TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNGKHOA KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---BÁO CÁO CUỐI KỲ HỌC KỲ MÔN:TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Đề tài 7: Quan điểm của Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng và ý nghĩa trong
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG
KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-BÁO CÁO CUỐI KỲ
HỌC KỲ MÔN:TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Đề tài 7: Quan điểm của Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng và ý nghĩa trong tu dưỡng, rèn luyện đạo đức sinh
viên hiện nay.
Nhóm: 05
Giảng viên hướng dẫn:Nguyễn Thị Thu
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 8 năm 2021
Danh sách nhóm 5
Trang 2Môn: Tư tưởng Hồ Chí Minh Ca: 1,2 Thứ: 7
Lời cam đoan
Chúng em xin cam đoan Báo cáo cuối kỳ do nhóm 5 nghiên cứu va thực hiện
Trang 3Chúng em đã kiểm tra dữ liệIu theo quy định hiệIn hành.
Kết quả Báo cáo cuối kỳ la trung thực va không sao chép từ bất kỳ báo cáo của nhóm khác
Cac tai liệu được sử dung trong Báo cáo cuối kỳ co nguôn gôc, xuât xứ rõ rang
(Ký và ghi rõ họ tên)
Phạm Hoàng Long
MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU 1
Trang 4PHẦN NỘI DUNG 3
Phần I: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC 3
1.1.Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về Đạo đức 3
1.2.Quan điểm về những chuẩn mực đạo đức cách mạng 4
1.3.Quan điểm về những nguyên tắc xây dựng đạo đức trong thời đại hiện nay 6
Phần II: VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG VÀ Ý NGHĨA TRONG TU DƯỠNG, RÈN LUYỆN ĐẠO ĐỨC SINH VIÊN HIỆN NAY 8
2.1.Đặt vấn đề 8
2.2.Thực trạng và nguyên nhân về tu dưỡng rèn luyện đạo đức của sinh viên hiện nay 9
2.3.Nội dung tu dưỡng và rèn luyện đạo đức đối với sinh viên hiện nay 11
2.4.Ý nghĩa trong việc tu dưỡng và rèn luyện đạo đức đối với sinh viên hiện nay 12
PHẦN KẾT LUẬN 14
TÀI LIỆU THAM KHẢO 16
Trang 5PHẦN MỞ ĐẦU
Từ xưa đế́n nay, Chủ tịch Hồ Chí Minh là một người mẫu mựIc trong đạo đứ́ccách mạng, luôn là người nói đi đôi với làm, giúp dân tộc ViệIt Nam thoát khỏi áchthống trị của thựIc dân Đối với Người, Đạo đứ́c luôn là gốc, là nền tả̉ng để tồn tại củamỗi người còn việIc rèn luyệIn đạo đứ́c kể cả̉ trong cách mạng hay trong cuộc sốngthường ngày là nhu cầu tất yế́u của từng con người trong xã hội chúng ta Ngày nay,với sựI phát triển của khoa học kĩ thuật hiệIn đại, tầm hiểu biế́t cũng như trí tuệI củachúng ta ngày càng đượIc nâng cao, nhưng đạo đứ́c của con người thì đang có xuhướng ngày càng đi xuống Có những mâu thuẫn xả̉y ra giữa người với người trướcmột lý do rất bình thường mà cũng khiế́n xả̉y ra những vụ án thả̉m khốc, hay bằng sựItiế́p cận với các trang mạng xã hội ngày nay, con người chúng ta không phân biệIt đượIcđúng sai phả̉i trái, mà phán xét đối xử̉ nhau rất tệI, thậm chí còn buông ra những lờibình luận thô tục ép người khác vào đường cùng Mỗi người trong chúng ta đều đượIcdạy rằng: “Học tập và làm theo tấm gương đạo đứ́c Hồ Chí Minh”, thậm chí là tưtưởng về đạo đứ́c cách mạng trong từng người dân chúng ta đều đượIc hình thành từnhững giây phút đầu và mà bây giờ trong nhà nước, rất nhiều vụ tham ô đượIc diễn ra,cách hành xủ của những vị công chứ́c, mà người chịu khổ lại chính là nhân dân.Những sựI suy đồi đạo đứ́c này đã đi ngượIc lại với những quan điểm về đạo đứ́c trong
Tư tưởng Hồ Chí Minh trong tất cả̉ mọi lĩnh vựIc nói chung và về cách mạng nói riêng
Vì lẽ đó, chúng ta cần phả̉i tìm tòi, nghiên cứ́u và khắc phục từ những Sinh viên tầng lớp đượIc coi là tương lai của đất nước sau này
-Bằng việIc nghiên cứ́u tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đứ́c trong cách mạng và ýnghĩa trong tu dưỡng rèn luyệIn đạo đứ́c sinh viên ngày nay, nhóm chúng tôi đã phântích, khẳng định rõ̃ nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đứ́c, quan điểm về nhữngchuẩn mựIc đạo đứ́c cách mạng và những quan điểm về nguyên tắc xây dựIng đạo đứ́ctrong thời đại hiệIn nay Đồng thời nghiên cứ́u nhiều mặt đối với tầng lớp sinh viên, vềvấn đề, hiệIn trạng, nguyên nhân, điều tích cựIc, tiêu cựIc cũng như là nêu ra những giả̉ipháp, ý nghĩa trong việIc thựIc hiệIn đạo đứ́c theo tư tưởng Hồ Chí Minh để góp phần
Trang 6tuyên truyền, và đóng góp cả̉i thiệIn những mặt tiêu cựIc trong đạo đứ́c của tầng lớpsinh viên hiệIn nay nói riêng và tất cả̉ mọi người nói chung.
Chúng tôi tiế́n hành phân tích những cơ sở lý luận có sẵn, tham khả̉o đượIc từgiáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, kế́t hợIp với các bài báo, các bài viế́t của những tácgiả̉ nổi tiế́ng, hay các bài báo trên những diễn đàn là cơ quan nghiên cứ́u uy tín củaViệIt Nam Chúng tôi kế́ thừa, phát triển và vận dụng tất cả̉ những kiế́n thứ́c vào thựIctiễn để phát huy tốt đẹp việIc tuyên truyền, rèn luyệIn và thựIc hiệIn đạo đứ́c theo Tưtưởng Hồ Chí Minh trong bối cả̉nh hiệIn nay
Trang 7PHẦN NỘI DUNG Phần I: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC
1.1.Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về Đạo đức
Đạo đứ́c Hồ Chí Minh là đạo đứ́c mới, đạo đứ́c cách mạng, tư tưởng đạo đứ́c
Hồ Chí Minh trong sáng, suốt đời tận trung với nước, tận hiế́u với dân, suốt đờitranh đấu cho Đả̉ng, cho cách mạng
Tư tưởng đạo đứ́c Hồ Chí Minh luôn đặt lợIi ích của Đả̉ng và của nhân dân laođộng lên trên, lên trước lợIi ích của cá nhân mình
Tư tưởng đạo đứ́c Hồ Chí Minh là sựI kế́t hợIp đạo đứ́c truyền thống của dân tộcvới tinh hoa đạo đứ́c của nhân loại, giữa phương Đông với phương Tây, đượIc hìnhthành và phát triển từ yêu cầu của sựI nghiệIp giả̉i phóng dân tộc ViệIt Nam
Người chỉ ra những yế́u tố tích cựIc của đạo đứ́c Nho giáo như: dân là gốc củanước; dân vi quý, xã tắc thứ́ chi, quân vi khinh Người nhắc đế́n những mệInh đề
“nhân, nghĩa, trí, dũng, liêm, tứ́ hả̉i giai huynh đệI” và đề cao thuyế́t “đại đồng” củaNho giáo Người cho rằng, “đạo đứ́c của Khổng tử̉ là hoàn hả̉o” (Nguyễn, 2019)nế́u chúng ta muốn tựI hoàn thiệIn mình, chúng ta cần phả̉i tích cựIc tìm tòi học hỏitinh thần và văn hoá của những bậc vĩ nhân đi trước, học tinh thần thì đọc KhổngTử̉, học về cách mạng thì đọc các tác phẩm của Lênin
Đối lập với những điều tích cựIc đấy, theo Hồ Chí Minh cũng có những điềutiêu cựIc như Khổng giáo căn bả̉n là sựI bình yên trong xã hội, không bao giờ thayđổi Học thuyế́t về đạo đứ́c của Nho giáo nghiêng về việIc đáp ứ́ng quyền lợIi chogiai cấp phong kiế́n, trái ngượIc với điều tất nhiên là tiế́n hoá của lịch sử̉ và lợIi íchcủa nhân dân Thế́ nên ta có thể thấy giữa tư tưởng về đạo đứ́c của Hồ Chí Minh
và Nho giáo sẽ có nhiều khác biệIt
Đồng thời, trong nội dung cơ bả̉n của tư tưởng Hồ Chí Minh đã nêu ra haiquanđiểm rất quan trọng gồm Đạo đứ́c cách mạng là gốc, là nền tả̉ng của ngườicách mạng và Đạo đứ́c là nhân tố tạo nên sứ́c hấp dẫn của chủ nghĩa xã hội
Trang 81.2.Quan điểm về những chuẩn mực đạo đức cách mạng
Trung với nước, hiế́u với dân; Cần, kiệIm, liêm, chính, Chí công vô tư; Yêuthương con người, sống có tình nghĩa; Tinh thần quốc tế́ trong sáng, thủy chungđều là những quan điểm trong tư tưởng Hồ Chí Minh Bác từng viế́t: “Cũng nhưsông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phả̉i có gốc,không có gốc thì cây héo Người cách mạng phả̉i có đạo đứ́c, không có đạo đứ́c thì
dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo đượIc nhân dân”1, qua đó thể hiệIn đượIc tầmquan trọng của đạo đứ́c trong tư tưởng của Hồ chủ tịch Bác xem đạo đứ́c là điềuthiế́t yế́u và nền tả̉ng để xây dựIng nên người cách mạng
1.2.1.Trung với nước, hiếu với dân
Đây là nội dung cựIc kì quan trong trong tư tưởng Hồ Chí Minh, Người làmcách mạng cũng vì mục đích muốn đem lại hòa bình, ấm no cho nhân dân Theotừng thời kì, mục tiêu và nhiệIm vụ cách mạng luôn khác nhau, song tinh thần
“Trung với nước, hiế́u với dân” trước nay vẫn không thay đổi Do đó, trong quátrình xây dựIng Đả̉ng, Bác luôn nhắc nhở về việIc trung, hiế́u, nâng cao tinh thầntrung hiế́u cho từng người dân nói chung và cán bộ Đả̉ng viên nói riêng
1.2.2.Cần kiệm, liên chính, chí công vô tư
Bác xem các đứ́c tính của mỗi người cũng như bốn mùa, bốn phương củađất trời, không thể nào không tồn tại Các đứ́c tính phả̉i đượIc rèn giũa, tô luyệInmỗi ngày
CẦN: nghĩa là lao động cần cù, không ngai gian nan vất vả̉, lao động hăng sai, nhiệIt tình, sáng tạo trong công việIc, không lười biế́ng, ỷ lại Lao động là hạnh phúc Từ đó từng bước tiế́ng gần mục tiêu
1
https://hocluat.vn/quan-diem-cua-ho-chi-minh-ve-nhung-chuan-muc-dao-duc-cach-mang/
Trang 9KIỆM: nghĩa là tiế́t kiệIm thời gian, tiế́t kiệIm sứ́c lao động, tiế́t kiệIm nguyên liệIu, không hoang phí của cả̉i, vật chất Cần, kiệIm là phẩm chất cần thiế́t của người lao động.
LIÊM: nghĩa là trong sạch, không tham ô, hối lộ, giữa của chung thành của riêng, không tham lam địa vị, tiền bạc Đây là tính chất cần có ở cán bộ Đả̉ng viên nói riêng
và tất cả̉ mọi người nói chung
CHÍNH: nghĩa là ngay thẳng, chính trựIc, có thái độ chân thành, khiêm tốn, không dối trá
CHÍ CÔNG: nghĩa là công bằng, vô tư không đượIc có lòng riêng “Khi làm bất cứ́ việIc
gì cũng nghĩ đế́n mình trước, khi hưởng thụ thì mình nên đi sau”2
1.2.3.Thương yêu con người, sống có tình nghĩa
Kế́ thừa truyền thống yêu thương dân tộc, đồng bào cùng với việIc tiế́p thutinh thần nhân văn qua nhiều thập kỷ, Bác đã cho thấy đượIc tầm quan trọng củaviệIc yêu thương con người, điều đó đượIc thể hiệIn thông qua thựIc tiễn Tinh thầntương thân tương ái, tình đồng đội đồng chí, yêu thương lẫn nhau là điều quantrọng trong tư tưởng của Người
1.2.4.Tinh thần quốc tế trong sáng
Đó là tinh thần của cách mạng vô sả̉n, tình đoàn kế́t giữa người với người,giữa các dân tộc bị áp bứ́c, bóc lột Đoàn kế́t cùng nhau đạt đượIc mục tiêu lớn đề
ra Đây là một chuẩn mựIc đạo đứ́c cách mạng
1.3.Quan điểm về những nguyên tắc xây dựng đạo đức trong thời đại hiện nay
1.3.1.Nói đi đôi với làm, nêu gương đạo đức
Đây là nguyên tắc quan trọng nhất trong 3 nguyên tắc về xây dựIng đạo đứ́c
Sở dĩ nó quan trọng nhất vì chúng ta đang sống trong nền kinh tế́ thị trường, hội
2
http://www.ninhthuan.gov.vn/chinhquyen/sonv/Pages/TU-TUONG-HO-CHI-MINH-VE-CAN,-KIEM,-LIEM,-CHINH,-CHI-CONG-VO-TU.aspx
Trang 10nhập quốc tế́ phát triển mạnh mẽ cho nên con người chúng ta thường chú tâm vàolối sống vật chất mà quên đi những giá trị về mặt đạo đứ́c Vì vậy mọi người vầnphả̉i chú ý đế́n vấn đề đạo đứ́c đặc biệIt là đối với các cán bộ Đả̉ng viên.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là một tấm gương sáng về đạo đứ́c cho các thế́ hệIchúng ta và mai sau phả̉i học hỏi Cả̉ cuộc đời của Người làm nhiều hơn nói bởingười hiểu rõ̃ rằng chỉ có những hành động thiế́t thựIc thì mới đem lại lợIi ích thiế́tthựIc cho nhân dân, đượIc nhân dân yêu thương và tín nhiệIm, còn những ai nóinhiều làm mà làm thì ít thì đó chỉ là những lời nói sáo rỗng cũng như người từngnói: "Nói thì phả̉i làm" "Có lòng bày vẽ cho người"3
Bên cạnh việIc nói đi đôi với làm thì Bác Hồ còn chú ý một điều nữa đó lànêu gương đạo đứ́c đặc biệIt là đối với cán bộ Đả̉ng viên cũng như Người từng nói:
"Đả̉ng viên đi trước, làng nước theo sau"4 Một nền đạo đứ́c chỉ vững chắc khinhững chuẩn mựIc đạo đứ́c trở thành những hành vi đạo đứ́c trong đời sống hằngngày vì vậy những gương về đạo đứ́c có vai trò như một chất xúc tác lan tỏa hành
vi đạo đứ́c để nó thấm vào cộng đồng
Bác Hồ rất xem trọng việIc nêu gương đạo đứ́c dù là những hành vi nhỏnhất, chính những điều nhỏ bé mà làm nên những điều lớn lao hơn Lấy 1 ví dụđiển hình về hành vi đạo đứ́c trong đại dịch covid 19 hiệIn nay đó chính là nhữngbác sĩ tình nguyệIn ở tuyế́n đầu chống dịch Tinh thần ấy như một tấm gương đểmọi người noi theo, nó thúc đẩy mọi người làm những việIc tốt, những việIc có íchcho xã hội đặc biệIt là trong tình hình dịch bệInh như hiệIn nay
1.3.2 Xây đi đôi với chống
Mọi việIc trên đời này đều có hai mặt của vấn đề, có những người tích cựIcxây dựIng một nền đạo đứ́c mới thì cũng có những người phá hoại nền đạo đứ́c ấy
3 Đường kách mệnh
4 Tác phẩm nâng cao đạo đức cách mạng quét sạch chủ nghĩa cá nhân
Trang 11Bác Hồ đã từng căn dặn: "Phả̉i cương quyế́t quét sạch chủ nghĩa cá nhân nâng caođạo đứ́c cách mạng bồi dưỡng tư tưởng tập thể, tinh thần đoàn kế́t, tính tổ chứ́c và
kỷ luật"5
Giáo dục chính là công cụ tốt nhất để xây dựIng nền đạo đứ́c mới, phả̉i giáodục những phẩm chất đạo đứ́c tốt đẹp, những chuẩn mựIc đạo đứ́c và phả̉i giáo dục
từ nơi gần gũi nhất chính là là gia đình Từ gia đình ta mới giáo dục từ trường lớp
và cuối cùng là xã hội Từ giáo dục thì con người ta mới nhận thứ́c đượIc tầm quantrọng của đạo đứ́c trong đời sống để từ đó sống đúng với những chuẩn mựIc đạođứ́c trong xã hội
Bên cạnh việIc xây dựIng nền đạo đứ́c mới thì chúng ta phả̉i cả̉nh giác,phòng chống những hành vi phi đạo đứ́c Có những người vì lợIi ích cá nhân màsẵn sàng làm những chuyệIn trái với những chuẩn mựIc đạo đứ́c của xã hội vì vậyĐả̉ng và toàn dân phả̉i đấu tranh chống lại những hành vi này Đây là một cuộcchiế́n lâu dài bời vì những điều tốt luôn luôn đi kèm với những điều xấu, có tíchcựIc sẽ có tiêu cựIc cho nên mọi người cần phả̉i lưu ý vấn đề này đặc biệIt là cán bộĐả̉ng viên
1.3.3.Tu dưỡng đạo đức suốt đời
Đạo đứ́c không thể tu dưỡng nó một ngày hai ngày mà phả̉i tu dưỡng nósuốt đời, không đượIc chủ quan mà nghĩ rằng đạo đứ́c của ta sẽ theo ta mãi mãi.Bác Hồ từng nói: "Đạo đứ́c cách mạng không phả̉i trên trời xa xuống Nó do đấutranh rèn luyệIn bền bỉ hàng ngày mà phát triển củng cố Cũng như ngọc càng màicàng sáng, vàng càng luyệIn càng trong"6
Có những người cán bộ cách mạng khi gặp khó khăn họ thể hiệIn tinh thầnđạo đứ́c cách mạng của mình rất là tốt nhưng khi an nhan nhàn họ lại là những
5 Hồ Chí Minh toàn tập - tập 12 Tr439 - NXB CTQG - HN- 1996
Trang 12người ngăn cả̉n cách mạng, làm hại dân hại nước Sở dĩ có tình trạng này là vìnhững người cán bộ ấy không thường xuyên tu dưỡng đạo đứ́c nên vô tình chủnghĩa cá nhân ăn sâu vào trong họ, làm biế́n chất phẩm chất đạo đứ́c cách mạngcủa họ một cách âm thầm mà ngay chính bả̉n thân họ cũng không nhận ra.
Theo Bác mỗi con người đều có cái tốt và cái xấu, tuy nhiên chúng ta phả̉inhìn rõ̃ con người của bả̉n thân mình Phả̉i nhìn thấy đượIc bả̉n thân tốt ở chỗ nào,xấu ở chỗ nào, phát huy cái tốt, khắc phục cái xấu đó mới là cách làm đúng đắn
Để làm đượIc điều này bả̉n thân mỗi người phả̉i tu dưỡng đạo đứ́c xuyên suốt cả̉cuộc đời, áp dụng những cái tu dưỡng vào thựIc tiễn, không ngừng học tập tiế́p thunhững tinh hoa nhân loại nhưng vẫn giữ đượIc bả̉n sắc dân tộc để từ đó đủ năng lựIc
để phụng sựI cho đất nước đặc biệIt là các cán bộ Đả̉ng viên
Phần II: VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG VÀ Ý NGHĨA TRONG TU DƯỠNG, RÈN LUYỆN ĐẠO ĐỨC SINH VIÊN HIỆN NAY
2.1.Đặt vấn đề
(Vì sao sinh viên cần tu dưỡng rèn luyện đạo đức trong thời đại ngày nay)
Dù trong bất kỳ thời đại nào, đạo đứ́c vẫn luôn là vấn đề đượIc quan tâm vàđặt lên hàng đầu trong xã hội Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Có tài màkhông có đứ́c ví như một anh làm kinh tế́ tài chính rất giỏi, nhưng lại đi đế́n thụtkét thì chẳng những không làm đượIc gì ích lợIi cho xã hội, mà còn có hại cho xãhội nữa Nế́u có đứ́c mà không có tài ví như ông bụt không làm hại gì, nhưng cũngkhông có ích gì cho loài người ”7 Điều đó cho thấy việIc rèn luyệIn đạo đứ́c và chỉ
có đạo đứ́c mới chính là yế́u tố giúp chúng ta sống thật thành công và trở nên thậthữu ích Một xã hội nghèo đói thì có thể khắc phục đượIc, nhưng một xã hội không
có đạo đứ́c thì sẽ sớm lụi tàn Đặc biệIt là trong bối cả̉nh nền kinh tế́ nước ta đangdần chuyển hướng thành nền kinh tế́ thị trường và hội nhập quốc tế́, vì thế́ việIc
7Trích bài nói chuyệIn tại Đại hội sinh niên lần thứ́ nhất, 7-5-1958