SKKN Xây dựng chủ đề dạy học phần Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở thực vật – Sinh học 11 theo mô hình dạy học kết hợp (Blended learning)

Quy trình sử dụng mô hình dạy học kết hợp để tổ chức dạy học nội dung “Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở thực vật – Sinh học 11” .... Các ch ủ đề dạy học phần Chuyển hóa vật chất và nă

0

S Ở GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN TRƯỜNG THPT PHAN THÚC TRỰC

Đơn vị : Trường THPT Phan Thúc Trực Điện thoại: 0978 110 486; 0989 704 091 Email : thuannt.ptt@nghean.edu.vn hoai.ptt@nghean.edu.vn

Năm học: 2021 - 2022

1

MỤC LỤC

PHẦN I MỞ ĐẦU 0

1 Lý do chọn đề tài 2

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Đối tượng nghiên cứu 3

4 Phạm vi nghiên cứu 4

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Phương pháp nghiên cứu 4

7 Đóng góp mới của đề tài 5

8 Giả thuyết khoa học 5

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 6

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIẾN CỦA ĐỀ TÀI 6

1.1 Cơ sở lí luận của đề tài 6

1.2 Cơ sở thực tiễn của đề tài 8

CHƯƠNG II: XÂY DỰNG CHỦ ĐỀ DẠY HỌC PHẦN CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG Ở THỰC VẬT – SINH HỌC 11 THEO MÔ HÌNH DẠY HỌC KẾT HỢP (BLENDED LEARNING) 11

2.1 Cấu trúc, nội dung kiến thức phần Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở thực vật – sinh học 11 11

2.2 Quy trình xây dựng chủ đề theo mô hình dạy học kết hợp 15

2.3 Quy trình sử dụng mô hình dạy học kết hợp để tổ chức dạy học nội dung “Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở thực vật – Sinh học 11” 20

CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 43

3.1 Mục đích thực nghiệm 43

3.2 Nội dung thực nghiệm 43

3.3 Phương pháp thực nghiệm 43

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 47

1 KẾT LUẬN 47

2 KIẾN NGHỊ 48

TÀI LIỆU THAM KHẢO 48

dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề thực tiễn

Định hướng đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục Việt Nam được nêu

định hướng phát triển phẩm chất và năng lực người học, tổ chức nhiều hình thức

chương trình môn Sinh học là “…góp phần hình thành và phát triển ở học sinh

thống hoá, củng cố kiến thức, phát triển kĩ năng và giá trị cốt lõi của Sinh học đã được học ở giai đoạn giáo dục cơ bản” Vì thế, để thực hiện tốt về mục tiêu đổi

định hướng phát triển năng lực người học cùng một số biện pháp đổi mới phương pháp dạy học theo hướng này

1.2 Xu ất phát từ xu thế phát triển tất yếu của mô hình dạy học kết

h ợp (blended learning)

hưởng sâu sắc đến quá trình dạy học Trong dạy học, công nghệ kĩ thuật số

cải tiến nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học Trong đó,

học Tuy nhiên, có thể thấy rằng E-learning vẫn không thể thay thế vai trò chủ

3

đạo của các hình thức dạy học trên lớp, máy tính vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn được phấn trắng, bảng đen cũng như các hoạt động trên lớp Vì vậy, việc

giáo dục hiện nay

mới trên thế giới Lended Learning được hiểu là mô hình học tập kết hợp mà

trợ cho nhau Dạy học kết hợp đã phối hợp ưu điểm của dạy học trực tuyến và

ưu điểm của dạy học truyền thống, nó đang nổi lên như là mô hình dạy học chủ yếu của tương lai

1.3 Xu ất phát từ nội dung chuyển hóa vật chất và năng lƣợng ở thực

v ật

cung cấp tri thức có sẵn, buộc HS phải hoạt động tích cực tự lực dưới sự hướng

học và GV phải thay đổi cách dạy

Chương “Chuyển hóa vật chất và năng lượng” phần Sinh học cơ thể, đặc biệt phần thực vật là một chương với nhiều nội dung, cơ chế sinh lý trừu tượng

thực hành phức tạp, mất thời gian Mặt khác, việc trang bị các thiết bị còn thiếu

làm hạn chế việc lĩnh hội kiến thức, kĩ năng môn học của HS

tài: Xây dựng chủ đề dạy học phần “Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở thực

2 Mục đích nghiên cứu

Vận dụng mô hình dạy học kết hợp (Blended learning) để xây dựng một số

3 Đối tƣợng nghiên cứu

- Quy trình xây dựng và sử dụng chủ đề dạy học

sinh học 11

4

4 Phạm vi nghiên cứu

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về mô hình DHKH

thực trạng sử dụng mô hình DHKH ở các trường phổ thông

năng lượng ở thực vật

hóa vật chất và năng lượng ở thực vật

dạy học nội dung chuyển hóa vật chất và năng lượng ở thực vật

của đề tài đã đặt ra

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

- Nghiên cứu các văn bản của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông nói chung và đổi mới hình

hóa vật chất và năng lượng ở thực vật, từ đó làm cơ sở vận dụng vào việc xây

NLTH trực tuyến

6.2 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

5

7 Đóng góp mới của đề tài

học chủ đề

8 Giả thuyết khoa học

nội dung chuyển hóa vật chất và năng lượng ở thực vật sẽ nâng cao hiệu quả dạy

Trong những năm gần đây sự bùng nổ mạnh mẽ của công nghệ thông tin

mới trong giáo dục như: "học tập kết hợp", "học tập hỗn hợp", "học tập đa phương thức” thường được sử dụng thay thế cho nhau trong các công trình nghiên cứu Thuật ngữ "dạy học kết hợp" bước đầu mơ hồ, bao gồm các kết hợp

Mô hình DHKH là s ự kết hợp giữa quá trình dạy học giáp mặt (face to face) và dạy học trực tuyến (e - learning), phản ánh các mối quan hệ có tính quy

lu ật phổ biến giữa các yếu tố cấu trúc của quá trình dạy học

Hình 1.1 Mô hình d ạy học kết hợp

1.1.1.2 Các mô hình d ạy học kết hợp

trên lớp dưới sự hỗ trợ của

đa dạng, nơi HS có sự

GV

hoạt, phù hợp với các bậc

hỗ trợ nhiều hơn dựa trên

hướng, tư vấn, giải đáp thắc

tương tác của người học,

đại học trên thế giới

gian khóa học tại những phòng máy tính chuyên dụng Toàn bộ quá trình học

bởi những giám sát viên của

Mô hình này giúp giảm

vật chất (trường học, lớp

thiểu số lượng GV)

nhân

nơi người học có nhu cầu

học tập đa dạng: nâng cao

học để thực hiện các

HS thực hiện các nhiệm

giáo viên cung cấp Các

bài học được thực hiện

trực tiếp trên lớp học

HS thực hiện các nhiệm

hoạt động kiểm tra đánh

luận, trao đổi thông tin

trực tiếp trên lớp học

1.2 Cơ sở thực tiễn của đề tài

1.2.1 Th ực trạng hiểu biết về mô hình dạy học kết hợp của giáo viên ở

m ột số trường THPT

1.2.1.1 M ục đích điều tra

Điều tra để làm rõ thực trạng hiểu biết về mô hình DHKH của GV ở một số trường THPT trên địa bàn huyện Yên Thành

1.2.1.2 N ội dung điều tra

Điều tra sự hiểu biết của GV về mô hình DHKH

1.2.1.3 Phương pháp điều tra

Chúng tôi đã thiết kế 01 phiếu hỏi để tìm hiểu thực trạng tình hình sử dụng

9

1.2.1.4 K ết quả điều tra và đánh giá

“DHKH” nhưng chỉ có 84,6% GV là hiểu đúng khái niệm thế nào là mô hình

“DHKH” và chỉ có 65,4% hiểu đúng về quy trình sử dụng mô hình DHKH Đồng thời, chỉ còn 59,6% (31 GV) được hỏi trả lời đúng các đặc điểm của mô hình DHKH

Khi được hỏi về phương tiện tổ chức cần có bắt buộc để tổ chức mô hình

học, bài giảng tích hợp đa phương tiện, phương tiện truyền thông kỹ thuật số

face) Song khi trả lời về quy trình HS tự học trực tuyến thì chỉ có 61,5% GV trả

lời đúng

Nh ận xét: Từ kết quả khảo sát ở trên, cho thấy rằng đa số GV đã biết tới

thì GV còn chưa thực sự hiểu rõ và cũng chưa thực dành sự quan tâm đến nó

1.2.2 Th ực trạng việc sử dụng mô hình dạy học kết hợp ở trường phổ thông

1.2.2.1 M ục đích điều tra

Điều tra để làm rõ thực trạng tình hình sử dụng mô hình DHKH trong dạy

1.2.2.2 N ội dung điều tra

Điều tra những khó khăn gặp phải khi sử dụng mô hình DHKH trong dạy học của GV

Điều tra mức độ sử dụng mô hình DHKH cho HS THPT

1.2.2.3 Phương pháp điều tra

dụng mô hình DHKH trong dạy học (Phụ lục 1)

1.2.2.4 K ết quả điều tra và đánh giá

 M ức độ sử dụng mô hình DHKH trong giảng dạy của giáo viên

B ảng 1.2 Mức độ sử dụng mô hình DHKH trong giảng dạy của GV (%)

Th ầy/Cô sử dụng mô hình DHKH trong quá trình giảng dạy ở mức nào?

10

(Trong t ổng số 88,5% số GV (46 GV) đã biết đến mô hình DHKH)

Trong 88,5% GV đã biết về mô hình DHKH có 47,8% GV đã áp dụng mô

mới sử dụng; còn lại 23,9% GV ít khi sử dụng mô hình này Còn tỉ lệ GV không

Trong số GV đã áp dụng mô hình DHKH vào dạy học, có 77,3% GV cho

dạy học mặt giáp mặt Nguyên nhân là do mô hình DHKH giúp phát huy và rèn

Còn 13,6% cho rằng HS học theo mô hình này không thấy hứng thú và 9,1%

dụng mô hình DHKH vào dạy học ở trường THPT không?” thì đã có tới 89,1% ủng hộ sử dụng mô hình này trong dạy học

 Nh ững khó khăn gặp phải khi sử dụng mô hình DHKH trong dạy học

c ủa GV

B ảng 1.3 Những khó khăn gặp phải khi sử dụng mô hình DHKH trong

d ạy học của giảng viên (%)

(Trong t ổng số 47,8% số GV (22 GV) đã sử dụng mô hình DHKH)

Th ầy (Cô) gặp những khó khăn nào sau đây khi sử dụng mô hình dạy

h ọc kết hợp trong dạy học? (có thể chọn nhiều phương án)

đối tượng HS không phù hợp Có lẽ do gặp nhiều khó khăn như vậy nên các GV

ở thực vật – sinh học 11

2.1.1 C ấu trúc, nội dung phần Chuyển hóa vật chất và năng lƣợng ơ thực

v ật – Sinh học 11, THPT hiện hành

Phần Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở thực vật – Sinh học 11 hiện

độ cần đạt được như sau:

B ảng 2.1 Cấu trúc, nội dung phần Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở

Th ực vật – Sinh học 11 hiện hành

N ội dung/Bài học S ố

ti ết M ức độ cần đạt

và muối khoáng ở rễ 1 - Mô tvới chức năng hấp thụ nước và ion khoáng ả được cấu tạo của hệ rễ thích nghi

- Phân biệt được cơ chế hấp thụ nước và ion

trường và rễ trong quá trình hấp thụ nước và các ion khoáng

12

nguyên tố khoáng 1 - Nêu dưỡng thiết yếu, nguyên tố đại lượng và được các khái niệm: nguyên tố dinh

dưỡng cho cây, dạng phân bón cây hấp thụ được

thực vật

từ đất

đường sinh học đối với thực vật và ứng

trường

nghiệm thoát hơi nước và

phân bón

nước ở 2 mặt lá

có mặt của các nguyên tố khoáng đồng thời

nguyên tố khoáng

13

nhóm thực vật C3, C4 và

CAM

nội dung sau: sản phẩm, nguyên liệu, nơi

xảy ra

- Phân biệt được các con đường cố định

C4 và CAM

nhóm thực vật C4 và CAM đối với môi trường sống ở vùng nhiệt đới và hoang mạc

đến quang hợp

hợp

hợp

đến cường độ quang hợp

Bài 11 Quang hợp và

năng suất cây trồng 1 - Trình bày quang hợp đối với năng suất cây trồng được vai trò quyết định của

độ quang hợp

vật 1 - Nêu được pttq và vai trò của HH đối với cơ thể được bản chất của HH ở thực vật, viết

thực vật

vật liên quan với điều kiện có hay không có oxi

2.1.2 Các ch ủ đề dạy học phần Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở

th ực vật – Sinh học 11 theo chương trình hiện hành

ở thực vật 3 - Trình bày vật, trình bày cơ chế trao đổi nước ở thực được vai trò của nước ở thực

khoáng và nito ở thực vật 3 Nêu tố đại lượng và nguyên tố vi lượng Phân được vai trò và phân biệt được nguyên

được các con đường hấp thụ các nguyên tố

chuyển nguyên tố khoáng phụ thuộc vào đặc điểm của hệ rễ, cấu trúc của đất và điều kiện môi trường Nêu được các nguồn cung

cấp nitơ và trình bày vai trò của nitơ, sự đồng hóa nitơ khoáng và nitơ tự do trong

lí tạo năng suất cao cho cây trồng

vật 2 Trình bày ý thể là cơ quan thực hiện quá trình hô hấp ở nghĩa của hô hấp Trình bày ti

15

ảnh hưởng đến quá trình hô hấp

Chủ đề 4 Quang hợp ở

thực vật 5 Trình bày hợp Nêu được lá cây là cơ quan chứa các được vai trò của quá trình quang

lục lạp mang hệ sắc tố quang hợp Trình bày được quá trình quang hợp ở thực vật C3, C4, CAM Nêu được các đặc điểm của từng

nhân tố môi trường đến quá trình quang

quyết định năng suất cây trồng Phân biệt được năng suất sinh học và năng suất kinh

tế

2.2 Quy trình xây d ựng chủ đề theo mô hình dạy học kết hợp

- Giai đoạn 1: Xây dựng kịch bản bài giảng trực tuyến

- Giai đoạn 2: Xây dựng website học trực tuyến

B ảng 2.2 Quy trình xây dựng chủ đề theo mô hình dạy học kết hợp

Quy trình xây d ựng kịch bản bài

gi ảng đa phương tiện Quy trình xây d h ọc trực tuyến ựng website

trực tuyến

trên website B4 Thiết kế kịch bản bài giảng trực

Mục tiêu phải được diễn dạt bằng một động từ hành động để đánh giá được

16

chỉnh hợp lý quá trình dạy - học để từng bước thực hiện mục đích dạy - học một

khiển của GV

2.2.1.2 Phân tích logic c ấu trúc nội dung dạy học

Phân tích nội dung kiến thức của chủ đề để tìm ra các kiến thức cơ bản làm định hướng cho việc sưu tầm và xây dựng phương tiện Xác định những kiến thức có thể mã hóa thành các dạng câu hỏi và thiết kế thành hệ thống câu hỏi định hướng tìm tòi cho phù hợp với nội dung

2.2.1.3 Xây d ựng hệ thống các phương tiện dạy học kỹ thuật số

- Yêu c ầu sư phạm

Sưu tầm và xây dựng hệ thống PTDH kỹ thuật số gồm tư liệu, hình ảnh, đoạn phim… tương ứng phù hợp với các nội dung của đề tài

- Phương pháp thực hiện

Bước 1: Sưu tầm tranh ảnh, sơ đồ, video liên quan đến bài học Ở đây chúng tôi tìm kiếm bằng trình duyệt MozillaFirefox trên trang tìm kiếm: http://google.com.vn

Bước 2: Chọn lọc các PTDH kỹ thuật số phù hợp cho từng chủ đề để thiết

website học trực tuyến

2.2.1.4 Thi ết kế kịch bản bài giảng trực tuyến đa phương tiện (cũng sử

d ụng trong dạy học giáp mặt)

- Tự kiểm tra – đánh giá kiến thức

Ngoài ra, trong lớp học trực tuyến còn có diễn đàn trực tuyến (Thảo luận

17

dạy học trên lớp chúng tôi thiết kế theo mẫu sau:

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- Máy tính, máy chiếu

5 Kết luận, chính xác hoá kiến thức: nhằm chốt lại và chính xác hóa kiến

cột Nội dung

V KI ỂM TRA - ĐÁNH GIÁ

để điều chỉnh quá trình dạy học Ngoài ra ở nội dung này, chúng tôi thiết kế bài

18

được kết quả học tập và năng lực tự học trực tuyến của HS một cách dễ dàng

VI BÀI T ẬP VÀ HƯỚNG DẪN CÁCH HỌC CHỦ ĐỀ MỚI

1 Bài tập về nhà

chủ đề (liên quan đến mục tiêu bài học)

Huớng dẫn HS cách học chủ đề sau như: tìm ra từ khóa của một câu hay một

lập bảng biểu, graph, bản đồ khái niệm, sơ đồ hóa các nội dung chủ đề,…

 Nh ập thông tin từ kịch bản vào PM Microsoft Powerpoint và Ispring suite 9

tiện, liên kết các đề mục lớn nhỏ trong toàn bài và mang tính thẩm mỹ, thu hút

Bước 1: Tạo powerpoint, thiết kế các slide

Bước 2: Cài đặt Ispring suite 9 trong Microsoft Powerpoint

Bước 3: Tạo bài tập, câu hỏi nhận thức bằng Ispring suite 9 với các dạng: điền khuyết, ghép nối, đúng – sai, nhiều lựa chọn

Bước 4: Chèn các hình ảnh, file flash, video

Bước 5: Xuất bản bài giảng đa phương tiện

Mỗi bài giảng trong lớp học trực tuyến được thiết kế gồm các slide: tựa đề, hướng dẫn HS học bài, mục tiêu, bài mới, các bài tập nhận thức, các tài nguyên học tập đóng vai trò là nguồn cung cấp kiến thức Nội dung kiến thức được thiết

Xây d ựng bài giảng điện tử tích hợp đa phương tiện bằng phần mềm Powerpoint ti ến hành như sau: (Xem chi tiết trong phụ lục)

2.2.1.5 Xây d ựng đề kiểm tra - đánh giá

Người học có thể lựa chọn nội dung kiểm tra theo đơn vị kiến thức tương ứng với mỗi chủ đề (chủ đề 1, 2, 3, 4) hoặc nội dung kiểm tra theo đơn vị kiến thức

l ục …)

phút

19

phần mềm tự động chấm điểm và công bố đáp án

đề nghị người học làm lại bài kiểm tra

dựng dựa trên nội dung kiến thức tổng hợp của cả 4 chủ đề cụ thể (xem đề kiểm

tra ph ần phụ lục): Mỗi đề kiểm tra gồm 30 câu hỏi trắc nghiệm khách quan và 2

câu hỏi tự luận vận dụng, sáng tạo làm trong thời gian 45 phút

2.2.2 Xây d ựng website học trực tuyến bằng gnomio

(Xem chi ti ết trong phụ lục)

Bước 1: Cài đặt gnomio, thiết lập thuộc tính của website và trang chủ

Bước 2: Tạo khóa học trên website

Bước 3: Tạo chủ đề trong các khoá học

Thiết kế nội dung cho mỗi chủ đề trực tuyến trên website bằng phần mềm gnomio.com

- Một chủ đề trực tuyến, chúng tôi thiết kế và đưa lên các nội dung sau:

B ảng 2.3 Tổng quan các nội dung của chủ đề dạy học trực tuyến

hoạt động có tính tương tác

bị tốt cho giai đoạn học trên lớp

và với GV về bài học

- Để tạo được các chủ đề như trên cần thực hiện các thao tác sau:

(Xem chi ti ết trong phụ lục)

20

đánh giá để thực hiện cập nhật nội dung của đề thi

- Sau khi nhập câu hỏi, phần bài thi sẽ hiển thị để HS trực tiếp làm bài Khi

ứng với mức độ đạt được của bài làm

2.3 Quy trình s ử dụng mô hình dạy học kết hợp để tổ chức dạy học nội

dung “Chuyển hóa vật chất và năng lƣợng ở thực vật – Sinh học 11”

2.3.1 Quy trình s ử dụng mô hình dạy học kết hợp

Quy trình sử dụng mô hình DHKH gồm 2 giai đoạn: Tự học trực tuyến và

B ảng 2.4 Quy trình sử dụng mô hình dạy học kết hợp

website

B6 GV hướng dẫn cách học bài sau

2.3.1.1 Giai đoạn tự học trực tuyến

Bước 1: Nghiên cứu mục tiêu bài học

 Bước 2: Tự tìm kiếm thông tin học tập trên website

21

để nâng cao kiến thức Thông qua đó rèn luyện cho HS kỹ năng tìm kiếm tài liệu

Bước 3: Xử lí thông tin học tập

mới Bước này đối với HS là hết sức quan trọng, nếu không nói là quan trọng

HS làm việc với cả kênh chữ và kênh hình (tranh ảnh, hình vẽ, video, sơ đồ,

tự học, tự chiếm lĩnh kiến thức mới, qua đó hình thành và phát triển năng lực,

Bước 4: Lập báo cáo kết quả học tập

Để lập được bảng thì yêu cầu HS tiến hành theo các bước sau:

- Tìm hiểu loại bảng và xác định chủ đề của bảng định thể hiện (bảng liệt

bảng tổng kết…)

ứng với tọa độ của cột và hàng

Để hình thành được kĩ năng lập sơ đồ, HS tiến hành theo quy trình chung sau đây:

+ Sơ đồ diễn đạt một khái niệm

+ Sơ đồ phân loại các đối tượng…

chính của nội dung cần diễn đạt

khái niệm

22

Quy trình chung như sau:

thức cần biểu đạt (biểu đồ đường, biểu đồ cột, biểu đồ tròn hay biểu đồ kết hợp đường và cột)

- Xác định tỉ lệ và phạm vi khổ giấy phù hợp

tung phải cách đều nhau

trục (đối với biểu đồ cột và đường), tên hình tròn (đối với biểu đồ tròn có từ hai

lên)

Bước 5: Tự kiểm tra, đánh giá

Tự kiểm tra, đánh giá là một khâu rất quan trọng trong quá trình tự học trực

của HS, từ đó đánh giá được hiệu quả quá trình tự học, qua đó HS mới biết được năng lực tự học của mình đang ở được mức độ nào và quan trọng hơn là HS nhận ra được những tồn tại hạn chế của bản thân, từ đó tìm ra biện pháp khắc

đề ra

trên Thảo luận bài học Đây là cách thu nhận thông tin và phản hồi hữu ích, HS

tổng hợp những thắc mắc thành các vấn đề của lớp để tổ chức thảo luận trong

2.3.1.2 Giai đoạn học giáp mặt

Bước 1: Kiểm tra bài cũ (nếu cần)

GV có thể kiểm tra kiến thức cũ có liên quan đến việc tiếp thu kiến thức

mới

Bước 2: Tổng kết kết quả tự học trực tuyến

của HS thông qua tính năng quản lí tự động của website Từ đó có nhận xét,

- Về kết quả học tập: GV tổng hợp tập trung vào các vấn đề thắc mắc của

mới

23

Bước 3: Tổ chức thảo luận các nội dung, các câu hỏi thắc mắc của HS

Ở giai đoạn học tập trên lớp học giáp mặt, GV đóng vai trò điều khiển, trọng tài,

đưa ra ở giai đoạn tự học trực tuyến

theo hoạt động có thể ghép nhóm theo bàn, theo tổ Các nhóm cùng thảo luận

bày ý kiến của nhóm mình hoặc bổ sung ý kiến cho nhóm bạn

Bước 4: Kết luận, chính xác hoá kiến thức

Sau bước thảo luận, GV tổ chức cho HS kết luận, chính xác hoá kiến thức

- Nếu tất cả các nhóm đều trả lời chính xác nội dung khoa học thì GV kết

- Nếu các nhóm có ý kiến chưa thống nhất về nội dung kiến thức, thì GV

xác hoá kiến thức Như vậy, kiến thức GV chính xác hoá không phải là kiến

học trực tuyến và thảo luận

Bước 5: Vận dụng kiến thức

GV thiết kế các câu hỏi, bài tập hay những tình huống mới để HS vận dụng

vận dụng

Bước 6: GV hướng dẫn cách học bài sau

2.3.2 Ví d ụ sử dụng mô hình dạy học kết hợp để tổ chức dạy học nội dung “Chuyển hóa vật chất và năng lƣợng ở thực vật – Sinh học 11”

2.3.2.1 Ví d ụ 1 Dạy mục: “III Thoát hơi nước ở lá” thuộc chủ đề 1: Trao đổi nước ở thực vật

Mục tiêu: Bố trí được thí nghiệm đơn giản về quá trình thoát hơi nước ở lá

 Giai đoạn 1: Tự học trực tuyến

+ Bước 1: HS nghiên cứu mục tiêu bài học (trên Website học trực tuyến)

24

Hình 2.1 Giao di ện mục tiêu chủ đề 1 Trao đổi nước ở thực vật

+ Bước 2: Tìm kiếm thông tin học tập trên website / internet

Hình 2.2 Giao di ện bài giảng phần Thoát hơi nước ở lá

+ Bước 3: Xử lí thông tin học tập:

Bước 3.1 Định hướng hoạt động học

GV yêu cầu HS: Quan sát thí nghiệm thoát hơi nước ở lá và trả lời các câu

Hình 2.3 Thí nghi ệm thoát hơi nước ở lá

26

Hình 2.4 Các câu h ỏi trắc nghiệm tương tác phần Thoát hơi nước ở lá

Bước 3.2 Tự học (học 1 mình)

HS trả lời đúng thì sẽ đến học slide tiếp theo, nếu HS trả lời sai thì được đề nghị

Bước 3.3 Thảo luận (học bạn)

dung “Thoát hơi nước” còn đang vướng mắc, chưa thông hiểu

Bước 3.4 Tóm tắt kết quả học tập

HS tự viết tóm tắt nội dung kiến thức chiếm lĩnh được phần “Thoát hơi nước ở lá” vào vở của mình

Bước 3.5 Vận dụng, liên hệ thực tế

+ Bước 4: Lập báo cáo kết quả học tập (Bài tập trước khi tới lớp)

27

+ Bước 5 Tự kiểm tra, đánh giá kết quả tự học

HS làm bài kiểm tra trực tuyến Sau khi hoàn thành, kết quả kiểm tra sẽ thể

được của bài làm

 Giai đoạn 2 Học giáp mặt

+ Bước 1: Kiểm tra bài cũ (nếu cần)

+ Bước 2: Tổng kết kết quả tự học trực tuyến

- Về tính chuyên cần: GV tổng kết thời gian tham gia lớp học trực tuyến

khuyến khích động viên hay nhắc nhở kịp thời đối với HS

mới

+ Bước 3: Tổ chức thảo luận các nội dung, các câu hỏi thắc mắc của HS

các nhóm khác nhau Tùy theo hoạt động có thể ghép nhóm theo bàn, theo tổ

đại diện lên trình bày ý kiến của nhóm mình hoặc bổ sung ý kiến cho nhóm bạn

+ Bước 4: Kết luận, chính xác hóa kiến thức

Sau bước thảo luận, GV tổ chức cho HS kết luận, chính xác hoá kiến thức

- Nếu tất cả các nhóm đều trả lời chính xác nội dung khoa học thì GV kết

- Nếu các nhóm có ý kiến chưa thống nhất về nội dung kiến thức, thì GV

xác hoá kiến thức

+ Bước 5: Vận dụng kiến thức

GV chia lớp thành các nhóm hoạt động

- HS được GV khuyến khích đưa ra những tình huống mới để vận dụng

GV giao nhiệm vụ

+ Bước 6: GV hướng dẫn cách học chương sau

28

- Hướng dẫn học bài mới: Hướng dẫn HS nghiên cứu mục Hướng dẫn học

học trực tuyến (Xem chi tiết trong phụ lục)

2.3.2.2 Ví d ụ 2 Dạy mục I Khái quát về các nguyên tố dinh dưỡng khoáng thi ết yếu thuộc chủ đề 2 Trao đổi khoáng và Nito ở thực vật

Ho ạt động: Tìm hiểu Khái quát về nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu

Mục tiêu: Trình bày được khái niệm, phân loại và vai trò của các nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu

Các nguồn cung cấp nguyên tố khoáng cho cây

 Giai đoạn 1: Tự học trực tuyến

+ Bước 1: HS nghiên cứu mục tiêu bài học (trên Website học trực tuyến)

29

Hình 2.5 Giao di ện mục tiêu chủ đề 2 Trao đổi khoáng và Nito ở thực vật

+ Bước 2: Tìm kiếm thông tin học tập trên website / internet

HS vào phần Bài học thuộc chủ đề 2 trên website và tiến hành học mục I

thông tin liên quan đến Các nguyên tố khoáng trong kho tài nguyên trên Website

quy trình GV giới thiệu trên Website học trực tuyến) theo từ khoá GV đã cho để

Hình 2.6 Giao di ện bài giảng phần Khái quát về nguyên tố dinh dưỡng

khoáng thi ết yếu

+ Bước 3: Xử lí thông tin học tập:

Bước 3.1 Định hướng hoạt động học

- Quan sát thí nghiệm: Vai trò của phân bón

30

Hình 2.7 Thí nghi ệm Vai trò của phân bón

31

Hình 2.8 Các câu h ỏi trắc nghiệm tương tác phần Khái quát về nguyên tố

dinh dưỡng khoáng thiết yếu

Bước 3.2 Tự học (học 1 mình)

Bước 3.3 Thảo luận (học bạn)

nội dung “Khái quát về nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu” còn đang vướng mắc, chưa thông hiểu

Bước 3.4 Tóm tắt kết quả học tập

nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu vào vở của mình

Bước 3.5 Vận dụng, liên hệ thực tế

HS tự nêu các ví dụ cụ thể liên hệ và vận dụng sáng tạo

+ Bước 4: Lập báo cáo kết quả học tập (Bài tập trước khi tới lớp)

HS tự vẽ sơ đồ Khái quát về nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu

+ Bước 5 Tự kiểm tra, đánh giá kết quả tự học

HS làm bài kiểm tra trực tuyến Sau khi hoàn thành, kết quả kiểm tra sẽ thể

được của bài làm

 Giai đoạn 2 Học giáp mặt

+ Bước 1: Kiểm tra bài cũ (nếu cần)

+ Bước 2: Tổng kết kết quả tự học trực tuyến

- Về tính chuyên cần: GV tổng kết thời gian tham gia lớp học trực tuyến

khuyến khích động viên hay nhắc nhở kịp thời đối với HS

mới

+ Bước 3: Tổ chức thảo luận các nội dung, các câu hỏi thắc mắc của HS

các nhóm khác nhau Tùy theo hoạt động có thể ghép nhóm theo bàn, theo tổ

32

đại diện lên trình bày ý kiến của nhóm mình hoặc bổ sung ý kiến cho nhóm bạn

+ Bước 4: Kết luận, chính xác hóa kiến thức

Sau bước thảo luận, GV tổ chức cho HS kết luận, chính xác hoá kiến thức

- Nếu tất cả các nhóm đều trả lời chính xác nội dung khoa học thì GV kết

- Nếu các nhóm có ý kiến chƣa thống nhất về nội dung kiến thức, thì GV

xác hoá kiến thức

+ Bước 5: Vận dụng kiến thức

GV chia lớp thành các nhóm hoạt động

dụng

- Các nhóm treo sơ đồ tư duy đã chuẩn bị, thuyết trình phần kiến thức được

- GV nhận xét, đánh giá

+ Bước 6: GV hướng dẫn cách học chương sau

- Hoàn thành sơ đồ tư duy hợp lý vào vở, học bài theo sơ đồ

của HS trên website học trực tuyến để biết được thứ tự các bước khi tham gia

2.3.2.2 Ví d ụ 3 Dạy mục I Khái quát về hô hấp ở thực vật thuộc chủ đề

3 Hô h ấp ở thực vật

Ho ạt động: Tìm hiểu Khái quát về hô hấp ở thực vật

Trình bày được vai trò của hô hấp đối với thực vật

 Giai đoạn 1: Tự học trực tuyến

+ Bước 1: HS nghiên cứu mục tiêu bài học (trên Website học trực tuyến)

33

Hình 2.9 Giao di ện mục tiêu chủ đề 3 Hô hấp ở thực vật

+ Bước 2: Tìm kiếm thông tin học tập trên website/internet

hành học mục I Khái quát về hô hấp ở thực vật Sau đó, HS có thể tìm các

Website học trực tuyến (hình tĩnh; hình động, video hoặc tài liệu) hoặc trên

GV đã cho để mở rộng, nâng cao kiến thức

34

Hình 2.10 Giao di ện bài giảng về Khái quát hô hấp ở thực vật

+ Bước 3: Xử lí thông tin học tập:

Bước 3.1 Định hướng hoạt động học

GV yêu cầu HS:

Hình 2.11 Thí nghi ệm phát hiện hô hấp ở thực vật

HS trả lời chưa đúng thì sẽ được yêu cầu xem lại thí nghiệm để có kết quả làm bài tốt hơn

Bước 3.3 Thảo luận (học bạn)

nội dung khái niệm hô hấp, vai trò hô hấp còn đang vướng mắc, chưa thông

HS tự nêu các ví dụ cụ thể liên hệ và vận dụng sáng tạo

+ Bước 4: Lập báo cáo kết quả học tập (Bài tập trước khi tới lớp)