Bảng 4: Tần số thể hiện suy nghĩ của người tham gia khảo sát về trang mạng xã hội mà hiện tượng “bắt nạt trên mạng” thường xảy ra.. Bảng 6: Phân phối tần số thể hiện đánh giá của sinh v
GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, bắt nạt qua mạng (bắt nạt ảo) đã trở thành vấn đề phổ biến do sự phát triển nhanh của công nghệ và sự hội nhập toàn cầu qua điện thoại di động, mạng xã hội và Internet Hành vi này sử dụng công nghệ để làm hại hoặc quấy rối người khác có chủ đích, gây ra nhiều hệ quả nghiêm trọng về sức khỏe, kinh tế và tâm lý cho nạn nhân Nghiên cứu cho thấy trẻ bị bắt nạt qua mạng có thể đối mặt với ảnh hưởng sức khỏe lâu dài, giảm sút tâm lý và ảnh hưởng đến thành tích học tập cũng như tương lai Với mạng Internet rộng khắp và sự gia tăng của xu hướng làm việc online, nguy cơ trở thành nạn nhân bắt nạt trên mạng ngày càng tăng, khiến giới trẻ dễ bị tổn thương hơn Đặc biệt, tình hình dịch Covid-19 thúc đẩy thói quen trực tuyến và công việc online, khiến hiện tượng bắt nạt trên mạng bành trướng và đặt ra thách thức lớn cho thế hệ trẻ Nhằm nghiên cứu đặc điểm của hiện tượng này và góc nhìn của sinh viên Trường Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh, chúng em mạnh dạn chọn đề tài làm một phân tích có hệ thống về bắt nạt qua mạng.
“Nghiên cứu quan điểm của sinh viên UEH về Bắt nạt trên mạng”.
Bối cảnh nghiên cứu
Trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển và sự phổ biến của công nghệ, mọi người tiếp cận nhiều hơn với các thiết bị hiện đại và các trang mạng xã hội ngày càng đa dạng, đặc biệt là giới trẻ dành phần lớn thời gian trên mạng để giải trí, tìm kiếm việc làm và học tập, nhất là trong mùa dịch Covid-19 khi liên lạc với bạn bè và người thân trở nên tiện lợi và nhanh chóng Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, nguy cơ quấy rối, bắt nạt và đe dọa qua mạng xã hội cũng gia tăng Vì lý do này, nhóm nghiên cứu tiến hành một cuộc khảo sát với đối tượng là sinh viên trường Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh nhằm tìm hiểu sự hiểu biết và quan tâm của cộng đồng về nạn bắt nạt qua mạng xã hội, từ đó rút ra kết luận và đề xuất các biện pháp ngăn chặn hiệu quả.
Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu này khảo sát góc nhìn của sinh viên Đại học Kinh tế TP.Hồ Chí Minh về vấn đề bắt nạt trên mạng xã hội và đề xuất các phương hướng giúp sinh viên tránh bị bắt nạt qua các nền tảng số, với emphasis vào an toàn mạng và nhận thức kỹ thuật số Các sinh viên cho rằng bắt nạt trên mạng xã hội đang gia tăng và ảnh hưởng tới tâm lý, học tập và hoạt động ngoại khóa, đồng thời cho rằng thiếu nhận thức và rào cản báo cáo sự cố khiến nhiều nạn nhân chưa được hỗ trợ đầy đủ Để đối phó, họ đề xuất tăng cường giáo dục về an toàn mạng, phát triển kỹ năng quản lý danh tính và bảo vệ thông tin cá nhân từ khi còn học đại học, cùng với xây dựng hệ thống hỗ trợ nhanh chóng từ phía nhà trường và cộng đồng mạng Các phương hướng cụ thể bao gồm tổ chức workshop nhận diện bắt nạt, hướng dẫn cách chặn, lọc và báo cáo nội dung độc hại, xây dựng chương trình tư vấn tâm lý và đường dây hỗ trợ khẩn cấp, và thúc đẩy văn hóa tôn trọng trên mạng với sự tham gia của sinh viên, giảng viên và gia đình Bài viết nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo môi trường học tập an toàn trên mạng xã hội, nơi sinh viên có thể chia sẻ trải nghiệm và nhận sự trợ giúp kịp thời, từ đó giảm thiểu nguy cơ bị bắt nạt và củng cố kỹ năng tự vệ số trong sinh hoạt hàng ngày.
Hoàn thành báo cáo theo tiêu chuẩn môn học Thống kê ứng dụng trong Kinh tế và Kinh doanh.
Bên cạnh đó, chúng tôi cũng đề ra những mục tiêu riêng dành cho bản thân nhóm và từng thành viên:
Mục tiêu 1: Tìm hiểu thêm để có cách nhìn bao quát hơn về các vấn đề, sự kiện hiện có trong xã hội.
Mục tiêu 2: Bổ sung kiến thức cho môn học qua quá trình nghiên cứu, tìm kiếm thông tin.
Mục tiêu 3: Nâng cao kỹ năng tương tác và làm việc nhóm.
Phạm vi nghiên cứu
Các anh/chị, bạn sinh viên đang học tập tại trường Đại học Kinh tế Thành phố HồChí Minh.
Ý nghĩa bài nghiên cứu
Đề tài này có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi phân tích một vấn nạn nhức nhối đang nổi lên một cách báo động trong thời đại công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ hiện nay Bài viết trình bày nguyên nhân, tác động và các giải pháp nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về hiện tượng này, giúp độc giả nắm bắt bức tranh thực tế và các biện pháp ứng phó hiệu quả Trong bối cảnh số hóa và gia tăng lưu trữ dữ liệu, rủi ro liên quan đến an ninh thông tin và quyền riêng tư ngày càng trở nên cấp thiết, đòi hỏi sự tham gia của cộng đồng, doanh nghiệp và các tổ chức Nội dung được trình bày một cách logic, ngắn gọn và dễ tiếp cận, đồng thời tối ưu cho SEO với các từ khóa liên quan như vấn nạn công nghệ thông tin, an ninh thông tin, quyền riêng tư và giải pháp phòng ngừa.
Chúng tôi chọn đề tài này vì muốn có cái nhìn trực diện, tổng quát vào thực trạng
Nghiên cứu tập trung vào hiện tượng bắt nạt qua mạng và làm rõ quan niệm, thái độ, nhận thức của các bạn sinh viên đối với vấn đề này, đồng thời phân tích tư duy hành động của họ khi đối mặt với nó Các số liệu thống kê và kết quả phân tích tổng hợp được từ bài nghiên cứu sẽ thể hiện rõ nét hơn những nhận định trên, cho thấy mức độ nhận thức về tác hại, các hành vi can thiệp và mức độ sẵn sàng tham gia vào giải quyết vấn đề ở sinh viên Thông tin này cung cấp một cái nhìn toàn diện để các nhà giáo dục và quản lý có thể thiết kế các biện pháp nâng cao nhận thức và giảm thiểu bắt nạt qua mạng trong môi trường học đường, dựa trên dữ liệu thực nghiệm từ phân tích tổng hợp.
CƠ SỞ LÝ THUYẾT
Giới thiệu sơ lược về “bắt nạt trên mạng xã hội”
Trong bối cảnh sự phát triển của xã hội và công nghệ, bắt nạt trên mạng ngày càng phổ biến và ảnh hưởng đến mọi người, đặc biệt là giới trẻ và thanh thiếu niên Bắt nạt trên mạng là hành vi sử dụng công nghệ thông tin để đe dọa, xâm hại, làm nhục, xấu hổ hoặc quấy rối người khác với ý định rõ ràng, gây tổn hại tinh thần và danh dự của nạn nhân Hành vi này lan rộng trên không gian mạng và Việt Nam không nằm ngoài thực trạng này.
Những hình thức cơ bản của “bắt nạt qua mạng”:
Quấy rối trực tuyến là tập hợp các hành vi gây phiền nhiễu và xúc phạm trên mạng, bao gồm gửi tin nhắn công kích và thô lỗ, viết bình luận xúc phạm hoặc gửi hình ảnh nhằm làm khó chịu hoặc làm nhục người khác trong các phòng trò chuyện và nền tảng xã hội Những hành vi này có thể gây tổn thương tinh thần, ảnh hưởng đến an toàn và sự tham gia tích cực của người dùng khi hoạt động trên internet Quấy rối trực tuyến được nhận diện và xử lý bởi các nền tảng và pháp luật ở nhiều nơi, nhằm bảo vệ nạn nhân và duy trì môi trường mạng an toàn và tôn trọng.
Phỉ báng (denigration) là hành vi lan truyền thông tin giả mạo nhằm hạ nhục danh dự người khác, gây tổn hại và không đúng sự thật về họ Nó bao gồm chia sẻ hình ảnh của người khác với mục đích chế giễu, lan truyền tin đồn và lời thị phi không có căn cứ trên các nền tảng mạng xã hội hoặc ứng dụng bất kỳ Chúng ta thường gặp cảnh người dùng gửi ảnh của người khác và đăng bài viết để bắt nạt, công khai chỉ trích hoặc làm tổn thương nhân phẩm Phỉ báng có thể lan rộng nhanh chóng và gây hậu quả nghiêm trọng cho người bị hại cũng như cho cộng đồng mạng.
Flaming (gây đau khổ) là hành vi cố ý dùng ngôn ngữ khắc nghiệt và công kích để tranh luận trên mạng, nhằm kích động người đối thoại và gây ra cảm giác thù hằn hoặc xúc phạm Những người thực hiện flaming tìm kiếm phản ứng từ đối phương và có thể hưởng thụ khi thấy người khác bị tổn thương bởi lời lẽ của mình, làm suy giảm tính xây dựng và an toàn trong giao tiếp trực tuyến.
Mạo danh (Impersonation) là hành vi đột nhập vào tài khoản email hoặc mạng xã hội của người khác để sử dụng danh tính trên mạng nhằm gửi hoặc đăng tải tin khiêu dâm phóng đãng hoặc các tài liệu như bài viết, hình ảnh, ghi âm và video clip đáng xấu hổ cho nạn nhân Nó cũng có thể là việc lập trang hoặc hồ sơ giả trên các nền tảng mạng xã hội, ứng dụng và các nơi trên mạng khác, khiến việc nhận diện và gỡ bỏ gặp khó khăn và gây tổn hại tới danh dự và quyền riêng tư của người bị hại.
Phát tán và lừa đảo (Outing and Trickery) là hành vi chia sẻ thông tin cá nhân hoặc dùng thủ đoạn để lấy dữ liệu bí mật và chuyển tiếp cho người khác Hành vi này có thể bao gồm lan truyền những thông tin nhạy cảm và các dữ liệu bí mật, đồng thời mở rộng đến việc phát tán hình ảnh và video riêng tư nhằm xâm phạm quyền riêng tư của nạn nhân.
Cyberstalking, hay bám theo trên mạng, là hành vi lặp đi lặp lại nhằm theo dõi và gây hoảng sợ cho một người thông qua việc gửi tin nhắn, đe dọa làm tổn thương và các hoạt động trực tuyến khác Những hành động này nhằm làm cho nạn nhân lo sợ cho sự an toàn của bản thân và có thể bị coi là bất hợp pháp tùy thuộc vào nội dung và mức độ nghiêm trọng của chúng.
Loại bỏ, cô lập (Exclusion) là hình thức bắt nạt trên mạng cố ý loại bỏ một cá nhân khỏi nhóm trực tuyến, chẳng hạn nhóm nhắn tin chung, các ứng dụng trên mạng, nền tảng chơi game trực tuyến và các hình thức tham gia khác trên mạng Hành động này khiến nạn nhân bị cô lập, mất liên lạc với bạn bè và cộng đồng, đồng thời gây áp lực xã hội và ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý Exclusion là dạng bắt nạt trực tuyến phổ biến, có thể diễn ra kín đáo hoặc công khai và để lại hậu quả lâu dài cho sự tự tin và khả năng tham gia của người bị nhắm tới.
Thực tiễn trên thế giới
Theo thống kê từ Bullyingstatistics.org, cứ 3 trẻ trên toàn cầu có nguy cơ bị bắt nạt trên mạng, một thực trạng vẫn tiếp diễn Bắt nạt ảo có thể xảy ra 24/7 trên môi trường Internet, với nhiều hình thức vô danh, khó truy ra và lan truyền với tốc độ rất nhanh Ngay cả khi các bài viết hay tin nhắn quấy rối bị xoá bỏ, hậu quả của chúng vẫn còn tồn tại và để lại tác động nghiêm trọng lâu dài.
Bắt nạt trên mạng gây hậu quả nghiêm trọng cho nạn nhân, đặc biệt là giới trẻ, với các triệu chứng lo âu, sợ hãi và trầm cảm cùng những vết thương tinh thần dai dẳng, ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý và đời sống hàng ngày Nạn nhân có thể gặp khó khăn trong học tập, giao tiếp và các mối quan hệ xã hội vì áp lực tâm lý kéo dài Một số trường hợp đã tìm đến cái chết sau thời gian chịu đựng bắt nạt trực tuyến, để lại nuối tiếc và nỗi đau cho gia đình, bạn bè và cộng đồng ở lại.
Thực trạng ở Việt Nam
Bắt nạt trên mạng đang ngày càng diễn biến phức tạp trên mạng xã hội toàn cầu và tại Việt Nam, nơi các hành vi này lan truyền nhanh qua tin nhắn và video clip gây tổn thương cho nạn nhân và làm gia tăng áp lực xã hội trên không gian số Ở Việt Nam, không ít vụ việc bắt nạt trên mạng xuất hiện dưới dạng chia sẻ tin nhắn, video nhạy cảm, khiến người bị hại chịu tổn thương tinh thần và mất tự tin trước cộng đồng mạng Điển hình là vụ việc ngày 01/11/2017 khi N.T.M.H., sinh viên năm nhất Đại học Ngoại ngữ - Đại học Đà Nẵng, đã quay lén các bạn nữ trong giờ học quân sự và đăng tải lên mạng; sáng 14/02/2018 trường đã ban hành quyết định thôi học đối với sinh viên này, cho thấy mức độ xử lý nghiêm khắc với hành vi bị coi là bắt nạt trên mạng Những sự kiện này là lời nhắc về tác hại của bắt nạt trên mạng ở Việt Nam và nhấn mạnh nhu cầu tăng cường giáo dục, quản lý và bảo vệ người dùng trên môi trường số.
Nguồn thông tin tham khảo
The 10 types of Cyberbullying https://blog.securly.com/2018/10/04/ the-10-types-of-cyberbullying/
Cyberbullying – Từ ngữ cũng có thể giết người https://spiderum.com/bai- dang/Cyberbullying-Tu-ngu-cung-co-the-giet-nguoi-4iz
Tin giáo dục https://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/guong-mat-tre/nam-sinh-dh-ngoai- ngu-da-nang-bi- duoi-hoc-vi-quay-len-ban-nu-492601.html
THÔNG TIN CẦN THU THẬP
- Các trang mạng xã hội và thời gian sử dụng mạng xã hội của đối tượng khảo sát?
- Sự quan tâm và góc nhìn của người tham gia khảo sát về hiện tượng “bắt nạt trên mạng”.
- Lý do mà người “bắt nạt” thực hiện hành vi “bắt nạt trên mạng” và tạo sao họ chọn mạng “bắt nạt” trên mạng.
- Hành động của họ khi người thân cận bị “bắt nạt”.
- Nếu đặt trong trường hợp bị “bắt nạt” thì người tham gia khảo sát sẽ có hành động gì và tại sao.
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Xây dựng một bộ 12 câu hỏi khảo sát liên quan đến chủ đề nghiên cứu bằng Google Form.
Thu thập dữ liệu khảo sát thông qua việc gửi biểu mẫu cho các bạn sinh viên UEH, mục tiêu đạt 150 mẫu khảo sát.
Sử dụng phần mềm Microsoft Excel và máy tính cầm tay để xử lý và tính toán số liệu thu được.
Phân tích số liệu và kết quả thu được sau đó tiến hành trình bày báo cáo trên kết quả thu được trên Microsoft Word.
PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
Thông tin của đối tượng khảo sát
Lựa chọn Tần số Tần suất Tần suất phần trăm (%)
Bảng 1: Tần số thể hiện giới tính của người tham gia khảo sát.
Biểu Đồ Thể Hiện Giới Tính Của Người Tham Gia Khảo Sát
Độ tuổi của đối tượng tham gia khảo sát
Lựa chọn Tần số Tần suất Tần suất phần trăm (%)
Bảng 2: Tần số thể hiện độ tuổi của người tham gia khảo sát.
T ần s uấ t p hầ n tr ăm
Biểu Đồ Thể Hiện Độ Tuổi Của Người Tham Gia Khảo Sát
18 đến 20 21 đến 23 23 đến 25 Trên 25 Độ tuổi
Sự quan tâm của mọi người về vấn đề “bắt nạt trên mạng xã hội”
Lựa chọn Tần số Tần suất Tần suất phần trăm (%)
Bảng 3: Tần số thể hiện các mạng xã hội người tham gia khảo sát thường dùng.
Nền tảng mạng xã hội mà sinh viên UEH cảm thấy là nơi hiện tượng “bắt nạt trên mạng” thường xảy ra
Lựa chọn Tần số Tần suất Tần suất phần trăm (%)
Có thể xảy ra ở bất cứ nền 1 0,007 0,7 tảng nào
Bảng 4: Tần số thể hiện suy nghĩ của người tham gia khảo sát về trang mạng xã hội mà hiện tượng “bắt nạt trên mạng” thường xảy ra.
Phân tích từ dữ liệu thu thập được cho thấy hầu hết sinh viên tham gia khảo sát sử dụng ít nhất hai nền tảng mạng xã hội, nổi bật là Facebook với tỷ lệ người dùng gần như tuyệt đối, tiếp theo là Instagram ở 69.3%, Zalo ở 60% và TikTok ở 42% Các nền tảng này đang trở nên phổ biến và quen thuộc trong đời sống số hiện nay, đặc biệt đối với Gen Z.
Theo bảng 4, Facebook có nguy cơ cao nhất liên quan đến hiện tượng bắt nạt trên mạng, với khoảng 98% người được hỏi cho rằng bắt nạt trên nền tảng này là rất phổ biến Tiếp theo là TikTok, dù nền tảng này không được sử dụng nhiều bằng Instagram hay Zalo như chỉ ra ở bảng 3 Điều này cho thấy TikTok – một mạng xã hội ngày càng phổ biến – có khả năng cao trở thành nơi bắt nạt trực tuyến diễn ra phổ biến, phần lớn là do người dùng đăng tải ảnh hoặc video cá nhân lên các nền tảng này, tạo điều kiện cho kẻ bắt nạt thực hiện hành vi của mình.
Sự quan tâm của sinh viên về hiện tượng bắt nạt trên mạng xã hội
Lựa chọn Tần số Tần suất Tần suất phần trăm (%)
Không quan tâm 7 0,047 4,7 Ít quan tâm 31 0,207 20,7
Bảng 5: Tần số thể hiện sự quan tâm của người tham gia khảo sát đến hiện tượng “bắt nạt trên mạng”.
Biểu Đồ Thể Hiện Sự Quan Tâm Của Người Tham
Gia Khảo Sát Về "Bắt Nạt Trên Mạng"
% Không quan tâm Ít quan tâm Bình thường Quan tâm
Bảng 5 cho thấy với mẫu 150 sinh viên tham gia khảo sát, có 46% quan tâm đến hiện tượng bắt nạt trên mạng (trong đó 8% quan tâm ở mức độ rất cao) Mặc dù con số này không nhỏ, nó cho thấy không phải ai cũng dành sự quan tâm sâu sắc tới vấn đề này Trong khi chưa tới một nửa số người tham gia cho thấy quan tâm, 28,7% cho rằng đây là vấn đề bình thường, không đủ để họ chú ý, và trên 20% không quan tâm Các kết quả này cho thấy không phải mọi người đều nhận thức đầy đủ về hiện tượng bắt nạt trên mạng xã hội, dù thực tế nó xảy ra rất thường xuyên và phổ biến trên các nền tảng mạng xã hội.
Căn cứ từ những nhận xét trên, nhận thức của mọi người về vấn đề này vẫn chưa rõ ràng, và nhóm cho rằng cần có biện pháp cụ thể để cải thiện tình trạng này Để phòng tránh và phản kháng hiệu quả khi gặp phải tình huống tương tự, mọi người cần được tăng cường thông tin và kiến thức liên quan nhằm nâng cao hiểu biết và sự chủ động của cộng đồng.
Quan điểm của sinh viên đối với vấn đề “bắt nạt qua mạng xã hội”
Bạn cảm thấy hành vi “bắt nạt trên mạng xã hội” là hành vi như thế nào? Đánh giá Tần số Tần suất Tần suất phần trăm (%)
Bảng 6: Phân phối tần số thể hiện đánh giá của sinh viên UEH về hiện tượng
“Bắt nạt trên mạng xã hội”
Biểu Đồ Thể Hiện Đánh Giá Của Người Tham Gia Khảo Sát Về Hành Vi "Bắt Nạt Trên Mạng Xã Hội"
Tồi tệ Sai trái Bình thường Có vẻ hợp lý Thú vị Đánh giá
Thông qua biểu đồ, chúng ta thấy được số người cảm thấy hành vi bắt nạt là việc tồi tệ
Theo khảo sát với 150 sinh viên UEH, 55.3% và 40.7% cho rằng hành vi bắt nạt trên mạng là sai trái, chiếm phần lớn mẫu nghiên cứu Chỉ có một số ít sinh viên cho rằng đây là việc bình thường hoặc thú vị Kết quả cho thấy hầu hết sinh viên UEH có nhận thức đúng về vấn đề bắt nạt trên mạng và cho rằng đây là hành động cần lên án và được quan tâm nhiều hơn, trong khi một thiểu số nhỏ vẫn chưa nhận thức đầy đủ về mức độ nghiêm trọng của hiện tượng này.
Theo bạn lý do nào khiến một người thực hiện hành vi “bắt nạt trên mạng xã hội”
Lý do Tần số Tần suất Tần suất phần trăm (%)
Muốn gây sự chú ý 66 0,44 44 Đơn giản vì thích 18 0,12 12
Bảng 7: Phân phối tần số thể hiện lý do mà sinh viên UEH cho rằng đó là
Biểu Đồ Cho Thấy Lý Do Ảnh Hưởng Đến Việc Quyết Định Thực Hiện Hành Vi "Bắt Nạt"
Thấy thú vị Thiếu thốn tình cảm Muốn gây sự chú ý Đơn giản vì thích
Theo dữ liệu bảng số liệu nhóm đã thu thập và tổng hợp được, phần lớn các bạn sinh viên cho rằng lý do quan trọng nhất mà một người đi bắt nạt trên mạng người khác là vì họ muốn gây sự chú ý, chiếm tới 44% câu trả lời Đứng thứ hai là ghen tị với 28%, tiếp theo là lý do đơn giản vì thích chiếm 12% Hai lý do còn lại là cảm thấy thú vị và thiếu thốn tình cảm, mỗi cái chiếm 8% tổng số câu trả lời Từ những con số này, có thể thấy lý do quan trọng nhất mà đa số các bạn sinh viên cho rằng một người thực hiện hành vi bắt nạt mạng là mong muốn được chú ý.
Muốn gây sự chú ý trên mạng xã hội xuất phát từ sự phát triển mạnh mẽ của Internet và sự tăng cường tương tác giữa người với người trên các nền tảng trực tuyến; khi sự chú trọng vào giao tiếp trực tuyến làm nhiều người mong muốn nhận được nhiều sự chú ý hơn, điều này có thể dẫn đến các yếu tố tiêu cực trong môi trường mạng Cụ thể, những kẻ bắt nạt cảm thấy mình được quan tâm và nổi bật hơn khi bắt nạt người khác, nhằm tăng lượt tương tác trên nền tảng mạng xã hội mà họ đang hoạt động hoặc thu hút sự chú ý của nạn nhân.
Theo bạn, lý do người “bắt nạt” lựa chọn thực hiện hành vi đó trên mạng xã hội là gì?
Lý do Tần số Tần suất Tần suất phần trăm (%)
Sẽ không ai biết đến danh 25 0,167 16,7 tính của kẻ bắt nạt
Không phải chịu bất kỳ trách 30 0,200 20,0 nhiệm nào
Nghĩ rằng mình không phải 33 0,220 22,0 người duy nhất “bắt nạt” nạn nhân
Dễ dàng xóa dấu vết 7 0,047 4,7
Dễ dàng phát tán và hiệu quả 55 0,366 36,6 truyền tin nhanh chóng
Bảng 8: Phân phối tần suất thể hiện lý do chọn thực hiện hành vi bắt nạt qua mạng xã hội
Biểu Đồ Thể Hiện Lý Do Khiến Một Người Lựa Chọn
"Bắt Nạt Trên Mạng Xã Hội"
Dễ dàng phát tán và hiệu quả truyền tin nhanh chóng 36 6
Dễ dàng xóa dấu vết 4.7
Nghĩ rằng mình không phải người duy nhất “bắt nạt” nạn nhân 22
Không phải chịu bất kì trách nhiệm nào 20
Sẽ không ai biết đến danh tính của kẻ bắt nạt 16.7
Khảo sát 150 sinh viên cho thấy 55 người cho rằng bắt nạt trên mạng diễn ra chủ yếu vì dễ dàng phát tán và hiệu quả truyền tin nhanh chóng; tiếp theo là quan điểm cho rằng họ không phải là người duy nhất bắt nạt nạn nhân (33 người) 30 người cho rằng kẻ bắt nạt không chịu trách nhiệm trước xã hội, trong khi 25 người nghĩ danh tính kẻ bắt nạt sẽ không được biết đến trên mạng xã hội, và 7 người cho rằng dễ xóa dấu vết là lý do khiến hành vi bắt nạt được thực hiện trên mạng Kết quả cho thấy mạng xã hội được xem là môi trường thuận lợi để bắt nạt trên mạng do thông tin lan truyền nhanh chóng, nhưng hệ quả về mặt tâm lý đối với nạn nhân có thể rất lớn, có nguy cơ dẫn đến rối loạn tâm lý và hành vi tự hại bản thân nếu không được hỗ trợ kịp thời; vì vậy cần sự phối hợp của gia đình, nhà trường và cộng đồng để ngăn chặn và giảm thiểu hậu quả.
Bạn sẽ làm gì khi thấy người khác bị “bắt nạt”?
Hành động Tần số Tần suất Tần suất phần trăm (%)
Lên án hành vi bắt nạt 53 0,353 35,3
Bảng 9: Cho thấy hành động mà đối tượng sẽ chọn để thực hiện khi chứng kiến
Biểu Đồ Thể Hiện Sự Lựa Chọn Hành Động Của Đối tượng Khảo Sát Khi Chứng Kiến Hiện Tượng "Bắt Nạt Mạng"
Hùa theo Hóng hớt Không quan tâm Giúp đỡ nạn nhân Lên án hành vi bắt nạt
Sau khi thực hiện khảo sát với 150 bạn sinh viên UEH, nhóm chúng tôi tổng hợp số liệu sau: Đại đa số, khoảng 41% người tham gia khảo sát chọn “Không quan tâm” khi chứng kiến người khác bị “bắt nạt mạng”; có thể thấy xã hội đang phát triển không ngừng cùng với nhịp điệu đó con người càng trở nên hối hả, bận rộn hơn nên không có thời gian cho việc quan tâm đến những hành vi bắt nạt, nhưng cũng có thể vì sợ rằng khi ra mặt bảo vệ nạn nhân thì bản thân có thể gặp nguy hiểm và thậm chí là trở thành nạn nhân tiếp theo của kẻ bắt nạt đó nên người chứng kiến chọn cách thờ ơ, phớt lờ các hành động bắt nạt sai trái Trong đó, khoảng 35% sinh viên được khảo sát chọn “Lên án hành vi bắt nạt”, cho thấy một bộ phận người tham gia vẫn có nhận thức về hành vi sai trái này và sẵn sàng lên án những hành động bắt nạt, gây ảnh hưởng đến người khác Và khoảng 11% sinh viên chọn
Khi chứng kiến bắt nạt, có người mong muốn giúp đỡ nạn nhân, nhưng cùng với tỉ lệ đó có 11% lại chọn chỉ “hóng hớt” vụ việc bị bắt nạt của người khác Bên cạnh đó, phần nhỏ hơn lại chọn “hùa theo” bắt nạt nạn nhân, chiếm khoảng 3%.
Những người chọn hóng hớt thường bị kích thích bởi sự tò mò và xem drama như một món ăn tinh thần giúp cuộc sống bớt nhàm chán Tuy nhiên, nếu sự tò mò biến thành phân tích tiêu cực vô tư hoặc hùa theo đám đông, hành động ấy không chỉ dừng lại ở hóng hớt mà còn gây ảnh hưởng xấu đến nạn nhân và cộng đồng Nhờ mạng xã hội, những câu chuyện trên mạng có thể mang lại bài học cho người xem, nhưng cần nhận diện và tiếp cận nội dung một cách có trách nhiệm, hạn chế lan truyền tin đồn và đảm bảo thông tin được kiểm chứng Việc hiểu tác động của drama và tò mò giúp người đọc duy trì sự tỉnh táo, bảo vệ người yếu thế và đóng góp vào môi trường mạng lành mạnh.
Phản ứng của người chưa từng bị bắt nạt đối với người thân
Nếu bạn gặp phải “bắt nạt mạng”, bạn sẽ báo với người thân hay không?
Lựa chọn Tần số Tần suất Tần suất phần trăm (%)
Bảng 10: Tần số thể hiện việc người tham gia khảo sát khi bị “bắt nạt trên mạng” có báo với người thân hay không.
Biểu Đồ Thể Hiện Khả Năng Đối Tượng Khảo Sát Sẽ Báo
Với Người Thân Khi Gặp Phải "Bắt Nạt Mạng"
Lý do quan trong nhất để bạn không chọn báo với người thân là gì?
Lý do Tần số Tần suất Tần suất phần trăm (%)
Có thể mình đã làm gì sai 2 0.04 4 nên mới bị như vậy không
Tôi không nghĩ họ sẽ hiểu và 2 0.04 4 tin mình
Họ sẽ không có khả năng 5 0.1 10 ngăn chặn được điều này
Tôi có thể tự mình giải quyết 32 0.64 64 chuyện này
Tôi sợ rằng kẻ bắt nạt sẽ 8 0.16 16 khiến mọi chuyện tồi tệ hơn khi tôi báo với gia đình
Cảm thấy xấu hổ, người 1 0.02 2 khác sẽ giễu cợt tôi
Bảng 11: Tần số thể hiện lý do quan trọng nhất sinh viên UEH không nói với người thân nếu bị “bắt nạt trên mạng”
Biểu Đồ Thể Hiện Lý Do Đối Tượng Khảo Sát Không Báo Với
Cảm thấy xấu hổ, người khác sẽ giễu cợt tôi 2
Tôi sợ rằng kẻ bắt nạt sẽ khiến mọi chuyện tồi tệ
16 hơn khi tôi báo với gia đình
Tôi có thể tự mình giải quyết chuyện này 64
Lýdo Họ sẽ không có khả năng ngăn chặn được điều này 10
Tôi không nghĩ họ sẽ hiểu và tin mình 4
Có thể mình đã làm gì sai nên mới bị như vậy không 4
Khảo sát 150 sinh viên UEH cho thấy 52,8% từng bị bắt nạt trên mạng xã hội sẽ báo cáo với người thân, trong khi 47,2% chọn không báo; điều này cho thấy phần lớn sinh viên nhận thức được hệ lụy nghiêm trọng của bắt nạt trên mạng và tìm sự giúp đỡ từ phụ huynh để kịp thời bảo vệ bản thân và gia đình Ngược lại, nhóm có xu hướng tự giải quyết vấn đề chiếm tới 64% khi cho biết “tôi có thể tự mình giải quyết”, 16% lo sợ kẻ bắt nạt sẽ làm tình hình tồi tệ hơn nếu báo cho gia đình, và 10% cho rằng gia đình không có khả năng ngăn chặn Những số liệu này cho thấy khả năng đối phó với vấn đề bắt nạt trên mạng ở sinh viên UEH được củng cố bởi kiến thức xã hội và nhận thức đúng đắn, trong khi vẫn còn một nhóm nhỏ chọn không nói với người thân vì cho rằng họ sẽ không hiểu hoặc tin tưởng; đây có thể là sự thiếu hụt kiến thức và sự chuẩn bị của một số gia đình tại Việt Nam về mạng xã hội để hỗ trợ con em mình.
Vấn đề mà người bị bắt nạt gặp phải và phản ứng của họ
Số lượng người đã từng bị bắt nạt qua thống kê là 44
Bạn thường bị “bắt nạt” về vấn đề gì?
Vấn đề Tần số Tần suất Tần suất phần trăm (%)
Phân tán và lừa đảo 2 0,045 4,5
Bảng 12: Tần số thể hiện vấn đề quan trọng nhất sinh viên UEH gặp phải khi bị bắt nạt qua mạng
Biểu Đồ Thể Hiện Vấn Đề Sinh Viên UEH Thường Gặp
Phải Khi Bị "Bắt Nạt Mạng"
Bám theo trên mạng 4.5 Phân tán và lừa đảo 4.5
Qua khảo sát về những vấn đề sinh viên thường gặp khi bị bắt nạt qua mạng, có 44 sinh viên tham gia khảo sát, trong đó 8 người cho biết từng bị quấy rối trên mạng, chiếm 18,2% tổng số người tham gia khảo sát Kết quả này cho thấy quấy rối qua mạng đang tồn tại trong môi trường học tập và nhấn mạnh nhu cầu tăng cường nhận thức về an toàn mạng, đào tạo kỹ năng ứng phó và hỗ trợ tâm lý cho sinh viên để giảm thiểu tác động của hành vi bắt nạt qua internet.
Khảo sát trên 44 sinh viên UEH cho thấy 7 trường hợp (16%) gặp vấn đề bị mạo danh qua mạng Vấn đề bị bắt nạt qua mạng gây đau khổ cho sinh viên UEH với tỉ lệ 9,1% 9% số người khảo sát còn lại gặp phải hai vấn đề khác: bám theo trên mạng (4,5%) và phân tán và lừa đảo (4,5%) Từ số liệu này, có thể thấy vấn đề bị bắt nạt qua mạng ở sinh viên UEH là đa dạng, phổ biến nhất là phỉ báng và cô lập, trong khi các hình thức khác như bám theo trên mạng hay mạo danh vẫn tồn tại.
Phản ứng của bạn khi bị bắt nạt
Phản ứng Tần số Tần suất Tần suất phần trăm (%)
Cam chịu, lo sợ, căng thẳng 6 0,136 13,6
Bảng 13: Tần số thể hiện phản ứng của sinh viên UEH khi bị “bắt nạt trên mạng”
Biểu Đồ Thể Hiện Phản Ứng Của Sinh Viên UEH Khi
Cam chịu, lo sợ, căng thẳng
Để khảo sát phản ứng của sinh viên UEH trước bắt nạt qua mạng, có 44 sinh viên tham gia và từng bị bắt nạt Kết quả cho thấy phản ứng phổ biến nhất là phớt lờ chiếm 38,6% (khoảng 17 người); tiếp đến là phản kháng chiếm 27,3% (12 người) Có 13,6% (6 người) có phản ứng cam chịu, lo lắng, sợ hãi; 11,4% (5 người) né tránh; và chỉ 9,1% (4 người) tìm người giúp đỡ Từ đó cho thấy đa số sinh viên đối mặt với bắt nạt qua mạng mà không tìm sự hỗ trợ từ người khác, tự mình đối phó hoặc bỏ qua hành vi tiêu cực.
THẢO LUẬN
Mối liên hệ giữa giới tính và khả năng bị bắt nạt
Bảng 15: Bảng chéo thể hiện mối liên hệ giữa giới tính và khả năng bị bắt nạt của sinh viên (đơn vị: phần trăm)
Theo kết quả khảo sát về bắt nạt học đường, số lượng sinh viên nam tham gia ít hơn nữ nhưng tỉ lệ bị bắt nạt ở nam cao hơn ở mức 35% so với 26,36% ở nữ Nguyên nhân được cho là xã hội vẫn mong đợi nam giới mạnh mẽ, nam tính và độc lập; khi thể hiện các đặc điểm khác với khuôn mẫu này, nam giới có thể trở thành mục tiêu bắt nạt bởi những quan niệm cổ hủ Mặt khác, dù tỉ lệ bắt nạt ở nữ thấp hơn nhưng vẫn thường xuyên xảy ra, cho thấy bắt nạt có thể xảy ra với bất kỳ ai; vì vậy biết cách phòng tránh và xử lý bắt nạt là rất quan trọng để bảo vệ an toàn cho bản thân và xây dựng môi trường học đường lành mạnh.