Tổ chức thực hiện: * Chuyển giao nhiệm vụ - GV giới thiệu dự án Trường học xanh và yêu cầu HS thảo luận nhóm theo cặp đôi để trả lời các câu hỏi sau: • Những vị trí nào trong trường có t
Trang 1Ngày soạn: 10/11/ 2022
CHỦ ĐỀ 4: ỨNG DỤNG TIN HỌC Tiết: 12 - BÀI 6: LÀM QUEN VỚI PHẦN MỀM BẢNG TÍNH (Tiết 1)
Thời gian thực hiện: 2 tiết
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Nhận biết được một số khái niệm và chức năng cơ bản của phần mềm bảng tính
- Thực hiện được việc nhập và điều chỉnh dữ liệu trên bảng tính (mức đơn giản)
- Thực hiện được một số thao tác đơn giản: thay đổi phông chữ, màu nền, căn chỉnh dữ liệu trong ô tính, thay đổi độ rộng cột
2 Năng lực
2.1 Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học: chủ động và tích cực thực hiện nhiệm vụ học tập; vận dụng được những kiến thức, kĩ năng đã học để hoàn thành nhiệm vụ
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: hiểu được mục đích giao tiếpvà giao tiếp hiệu quả trong hoạt động nhóm
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: tổng hợp, sắp xếp được các sản phẩm đã
có thành một sản phẩm số hoàn chỉnh
2.2 Năng lực Tin học:
- Sử dụng đúng các thiết bị, phần mềm thông dụng, mạng máy tính để hoàn thành nhiệm vụ học tập của Chủ đề (NLa)
- Có ý thức tự bảo vệ sức khỏe trong khai thác và sử dụng ứng dụng ICT (NLb)
- Hiểu được tầm quan trọng của thông tin: biết lựa chọn thông tin nào là phù hợp
và “giá trị” để đưa vào bài trình chiếu (NLc)
- Sử dụng môi trường mạng máy tính để tìm kiếm, thu thập, lưu trữ thông tin phù hợp bổ sung cho nội dung của bài trình chiếu (NLd)
- Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của công nghệ thông tin (NLe)
2.3 Các năng lực khác
- Năng lực ngôn ngữ, năng lực thẩm mĩ: thể hiện thông qua nội dung và hình thức của sản phẩm bài trình chiếu
3 Phẩm chất
- Nhân ái: tôn trọng sự khác biệt giữa các cá nhân, sự khác biệt về văn hóa
- Chăm chỉ: cố gắng vươn lên hoàn thành nhiệm vụ học tập, có ý thức vận dụng kiến thức đã học để giải quyết nhiệm vụ học tập
Trang 2điện khi sử dụng các thiết bị CNTT Bảo vệ thông tin của bạn bè, thầy cô khi giao tiếp trong môi trường số
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Đối với giáo viên
- SGK, kế hoạch dạy học, bài giảng power point,
- Bộ dữ liệu cho dự án Trường học xanh, phiếu học tập.
- Máy tính, máy chiếu
2 Đối với học sinh
- SGK, vở ghi, vở thực hành
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 HOẠT ĐỘNG 1: “KHỞI ĐỘNG” (5’)
a Mục tiêu: Giới thiệu cho HS dự án Trường học xanh và dẫn dắt vào phần mềm
bảng tính điện tử
b Nội dung: GV giới thiệu cho HS dự án Trường học xanh, những công việc chuẩn bị
sẽ làm và phần mềm ứng dụng sẽ được học để nhập thông tin và trình bày dự án HS trả lời câu hỏi
c Sản phẩm: Các thông tin về dự án.
d Tổ chức thực hiện:
* Chuyển giao nhiệm vụ
- GV giới thiệu dự án Trường học xanh và yêu
cầu HS thảo luận nhóm theo cặp đôi để trả lời
các câu hỏi sau:
• Những vị trí nào trong trường có thể trồng
thêm cây?
• Loại cây nào phù hợp cho mỗi vị trí?
• Những công việc gì cần được thực hiện?
• Để thực hiện dự án, cần thu thập và tính toán
rất nhiều dữ liệu Nên sử dụng phần mềm nào
trên máy tính để thực hiện những công việc đó?
* Thực hiện nhiệm vụ
- HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ
- GV quan sát, theo dõi, hỗ trợ các nhóm hoạt
động
* Báo cáo, thảo luận
- GV mời đại diện 2-3 nhóm trả lời
- GV mời nhóm khác nhận xét, bổ sung
* Kết luận, nhận định
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức,
- Ai thực hiện: Khối lớp 7
- Vị trí trồng cây: Trước mỗi lớp học, Sân trường, cổng trường, đường liên thôn trong xã, trước cửa nhà dân
- Các loại cây sẽ trồng: Cây hoa, cây bóng mát, cây ăn quả
- Kinh phí thực hiện: Vận động từ GV, cha mẹ HS và người dân cùng góp
=> Công cụ sử dụng là phần mềm
bảng tính điện tử.
Trang 3HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
chuyển sang nội dung mới
- GV dẫn dắt vào bài: Để biết được thế nào là
phần mềm bảng tính, các chức năng cơ bản và
một số thao tác đơn giản của phần mềm bảng
tính, chúng ta cùng tìm hiểu trong bài học ngày
hôm nay – Bài 6: Làm quen với phần mềm
bảng tính.
2 HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 2.1: Giao diện phần mềm bảng tính (22’)
Hoạt động 2.1.1 Làm quen với giao diện phần mềm bảng tính (12’)
a Mục tiêu: HS làm quen được với giao diện phần mềm bảng tính và nhận diện được
các khu vực chính của màn hình làm việcvà chức năng của chúng
b Nội dung: GV yêu cầu HS tìm những điểm chung và các vị trí giống nhau của các
phần mềm trang tính Nêu được các chức năng của một số vị trí quan trọng trong giao diện phần mềm bảng tính và trả lời các câu hỏi trong phiếu bài tập 1
c Sản phẩm học tập: Kết quả trả lời trong phiếu học tập số 1.
d Tổ chức thực hiện:
*Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chia nhóm thảo luận, mỗi nhóm 4 HS
- GV chiếu lên màn chiếu giao diện của một số
phần mềm bảng tính khác nhau như Microsoft
Excel, Google Sheets, LibreOffice Calcvà lần
lượt giới thiệu chúng.Yêu cầuHS hoạt động
nhóm thảo luận thống nhất kết quả trên phiếu
học tập số 1
+ Giao diện phần mềm bảng tính Google
Sheets.
+ Giao diện phần mềm bảng tính LibreOffice
Calc.
1 Giao diện phần mềm bảng tính
a Làm quen với giao diện phần mềm bảng tính
- Phần mềm bảng tính giúp lưu lại và
trình bày thông tin dưới dạng bảng, thực hiện các tính toán (từ đơn giản đến phức tạp) cũng như xây dựng các biểu đồ biểu diễn một cách trực quan các số liệu trong bảng
Trang 4+ Giao diện phần mềm bảng tính Microsoft
Excel.
* Thực hiện nhiệm vụ
- Các nhóm thực hiện trả lời câu hỏi vào phiếu
học tập 1
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần
thiết
* Báo cáo, thảo luận
- GV mời đại diện 2-3 nhóm trả lời
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung
* Kết luận, nhận định
- GV đánh giá, nhận xét
- GV chốt kiến thức:
+ Nhấn mạnh 6 vị trí quan trọng sau trong mỗi
giao diện phần mềm:
1 – Thanh công cụ;
2 – Vùng nhập liệu;
3 – Cột ghi tên hàng;
4 – Hàng ghi tên cột;
5 – Khu vực hiển thị dữ liệu;
6 – Vùng ghi tên trang tính
+ Dữ liệu lưu trong phần mềm bảng tính điện tử
là dữ liệu dưới dạng bảng, bao gồm các hàng và
Trang 5HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
cột dữ liệu Các hàng được đặt tên bằng số 1, 2,
3, Các cột được đặt tên bằng các chữ cái A, B,
C,
+ Hàng trên cùng của bảng tính là hàng ghi tên
các cột Cột ngoài cùng bên trái là cột ghi tên
các hàng
+ Mỗi bảng tính sẽ bao gồm nhiều trang tính
(sheet) Tên các trang tính ghi ở góc dưới bên
trái bảng tính
+ Giao của một hàng và một cột trên trang tính
gọi là ô (cell) Luôn có 1 ô hiện thời (ô đang
hoạt động) Có thể nhập dữ liệu trực tiếp trên ô
hoặc dòng nhập liệu
+ Các lệnh chính với bảng tính được thực hiện
từ bảng chọn và thanh công cụ của phần mềm
* Củng cố kiến thức
- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp đôi và trả
lời câu hỏi củng cố kiến thức:
1 Vị trí giao của một hàng và một cột được
gọi là gì?
A Ô
B Trang tính
C Hộp địa chỉ
D Bảng tính
2 Phát biểu nào dưới đây đúng?
A Các hàng của trang tính được đặt tên theo
các chữ cái: A, B, C,
B Các hàng của trang tính được đặt tên theo
các số: 1, 2, 3,
C Các cột của trang tính được đặt tên theo các
Số: 1, 2, 3,
D Các hàng và cột trong trang tính không có
tên.
Đáp án câu hỏi củng cố kiến thức:
1. A
2. B
Hoạt động 2.1.2: Ô và vùng trên trang tính (10’)
a Mục tiêu:
- HS nhận biết các khái niệm: Vùng dữ liệu, đánh dấu vùng dữ liệu, địa chỉ vùng
dữ liệu
- Thực hiện được thao tác chọn một ô, hàng, cột, vùng trên trang tính
b Nội dung:
- GV yêu cầu HS quan sát kĩ hơn các ô và vùng trên trang tính Xác định cách di chuyển con trỏ trên trang tính qua ô hiện thời Xác định cách phần mềm đánh địa
Trang 6xác định như thế nào?
- Thao tác thực hiện chọn (đánh dấu) một ô, hàng, cột, vùng trên trên trang tính
c Sản phẩm học tập: HS làm việc cá nhân, làm việc cặp đôi và trả lời câu hỏi.
d Tổ chức thực hiện:
* Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV chia nhóm thảo luận, mỗi nhóm 4 HS Yêu
cầu các nhóm nghiên cứu SGK, thảo luận và trả
lời các câu hỏi:
+ Yêu cầu HS quan sát kĩ các ô và vùng trên
trang tính Xác định cách di chuyển con trỏ trên
trang tính qua ô hiện thời Xác định cách phần
mềm đánh địa chỉ các ô và vùng dữ liệu Hình
6.2, ô ghi tên học sinh “Bùi Lê Đình Anh” được
xác định như thế nào?
+ Cách xác định địa chỉ của ô?
+ Xác định địa chỉ của vùng dữ liệu đang được
chọn Nêu đặc điểm của vùng đang được chọn?
Cách xác định địa chỉ vùng đang được chọn?
+ Hãy thực hiện thao tác trên máy tính chọn
(đánh dấu) ô C7; hàng 6; cột D; vùng
D7:F9.Qua đó, nêu thao tác chọn (đánh dấu) ô,
hàng, cột, vùng trên bảng tính?
* Thực hiện nhiệm vụ:
- Hs thảo luận theo nhóm và trả lời câu hỏi mà
GV đưa ra
* Báo cáo, thảo luận:
- GV gọi đại diện nhóm lên trình bày, các nhóm
b Ô và vùng trên trang tính:
Ô ghi tên “Bùi Lê Đình Anh” là B6, được xác định bởi cột B và hàng 6
<Địa chỉ ô> = <Tên cột><Tên hàng>
Nhiều ô liền kề tạo thành hình chữ nhật trên trang tính gọi là vùng
<địa chỉ vùng> = <địa chỉ ô góc trên bên trái> : <địa chỉ ô góc dưới bên phải>
Các thao tác chọn (đánh dấu) một ô, hàng, cột, vùng trên trang tính:
- Chọn một ô: Nháy chuột vào ô
cần chọn
- Chọn một hàng: Nháy chuột
vào tên hàng cần chọn
- Chọn một cột: Nháy chuột vào
tên cột cần chọn
- Chọn một vùng: Kéo thả chuột
từ một ô góc (ví dụ ở góc trên bên trái) đến ô ở góc đối diện (ô góc dưới bên phải) Ô chọn đầu tiên sẽ là ô hiện thời
Trang 7HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
khác nhận xét và bổ sung ý kiến
* Kết luận, nhận định:
- GV đánh giá, nhận xét
- GV chốt kiến thức.
* Củng cố kiến thức
- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp đôi và trả
lời câu hỏi củng cố kiến thức:
1 Một ô có thể coi là một vùng được không?
2 Vùng A5:B10 có bao nhiêu ô?
3 Có thể chọn một vùng hình tam giác được
không?
Đáp án câu hỏi củng cố kiến thức:
1. Có, đó là vùng chỉ có 1 ô dữ liệu
2. 12 ô
3. Không thể
Hoạt động 2.2: Nhập, chỉnh sửa, định dạng dữ liệu trong trang tính (8’)
a Mục tiêu: Hs cần nắm được:
- Cách nhập và chỉnh sửa dữ liệu vào ô tính
- Hiểu được cách phần mềm tự động nhận biết và định dạng dữ liệu
- Phần mềm sẽ tự động nhận biết kiểu dữ liệu là số, văn bản hoặc ngày tháng
- Hs thực hiện được thao tác nhập dữ liệu, chỉnh sửa, định dạng dữ liệu trong trang tính
b Nội dung:
- Hs tìm hiểu SGK và thực hiện các bước nhập dữ liệu Hình 6.5 và trả lời các câu hỏi: các cách nhập dữ liệu, dữ liệu được nhập vào các ô sẽ được tự động căn chỉnh như thế nào?
- Thao tác thực hiện chọn (đánh dấu) một ô, hàng, cột, vùng trên trên trang tính
c Sản phẩm: Hình 6.5.1, nội dung phiếu bài tập số 2
d Tổ chức thực hiện:
* Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV chia nhóm thảo luận, mỗi nhóm 4 HS
- Yêu cầu các nhóm nghiên cứu SGK và
thực hiện nhiệm vụ sau:
+ Nhập dữ liệu hình 6.5 vào trang tính và
trả lời câu 1,2 trong phiếu học tập số 2.
2 Nhập, chỉnh sửa, định dạng dữ liệu trong trang tính
a Nhập dữ liệu
- Có 2 cách nhập:
+ Cách 1: Nhập trực tiếp tại ô tính + Cách 2: Nhập tại vùng nhập dữ liệu
- Khi nhập dữ liệu phần mềm sẽ tự động căn chỉnh:
+ Dữ liệu dạng số sẽ tự động căn phải + Dữ liệu dạng chữ sẽ tự động căn trái
Trang 8a) Mục tiêu: HS củng cố các kiến thức cơ bản về phần mềm bảng tínhthông qua trò
chơi “hộp quà bí ẩn”
b) Nội dung: trò chơi “hộp quà bí ẩn”
c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
d) Tổ chức thực hiện:
* Chuyển giao nhiệm vụ
- Tổ chức trò chơi “hộp quà bí ẩn”
- Luật chơi: Trong mỗi hộp quà ẩn chứa một số điểm
cộng bí ẩn Các em hãy trả lời đúng các câu hỏi để nhận
về phần quà cho mình nhé!
- Câu hỏi:
Câu 1: Thế nào là ô dữ liệu trên bảng tính?
A Là giao của một hàng và một cột
B Là một vùng trên bảng tính
C Là giao của nhiều hàng và nhiều cột.
Câu 2: Phương án nào sau đây là địa chỉ ô dữ liệu
trong bảng tính?
A ABCDE.
B Z120.
C 1000ZZ.
D AB_12.
Câu 3: Để khởi động chương trình bảng tính excel, ta
thực hiện:
A Nháy chuột lên biểu tượng Excel.
B Nháy chuột phải lên biểu tượng Excel.
C Nháy đúp chuột lên biểu tượng Excel.
D nháy đúp chuột phải lên biểu tượng Excel.
Câu 4: Khi nhập số vào ô tính thì dữ liệu được tự
động:
Đáp án:
Câu 1: A Câu 2:B Câu 3: C Câu 4:A
Trang 9HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
A Căn phải.
B Căn đều hai bên.
C Căn giữa.
D Căn trái.
* Thực hiện nhiệm vụ
- Tiến hành tham gia trò chơi bằng cách trả lời các câu
hỏi theo hướng dẫn của GV
* Báo cáo, thảo luận
- Trọng tài: Thông báo hết thời gian hoặc trò chơi kết
thúc Gọi đại diện các nhóm nhận xét chéo Công bố kết
quả
* Kết luận, nhận định
- GV nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ - Tuyên bố
đội thắng cuộc
4 HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG (5’)
a Mục tiêu:
- HS hiểu được phần mềm mặc định hiểu cách nhập ngày tháng năm
- Hs rèn luyện kĩ năng nhập và định dạng dữ liệu
b Nội dung: Thực hiện yêu cầu 1,2 phần vận dụng-SGK Tr.33
c Sản phẩm: Nội dung trả lời câu 1 và bảng tính Danh sách các loại cây
d Tổ chức thực hiện:
* Chuyển giao nhiệm vụ:
- Hoàn thành các bài tập sau:
Bài 1 Vì sao khi nhập 12/15/2020 thì phần mềm tự
động căn phải, nhưng nếu nhập 15/12/2020 thì
phần mềm tự động cắn trái?
Bài 2 Em hãy tìm một số loại cây có thể mua và
trồng cho dự án Trường học xanh Em hãy tạo một
bảng tính và đặt tên là Danh sách các loại cây.
Bảng tính có ba cột là STT, Loại cây (Cây hoa, Cây
ăn quả, Cây bóng mát) và Tên cây Nhập dữ liệu
vào bảng tính rồi chỉnh sửa và định dạng bảng tính.
* Thực hiện nhiệm vụ
Bài 1: Vì phần mềm mặc
định hiểu cách nhập ngày
tháng là mm/dd/yyyy nên:
• Khi nhập 12/15/2020, phần mềm hiểu nhập dữ liệu ngày tháng: ngày 15-12-2020 và
tự động căn phải
• Nếu nhập 15/12/2020 thì phần mềm hiểu đây là chữ (không phải ngày tháng) và
tự động căn trái
Bài 2: Bảng tính “Danh
sách các loại cây”
Trang 10- Hs trả lời câu hỏi số 1 vào vở ghi
- Câu hỏi số 2: Hs thực hành trên máy tính
* Báo cáo, thảo luận
- Hs làm bài cá nhân trên máy tính
* Kết luận, nhận định
- Gv nhận xét bài học sinh, chỉ ra một số lưu ý, các
lỗi HS hay mắc phải khi tạo nhập, chỉnh sửa, định
dạng dữ liệu trong bảng tính
* Hướng dẫn về nhà:
- Thực hành lại các thao tác với bảng tính
- Đọc, nghiên cứu trước mục b,c, 3 trong SGK
- Làm bài luyện tập và vận dụng.