(TIỂU LUẬN) hợp tác xã đặc điểm của hợp tác xã quyền và nghĩa vụ của thành viên HTX cơ cấu tổ chức quản lý của hợp tác xã

Hợp tác xã được tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tự chủ, tự chịu trách nhiệm - Quyền tự chủ của hợp tác xã thông qua việc các hợp tác xã cóquyền cơ bản như: tự thực hiện mục tiêu hoạ

1 Khái niệm

2 Đặc điểm của Hợp tác xã

3 Quyền và nghĩa vụ của thành viên HTX

4 Cơ cấu tổ chức quản lý của hợp tác xã

5 Điều kiện đăng kí và thủ tục thành lập

1 Khái niệm

1.1 Khái niệm:

- Theo Điều 3, Luật Hơp tác xã năm 2012 quy định: “Hợp tác xã là

tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ítnhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫnnhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đápứng nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu tráchnhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý hợp tác xã.”

1.2 Qui định pháp luật:

- Luật Hợp tác xã 2012 (20/11/2012)

- Nghị định 193/2013/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật

Hợp tác xã 2012: (Những quy định chung; Thành lập; Đăng ký; Giải

thể Hợp tác xã; Liên hiệp Hợp tác xã; Tài sản, Tài chính của các hợp tác xã, Liên hiệp Hợp tác xã; Chính sách hỗ trợ và ưu đãi của Nhà nước; Quản lý của Nhà nước đối với Hợp tác xã, Liên hiệp Hợp tác xã; Điều khoản thi hành)

- Nghị định 107/2017/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 193/2013/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Hợp tác xã 2012

- Nghị định 50/2016/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư

- Nghị định 45/2021/NĐ-CP về việc thành lập, tổ chức và hoạt động của quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã

- Thông tư 03/2014/TT-BKHĐT hướng dẫn về đăng ký hợp tác xã

và chế độ báo cáo tình hình hoạt động của hợp tác xã

- Thông tư 07/2019/TT-BKHĐT sửa đổi Thông tư

03/2014/TT-BKHĐT về đăng ký hợp tác xã và chế độ báo cáo tình hình hoạt động của hợp tác xã

2 Đặc điểm của hợp tác xã

2.1 Đặc điểm

a Mang tính xã hội sâu sắc

- Tính xã hội của hợp tác xã được thể hiện rõ trong các nguyên tắc

tổ chức và hoạt động của nó, đó là tự nguyện, bình đẳng, cùng cólợi và quản lý dân chủ Hợp tác xã thực hiện những công việc giúp

đỡ, hỗ trợ cho các thành viên, góp

PAGE 2

phần cải thiện đời sống tinh thần, nâng cao trình độ văn hóa và năng lực trình độ của các thành viên.

b Hợp tác xã có tối thiểu 7 thành viên

- Thành viên tham gia hợp tác xã có thể là cá nhân, hộ gia đìnhnhưng cũng có thể là pháp nhân khi đáp ứng được các điều kiện

được quy định trong Điều 13 Luật hợp tác xã năm 2012, và Điều 3,

4 Nghị định 193/2013/NĐ-CP.

c Là một tổ chức kinh tế có tư cách pháp nhân

- Hợp tác xã là một tổ chức có tư cách pháp nhân theo quy định tại

Điều 74 Bộ luật Dân sự năm 2015:

- Hợp tác xã là tổ chức được thành lập một cách hợp pháp theo quy định của Luật hợp tác xã

- Hợp tác xã cũng có cơ cấu tổ chức như cơ cấu tổ chức của một pháp nhân, cũng có cơ quan điều hành, có điều lệ theo quy định của pháp luật

- Hợp tác xã có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình

- Nhân danh mình độc lập tham gia vào các quan hệ pháp luật

d Hợp tác xã được tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tự chủ, tự chịu trách nhiệm

- Quyền tự chủ của hợp tác xã thông qua việc các hợp tác xã cóquyền cơ bản như: tự thực hiện mục tiêu hoạt động của hợp tác xã;quyết định tổ chức quản lý và hoạt động của hợp tác xã; kết nạpmới, chấm dứt tư cách thành viên hợp tác xã; tăng giảm vốn điều lệtrong quá trình hoạt động;…

e Người lao động tham gia hợp tác xã vừa góp vốn, vừa góp sức

- Nguồn vốn chủ yếu của hợp tác xã là do các thành viên góp vào.Chính vì vậy họ cũng có quyền và nghĩa vụ cơ bản đối với tổ chứcnày Quyền ở đây bao gồm: tự thực hiện mục tiêu hoạt động, cóquyền biểu quyết kết nạp hoặc chấm dứt kết nạp thành viên, tănggiảm vốn điều lệ hay tham gia công tác quản lý của hợp tác xã,

….Thành viên cũng có nghĩa vụ tự chịu trách nhiệm, tham gia cáchoạt động sản xuất, phát triển hợp tác xã Đồng thời được hợp tác

xã phân phối thu nhập tùy vào lượng vốn đã đóng góp

f Được hưởng các chế độ hỗ trợ và ưu đãi của Nhà nước

PAGE 3

Nhà nước bảo đảm cho việc thành lập và hoạt động hợp tác xã ở nhiều mặt, điển hình là:

- Công nhận và bảo hộ quyền sở hữu tài sản, vốn, thu nhập, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của hợp tác xã

- Bảo đảm quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm và không can thiệp vào hoạt động hợp pháp của hợp tác xã

- Bảo đảm môi trường sản xuất, kinh doanh bình đẳng giữa hợp tác

xã với các loại hình doanh nghiệp và tổ chức kinh tế khác

- Ngoài ra Nhà nước còn có chính sách ưu đãi về thuế, ưu đãi lệ phíđăng ký hợp tác xã; hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực, xúctiến thương mại, mở rộng thị trường, hỗ trợ ứng dụng khoa học kỹthuật và công nghệ mới,…

- Cho dù thành viên góp nhiều vốn hay ít vốn thì đều có quyền hạn

và nghĩa vụ như nhau trong các vấn đề của hợp tác xã

- Giúp cho các xã viên yên tâm đầu tư, sản xuất, tránh tâm lý lo lắng khi tham gia hợp tác xã

b.Hạn chế

- Không thu hút được các thành viên đóng góp vốn lớn Quyền lợi

về việc quyết định không phù hợp với số vốn thành viên bỏ ra

- Quá trình quản lý phức tạp do số người tham gia thường khá đông

- Khả năng huy động vốn không cao bằng các loại hình kinh tế

khác

Hợp tác xã thường được Nhà nước hỗ trợ vốn nên thường khôngmấy thu hút được các nguồn đầu tư Ngoài ra, việc tiếp cận khoahọc - kỹ thuật của hợp tác xã thường là bị động và khó khăn hơn

3 Quyền và nghĩa vụ của thành viên HTX

3.1 Quyền của thành viên hợp tác xã (Điều 14 Luật Hợp tác

xã năm 2012)

- Được hợp tác xã cung ứng sản phẩm, dịch vụ theo hợp đồng dịch vụ

PAGE 4

- Được phân phối thu nhập theo quy định của Luật Hợp tác xã và điều lệ.

- Được hưởng các phúc lợi của hợp tác xã

- Được tham dự hoặc bầu đại biểu tham dự đại hội thành viên

- Được biểu quyết các nội dung thuộc quyền của đại hội thành viên

- Ứng cử, đề cử thành viên hội đồng quản trị, ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức danh khác được bầu của hợp tác xã

- Kiến nghị, yêu cầu hội đồng quản trị, giám đốc, ban kiểm soáthoặc kiểm soát viên giải trình về hoạt động của hợp tác xã; yêu cầuhội đồng quản trị, ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên triệu tập đạihội thành viên bất thường theo quy định của Luật Hợp tác xã vàđiều lệ

- Được cung cấp thông tin cần thiết liên quan đến hoạt động củahợp tác xã; được hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao trình độnghiệp vụ phục vụ hoạt động của hợp tác xã

- Ra khỏi hợp tác xã theo quy định của điều lệ

- Được trả lại vốn góp khi ra khỏi hợp tác xã theo quy định của LuậtHợp tác xã và điều lệ

- Được chia giá trị tài sản được chia còn lại của hợp tác xã theo quy định của Luật Hợp tác xã và điều lệ

- Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện theo quy định của pháp luật

- Quyền khác theo quy định của điều lệ

3.2 Nghĩa vụ của thành viên hợp tác xã (Điều 15 Luật Hợp

- Nghĩa vụ khác theo quy định của điều lệ

4 Cơ cấu tổ chức quản lý của hợp tác xã

PAGE 5

Theo Điều 29 Luật Hợp tác xã 2012, cơ cấu tổ chức hợp tác xã gồm

Đại hội thành viên, Hội đồng quản trị, Giám đốc (Tổng giám đốc)

và Ban kiểm soát hoặc Kiểm soát viên Nội dung về việc tổ chức

quản lý hợp tác xã được quy định cụ thể tại Chương 4 của Luật.

Thứ nhất, Về Đại hội thành viên

Đại hội thành viên là cơ quan có quyền quyết định cao nhất củahợp tác xã Đại hội thành viên gồm Đại hội thành viên thường niên

và Đại hội thành viên bất thường Đại hội thành viên được tổ chứcdưới hình thức Đại hội toàn thể hoặc Đại hội đại biểu (gọi chung làĐại hội thành viên)

- Đại hội thành viên thường niên phải được họp trong thời hạn 03 tháng, kể từ ngày kết thúc năm tài chính do Hội đồng quản trị triệutập

- Đại hội thành viên bất thường do Hội đồng quản trị, Ban kiểmsoát hoặc Kiểm soát viên hoặc thành viên đại diện của ít nhất 1/3tổng số thành viên của hợp tác xã triệu tập theo quy định

Quyền hạn và nhiệm vụ của Đại hội thành viên được quy định tại

Điều 32 Luật Hợp tác xã 2012 và Điều lệ của hợp tác xã.

Thứ hai, về Hội đồng quản trị

Hội đồng quản trị hợp tác xã là cơ quan quản lý hợp tác xã do hộinghị thành lập hoặc Đại hội thành viên bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệmtheo thể thức bỏ phiếu kín

Hội đồng quản trị gồm Chủ tịch và thành viên, số lượng thành viênHội đồng quản trị do điều lệ quy định nhưng tối thiểu là 03 người,tối đa là 15 người Trong đó, Chủ tịch Hội đồng quản trị là ngườiđại diện theo pháp luật của hợp tác xã có các quyền hạn, nhiệm vụnhất định

Nhiệm kỳ của Hội đồng quản trị do điều lệ hợp tác xã quy địnhnhưng tối thiểu là 02 năm, tối đa là 05 năm

Hội đồng quản trị họp định kỳ theo quy định của điều lệ nhưng ítnhất 03 tháng một lần do Chủ tịch Hội đồng quản trị hoặc thànhviên Hội đồng quản trị được Chủ tịch Hội đồng quản trị ủy quyềntriệu tập

Hội đồng quản trị họp bất thường khi có yêu cầu của ít nhất 1/3tổng số thành viên Hội đồng quản trị hoặc Chủ tịch Hội đồng quảntrị, Trưởng ban kiểm soát hoặc Kiểm soát viên, Giám đốc (Tổnggiám đốc) hợp tác xã

PAGE 6

Quyền hạn và nhiệm vụ của Hội đồng quản trị được quy định tại

Điều 36 Luật Hợp tác xã 2012 và Điều lệ của Hợp tác xã.

Thứ ba, về Giám đốc (Tổng giám đốc)

Giám đốc (Tổng giám đốc) là người điều hành hoạt động của hợptác xã Quyền hạn, nhiệm vụ của Giám đốc (Tổng giám đốc) được

quy định tại Khoản 2 Điều 38 Luật Hợp tác xã 2012, bao gồm:

- Tổ chức thực hiện phương án sản xuất, kinh doanh của hợp tác xã

- Thực hiện nghị quyết của đại hội thành viên, quyết định của hội đồng quản trị

- Ký kết hợp đồng nhân danh hợp tác xã theo ủy quyền của Chủ tịch Hội đồng quản trị

- Tuyển dụng lao động theo quyết định của Hội đồng quản trị

Trường hợp Giám đốc (Tổng giám đốc) do hợp tác xã thuê thì ngoàiviệc thực hiện quyền hạn và nhiệm vụ quy định nêu trên còn phảithực hiện quyền hạn và nhiệm vụ theo hợp đồng lao động và có thểđược mời tham gia cuộc họp Đại hội thành viên, Hội đồng quản trị

Thứ tư, về Ban kiểm soát hoặc Kiểm soát viên

Ban kiểm soát, Kiểm soát viên hoạt động độc lập, kiểm tra và giámsát hoạt động của hợp tác xã theo quy định của pháp luật và điềulệ

Ban kiểm soát hoặc Kiểm soát viên do Đại hội thành viên bầu trựctiếp trong số thành viên theo thể thức bỏ phiếu kín Số lượng thànhviên Ban kiểm soát do Đại hội thành viên quyết định nhưng khôngquá 07 người

Hợp tác xã có từ 30 thành viên trở lên phải bầu Ban kiểm soát Đốivới hợp tác xã có dưới 30 thành viên việc thành lập Ban kiểm soáthoặc Kiểm soát viên do điều lệ quy định

Nhiệm kỳ của Ban kiểm soát hoặc Kiểm soát viên theo nhiệm kỳcủa Hội đồng quản trị

Quyền hạn, nhiệm vụ của Ban kiểm soát hoặc Kiểm soát viên được

quy định tại Khoản 4 Điều 39 Luật Hợp tác xã 2012.

5 Điều kiện đăng kí và thủ tục thành lập

5.1 Điều kiện đăng kí:

PAGE 7

- Ngành, nghề sản xuất, kinh doanh mà pháp luật không cấm, trừ một số trường hợp ngành nghề yêu cầu phải có điều kiện.

- Tên HTX được đặt theo quy định pháp luật tại Điều 22 của Luật

Hợp tác xã năm 2012, Điều 7,8,9,10 Nghị định số 193/2013/NĐ-CP, Khoản 14 Điều 1 Thông tư số 07/2019/TT-BKHĐT.

- Hồ sơ đăng kí phải đầy đủ giấy tờ, nội dung kê khai theo đúng quyđịnh pháp luật

- Trụ sở chính được xác định:

+ Số nhà  Tên đường  Phố  Xã  Phường  Thị trấn  Huyện  Quận  Thị

xã  TP thuộc tỉnh  Tỉnh  Tỉnh thuộc T.Ư

+ SĐT, số Fax, thư điện tử (nếu có)

5.2 Thủ tục thành lập

Chuẩn bị Hồ sơ:

+ Giấy đề nghị đăng kí thành lập HTX theo mẫu

+ Điều lệ HTX (Điều 21 Luật HTX)

+ Phương án sản xuất kinh doanh

+ Danh sách thành viên

+Danh sách Hội đồng quản trị, giám đốc (tổng giám đốc), ban

kiểm sát hoặc kiểm sát viên

+ Nghị quyết hội nghị thành lập về nội dung quy định tại Khoản

3 Điều 20 Luật Hợp tác xã năm 2012 đã được biểu quyết thông qua

Tiếp nhận và xử lý hồ sơ:

+Yêu cầu người làm thủ tục nộp bản sao hợp lệ CMND hoặc hộ

chiếu còn hiệu lực (Nếu là người được ủy quyền thì nộp thêm giấy

tờ theo điều 4 thông tư)

+Nếu hồ sơ hợp lệ cơ quan ghi giấy biên nhận theo mẫu đưa cho

người nộp hồ sơ (Nếu hồ sơ chưa đủ thì yêu cầu bổ sung, chỉnh

sửa).

+Cơ quan đăng kí HTX không yêu cầu HTX nộp thêm giấy tờ nàongoài quy định pháp luật Cơ quan sẽ chịu trách nhiệm trước PhápLuật về tính hợp pháp, chính xác, trung thực về những nội dung đã

kê khai

+Cơ quan đăng kí HTX sẽ xử lý hồ sơ trong vòng 5 ngày kể từ ngàynhận hồ sơ hợp lệ

PAGE 8

PAGE 9

6 So sánh Doanh nghiệp và Hợp tác xã

So với Luật Hợp tác xã năm 2003, Luật Hợp tác xã năm 2012 đã có

một vài đặc điểm thay đổi một cách rõ ràng Và điều thay đổi rõ nhất ở đây chính là Hợp tác xã không còn được xem như là một Doanh nghiệp Tuy nhiên cả hai đều là các loại hình tổ chức kinh tế

a)Giống nhau:

Cả hợp tác xã và doanh nghiệp đều là tổ chức

tự nguyện Đều có tư cách pháp nhân.

Tài sản được hình thành từ vốn hoạt động.

Chú thích: Tổ chức tự nguyện:

Vì những lợi ích và nhu cầu của các thành

viên; Việc tham gia tổ chức là hoàn toàn

tự nguyện;

Tổ chức tự nguyện không liên quan nhiều với chính phủ

Mặc dù đều là các loại hình tổ chức kinh tế nhưng giữa doanh

nghiệp và hợp tác xã có một số sự khác nhau cơ bản sau đây:

b) Khác nhau:

Tiêu chí Hợp tác xã Doanh nghiệp

so sánh

Đối Các thành viên hợp tác xã Các hoạt động kinh doanh trên

tượng nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường và nhằm mục đích

hướng chung về hàng hóa, dịch vụ sinh lợi (lợi nhuận)

đến của thành viên (lợi ích)

Cơ chế Thành viên hợp tác xã có Quyền quyết định việc quản lý

quản lý quyền bình đẳng và biểu công ty thường thuộc về cổ

quyết ngang nhau không đông, thành viên chiếm số vốn phụ thuộc vốn góp lớn hơn, hay nói cách khác,

PAGE 10

Phân Việc phân phối lợi nhuận Việc phân phối lợi nhuận

phối lợi chủ yếu dựa vào mức độ sử thường căn cứ trên tỷ lệ sở

nhuận dụng sản phẩm, dịch vụ của hữu vốn của các cổ đông, thành

thành viên hoặc theo

công

viên công ty (Khoản 1 Điều

49

sức lao động đóng góp

thành viên đối với hợp tácxã

xã hội, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc Tuy nhiên trên thực tế,việc phát triển HTX vẫn còn quá nhiều khó khăn, hạn chế và phứctạp

Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng lớn nhất của:

+ Biến đổi khí hậu

+ Các nguồn tài nguyên ngày càng suy giảm

+ Thiên tai, dịch bệnh ngày càng diễn biến phức tạp

 Ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội

Việt Nam đang tham gia ngày càng sâu rộng vào tiến trình Toàn cầu hóa và Hội nhập kinh tế quốc tế với các cam kết mở

thị trường về thương mại hàng hóa, dịch vụ và đầu tư Trong xu thếhội nhập, toàn cầu hóa và cạnh tranh gay gắt, xu hướng chung củathế giới hướng đến sử dụng hàng hóa an toàn, có nguồn gốc rõràng, chất lượng ca0, đặc biệt là hàng nông sản hữu cơ, đòi hỏi cácHTX phải thích ứng với thị trường bằng những sản phẩm đạt tiêu

PAGE 11

chủng Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang mở ra cho nước ta nhiều cơ hội cũng như thách thức.

a Cơ hội

+ Học hỏi, cọ sát, nâng cao năng lực

+ Tiếp nhận Công nghệ sản xuất – Công nghệ quản lý mới

+ Thu hút đầu tư nước ngoài

+ Mở rộng xuất khẩu Đặc biệt, xuất khẩu nông sản, nông sản chế biến

+ Hội nhập  Động lực thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế

 Nâng cao hiệu quả - năng lực cạnh tranh của nền kinh tế

b Thách thức

+ Về cạnh tranh thị trường:

Cạnh tranh hàng hóa sẽ diễn ra gay gắt, cả thị trường trong nước

và quốc tế Sản phẩm của Việt Nam sẽ đối mặt mạnh mẽ với sảnphẩm phẩm mới, kể cả sản phẩm nội địa và cả sự xâm lấn của thịtrường nước ngoài ngay sau khi hàng rào thuế quan đang dần đượcxóa bỏ sau khi Việt Nam tham gia các thỏa thuận thương mại quốctế

+ Về nguồn nhân lực:

Tự động hóa – Trí tuệ nhân tạo đang dần được áp dụng vào công nghệ sản xuất Việc này sẽ khiến hàng triệu lao động có thể mất việc hoặc chuyển đổi công việc

Không đủ năng lực thích ứng với tình hình mới & tụt hậu về côngnghệ

+ Biến đổi khí hậu

+ Hợp tác xã trong đại dịch COVID-19

Trước tác động của dịch Covid-19, việc tìm đầu ra cho sản phẩmcủa các HTX giai đoạn này gặp nhiều khó khăn Một số HTX buộcphải hoạt động cầm chừng hoặc tạm dừng hoạt động Để vượt quagiai đoạn khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19, nhiều HTX đã

có một số phương án hiệu quả:

+ Không ít HTX đã tranh thủ giai đoạn này để củng cố hệ thống

cơ sở sản xuất (VD: Gia cố lại chuồng trại chuẩn bị mùa bão lũ)

+Để duy trì sản xuất và lưu thông hàng hóa trong thời gian dịchbệnh diễn biến phức tạp, nhiều HTX đã nhanh nhạy tiếp cận công

nghệ để tìm đầu ra cho sản phẩm (VD: Thương mại điện tử)