Quá trình hình thành tự ý thức
Trang 5cần thấy mình giỏi ở 1 điểm thôi là sẽ nghĩ mình giỏi toàn bộ và ngược lại(VD: chỉcần chơi game giỏi là nghĩ mình giỏi lắm)
- Dựa trên những nhận xét, đánh giá của người lớn, từ đó thiếu niên hình thành sựđộc lập trong đánh giá nhân cách của bản thân: không dựa vào những lời nhận xétđánh giá của người lớn nữa mà sẽ tự xác định được xem mình là người như thế nào.Tuy nhiên, khi lắng nghe lời nhận xét của người khác sẽ có những người lắng nghe
và tiếp nhận một cách đúng đắn để phát triển bản thân nhưng vẫn sẽ có những kiểungười như :
+
+
+
Kiểu 1: nghe lời chê và chấp nhận, tự phủ định bản thân và người lại, nghe lời khen
và tự cho bản thân mình giỏi
Kiểu 2: nghe lời chê và bác bỏ, không tiếp nhận và tiếp tục tự nghĩ là mình giỏi, sinh
ra tính kiêu căng, ngạo mạn
Vì vậy, người lớn cần chú ý cách đưa ra lời nhận xét cho các em ở lứa tuổi này đểtránh gây hậu quả xấu tới các em
➔ Độc lập trong nhận thức về phẩm chất đạo đức, tính cách, khả năng
Những hạn chế trong quá trình tự nhận thức của lứa tuổi thiếu niên:
5
- Khả năng tự đánh giá của thiểu niên còn nhiều hạn chế, chưa đủ khách quan Do đó,nảy sinh những xung đột, mâu thuẫn giữa mức độ kỳ vọng của các em với địa vịthực tế của các em trong tập thể; mâu thuẫn giữa thái độ của các em đối với bảnthân, đối với những phẩm chất, nhân cách của mình và thái độ cảu các em đối vớingười lớn, đối với bạn bè cùng lứa tuổi
- Việc nhận thức về mình còn thông qua việc đối chiếu so sánh mình với người khác.Nhưng khi đánh giá người khác, các em còn chủ quan, nông cạn, nhiều khi chỉ dựavào một vài hình tượng không rõ ràng, các em đã vội kết luận hoặc chỉ chú ý vàomột vài phẩm chất nào đó mà quy kết toàn bộ Vì thế, người lớn rất dễ mà cũng rấtkhó gây uy tín với thiếu niên Và khi đã có kết luận, đánh giá về một người nào đó,các em thường có ấn tượng dai dẳng và sâu sắc
6 Ý nghĩa của tự ý thức đối với thiếu niên
- Biểu hiện và mức độ biểu hiện của tự ý thức phát triển sẽ ảnh hưởng đến toàn bộđời sống tâm lý của thiếu niên, đến tính chất hoặt động cùng các mối quan hệ củathiếu niên Trên cơ sở nhận thức và đánh giá bản thân, các em mới có khả năngđiều khiển, điều chỉnh hành vi của bản thân cho phù hợp với yêu cầu khách qua,mới giữ được quan hệ, có được vị trí xứng đáng trong xã hội, trong nhóm bạn, tronglớp học
- Tự ý thức còn thúc đẩy thiếu niên vào một giai đoạn mới Từ tuổi thiếu niên trở đi,khi sự tự giáo dục phát triển, các em không chỉ là khách thể của giáo dục mà còn là
Trang 6Vì vậy, người làm giáo dục nên hướng dẫn, động viên, khuyến khích, tạo điều kiệnthuận lợi cho sự tự ý thức của các em phát triển, khi đó tự giáo dục của thiếu niên
sẽ hỗ trợ đắc lực cho giáo dục của gia đình, nhà trường và xã hội, làm cho giáo dụcđạt hiệu quả tối ưu
II Sự hình thành, phát triển và biểu hiện của tự ý thức ở lứa tuổi học sinh THPT
1 Vị trí, ý nghĩa của giai đoạn phát triển lứa tuổi học sinh THPT
- Tuổi THPT hay tuổi thanh niên là giai đoạn phát triển bắt đầu phát triển từ lúc dậythì và kết thúc khi bước vào tuổi người lớn.( từ 14,15 đến 17,18 tuổi)
Là giai đoạn đầu của tuổi thanh niên
Lứa tuổi mang tính phức tạp và tính không xác đinh vị trí (ở mặt này họ được coi
là người lớn, mặt khác lại không) Tính chất đó và những yêu cầu đề ra cho thanhniên được phản ánh một cách độc đáo vào tâm lý thanh niên Vị trí "không xácđịnh" của thanh niên là một tất yếu khách quan
2 Một số đặc điểm đặc trưng ở lứa tuổi thanh niên mới lớn
a Sự phát triển chung về sinh lý
-Thời kỳ phát triển êm ả, cân đối về mặt sinh lý (chiều cao, cân nặng )
Đạt được sự tăng trưởng về mặt thể lực, nhưng sự phát triển cơ thể còn kém so vớingười lớn
- Đa số các em đã vượt qua thời kì phát dục
b Sự phát triển của hệ thần kinh
- Sự phát triển của hệ thần kinh có những thay đổi quan trọng do cấu trúc bên trongcủa phức tạp
- Các chức năng của não phát triển tạo điều kiện cho sự phức tạp hóa các hoặt độngphân tích, tổng hợp, trong học tập và cuộc sống
c Đặc điểm của hoạt động học tập
Tính chất của hứng thú học tập ảnh hưởng đến thái độ học tập và kết quả học tập
d Đặc điểm của sự phát triển trí tuệ
- Tri giác có mục đích dã đạt tới mức rất cao
- Ghi nhớ có chủ định giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động trí tuệ, đồng thời vai tròcủa ghi nhớ logic trừu tượng, ghi nhớ ý nghĩa ngày một tăng rõ ràng
-Tạo được tâm thế phân hóa trong ghi nhớ
Có sự thay đổi về tư duy, có khả năng tư duy lý luận, tư duy trừu tượng một cáchđộc lập, chặt chẽ có căn cứ và mang tính nhất quán
Trang 73 Những điều kiện xã hội của sự phát triền của lứa tuổi thanh niên học sinh.
Được tham gia bàn bạc việc gia đình
Yêu cầu cao hơn trong công việc, trong cách suy nghĩ
Tham gia tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản
Hệ thống tri thức ngày càng phong phú
c Xã hội
- Thay đổi đáng kể
- 15 tuổi được làm chứng minh thư
18 tuổi được đi bầu cử
-4 Sự hình thành và phát triển tự ý thức ở lứa tuổi thiếu niên
Sự phát triển tự ý thức của học sinh THPT thể hiện ở một số mặt sau:
- Thứ nhất, tiếp tục chú ý đến hình dáng, bề ngoài: học sinh THPT rất quan tâm đến
việc tự đánh giá về ngoại hình của cơ thể (về vóc dáng, về những chi tiết trên khuônmặt, cơ thể ) Tâm lý làm đẹp biểu hiện khá rõ (soi gương, chú ý nhiều đến ăn mặc, chạytheo mốt, tập luyện thể thao để hoàn thiện, cải tạo hình thể ) Ở giai đoạn này, thanhthiếu niên tiếp tục chú ý đến hình dáng bề ngoài
→ Cần lưu ý là sự tự đánh giá về hình ảnh cơ thể của các em rõ ràng mang màu sắc giớitính
- Thứ hai,Khả năng đánh giá, cử chỉ hành vi của mình: học sinh THPT có nhu cầu
mạnh mẽ về việc tìm hiểu và tự đánh giá những đặc điểm tâm lý cảu bản thân theo cácchuẩn mực đạo đức xã hội, theo quan điểm về mục đích cuộc sống… Ở giai đoạn này,các en có khả năng đánh giá những cử chỉ hành vi của mình
- Thứ ba, quan tâm sâu sắc đến phẩm chất, nhân cách thể hiện cái tôi trong tương lai: ý
thức làm người lớn được thể hiện ở nhu cầu tự khẳng định mình Các em có nguyệnvọng thể hiện cá tính của mình trước mọi người một cách độc đáo Theo các nhà giáodục học: “Đây là giai đoạn đầu của tuổi thanh niên, một số phẩm chất cơ bản của nhâncách đã được định hình Điều này thể hiện sự phát triển tính độc lập và lòng khao khát
tự khẳng định mình, tự chịu trách nhiệm về cái “tôi” của mình bằng khả năng quan sát,phân tích, so sánh, tự đánh giá với hoạt động của bạn bè và người lướn” Các em biếtcách quan tâm quan sát đến phẩm chất nhân cách thể hiện cái tôi trong tương lai
Trang 8- Thứ tư, hiểu rõ những phẩm chất nhân cách bộc lộ rõ và những phẩm chất phức tạp:
học sinh THPT có thể hiểu rõ những phẩm chất nhân cách bộ lộ rõ và những phẩm chấtphức tạp, biểu hiện nhưg quan hệ nhiều mặt của nhân cách
- Thứ năm, viết nhật ký học sinh THPT thường cố gắng tự biểu hiện bản thân Điều này
liên quan đến tính tích cực, sáng tạo ngày càng tăng mà đặc biệt rõ nét trong những hìnhthức hoạt động khác nhau: sáng tác theo các đề tài tự do; ghi nhật ký; làm thơ; viết nhạc;tham gia các cuộc thi tuyển; hội thi, hội diễn văn nghệ; thi đấu thể thao…
5 Những hạn chế trong quá trình tự nhận thức của lứa tuổi học sinh THPT
- Hạn chế 1: Sự tự đánh giá của các em thường không khách quan, thiếu kinh nghiệm
sống nên cách đánh giá của các em thường có xu hướng cường điệu với những thái cựckhác nhau Đa số các em đánh giá các en đánh giá cao nhân cách của bản thân (nănglực, tính cách) dẫn đến những biểu hiện tự cao, coi thường người khác
- Hạn chế 2: Bởi quá mong muốn được thể hiện bản thân, các em học sinh THPT tìm
mọi cách để người khác quan tâm, chú ý đến mình hoặc làm gì đó để mình nổi bật trongnhóm, đôi khi hành động đó mang tính phô trương, hình thức
- Hạn chế 3: Chưa đủ kinh nghiệm và tỉnh táo để chọn các biểu hiện bản thân phù hợp.
Theo Thạc sĩ tâm lý Huỳnh Lâm Anh Chương, khi thể hiện bản thân, học sinh THPTthường biểu hiện theo hai hướng tích cực và tiêu cực : “Cách thể hiện tích cực có thể là:
cố gắng học giỏi các môn học, vượt qua mọi rào cản để thực hiện một hành động caođẹp… Cách thể hiện tiêu cực như là: tạo ra một kiểu thời trang cho bản thân một cáchkhác người và không phù hợp với thị hiếu thẩm mỹ xã hội, thực hiện những hành vi gây
sự chú ý của nhiều người nhưng lại không được chấp nhận, chạy theo một lối sống xa
xỉ và không phù hợp với tuổi thanh niên chưa tự lập về tài chính, ” Còn với các nhàtâm thần học thì khẳng định: “Lứa tuổi từ 14 đến 18 là lứa tuổi khủng hoảng đối với tâmthần học” (A.E.Litrco- chuyên gia tâm thần học của Nga)
III SO SÁNH
1 Bảng so sánh đặc điểm, đặc trưng giữa lứa tuổi học sinh THCS và THPT
Giống Tồn tại song song vừa tính trẻ con (chiếm ưu thế) và tính người lớn (cần
được ưu tiên phát triển)
Trang 9Sinh lý Sự phát triển mạnh mẽ, thiếu cân Thời kỳ phát triển êm ả, cân đối về
đối về các mặt cơ thể, tâm lý, trí mặt sinh lý (chiều cao, cân nặng )tuệ, đạo đức
Đạt được sự tăng trưởng về mặt thểlực, nhưng sự phát triển cơ thể cònkém so với người lớn
Tâm lý Tính trẻ con nhiều hơn Tính người lớn nhiều hơn
Vị trí Tự xác định được, nhưng là do Mông lung, không xác định được vị trí
xã hội tự mình ảo tưởng
Đời Học tập, giao tiếp Học tập, giao tiếp, định hướng nghề
sự trưởng thành
Vd: Trang điểm, hút thuốc VD: Biết tự lập, có mục tiêu rõ
là biểu hiện của trường ràng, xác định được đam mê, …thành
Khi nghe nhận
xét của người
khác
• Sự quyết định phầnlớn phụ thuộc vàongười khác
• Sự quyết định phần lớn phụthuộc vào niềm tin của chínhbản thân mình
B TÌNH HUỐNG VẬN DỤNG
1, Tình huống 1
CÂU CHUYỆN GIÁO DỤC VỀ HỌC SINH “CÁ
BIỆT”-Trường THCS Đào Duy Từ, Hà Nội
Trang 10Trước tệ nạn bạo lực học đường có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây, Chuyênmục Tâm sự học đường xin gửi tới bạn đọc một câu chuyện có thật từ lời kể của GS TS
Hồ Ngọc Đại: Chuyện về cậu học sinh “đầu gấu” và căn “biệt thự” tặng thầy giáo cũ.Câu chuyện dưới đây là tấm gương sáng giúp học sinh răn mình và giúp các bậc phụhuynh cùng suy ngẫm, trải nghiệm và soi vào chính mình để rút kinh nghiệm trong cáchgiáo dục con trẻ
“Tôi không nhớ rõ đó là năm nào nữa Chuyện xảy ra cách đây cũng lâu lắm rồi, tôi chỉ
lờ mờ nhớ hình như là những năm đầu của đổi mới Một giáo viên chủ nhiệm lớp lênbáo cáo với tôi về một trường hợp học sinh rất cá biệt và đề nghị sẽ thực hiện mức kỷluật đuổi học với học sinh này
Tôi hỏi: Cậu học sinh ấy cá biệt ở chỗ nào, đã gây ra những lỗi lầm, sai trái như thế nào
để phải nhận quyết định buộc thôi học?
Cô giáo cho biết, mỗi buổi đến lớp, cậu bé đều đánh hết bạn này đến bạn khác Cả lớpđều rất sợ và không ai dám bén mảng đến gần Hễ nhìn thấy bạn nào trong lớp, khôngvừa ý là cậu đánh đấm túi bụi Cả lớp gọi học sinh này sau lưng là “đầu gấu”, là “xã hộiđen”…
Buổi học sáng ngày hôm sau, tôi xuống lớp và hỏi cậu bé lý do vì sao thích đánh bạnđến thế? Tôi vô cùng ngạc nhiên và sững sờ khi cậu bé trả lời: “Em đánh bạn vì em bắtchước bố Ở nhà, ngày nào em cũng bị bố đánh ít nhất là một lần…”.Giáo viên chủnhiệm đã rất nhiều lần nhắc nhở, mời phụ huynh đến lớp và thậm chí có những hìnhthức xử phạt nhưng cậu bé vẫn không dừng lại việc dùng bạo lực ở lớp học
Tôi liền liên hệ gọi người bố ấy đến trường để hỏi chuyện Anh này có thừa nhận là ngàynào cũng đánh con nhưng, lại không biết con mình cũng đến lớp đánh các bạn Tôi đềnghị với người bố ấy: “Anh hãy nghe tôi! Anh hãy dừng việc đánh con lại 1 ngày thôi!”Người bố ấy đồng ý một ngày không đánh con Ngày thứ 2, tôi lại yêu cầu: “anh hãydừng đánh con ngày hôm nay nữa!” Anh này cũng đồng ý không đánh con ngày thứhai Ngày thứ ba, “anh hãy dừng đánh con ngày hôm nay nữa!” Anh này cũng lại đồng
ý không đánh… và từ đấy về sau, người bố này không bao giờ đánh con nữa
Cậu học sinh cũng không còn đến lớp đánh bạn và còn học rất giỏi Bẵng đi một thờigian, năm 2005, người bố đánh con năm nào đến tìm gặp tôi và nói: “Cậu bé đánh bạnnăm xưa muốn tặng thầy Hồ Ngọc Đại một căn biệt thự” Tuy nhiên, tôi nhất quyết từchối Cậu học trò liền quay sang bàn với bố sẽ tặng thầy giáo cũ một lăng miếu khi trămtuổi về già…
sinh-ca-biet.html/
Trang 11https://thcsdaoduytuhn.vn/bai-viet-duoc-quan-tam-nhat/cau-chuyen-giao-duc-ve-hoc-Câu hỏi:
Câu 1: Nội dung tình huống trên đề cập vấn đề gì trong chương tâm lý học?
Câu 2: Hãy phân tích tình huống để làm rõ vấn đề tâm lý được đề cập đến?
Câu 3: Nêu ứng dụng từ vấn đề tâm lý trên trong việc giáo dục con cái từ phía gia đình? Trả lời:
Câu 1: Nội dung tình huống trên đề cập đến vấn đề trong tâm lí học là: sự hình thành và
phát triển tự ý thức ở lứa tuổi học sinh THCS
Câu 2:
Từ tình huống trên có thể thấy, cậu bé học sinh đang gặp vấn đề tâm lý bởi cách giáodục từ phía gia đình Cậu được lớn lên trong một gia đình thường xuyên bị bố đánh đập,chửi mắng Việc người bố có cách hành xử như vậy khiến cho cậu học sinh lấy đó làmmẫu, bởi vì ở lứa tuổi này thiếu niên thường có xu hướng bắt chước, tự đánh giá bảnthân theo khuôn mẫu, hành vi của những người thân cận, gần gũi Nhưng do khả năng
tự đánh giá, nhận xét còn hạn chế; nên ở độ tuổi này thiếu niên sẽ khó phân biệt đượcđâu là hành vi đúng dẫn tới việc bắt chước, lấy chuẩn các hành vi từ người khác khôngđúng cách
Tuy nhiên, sau khi người bố thay đổi hành vi của mình, không còn đánh mắng cậu bénữa thì cậu đã có những chuyển biến tích cực Cậu không còn hành vi bạo lực với bạn
bè trong lớp nữa Sự thay đổi tích cực này chính là do sự giáo dục tốt từ phía gia đình
Độ tuổi này rất cần sự lắng nghe, hành vi và nhận xét đúng mực thì các em sẽ có nhữnghành vi đúng đắn và tích cực
Có thể kết luận rằng: giáo dục từ phía gia đình có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triểntâm lý của thiếu niên Các em vẫn chưa đủ lớn để nhận thức những hành vi của bản thân,
và có xu hướng mô phỏng theo những khuôn mẫu thân cận như là bố mẹ Bố mẹ cầnbiết những lời nói, hành vi xấu của họ có ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý của trẻ Ở độ tuổinày, sự tự giáo dục của các em cũng còn nhiều hạn chế: chưa có khả năng xác lập mụctiêu, một số em cũng chưa có ý thức tự giáo dục bản thân, một số em còn hay nhầm lẫngiữa các giá trị dễ bị rơi vào tình trạng như của cậu bé: bắt chước theo hành vi bạo lựccủa bố và làm điều tương tự với các bạn trong lớp
Câu 3: Ứng dụng từ vấn đề tâm lý trên trong việc giáo dục con cái từ phía gia đình:
Trang 12Trong cách giáo dục trẻ ở trong độ tuổi thiếu niên, các bậc cha mẹ cần nhớ rằng đây là
độ tuổi dậy thì, giai đoạn chuyển giao giữa trẻ con và người lớn, chính vì thế mà ở giaiđoạn này các em khá nhạy cảm, và tâm lý khá phức tạp Điều quan trọng nhất là cha mẹphải biết quan sát, lắng nghe những tâm tư của con cái Cha mẹ chính là tấm gương, làkhuôn mẫu để các em lấy làm chuẩn Chính vì thế mà những hành vi, lời nói, thái độ,nhận xét của cha mẹ sẽ ảnh hưởng tới tâm lý của trẻ Cha mẹ nên có những hành vichuẩn mực để làm gương cho con: không đánh đập, có hành vi bạo lực; không chửimắng và chê bai thậm tệ Thay vào đó hãy tạo cho con cái một môi trường giáo dục lànhmạnh: các thành viên trong gia đình yêu thương nhau, sống hòa thuận và hạn chế xảy racãi vã Hãy biết cân bằng giữa việc khen chê, không nên nhận xét đánh giá quá tiêu cực
sẽ dẫn đến những phản ứng ngược của các em như không nghe lời, làm trái ý, và đemnhững hành vi đấy trút giận lên những bạn bè xung quanh
2, Tình huống 2
“Mình lớn rồi”
Trong chuyến tham quan triển lãm kỹ niệm ngày thành lập quân đội, Huy đã bắt gặphình ảnh lưỡi cuốc của bà Võ Thị Thơi ở Củ Chi, cái cuốc mà bà đã dùng để đào hầmtrong suốt 27 năm Điều này đã khiến trong lòng cậu bé 13 tuổi lười biếng ấy bỗng tràolên sự xấu hổ khó tả Sau đây là diễn biến từ sau chuyến đi:
“Kể từ ngày đi xem triển lãm về, tật làm biếng rời bỏ tôi, tất nhiên không phải cùng mộtlúc Với những chuyện đã trải qua trước đó, tôi cũng mơ hồ nhận ra rằng chỉ có siêngnăng, chịu khó mới thành công ở đời [ ] và tính lười nhác không được ai nể nang.Nhưng phải đến khi "gặp" bà Võ Thị Thơi thì mọi chuyện mới rõ ràng đối với tôi Từviệc học tập, lao động đến sinh hoạt, kiểm điểm lại, tôi thấy mình còn thua xa so vớithiên hạ Đầu đuôi cũng tại tôi ít chịu cố gắng Tôi nhớ lại chuyện thằng Thành hômtrước Nó với thằng Tú đều ở tổ mười, đều nghịch như nhau, nhưng thằng Tú nghịch màsiêng, còn Thành thì lười Nó lười còn "ác" hơn tôi Ai đời trực quét sân mà nó bỏ tới
ba buổi liền [ ] Thế là thằng Thành bị đưa ra hội đồng kỷ luật nhà trường Bữa đó ba
nó phải hứa hẹn đủ điều, lại phải làm tờ cam đoan nữa, thằng Thành mới được học tiếp.Nghĩ tới chuyện đó, tôi phát ớn lạnh Gì thì gì, tôi không bao giờ để bị đưa ra hội đồng
kỷ luật Nghĩ tới cảnh ba tôi phải ngồi trong văn phòng ban giám hiệu, đau xót nghe cácthầy cô kể tội con mình, tôi thấy thà độn thổ cho xong
Thấy tôi tự dưng đâm ra gọn gàng, ngăn nắp, chịu mó tay vô chuyện nhà, má tôi mừnglắm: