Tiểu luận công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng – những vấn đề đặt ra từ giải quyết vụ việc cụ thể trong quản lý

A I LỜI NÓI ĐẦU Tham nhũng không phải là hiện tượng mới xuất hiện Nó ra đời và gắn liền với sự tồn tại, phát triển của nhà nước Mỗi khi đội ngũ cán bộ, công chức thoái hóa, biến chất, quyền lực nhà nư.

I LỜI NÓI ĐẦU

Tham nhũng không phải là hiện tượng mới xuất hiện Nó ra đời và gắn liềnvới sự tồn tại, phát triển của nhà nước Mỗi khi đội ngũ cán bộ, công chức thoáihóa, biến chất, quyền lực nhà nước bị tha hóa thì những kẻ tham nhũng trở thànhthế lực thao túng đời sống xã hội Cho đến nay, trên toàn thế giới, chưa phát hiệnđược quốc gia nào không có tham nhũng Nghĩa là, nó đang hiện diện ở mọi quốcgia không phân biệt sắc tộc, văn hóa và chế độ xã hội Tuy nhiên, tính chất, mức

độ, loại hình tham nhũng ở mỗi quốc gia, mỗi khu vực là rất khác nhau và phụthuộc vào những điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội và chế độ chính trị

Tham nhũng dù tiếp cận dưới góc độ nào thì vẫn là hành vi bất hợp phápcủa người có trọng trách trong bộ máy công quyền nhằm trục lợi cá nhân Rõràng, chủ thể tham nhũng phải là người có chức, có quyền, có vị thế trong hệthống quyền lực công; mục đích tham nhũng là nhằm mang lại lợi ích cho bảnthân; hành vi tham nhũng là lợi dụng vị thế, quyền lực của mình để nhận hối lộ,đưa hối lộ, tham ô, chiếm đoạt hay sử dụng trái phép tài sản chung, gây ảnhhưởng, tạo áp lực, nhũng nhiễu, cửa quyền, bao che, cản trở, can thiệp

Với mục đích và hành vi như thế, tham nhũng gây ra những hậu quả hếtsức nghiêm trọng cho mọi quốc gia không chỉ về kinh tế, đạo đức mà còn cả vềchính trị, xã hội, an ninh; nhất là những nước nghèo Vì vậy, nhiều quốc gia coitham nhũng là một loại tội phạm nguy hiểm, một quốc nạn trực tiếp tàn phá sựphát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, gây mất ổn định xã hội, đe dọa sự tồn vongcủa chế độ

Ở Việt Nam, ngay từ những ngày đầu xây dựng chế độ mới, Đảng và Chủtịch Hồ Chí Minh đã quan tâm nhiều tới công tác phòng, chống tham nhũng vàlãng phí Vì vậy, trong nhiều thập niên, tệ tham nhũng chưa trở thành mối lo của

xã hội ta Tuy nhiên, thời gian gần đây, tham nhũng đang trở thành nỗi bức xúccủa toàn xã hội Trên các phương tiện thông tin đại chúng, các diễn đàn củaQuốc hội, tại các kỳ đại hội Đảng các cấp, nhiều người đã chỉ rõ sự phổ biến của

tệ tham nhũng và phê phán gay gắt tệ tham nhũng, gọi tham nhũng là quốc nạn

Nhận thức đúng những nguy cơ dẫn đến làm mất niềm tin của nhân dân,bất ổn định xã hội và đe dọa sự tồn vong của chế độ xã hội chủ nghĩa, kịp thờiphản ánh tâm tư nguyện vọng của nhân dân, Đại hội XII của Đảng vạch rõ:

“Hiện nay, cán bộ, đảng viên và nhân dân ta hết sức quan tâm đến cuộc đấutranh chống tham nhũng Nạn tham nhũng diễn ra nghiêm trọng, kéo dài gây bấtbình trong nhân dân và là một nguy cơ đe dọa sự sống còn của chế độ ta Phảităng cường về tổ chức và cơ chế, tiếp tục đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống thamnhũng trong bộ máy nhà nước và toàn bộ hệ thống chính trị, ở các cấp, cácngành, từ trung ương đến cơ sở Xử lý nghiêm minh theo pháp luật và Điều lệĐảng những cán bộ, đảng viên, công chức ở bất cứ cấp nào, lĩnh vực nào lợidụng chức quyền để tham nhũng”, và “Nghiêm trị những kẻ tham nhũng, vôtrách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng; người lãnh đạo cơ quan để xảy ra thamnhũng cũng phải bị xử lý về trách nhiệm Bảo vệ những người kiên quyết đấu tranhchống tham nhũng; khen thưởng người phát hiện đúng những vụ tham nhũng”

Mặc dù, công tác phòng, chống tham nhũng đã có sự chỉ đạo của Đảng,Nhà nước và sự quan tâm của toàn xã hội nhưng tình trạng tham nhũng vẫn chưađược ngăn chặn, không giảm mà có xu hướng tăng Đặc biệt, một loạt vụ ántham nhũng lớn được công luận phát hiện chưa được điều tra và xét xử kịp thời Trước thực trạng đó, dư luận trở nên hết sức bức xúc và hoài nghi Nhiều ý kiếncho rằng, chống tham nhũng chủ yếu mang tính hình thức, trên giấy tờ, trong cáccuộc họp, hô hào khẩu hiệu; xử lý tham nhũng thiếu nghiêm minh, bao che, chạytội, nể nang, mang tính nội bộ, không công khai, không minh bạch, không bìnhđẳng; thậm chí, còn có “vùng cấm”, “vùng an toàn” cho “quan tham”

Trước thực trạng cấp bách đó, Đại hội XI (tháng 4-2006) đến Đại hội XII củaĐảng chỉ rõ: Tình trạng tham nhũng, lãng phí vẫn còn nghiêm trọng với biểuhiện ngày càng tinh vi, phức tạp, gây bức xúc trong dư luận, ảnh hưởng đếnniềm tin của nhân dân với Đảng và Nhà nước, cần tích cực phòng ngừa và kiên

quyết chống tham nhũng, lãng phí là đòi hỏi bức xúc của xã hội, là quyết tâm

chính trị của Đảng ta, nhằm xây dựng một bộ máy lãnh đạo và quản lý trong

sạch, vững mạnh, khắc phục một trong những nguy cơ lớn đe dọa sự sống còncủa chế độ ta

Từ thực tiễn cấp bách đó, đồng thời để vận dụng những kiến thức đã tiếp

thu từ thầy, cô, tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài “Công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng – Những vấn đề đặt ra từ giải quyết vụ việc cụ thể trong quản lý” Tôi thấy đây là một đề tài hay, thực tế và thực sự cần thiết trong cuộc

chiến phòng, chống tham nhũng, nhằm khắc phục khâu yếu nhất trong các biệnpháp phòng, chống tham nhũng của nước ta đặt ra hiện nay

II NỘI DUNG

1 Mô tả tình huống

Dù trong người còn một mảnh đạn do chiến tranh để lại, sức khoẻ kém đinhiều, nhưng hơn 7 năm qua, ông N.V.A vẫn kiên trì thu thập chứng cứ, dũngcảm tố cáo hàng loạt vụ tiêu cực, sai phạm ở địa phương Ông N.V.A là cựuchiến binh, một giáo viên nghỉ hưu, một đảng viên lão thành ở thôn B.A, xã T.V,huyện C.B, tỉnh HH

Với phẩm chất anh bộ đội cụ Hồ, cùng với tinh thần trách nhiệm của mộtnhà giáo đã về hưu, khi thấy những biểu hiện sai trái, tiêu cực của một số cánhân có chức có quyền làm ảnh hưởng tới lợi ích của bà con, của cả cộng đồng,nơi đời sống người dân còn khó khăn, điều này không cho phép ông ngồi yên,

nó thúc giục ông phải lảm rõ mọi chuyện, không thể để số ít người có quyền hạntrong tay cậy thế chiếm đoạt của công, làm ảnh hưởng tới đời sống của cả mộttập thể, những con người nghèo khó, lam lũ Và ông quyết dấn thân vào “Cuộcchiến” chống tiêu cực, tham nhũng từ năm 2005, qua nghe ngóng và tìm hiểuông phát hiện cán bộ, công chức sở tại có dấu hiệu tiêu cực về đất đai

Từng là chiến sỹ quyết tử cho Miền Nam thân yêu, nguyên Hiệu trưởngcủa một trường cấp ba có tiếng của tỉnh, đảng viên lão thành với 50 tuổi Đảng,nhưng ông vẫn xác định cuộc chiến chống tiêu cực, tham nhũng là lâu dài, gian

khổ vì phải đối mặt với nhiều cán bộ đương chức, đương quyền Ông kể: “Rất may cuộc chiến của ông được nhiều đảng viên trong chi bộ và người dân ủng

hộ Chỉ có điều không ai dám đứng lên tố cáo” Ông A cho rằng, đã đấu tranh

tiêu cực là phải làm đến cùng, bởi cả chi bộ và người dân thôn B.A trông đợi ởông Việc ông tham gia vào cuộc chiến chống tiêu cực, tham nhũng ở địaphương vì lợi ích chung chứ không mưu cầu lợi ích riêng nên không quản ngại

gì Ông không thù ghét ai, không mong muốn “hạ bệ”, hay bắt ai phải đi tù, màchỉ muốn những cán bộ nào sai phạm phải tự biết sửa chữa, khắc phục kịp thời,

để dân tin Với trách nhiệm của người đảng viên, người công dân Việt Nam hàngloạt các vụ sai phạm, tiêu cực được ông phanh phui Những bức xúc dồn néntrong nhiều năm qua của nhân dân thôn B.A, những tiêu cực, sai phạm của các

cá nhân, của những vụ việc nổi cộm trong thôn, khu dân cư, đã được ông đấutranh, tố cáo thành công như vụ: Bán đất trái thẩm quyền thu lợi nhuận bất chính

ở thôn B.A, vụ cán bộ xã T.V lợi dụng chức vụ chiếm đoạt tiền trợ cấp xã hộiđối với người có công… Thực hiện kết luận của đoàn Thanh tra và quyết địnhcủa Uỷ ban nhân dân tỉnh HH đã xử lý nhiều cá nhân có tước sắc, tập thể để xảy

ra sai phạm, tiêu cực do ông và người dân cung cấp, ngôi nhà của vị đại tá cựuchiến binh này luôn tấp nập người ra vào Bạn bè, chiến hữu, người đến độngviên, chúc mừng thắng lợi, người đến tìm hiểu, học hỏi về kinh nghiệm chốngtiêu cực, tham nhũng của ông

Ở độ tuổi hơn 70, tưởng chừng mọi công việc hoạt động xã hội nhường lạicho con cháu thế mà ông vẫn còn đem lại bao điều kỳ tích cho nhân dân, thônxóm Đang mãn nguyện với niềm vui đó thì ông nhận được hàng loạt lời đe doạbằng tờ rơi, bằng điện thoại… Vào một buổi chiều hè như bao ngày khác, ôngvẫn dạo bước đi trên con đường thôn quen thuộc nhỏ bé để ông rèn luyện sứckhoẻ, thì một tai nạn bất ngờ đã xảy ra với ông, phía sau có hai thanh niên đi xemáy phân khối lớn, như có chủ định bất ngờ xe rú ga, ép sát ông khiến công ngãxuống bờ mương bên phải rồi bỏ chạy Tai nạn đó đã làm ông gãy một bên chântrái, do tuổi cao vết thương khó liền, hiện tại ông đang phải ngồi xe lăn, lại mộtlần nữa khiến ông bức xúc, suy nghĩ về những vấn đề xã hội hiện nay Điều ông

muốn nói ở đây không phải là ai sẽ bồi thường cho tôi, mà là ai sẽ bảo vệ tôi?.

Vì ông cho rằng đây là “vụ trả thù” và ông đã gửi đơn lên Công an xã T.V nhờcan thiệp làm rõ sự vụ này

2 Đánh giá phân tích xác định vấn đề xử ly

2.1 Mục tiêu xử ly tình huống

- Ngăn chặn, từng bước đẩy lùi tham nhũng, loại bỏ dần các cơ hội, điềukiện phát sinh tham nhũng, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủnghĩa trong sạch vững mạnh thực sự của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân,hoạt động hiệu quả của đội ngũ cán bộ, công chức liêm chính; lành mạnh hoá cácquan hệ xã hội thông qua việc thực hiện đồng bộ các giải pháp phòng ngừa, pháthiện và xử lý tham nhũng; củng cố lòng tin của nhân dân, thúc đẩy kinh tế phát triển

- Phòng, chống tham nhũng là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị dưới

sự lãnh đạo của Đảng, phát huy sức mạnh tổng hợp của các ngành, các cấp, đềcao vai trò của xã hội các tổ chức đoàn thể và quần chúnh nhân dân

- Khắc phục sự lúng túng, bao che cho các hành vi tham nhũng, tiêu cực;chủ động xử lý hoặc đề nghị các cơ quan chức năng có thẩm quyền xử lý, tránhviệc đổ lỗi cho khách quan, né tránh, sợ va chạm để anh hưởng đến uy tín củangành và địa phương mình

- Phát huy vai trò của chính quyền cơ sở trong việc bảo vệ quyền và lợiích hợp pháp của nhân dân vì xuất phát từ bản chất của Nhà nước ta Mối quan

hệ giữa Nhà nước và nhân dân là mối quan hệ bình đẳng, do đó khi Nhà nướcquy định cho công dân những quyền cơ bản của họ thì phải có cơ chế đảm bảocho quyền cơ bản đó đi vào thực tế cuộc sống Vai trò của chính quyền cơ sởchính là một trong những cơ chế đảm bảo quyền đó của công dân Để thực tốtvai trò của mình, chính quyền cơ sở ngày càng phải thực hiện có hiệu quả quychế dân chủ cơ sở theo quy định của pháp luật

- Tăng cường vai trò của nhân dân tham gia quản lý nhà nước, giám sáthoạt động của các cơ quan nhà nước, thúc đẩy tinh thần dũng cảm đấu tranhtrong cuộc chiến chống tham nhũng của nước ta hiện nay.

- Ngăn chặn, làm triệt tiêu các điều kiện và cơ hội phát sinh tham nhũngtrong việc hoạch định chính sách, xây dựng và thực hiện pháp luật, nhất là trongquá trình ban hành và tổ chức thi hành các văn bản áp dụng pháp luật

- Tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực thi quyền lực nhà nước, ngănngừa việc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vụ lợi trên cơ sở xây dựng nền công

vụ hiệu quả, minh bạch, phục vụ nhân dân và xã hội, với đội ngũ cán bộ, côngchức trung trực, công tâm, liêm khiết, tận tụy, chuyên nghiệp; các chuẩn mựcđạo đức công vụ, đạo đức nghề nghiệp được củng cố và phát triển

- Tính trách nhiệm, tính chuyên nghiệp, sức chiến đấu và hiệu quả hoạt độngcủa các cơ quan bảo vệ pháp luật, các cơ quan, đơn vị chuyên trách chống thamnhũng được nâng cao, giữ vai trò nòng cốt trong phát hiện và xử lý tham nhũng

- Chính sách xử lý đối với tham nhũng, đặc biệt là chính sách hình sự,chính sách tố tụng hình sự tiếp tục được hoàn thiện; hệ thống giám sát thamnhũng được thiết lập

- Nâng cao nhận thức, vai trò của xã hội về tham nhũng, về chủ trương,chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong phòng, chống tham nhũng;thúc đẩy sự tham gia chủ động của các tổ chức, đoàn thể xã hội, các phương tiệntruyền thông và mọi công dân trong nỗ lực phòng, chống tham nhũng; xây dựngvăn hóa và tạo ra thói quen phòng, chống tham nhũng trong đời sống của cán bộ,công chức và trong các tầng lớp nhân dân

2.2 Nguyên nhân và hậu quả của tình huống

* Nguyên nhân

Tình huống trên xảy ra không ít trong thực tế hiện nay và nguyên nhân của

nó có rất nhiều nguyên nhân khác nhau, có cả nguyên nhân chủ quan và nguyênnhân khác quan khác nhau, có thể tóm lược một số nguyên nhân cụ thể sau:

- Nguyên nhân và động cơ chủ yếu của tham nhũng là lòng tham của conngười Mọi hành vi tham nhũng dù dưới hình thức nào chăng nữa đều có thể quy

về “lợi ích cá nhân” Vì lợi ích cá nhân, người ta có thể làm tất cả, bất chấp mọithủ đoạn, mọi hậu quả để đạt được dù hành vi đó là vi phạm đạo đức, pháp luật,hay vi phạm nghiêm trọng kỷ luật đảng

- Lối sống thích hưởng thụ của một bộ phận, tầng lớp trong xã hội kết hợpvới bản chất ích kỷ, đam mê lợi ích vật chất của một bộ phận cán bộ, công chức,

… là chất xúc tác để thúc đẩy con người ta lao vào các “phi vụ” phạm pháp Lối

sống hưởng thụ len lỏi vào các cơ quan công quyền thể hiện ở sự quan liêu vàsuy đồi của không ít cán bộ, công chức, viên chức nhà nước; cống hiến thì ít mà

muốn hưởng thụ thì nhiều, nên sách nhiễu, làm khó để vòi vĩnh, “gợi ý”, “lót đường”, “rải thảm”.

- Cuộc sống, áp lực công việc, do môi trường xung quanh; do giáo dục, do

cơ chế và do chính bản thân mà đạo đức con người ngày càng bị suy thoái, thahóa Điều này làm cho tệ tham nhũng càng có điều kiện thuận lợi để phát sinh vàlan rộng trong toàn xã hội Tình trạng này đang có xu hướng ngày càng tăng.Hơn nữa, một bộ phận cán bộ, công chức chưa có ý thức rèn luyện, tu dưỡngđạo đức, lối sống, tư tưởng chính trị Điều này dẫn đến sự tha hóa, suy thoái vềđạo đức không thể tránh khỏi của các công chức, viên chức nhà nước, sẵn sàng

vì lợi ích cá nhân mà tham nhũng Đảng và Nhà nước ta đã nhận ra được nguyênnhân này, nhưng biện pháp giải quyết chưa thật sự hiệu quả

- Do tâm lý, “truyền thống văn hóa” và trình độ nhận thức của một bộ

phận người dân còn yếu kém Với quan niệm “dầu bôi trơn bánh xe”, “đầu xuôi đuôi lọt”, “đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn” và nghĩ rằng giải pháp nhanh nhất, hiệu quả nhất để giải quyết công việc là “thủ tục đầu tiên” cũng là nguyên

nhân thúc đẩy tham nhũng Hơn thế, người ta còn dùng hối lộ, quà cáp như một

hình thức “kết thân”, “đầu tư chiều sâu”, “đầu tư vào tương lai” để tạo thuận lợi

cho con đường công danh sự nghiệp sau này cho cả bản thân lẫn người thân.Chính hành vi tâm lý và trình độ nhận thức này đã vô tình làm cho không ít cán

bộ, nhân viên bị tham nhũng thụ động Tình trạng này kéo dài làm xuất hiện tưtưởng gây khó dễ ở cán bộ, công chức để nhận “phong bì” từ dân mới giải quyếtcông việc, cho rằng nhận hối lộ là một thủ tục tất yếu trong quá trình xử lý côngviệc Bởi vậy, một số cán bộ, đảng viên khi có quyền lực đã đem địa vị, quyền

hành ra để “mặc cả” và cho rằng “muốn ăn chân giò phải thò chai rượu” Vô

hình trung điều này tạo nên một cách suy nghĩ, một thói quen xấu trong cả cán

bộ công chức và cả những người muốn dùng tiền để giải quyết công việc, dần

dần hình thành nên “văn hóa phong bì”

- Sự sơ hở, bất cập, thiếu công khai, thiếu minh bạch, cơ chế “xin - cho”còn tồn tại Đây là nguyên nhân thường xuyên được đề cập và lặp đi lặp lạinhiều lần trong các phiên họp của Quốc hội Nguyên nhân này thể hiện ở chỗ:

cơ chế kiểm tra, kiểm soát việc sử dụng, quản lý, luân chuyển tài sản có nhiều sơ

hở, giao tài sản cho nhân viên nhưng không có biện pháp kiểm tra, giám sát chặtchẽ, gian lận trong công tác để chiếm đoạt tài sản, Các thủ tục, quy định củaNhà nước chưa được công khai, rõ ràng nên nhân dân có suy nghĩ “tiếp cận, giảiquyết” mới xong, tạo điều kiện cho cán bộ tham nhũng; thiếu công khai, minhbạch trong công tác quản lý, trong công tác kê khai tài sản, trong công tác sửdụng tài sản, và thiếu minh bạch trong các văn bản, quy định, thủ tục Hơn nữa,việc thiếu trách nhiệm giải trình của các lãnh đạo cấp cao ở các cơ quan, đơn vịcũng dẫn đến tình trạng thiếu công khai, minh bạch mặc dù việc báo cáo nghe có

vẻ vẫn rất “ổn”, “tốt” trong khi thực tế đó chỉ là “báo cáo láo”

- Tư duy chính trị của một bộ phận cán bộ, đảng viên còn phảng phất tưduy “truyền thống”, phong kiến, manh mún, chắp vá, thiếu tính hệ thống dẫnđến thiếu mạnh dạn và quyết tâm trong việc thực hiện đường lối đổi mới, đặcbiệt là đổi mới tư duy chính trị Giữa đổi mới tư duy chính trị và đổi mới tư duykinh tế của Đảng ta chưa có sự đồng bộ, thống nhất cần thiết nên thường xuyên

diễn ra tình trạng “đánh trống bỏ dùi”, “đầu voi đuôi chuột” làm tầm thường hóa

hệ thống pháp luật

- Ngoài ra còn có nguyên nhân nữa mang tính chất khái quát là chúng tachưa thực hiện tốt quy chế dân chủ Hồ Chí Minh từng cho rằng “dân chủ là chìakhóa vạn năng để giải quyết những vấn đề xã hội” Tuy nhiên dân chủ phải gắnliền với dân trí Nhìn chung trình độ dân trí, kể cả quan trí của chúng ta chưa caonên nhân dân chưa có nhiều khả năng tham gia làm chủ, quản lý nhà nước, kiểmtra, giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước và của cán bộ, công chức, viênchức Mặc dù chúng ta đã có bước tiến đáng kể về việc ban hành quy chế dânchủ, song nhìn chung việc thực hiện đưa quy chế vào cuộc sống còn nhiều hạnchế, khó khăn.

- Hệ thống pháp luật, chính sách ở nước ta thiếu đồng bộ, chưa thỏa đáng

và nhất quán; trong xử lý, chế tài chưa nghiêm minh, pháp luật còn nhiều kẽ hở,

cơ chế quản lý còn nhiều yếu kém Các thủ tục hành chính hay giấy tờ, đất đaiđều chưa minh bạch, rườm rà, cơ chế quản lý bất động sản chưa hiệu quả và chặtchẽ tạo kẽ hở cho các cán bộ, viên chức tham nhũng Pháp luật là công cụ mạnhnhất để ngăn chặn, chế tài và xử lý tham nhũng nhưng pháp luật lại chưanghiêm, lỏng lẻo tạo điều kiện, cơ hội cho tham nhũng phát triển

- Sự quản lý, thanh tra, kiểm tra lỏng lẻo, yếu kém của Nhà nước; xử lý

qua loa, chỉ mang tính “hình thức” như cảnh cáo, phê bình hoặc chủ trương “đại

sự hóa tiểu sự, tiểu sự hóa vô sự” vì người vi phạm thường là cán bộ có quyền

lực và địa vị, nên chưa mang tính răn đe Các cán bộ cấp cao và cấp trên chưalàm gương cho cấp dưới, chưa thấm nhuần tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh với

phương châm “một tấm gương sống về đạo đức gấp hàng trăm, hàng nghìn bài diễn thuyết” Việc chấp hành kỷ luật cũng bị xem nhẹ dẫn đến tình trạng “phép

vua thua lệ làng”, “trên bảo dưới không nghe”, Người quản lý, thanh tra, kiểmtra, điều tra cũng chưa thật sự mạnh tay và làm việc có hiệu quả, vẫn còn nặngtình trạng “báo cáo tốt”, tệ hại hơn còn đồng lõa, “gợi ý” làm cho tệ tham nhũnggia tăng, khó có thể ngăn chặn, phát hiện, xử lý kịp thời

- Việc thực hiện chính sách phòng, chống tham nhũng chưa hiệu quả,đồng bộ, chưa đáp ứng được thực trạng tham nhũng hiện nay, thiếu một chương

trình phòng, chống lâu dài, tổng thể mà chỉ chủ yếu tập trung vào việc giải quyếtnhững vụ “tham nhũng vặt”, nhỏ lẻ Mặt khác, các chính sách của nước ta chưakhuyến khích toàn dân và cả hệ thống chính trị cùng phòng, chống tham nhũng.Chúng ta chưa có cơ chế hữu hiệu để bảo vệ những người phát hiện và dám tốcáo tham nhũng Việc tuyên dương người đứng lên tố cáo tham nhũng hiện naycũng chưa phải là giải pháp hiệu quả để động viên toàn dân tham gia Hơn nữa,người “đưa hối lộ” đi tố cáo tham nhũng cũng bị khép tội “đưa hối lộ” nên cũnglàm hạn chế việc tố cáo tham nhũng của nhân dân.

- Sự suy thoái về phẩm chất đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏcán bộ, đảng viên, nhất là những cán bộ, đảng viên có chức có quyền Tư tưởng

cá nhân chủ nghĩa, cơ hội thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị,cục bộ, tham nhũng,…dễ dàng đưa không ít người từ chỗ là những cán bộ tốt,những “công bộc” của nhân dân đến chỗ sa ngã, biến chất, trở thành những “sâumọt” đục khoét, trục lợi bất chính cho cá nhân Sự suy thoái về phẩm chất đạođức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, nhất là những cán

bộ, đảng viên có chức có quyền đó cho thấy, một mặt, do bản thân họ không tự thường xuyên rèn luyện, tu dưỡng phẩm cách của người đảng viên; mặt khác,

công tác giáo dục phẩm chất đạo đức cách mạng trong cán bộ, đảng viên đã khôngđược quan tâm đúng mức hoặc triển khai thực hiện chưa nghiêm túc, chưa hiệuquả, thậm chí ở nơi này nơi khác công tác đó còn bị xao nhãng, lãng quên

- Còn thiếu những chế độ, chính sách, quy định chặt chẽ để từng bướcngăn chặn tham nhũng, hay nói cụ thể hơn, để hạn chế và loại bỏ trên thực tếnhững điều kiện dung dưỡng cho sự nảy nở của tệ nạn này Sự tác động củanhững mặt tiêu cực trong cơ chế thị trường đã dễ làm nảy sinh ở một bộ phậnkhông nhỏ cán bộ, viên chức, nhất là ở những người có chức quyền hay nhữngngười được giao thực thi những công vụ “kiếm ra tiền” tư tưởng xoay xở trụclợi Thực tế cho thấy đã có không ít cán bộ, đảng viên bị mua chuộc quá dễ, họsẵn sàng nhận hối lộ, dễ sa vào những hành vi trục lợi dù bản thân quá hiểu nhưthế là tham nhũng

- Hệ thống văn bản pháp luật về công tác đấu tranh phòng, chống thamnhũng chưa đồng bộ, đầy đủ, đặc biệt là gắn với cơ chế thực hiện văn bản đóchưa được đảm bảo Do đó chưa có biện pháp hữu hiệu bảo vệ tính mạng, tài sảncủa nhân dân khi họ tham gia vào công cuộc phòng, chống tham nhũng Vì khi

họ tố cáo thì quyền và lợi ích của họ bị ảnh hưởng, không chỉ đời họ mà thậmchí cả đời con, đời cháu của họ bị ảnh hưởng

- Sự lãnh đạo, chỉ đạo đối với công tác phòng, chống tham nhũng trongmột số trường hợp chưa chặt chẽ, sâu sát, thường xuyên; xử lý chưa nghiêm đốivới hành vi tham nhũng Trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, cán bộ, côngchức nhà nước trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng chưa cao vì thực tếhiện nay vẫn còn nhiều tình trạng bao che, kéo bè, kéo cánh trong công tác quản

lý của cơ quan nhà nước, tạo một cơ chế bất bình đẳng và là cơ sở cho thamnhũng xuất hiện và nó cứ xuất hiện mà việc xử lý lại không mang lại hiệu quảnhiều Mặt khác, chức năng, nhiệm vụ của nhiều cơ quan nhà nước trong đấutranh chống tham nhũng chưa rõ ràng, thậm chí chồng chéo, thiếu một cơ chếphối hợp cụ thể, hữu hiệu

- Thiếu các công cụ phát hiện và xử lý tham nhũng hữu hiệu Cơ chế phốihợp của các cơ quan nói trên còn có những hạn chế; nhiệm vụ, quyền hạn vàtrách nhiệm của từng cơ quan trong cuộc đấu tranh chung còn chưa rõ ràng, cụthể dẫn đến tình trạng lẫn lộn, chồng chéo, thiếu hiệu quả trong hoạt động pháthiện và xử lý tham nhũng Về pháp luật, chúng ta chưa có những quy định chophép các cơ quan chức năng áp dụng các biện pháp đặc biệt để có thể phát hiệncác hành vi tham nhũng nên hiệu quả phát hiện tham nhũng chưa cao

- Vai trò quản lý của chính quyền cơ sở chưa được phát huy, tính dân chủ

và pháp chế trong tổ chức và hoạt động ở cơ sở còn hạn chế, cho nên quyền vàlợi ích hợp pháp của nhân dân thường xuyên bị vi phạm mà công tác giải quyết

và bảo vệ của chính quyền cơ sở chưa được đảm bảo theo yêu cầu quản lý

- Tinh thần đấu tranh phòng chống tham nhũng của nhân dân đã được tăngcường và củng cố, nhưng đa số nhân dân vẫn còn e ngại trong đấu tranh về lĩnh vực