Tội trộm cắp tài sản theo Luật hình sự Việt Nam trên cơ sở các số liệu địa bàn thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thanh Tùng Khoa Luật.. Nghiên cứu dấu hiệu pháp lý của Tội trộm cắp tài sả
Trang 1Tội trộm cắp tài sản theo Luật hình sự Việt Nam (trên cơ sở các số liệu địa bàn thành
phố Hồ Chí Minh) Nguyễn Thanh Tùng
Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội Luận văn Thạc sĩ ngành : Luật ; Mã số : 60 38 01 04 Người hướng dẫn : TS Chu Thị Trang Vân
Năm bảo vệ : 2013
Abstract : Khái quát những vấn đề lý luận, lịch sử về Tội trộm cắp tài sản Nghiên
cứu dấu hiệu pháp lý của Tội trộm cắp tài sản theo quy định của BLHS Việt Nam hiện hành; Phân biệt Tội trộm cắp tài sản với một số tội phạm cùng loại hoặc có liên quan Đánh giá thực tiễn công tác điều tra và xét xử Tội trộm cắp tài sản trên địa bàn TP HCM Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng chống Tội trộm cắp tài sản trên địa bàn TP HCM trong thời gian tới
Keywords: Tội trộm cắp tài sản; Luật hình sự; Tội phạm; Pháp luật Việt Nam Content
Trang 2MỤC LỤC
Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các chữ viết tắt Danh mục các bảng
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN 9
1.1 Khái niệm Tội trộm cắp tài sản 9
1.1.1 Đặc điểm pháp lý của Tội trộm cắp tài sản 9
1.1.2 Định nghĩa Tội trộm cắp tài sản 16
1.2 Phân biệt Tội trộm cắp tài sản với một số tội phạm khác có liên quan 17
1.2.1 Phân biệt Tội trộm cắp tài sản với các tội phạm khác thuộc nhóm tội xâm phạm sở hữu 17
1.2.2 Phân biệt Tội trộm cắp tài sản với các tội phạm khác không thuộc nhóm tội xâm phạm sở hữu 19
1.3 Khái quát lịch sử lập pháp hình sự Việt Nam quy định về Tội trộm cắp tài sản 23
1.3.1 Giai đoạn từ Cách mạng tháng 8 năm 1945 đến trước khi ban hành BLHS năm 1985 23
1.3.2 Giai đoạn từ khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1985 đến trước khi ban hành BLHS năm 1999 30
1.3.3 Giai đoạn từ khi ban hành BLHS năm 1999 đến nay 32
1.4 Nghiên cứu so sánh về quy định của Tội trộm cắp tài sản trong Luật hình sự Việt Nam với Luật hình sự của một số nước trên thế giới 34
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 36
Trang 3Chương 2: QUI ĐỊNH VỀ TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN TRONG BỘ
LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH VÀ THỰC TIỄN XÉT XỬ TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH GIAI ĐOẠN 2008 - 2012 37 2.1 Quy định về Tội trộm cắp tài sản trong BLHS Việt Nam hiện hành 37 2.1.1 Dấu hiệu pháp lý của các trường hợp phạm tội theo quy định tại Điều
138 BLHS năm 1999 và các văn bản hướng dẫn thi hành 37 2.1.2 Trách nhiệm hình sự và hình phạt đối với với Tội trộm cắp tài sản
theo Bộ Luật hình sự hiện hành 45
2.2 Tình trạng tội phạm trộm cắp tài sản tại địa bàn TP HCM giai đoạn
từ 2008 đến 2012 và thực tiễn xét xử 50 2.2.1 Khái quát về tình hình kinh tế, xã hội của TP HCM 50 2.2.2 Phân tích về tình hình tội phạm trộm cắp tài sản tại địa bàn TP HCM
giai đoạn từ 2008 đến 2012 52 2.2.3 Đánh giá thực tiễn hoạt động xét xử Tội trộm cắp tài sản tại địa bàn
TP HCM giai đoạn từ 2008 đến 2012 64 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 73
Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TIẾP TỤC HOÀN THIỆN PHÁP
LUẬT HÌNH SỰ VÀ GÓP PHẦN NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐẤU TRANH PHÒNG CHỐNG TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 75 3.1 Cơ sở của việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật hình sự và góp phần nâng
cao hiệu quả đấu tranh phòng chống Tội trộm cắp tài sản trên địa bàn
TP HCM 75 3.1.1 Quan điểm của Đảng trong công tác đấu tranh phòng chống Tội trộm
cắp tài sản 75 3.1.2 Dự báo tình hình tội trộm cắp tài sản và công tác phòng chống tội
trộm cắp tài sản trên địa bàn TP HCM trong những năm tới 77
Trang 43.1.3 Bất cập từ những quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng của các cơ
quan chức năng 80
3.2 Các giải pháp nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm trộm cắp tài sản trên địa bàn TP HCM 84
3.2.1 Giải pháp về xây dựng và hoàn thiện các qui định của PLHS về Tội trộm cắp tài sản 84
3.2.2 Giải pháp về thực tiễn công tác áp dụng pháp luật hình sự nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm trộm cắp tài sản trên địa bàn TP HCM 86
3.2.3 Các giải pháp khác 98
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 101
KẾT LUẬN 102
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 104
Trang 5DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Nguyễn Ngọc Anh (2009), Bình luận khoa học Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003, NXB CTQG Hà nội
2 Nguyễn Ngọc Anh (2012), Bình luận khoa học Luật thi hành án hình sự năm 2010, NXB CTQG Sự thật, Hà nội
3 Phạm Văn Báu (2004), “Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do
người khác phạm tội mà có trong Luật hình sự Việt Nam”, Tạp chí
Luật học (5), tr 3-7
4 Bộ Giáo dục và đào tạo (2004), Giáo trình Triết học mác Lê Nin, NXB
CTQG, Hà nội
5 Bộ luật hình sự của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2000) NXB Chính trị Quốc gia, Hà nội
6 Bộ luật tố tụng hình sự của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2000), NXB Chính trị Quốc gia, Hà nội
7 Bộ Tư Pháp (1998), Tạp chí dân chủ và pháp luật, số chuyên đề về luật hình sự của một số nước trên thế giới
8 Bộ Tư Pháp (2001), Hỏi và đáp Bộ luật hình sự năm 1999 và Chương trình quốc gia phòng chống tội phạm, NXB CTQG, Hà Nội
9 Lê Cảm (2001), Giáo trình Luật hình sự (phần chung) NXB Đại học Quốc gia Hà nội
10 Lê Cảm (1999), Định tội danh: Một vấn đề lý luận và thực tiễn, Tạp chí
TAND (3), tr 17
11 Lê Cảm (2005), “Những vấn đề lý luận về bốn yếu tố cấu thành tội
phạm”, Tạp chí TAND (7), tr 11- 14
12 Lê Văn Cảm (2005), Những vấn đề cơ bản trong khoa học Luật hình sự (phần chung), NXB ĐHQG Hà nội
Trang 6105
13 Nguyễn Ngọc Chí (2001), Trách nhiệm hình sự đối với các tội xâm phạm
sở hữu, Luận án Tiến sĩ luật học Hà nội
14 Trần Phương Đạt (2006), Sổ tay phòng chống tội phạm, NXB CAND
15 Đức Hiển (2010), Một số qui định hướng dẫn thi hành Bộ luật hình sự, NXB Bộ Tư pháp, Hà nội
16 Hiến pháp nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt nam năm 1992 (đã sửa đổi bổ sung năm 2001), NXB CTQG – ST năm 2011
17 Bùi Đăng Hiếu (2005), “Tiền một loại tài sản trong quan hệ pháp luật
hình sự”, Tạp chí Luật học (1) tr 37
18 Nguyễn Văn Hảo (1962), Bộ hình luật Việt Nam, Bộ tư pháp, Sài gòn
19 Nguyễn Ngọc Hòa (1991), Tội phạm trong luật hình sự Việt nam, NXB Công an nhân dân, Hà nội
20 Nguyễn Ngọc Hòa (2005), Tội phạm và cấu thành tội phạm, NXB CAND Hà nội
21 Nguyễn Ngọc Hòa - Lê Thị Sơn (2006), Từ điển pháp luật, NXB Tư pháp Hà nội
22 Nguyễn Ngọc Hòa và Lê Thị Sơn (2006), Từ điển Pháp luật hình sự, NXB Tư pháp
23 Nguyễn Ngọc Hòa (2007), Phòng ngừa tội phạm trong tội phạm học – tạp chí Luật học số 6 tr 31
24 Học Viện cảnh sát nhân dân (2005), Giáo trình Luật hình sự Việt nam, phần các tội phạm, tập 1, NXB Công an nhân dân, Hà nội
25 Thạch Thị Bích Hợp (2003), “Xác định mối tương quan giữa định tính và
định lượng trong Luật hình sự Việt Nam”, Tạp chí Nhà nước và Pháp
luật (3), tr 26
26 Phạm Mạnh Hùng (1998), Về vấn đề tạm đình chỉ điều tra và tạm đình chỉ vụ án trong trường hợp bị can, bị cáo bị bệnh tâm thần hoặc bệnh hiểm nghèo khác, chuẩn bị xét xử vụ án hình sự, NXB Tư pháp, Hà Nội
Trang 727 Hoàng Văn Hùng (2007), Tội trộm cắp tài sản và đấu tranh phòng chống tội phạm này ở Việt Nam, Luận án Tiến sĩ Luật học, Hà nội
28 Đinh Thế Hưng (2010), Trần Văn Biên, Bình luận Bộ luật hình sự, Viện Nhà nước pháp luật, NXB LĐ
29 Khoa Luật trường Đại học Tổng hợp Hà nội (1994), Giáo trình luật hình
sự Việt Nam, phần chung, Hà nội
30 Lê Văn Luật (2004),” Lắp đặt sử dụng thiết bị viễn thông trái phép để thu
tiền cước điện thoại đã có dấu hiệu của tội trộm cắp tài sản”, Tạp chí TAND
(11), tr 12-15
31 Lê Văn Luật (2010), Pháp luật hình sự Việt nam, Một số vấn đề lý luận
và thực tiễn, NXB Bộ tư pháp, Hà Nội
32 Nguyễn Đức Mai (2010), Bình luận khoa học Bộ luật hình sự năm 1999 sửa đổi bổ sung năm 2009 phần các tội phạm, NXBCTQG Hà nội
33 Nghị quyết số 01 – 89/HĐTP ngày 19/04/1989 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao
34 Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh lần thứ IX nhiệm kỳ 2010-2015
35 Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia (1995), Quốc triều hình luật, thành phố
Hồ Chí Minh
36 Nhà xuất bản Tư pháp (2005), Những nội sung mới của Bộ luật dân sự năm 2005, Hà nội
37 Trần Đình Nhã (1995), Về đổi mới tổ chức Cơ quan điều tra, kỷ yếu những vấn đề lý luận và thực tiễn cấp bách của TTHS Việt nam, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Hà nội
38 Pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự (2004), NXB Công an nhân dân, Hà Nội
39 Đinh Văn Quế (1999), Bình luận khoa học Bộ luật hình sự phần chung, Phần các tội phạm, NXB TP HCM
40 Đinh Văn Quế (2002) Bình luận Khoa học BLHS phần các tội phạm, Tập 2, NXB TPHCM
Trang 8107
41 Đinh Văn Quế (2012), Bình luận khoa học Bộ luật hình sự Tập 2, NXBLĐ Hà nội
42 Quyết định số 282/QĐ-TTg ngày 24/02/2011 của Thủ tướng Chính phủ
và kế hoạch thực hiện chỉ thị số 48/CT – TƯ ngày 22/10/2010, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phòng chống tội phạm trong tình hình mới
43 Trần Quang Tiệp (2003), Lịch sử Luật hình sự Việt Nam, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Hà nội
44 Phạm Văn Tĩnh (2007), Một số vấn đề lý luận về tình hình tội phạm ở Việt Nam, NXB Tư pháp
45 Trần Hữu Ứng (2000), “Về tội phạm có tổ chức”, Tạp chí Tòa án nhân dân (12), tr 1
46 Trường Đại học Luật Hà Nội (2004), Giáo trình Tội phạm học, NXB Công an nhân dân Hà nội
47 Trường Đại học luật Hà nội (2005), Giáo trình Luật hình sự, NXB CAND
48 Trường Đại học luật Hà nội (2007), Giáo trình lý luận Nhà nước và Pháp luật, NXB CAND
49 Trường Đại học luật Hà nội (2008), Giáo trình khoa học điều tra hình sự, NXB CAND
50 Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới và hội nhập (Đại hội VI, VII, VIII, IX, X)
51 Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI
52 Viện nghiên cứu khoa học pháp lý (1993), Bình luận khoa học Bộ luật hình sự, NXB Chính trị quốc gia, Hà nội
53 Trịnh Tiến Việt (2008), “Khái niệm phòng ngừa tội phạm dưới góc độ tội
phạm học”, Tạp chí khoa học ĐHQGHN, Kinh tế - Luật, (24), tr 187-197
54 Nguyễn Xuân Yêm (2005), Phòng chống các loại tội phạm ở Việt Nam thời kỳ đổi mới, NXB Công an nhân dân, Hà Nội