“ Sưu tầm, tổ chức một số trò chơi vận dụng đa giác quan dành cho trẻ lứa tuổi nhà trẻ 24 – 36 tháng Sưu tầm, tổ chức một số trò chơi vận dụng đa giác quan dành cho trẻ lứa tuổi nhà trẻ 24 – 36 tháng Sưu tầm, tổ chức một số trò chơi vận dụng đa giác quan dành cho trẻ lứa tuổi nhà trẻ 24 – 36 tháng Sưu tầm, tổ chức một số trò chơi vận dụng đa giác quan dành cho trẻ lứa tuổi nhà trẻ 24 – 36 tháng
Trang 1MỤC LỤC
1 Nghiên cứu mục tiêu nội dung chương trình giáo dục
trẻ nhà trẻ 24- 36 tháng và xây dựng kế hoạch lồng ghép trò chơi sensory play vào các hoạt động giáo dục trẻ
6
2 Cách tổ chức các trò chơi Sensory play trong các hoạt
động giáo dục trẻ
9
PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ
Trẻ em là thế hệ tương lai của đất nước, là những nguồn lực chính của xã hội sau này Chính vì điều đó mà trẻ em cần được quan tâm chăm sóc chu đáo không chỉ trong gia đình mà toàn xã hội Ngày nay, Đảng và Nhà nước ta không ngừng quan tâm, đầu tư, phát triển sự nghiệp "trồng người" theo lời dạy của Bác Trong đó, giáo dục Mầm non luôn được quan tâm đặc biệt vì nó là cấp học
Trang 2đầu tiín, lă nền tảng để hình thănh vă phât triển nhđn câch cho trẻ Hệ thống trường Mầm non lă môi trường thuận lợi để chăm sóc vă giâo dục trẻ toăn diện,
ở đđy trẻ không những chỉ được chăm sóc chu đâo mă còn được chơi, được học Như chúng ta đê biết, vui chơi lă hoạt động chủ đạo dănh cho trẻ lứa tuổi mầm non.Chơi giúp trẻ tối ưu hóa khả năng sang tạo nhờ việc trẻ được thỏa sức tưởng tượng, đồng thời giúp trẻ phât triển thể chất, sự khĩo lĩo, củng cố trí thông minh, nhận thức vă cảm xúc của trẻ
Ngay từ lúc mới chăo đời, chính thông qua câc hoạt động vui chơi, bĩ lăm quen vă tương tâc với thế giới xung quanh Những trò chơi giúp trẻ sâng tạo vă khâm phâ thế giới, hiểu được bản thđn Đôi khi bĩ tương tâc với những trẻ khâc hoặc giao tiếp với người chăm sóc trẻ, chỉ đơn giản vậy thôi cũng lă câch trẻ đang hoăn thiện khả năng giao tiếp xê hội Nhiều nghiín cứu đê chứng minh hoạt động vui chơi đóng vai trò đâng kể cho sự phât triển toăn diện của trẻ Vui chơi không chỉ hỗ trợ phât triển thể chất mă còn giúp ích cho câc hoạt động sinh hoạt, xê hội, học tập của trẻ sau năy
Đối với trẻ mầm non nói chung vă trẻ lứa tuổi nhă trẻ nói riíng, có rất nhiều câc dạng trò chơi khâc nhau nhằm phât triển câc kỹ năng khâc nhau cho trẻ Ví như câc dạng trò chơi nhằm phât triển vận động thô, vận động tinh, trò chơi giâc quan, kỹ năng thao tâc một tay, kỹ năng nhóm, kỹ năng phối hợp câc
cơ trong vòm tay, kỹ năng phối hợp tay – mắt… Vì vậy, bản thđn tôi quyết định
chọn đề tăi“ Sưu tầm, tổ chức một số trò chơi vận dụng đa giâc quan dănh cho trẻ lứa tuổi nhă trẻ 24 – 36 thâng ” lăm đề tăi nghiín cứu cho năm học năy
để cùng câc đồng chí, đồng nghiệp trao đổi, rút kinh nghiệm nhằm nđng cao hơn
đi sđu vằ nhóm câc trò chơi vận dụng đa giâc quan dănh cho lứa tuổi mă tôi
đang phụ trâch – lứa tuổi nhă trẻ.
* Mục đích nghiín cứu: Đa dạng hóa câc trò chơi nhằm vận dụng đa giâc quan
của trẻ trong câc hoạt động ở trường mầm non cũng như ở gia đình
* Đối tượng nghiín cứu: Sưu tầm, tổ chức một số trò chơi vận dụng đa giâc
quan dănh cho trẻ lứa tuổi nhă trẻ 24 – 36 thâng
*Phạm vi nghiín cứu: Đề tăi năy có thể âp dụng rộng rêi, có hiệu quả đối với
công tâc tổ chức câc hoạt động giâo dục trẻ lứa tuổi nhă trẻ trường mầm non trín địa băn huyện Đông Anh nói riíng vă có thể âp dụng rộng rêi đối câc trường mầm non trín toăn quốc nói chung
* Kế hoạch nghiín cứu: Với đề tăi năy tôi tiến hănh nghiín cứu thực nghiệm
trong thời gian 10 thâng từ thâng 7 năm 2019 đến thâng 4 năm 2020
Trang 3PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.CƠ SỞ LÝ LUẬN
Từ khi sinh ra cho đến khi ở lứa tuổi nầm non, trẻ sử dụng các giác quan của mình để khám phá và giải thích thế giới xung quanh Trẻ thực hiện điều này bằng cách chạm, nếm, ngửi, nhìn, di chuyển và nghe, hay còn gọi là các hoạt động sensory
Theo nhiều nghiên cứu khoa học thì trẻ em sẽ nắm bắt được nhiều thông tin nhất khi chúng vận dụng được các giác quan trong việc tiếp nhận tri thức từ
Trang 4bên ngoài Toàn bộ các tác động từ bên ngoài mà trẻ nhìn thấy hay cảm nhận đều được lưu trữ và ghi nhớ mãi trong bộ nhớ Đó là lý do giải thích tại sao bạn rất nhạy cảm với những hình ảnh và ký ức trong quá khứ và đôi khi điều này sẽ theo bạn đến suốt cuộc đời Khi mắt, mũi và màng nhĩ của bạn được kích thích với những hình ảnh, mùi vị và âm thanh quen thuộc tương ứng, não của bạn sẽ kích hoạt bộ nhớ hồi tưởng về những thời điểm đặc biệt đó
Vậy trò chơi vận dụng đa giác quan ( Sensory Play) là gì?
Hiểu một cách chính xác nhất đó là các trò chơi thúc đẩy các giác quan của trẻ không chỉ phối hợp một mà tất các giác quan khác như khứu giác, thính giác, vị giác đây là phương pháp giúp trẻ nhạy bén hơn với thế giới xung quanh mình Ngay khi chào đời, mỗi đứa trẻ đều có bản năng khám phá thế giới xung quanh nó thông qua các giác quan Đây là lý do vì sao mà các bé dưới một tuổi rất thích sờ nắm, và đặt bất kể thứ gì cho vào miệng Một trong những không gian lý tưởng đó chính là thế giới Sensory Play đầy thú vị Sensory Play có rất nhiều dạng để cha mẹ có thể chơi cùng
bé Giúp trẻ tăng khả năng ngôn ngữ,rèn luyện tính kiên nhẫn,phát huy khả năng sáng tạo,tăng khả năng tương tác và tăng sự suy nghĩ của trẻ
Một đồ chơi quá đơn giản sẽ khiến trẻ không có "cơ hội" để suy nghĩ nhiều thêm Với các dạng trò sensory play, bé phải "động não" để chơi hơn Ví
dụ trò chơi với cúc áo ( dụng cụ này được phương pháp giáo dục Montessori đưa vào giảng dạy) thì bé phải suy nghĩ xem cách luồn chỉ vào cúc cho thật khéo, hay đặt các chiếc cúc thành 1 hàng dài ngay ngắn để làm thành đoàn tàu
Như vậy, “sensory play”không chỉ được biết đến với các dạng trò "bày bừa", "lộn xộn", " bẩn bẩn, nhem nhuốc" mà còn có rất nhiều tác dụng với trẻ
em Rất nhiều trường mầm non ở nước ngoài đưa các trò Sensory Play vào chương trình đào tạo
II, CƠ SỞ THỰC TIỄN
Giờ đây, môi trường để con trẻ phát triển tự nhiên ngày càng phát sinh nhiều vấn đề khiến tâm lý của cha mẹ cũng trở nên dè chừng hơn Nhưng sự thực là các trò chơi thuộc về giác quan có thể được ví như dinh dưỡng cho não bộ Nếu người lớn nhờ công việc hàng ngày để “ trí não vận động” thì trẻ em cũng cần các hoạt động vui chơi hàng ngày để phát triển hơn cả về thể chất lẫn trí tuệ Trò chơi vận dụng đa giác quan ( sensory play) là một “ dạng thức ăn bổ dưỡng cho trí não” dành cho các bé Trò chơi dạng này giúp kết nối các tế bào não bộ, tăng khả năng học tập và óc sáng tạo, củng cố sự phát triển trí thông minh ngôn ngữ, hỗ trợ tư duy, kỹ năng vận động thô, vận động tinh, khả năng giải quyết vấn đề, tương tác xã hội
Về phía nhà trường, hiện nay với xu hướng áp dụng các phương pháp giáo dục tiên tiến vào trong quá trình giảng dạy như phương pháp giáo dục
Trang 5Montessori, phương pháp giáo dục Steam nhà trường luôn khuyến khích giáo viên áp dụng một cách linh hoạt, có hiệu quả vào trong quá trình giáo dục trẻ Chính vì thế, các hoạt động học cũng như hoạt động vui chơi nhiều khi được lồng ghép, tích hợp qua các trò chơi, trẻ tiếp cận lĩnh hội kiến thức, kỹ năng một cách nhẹ nhàng, tự nhiên mà vô cùng hứng thú Bên cạnh đó, việc tận dụng những đồ dùng, đồ chơi sẵn có hoặc từ thiên nhiên vào trong quá trình vui chơi, học tập cũng được khuyến khích Việc này vừa đem lại tính hữu ích cho tiết học, vừa giảm tải được sức lao động cho giáo viên Mảng trò chơi vận dụng đa giác quan ( Sensory play) hoàn toàn đáp ứng được các tiêu chí trên, trong gia đình trẻ cũng như ở trên nhà trường
1.Thực trạng:
Là một ngôi trường nằm ở phía tây của huyện Đông Anh gần với khu công nghiệp Thăng Long, trường gồm 27 lớp với 1000cháu và 90 giáo viên và nhân viên trẻ đầy nhiệt tình và tinh thần trách nhiệm Trong 2019- 2020 tôi được nhà trường phân công phụ trách lớp nhà trẻ 24- 36 tháng với tống số 36 trẻ/ 2 giáo viên Cùng với chỉ đạo của phòng giáo dục Đông Anh, ban giám hiệu nhà trường cũng chỉ đạo các lớp chú trọng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ Đặc biệt chỉ đạo cho giáo viên đầu tư và tạo điều kiện cho được hoạt động tích cực, tiếp cận với những phương pháp giáo dục hiện đại phù hợp với xu hướng giáo dục trên thế giới đồng thời lấy trẻ làm trung tâm Trong quá trình thực hiện, tôi đã gặp những thuận lợi và khó khăn sau:
2.Những thuận lợi và khó khăn:
2.1 Thuận lợi:
- Luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp lãnh đạo, BGH nhà trường: Trang bị các đồ dùng phục vụ cho hoạt động học và chơi tương đối đầy đủ, thuờng xuyên
- Giáo viên có trình độ trên chuẩn với hình thức đào tạo chính quy, được tiếp cận với các nội dung , phương pháp hình thức tổ chức phương pháp Giáo dục Mầm non mới, tiên tiến
- Có lòng nhiệt tình, tinh thần ham học hỏi, có trách nhiệm trong công việc Giáo viên trong lớp đoàn kết, nhiệt tình hỗ trợ nhau cùng thực hiện công việc với hiệu quả cao nhất
- Trong năm học 2019 – 2020, nhà trường làm điểm chuyên đề: “ Xây dựng trường học hạnh phúc”, là tiền đề, mục tiêu để giáo viên tổ chức các hoạt động học chơi sao cho hiệu quả và thoải mái nhất đối với trẻ
2.2 Khó khăn:
- Về phía giáo viên :
Đầu năm, giai đoan từ tháng 8/2019 – tháng 12/2019, do số trẻ trong lớp đông, diện tích lớp học còn hạn chế, trẻ đi không đồng đều dẫn đến tình trạng trẻ
Trang 6còn quấy khóc nhiều, từ đó ảnh hưởng đến việc tổ chức các trò chơi phát triển
đa giác quan cho trẻ tiến hành chưa được thường xuyên cũng như chưa được đồng đều trên các trẻ Quá trình tổ chức giáo viên ban đầu còn lúng túng cũng như vì số lượng đông nên đâu đó vẫn còn tâm lý sợ bày bừa, lộn xộn, gây ảnh hưởng đến hoạt động chung của lớp trong cả một ngày
Chưa biết tận dụng triệt để các yếu tố của môi trường xung quanh để đa dạng hóa các trò chơi cho trẻ
- Về phía trẻ:
+ Mức độ phát triển của các trẻ trong lớp không đồng đều
+ Thời gian tổ chức cho trẻ chơi rất hạn hẹp vì một trò chơi không thể diễn ra trong suốt cả một hoạt động của trẻ mà nó chủ yếu chỉ được lồng ghép và tích hợp vào các hoạt động mà thôi
+ Khả năng chú ý có chủ định của trẻ còn kém Trẻ dễ dàng nhập cuộc chơi nhưng cũng nhanh chóng tự rút ra khỏi trò chơi khi không còn hứng thú
+ Trong lớp còn một số trẻ rụt rè, nhút nhát, thiếu tự tin khi tham gia vào các hoạt động tập thể
III MỘT SỐ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN.
Từ những trăn trở ấy, bản thân tôi đã nghiên cứu tìm ra một số giải pháp thực hiện nhằm tổ chức tốt trò chơi vận dụng đa giác quan của trẻ tại trường mầm non và tôi đã sử dụng một số biện pháp sau:
Biện pháp 1 Nghiên cứu mục tiêu,nội dung chương trình giáo dục trẻ nhà trẻ 24- 36 tháng và x ây dựng kế hoạch lồng ghép trò chơi sensory play vào các hoạt động giáo dục trẻ.
Chương trình giáo dục trẻ 24- 36 tháng tuổi được thực hiện theo 09 tháng thực hiện trong 35 tuần kết hợp kết hợp giáo dục các kĩ năng tự phục vụ dựa trên nguyên tắc từ dễ đến khó
Lập kế hoạch là một biện pháp chủ yếu và quan trọng Có kế hoạch giúp cho người giáo viên hình dung rõ ràng, cụ thể từng công việc, chủ động trong việc thực hiện tốt các nhiệm vụ đã đặt ra dựa trên nôi dung chương trình, đặc điểm lứa tuổi Chính vì vậy tôi đã nghiên cứu các tiết học qua các tháng của cả năm học từ đó tôi đã sưu tầm một số trò chơi Sensory play theo các dạng như sau:vận dụng giác quan thị giác, thính giác, xúc giác, vị giác và khứu giác sau
đó đưa vào mục tiêu, kế hoạch tháng và kế hoạch thực hiện cụ thể trong các hoạt động của trẻ trong tháng
Giác quan
VD Tháng
Thị giác Thính Giác Xúc giác Vị Giác và
khứu giác
Trang 7dương trong hộp (Hộp đa giác quan)
cốc giấy
10 Phân loại theo
màu sắc
Bé chơi bột mì
ống Ghép tranh
(Nhắm mắt tìm đồ vật bằng tay )
1 Làm theo hiệu
lệnh trong vòng tròn
Vượt chướng ngại vật
sáng tạo
Vẽ tranh bằng tay
Đố hoa
phát triển vị giác
-Bịt mắt đoán tênquả( nếm)
- Sờ - nếm – ghép hình
nước diệu kỳ
Rút đồ trong hộp
5 Đuổi bắt bóng Điệu nhạc
sắc màu
Ví dụ: Trong kế hoạch hoạt động tháng 3 năm 2020 tôi lồng ghép các trò chơi vận dụng đa giác quan trong giờ học và hoạt động góc
Dựa trên hệ thống trò chơi mà tôi đã sưu tầm được, tôi tiến hành phân loại
và đưa vào các hoạt động khác nhau sao cho phù hợp cũng như đảm bảo cho tất
cả trẻ được hoạt động, đảm bảo phát huy cao nhất tính hiệu quả mà trò chơi mang lại Bên cạnh đó, việc phân loại các trò chơi cũng mang tính tương đối vì bản thân mỗi trò chơi khi cho trẻ chơi, trẻ không những chỉ vận dụng giác quan
đó mà còn phối hợp cả với các giác quan khác để thực hiện nhiệm vụ trò chơi đưa ra Và trong quá trình đứa trẻ thao tác chơi cũng đồng thời phát triển cả vận động tinh và vận động thô, rất cần thiết và hữu ích cho trẻ lứa tuổi này
Trang 8Biện pháp 2 Cách t ổ chức các trò chơi Sensory play trong các hoạt động giáo dục trẻ.
Nhiều người vẫn lầm tưởng sensory play chỉ gồm các trò liên quan đến xúc giác ( sờ, cầm, nắm…) của con, ví dụ như trò xúc cát, đổ nước vào bình, trò đất nặn… Thực sự, sensory play không chỉ bao gồm phát triển xúc giác mà còn phát huy các giác quan khác Chỉ đơn cử, trò chơi khám phá đại dương việc tiếp xúc các nguyên liệu đa dạng ( gel màu, sỏi, các loại cá bằng nhựa, nước…) với màu sắc sinh động là một cách phát huy thị giác ( khi nhìn các đồ vật di chuyển dưới nước), thính giác ( khi nghe các âm thanh mà đồ vật rơi tõm xuống), vv… Đặc biệt, trò chơi còn giúp con có sự kiên nhẫn tỉ mỉ khi ngồi sắp đặt từng viên sỏi vào hộp, giúp con sự khéo léo khi đặt các bạn cá không ngã… Cũng giống như rất nhiều trường mầm non, tôi đã đưa các trò Sensory Play vào chương trình đào tạo tại trường tôi và cụ thể tại lớp tôi để các con trải nghiệm trong các hoạt động của mình
Một số trò chơi Sensory play theo các dạng:vận dụng giác quan thị giác, thính giác, xúc giác, vị giác và khứu giác là một thuận lợi khi tôi tiến hành cho trẻ chơi Cách chơi của các trò chơi Sensory Play như sau:
2.1 Các trò chơi vận dụng và phát triển thính giác cho trẻ:
1 Trò chơi:Phân loại theo màu sắc :
a) Mục đích yêu cầu:
- Gây hứng thú giúp trẻ tích cực tham gia vào hoạt động
- Trẻ phân loại được đồ chơi theo từng nhóm màu sắc khác nhau
- Củng cố khả năng nhận biết phân biệt màu sắc cho trẻ
b) Chuẩn bị:
* 3 nhóm đồ chơi khác nhau để khi chơi trẻ có thể đổi cho nhau mà không chán:
- Nhóm 1: que kem nhuộm màu, có thể nhiều màu khác nhau nhưng chủ yếu là màu cơ bản, hộp cứng, trên bề mặt dán các dải màu khác nhau, trên mỗi dải màu đều để rãnh cho trẻ cắm que vào Có thể thay thế hộp bằng lõi giấy v ệ sinh, mỗi nhuộm một màu
- Nhóm 2: Cúc màu đính trên vải ( lưu ý dùng cúc to cho trẻ dễ hoạt động), dùng
nỉ màu sắc cắt thành hình các con cá hoặc bông hoa có thùa khuy
- Nhóm 3: Bom bom nhiều màu sắc, bát nhựa các màu, kẹp inox
c) Cách chơi:
- Nhóm 1: Que kem màu nào trẻ cắm vào rãnh màu đó trên bề mặt hộp
- Nhóm 2: Trẻ dùng tay đính các hình cắt sẵn vào các cúc màu tương ứng
- Nhóm 3: Trẻ dùng kẹp kẹp bom bom thả vào bát màu tương ứng
d) Sáng tạo:
- Đa dạng đồ dùng, khi chơi trẻ có thể đổi cho nhau mà không bị chán
- Đồ chơi dễ chuẩn bị, bền, sử dụng được nhiều lần
Trang 9- Ứng dụng tốt nhất vào trong hoạt động góc
Trẻ phân loại màu sắc theo yêu cầu
2 Trò chơi: Hộp đa giác quan
a) Mục đích yêu cầu:
Hộp đa giác quan là một dạng trò chơi với các món đồ, vật dụng khác nhau được đặt chung trong một chiếc hộp Chính sự tiếp xúc với các nguyên liệu, chất liệu đa dạng sẽ kích thích giác quan của bé khi tương tác, phát triển óc sang tạo, trí tưởng tượng cũng như ngôn ngữ cho bé Trẻ được nhìn, sờ, cầm nắm thậm chí là nghe rồi sau đó gọi tên các đồ vật
b) Chuẩn bị:
- Một chiếc hộp nhựa hoặc thùng cát tông rộng miệng, thành không quá cao để
trẻ dễ hoạt động
- Đổ vào bên trong hộp một lượng hạt hoặc cát vừa đủ làm nguyên liệu nền cho trẻ hoạt động ( Có thể thay bằng nước hoặc giấy)
- Cuối cùng thả vào bên trong hộp các vật dụng Tốt nhất nên tận dụng những món đồ có sẵn, quanh nhà, quanh sân trường hay chính đồ chơi của trẻ để cho vào hộp đa giác quan Ví dụ như đá, sỏi, các đồ chơi bằng nhựa, hộp gỗ, cành cây…
c) Cách chơi:
- Trẻ sẽ tự chơi theo tưởng tượng của chính mình dưới sự giám sát của giáo viên hay người lớn Cô có thể chỉ cho trẻ tên các vật dụng, nguyên liệu bằng cách cầm tay bé sờ vào các món đó và gọi to tên gọi của chúng Trò chơi đặc biệt phù hợp với các trẻ mới đi lớp, trẻ đang tập nói
Trang 10Trẻ chơi, gọi tên các đồ vật nằm lẫn trong “nguyên liệu nền”
Ngoài ra còn có một số trò chơi khác như: Trượt thả ống, ghép tranh, đuổi bắt bóng…
2.2 Các trò chơi vận dụng và phát triển thính giác cho trẻ:
1 Trò chơi : Điện thoại cốc giấy
a) Mục đích yêu cầu:
- Phát triển tai nghe cho trẻ
- Hỗ trợ khả năng ngôn ngữ cho bé
b) Chuẩn bị:
- Cốc giấy màu trắng
- Bút dạ các màu
- Các đoạn dây cước hoặc dây dù bất kỳ
c) Cách làm:
- Ở đáy cốc giấy khoét một lỗ vừa với kích cỡ dây đã chuẩn bị Luồn sợi dây vào và thắt nút cố định Đầu kia sợi dây luồn vào côc thứ 2 Nên để một khoảng cách giữa hai cốc Để sinh động hơn có thể vẽ những hình con vật ngộ nghĩnh ở trên thân cốc
d) Cách chơi: