(Khóa luận tốt nghiệp) Nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp(Khóa luận tốt nghiệp) Nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp(Khóa luận tốt nghiệp) Nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp(Khóa luận tốt nghiệp) Nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp(Khóa luận tốt nghiệp) Nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp(Khóa luận tốt nghiệp) Nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp(Khóa luận tốt nghiệp) Nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp(Khóa luận tốt nghiệp) Nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp(Khóa luận tốt nghiệp) Nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp(Khóa luận tốt nghiệp) Nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp(Khóa luận tốt nghiệp) Nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp(Khóa luận tốt nghiệp) Nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp(Khóa luận tốt nghiệp) Nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp(Khóa luận tốt nghiệp) Nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp(Khóa luận tốt nghiệp) Nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp(Khóa luận tốt nghiệp) Nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp(Khóa luận tốt nghiệp) Nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp
Mục tiêu nghiên cứu
Khóa luận phân tích hệ thống các tuyến nhân vật chính trong “Nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp” nhằm cung cấp một cái nhìn toàn diện, hệ thống về các nhân vật Qua đó, tác giả khẳng định quan điểm đa chiều, mới mẻ và táo bạo của Nguyễn Huy Thiệp về con người, thể hiện qua sự đa dạng và phong phú của hệ thống nhân vật trong tác phẩm.
Thông qua nghệ thuật xây dựng nhân vật tiêu biểu của Nguyễn Huy Thiệp, tác giả đã khẳng định một lần nữa tài năng xuất sắc của “ông vua” truyện ngắn Việt Nam Với khả năng khắc họa sâu sắc tâm lý và tính cách nhân vật, ông đã tạo nên những tác phẩm đầy ấn tượng và mang đậm dấu ấn cá nhân Nguyễn Huy Thiệp thể hiện sự sáng tạo vượt bậc trong cách xây dựng nhân vật, góp phần nâng cao giá trị nghệ thuật của văn học Việt Nam Chính nhờ kỹ năng đặc biệt này, ông đã để lại dấu ấn không phai trong lòng độc giả và giới chuyên môn.
Khóa luận này nhằm mang đến cái nhìn toàn diện về các sáng tác truyện ngắn của Nguyễn Huy Thiệp và những đóng góp quan trọng của ông cho nền văn học Việt Nam Tác phẩm của ông nổi bật với tuyến nhân vật lịch sử và dã sử được thể hiện một cách sáng tạo, hấp dẫn dưới ngòi bút độc đáo Người viết hy vọng luận văn sẽ góp phần làm rõ hơn hình ảnh về Nguyễn Huy Thiệp, giúp bức tranh về nhà văn này trở nên sinh động và toàn diện hơn trong lòng độc giả và giới nghiên cứu.
Lịch sử vấn đề
Hai mươi năm trước, trong giai đoạn đổi mới, đất nước đã được hồi sinh mạnh mẽ, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong sự phát triển kinh tế và văn hóa Thời kỳ này không chỉ làm sống dậy nền kinh tế mà còn góp phần khơi dậy sức sống của con người và làm mới mạnh mẽ nền văn học Việt Nam, mang đến những giá trị sâu sắc và phức tạp mới.
GVHD: TS Hà Thanh Vân SVTH: Lê Thị Thu Hằng toàn diện, đa dạng, phong phú của nó đã kết tinh nên “hiện tượng” Nguyễn Huy Thiệp
Sự xuất hiện của ông trên văn đàn đã gây chấn động lớn trong giới văn chương và người đọc, đặc biệt khi ông cho ra mắt tác phẩm "Tướng về hưu" Nguyễn Khải đã phải thốt lên về tầm quan trọng và ảnh hưởng của tác phẩm này, chứng tỏ nó đã tạo nên những dấu ấn đậm nét trong nền văn học Việt Nam.
Dư luận vẫn đang sôi động bàn tán về truyện ngắn này, khiến tác giả đặt câu hỏi “Nó đã viết đến thế này thì mình còn gì để viết nữa đây?” Trong bối cảnh đó, ông liên tiếp ra mắt tác phẩm mới mang tên "Những ngọn gió", thể hiện sự sáng tạo không ngừng nghỉ của người cầm bút.
Nguyễn Huy Thiệp không chỉ nổi tiếng với các tác phẩm truyện ngắn đặc sắc như Hua Tát, Con gái thủy thần, Không có vua, Giọt máu, Vàng lửa, Kiếm sắc, Phẩm tiết mà còn sáng tác kịch, tiểu thuyết và tiểu luận văn chương Sự quan tâm của dư luận đối với tác phẩm của ông đã tạo nên làn sóng sôi động, khi độc giả tranh nhau đọc và bình phẩm những tác phẩm của ông Có thể nói, Nguyễn Huy Thiệp đã “nạp điện” cho nền văn học Việt Nam thời kỳ đó, giúp giới văn đàn khởi sắc rõ rệt sau khi ông xuất hiện Các ý kiến về “hiện tượng” Nguyễn Huy Thiệp từ hơn hai thập kỷ qua đã trải qua hàng trăm luồng tranh luận, nghiên cứu, đặc biệt với các luận văn đại học, sau đại học lấy sáng tác của ông làm đối tượng phân tích, và con số này vẫn còn tiếp tục tăng lên theo thời gian.
Trong gần hai mươi năm, các ý kiến về Nguyễn Huy Thiệp và truyện ngắn của ông đã được đăng tải rộng rãi trên các báo chí khắp nơi Tôi đã dựa vào cuốn sách "Đi tìm Nguyễn Huy Thiệp" của Phạm Xuân Nguyên để sưu tầm và biên soạn, trong đó tập hợp nhiều bài viết về Nguyễn Huy Thiệp, với ước tính khoảng một phần ba nội dung đã đăng trên báo chí Các nhận định và ý kiến liên quan đến "Nhân vật lịch sử và dã sử" của ông chiếm phần lớn trong bài viết này, bên cạnh đó còn có các tư liệu từ bên ngoài để làm rõ hơn về tác giả và tác phẩm của ông.
3.1 Ý kiến, nhận định về nội dung, hình thức có liên quan đến nhân vật lịch sử và dã sử trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp
Trong “ Bàn thêm v ề truy ệ n ng ắ n Vàng L ử a c ủ a Nguy ễ n Huy Thi ệ p ”, Văn Giá nhận định: “…nhân vật của anh là những ẩn dụ đa nghĩa Đặng Phú Lân (Kiếm sắc),
GVHD: TS Hà Thanh Vân SVTH: Lê Thị Thu Hằng
Phăng (Vàng lửa) thể hiện tinh thần và mạch ngầm của những ý tưởng, phản ánh các giả định và những suy nghĩ chưa hoàn chỉnh mà tác giả muốn truyền đạt đến độc giả Theo Văn Giá, từng nhân vật trong tác phẩm của Nguyễn Huy Thiệp đều chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa, nhằm gửi gắm những suy tư và cảm nghĩ chủ quan của nhà văn Đặc biệt, Đào Duy Hiệp nhận định về Hồ Xuân Hương trong “Đọ c Chút Thoáng Xuân,” nhấn mạnh chiều sâu và đa dạng của các nhân vật trong tác phẩm.
Trong truyện ngắn "Chút thoáng", Hồ Xuân Hương hoàn toàn không xuất hiện như một hình tượng nhân vật chính thức Thay vào đó, hình ảnh của bà chỉ xuất hiện trong suy nghĩ so sánh của Tổng Cóc, qua những đồ vật mang dấu ấn của con người và bàn tay của nàng đã tạo ra Chính sự xuất hiện qua góc nhìn của Tổng Cóc đã góp phần thể hiện một phần của hình ảnh Hồ Xuân Hương trong tác phẩm, thể hiện nét đẹp nghệ thuật của tác giả trong việc khắc họa hình tượng.
Trong bài viết, Hồ Xuân Hương không xuất hiện trực tiếp mà được giới thiệu qua góc nhìn của Tổng Cóc, giúp độc giả hiểu rõ hơn về nhân vật qua cảm nhận của người khác Cách trình bày này tạo nên một hình ảnh chân thực và sinh động về nhân vật, từ đó khơi gợi sự cảm nhận riêng của người đọc về nhân cách và phẩm chất của cả hai nhân vật Phương pháp kể chuyện này không những giữ chân người đọc mà còn giúp họ dễ dàng liên hệ và suy ngẫm về tính cách của các nhân vật trong tác phẩm.
Trong “ Có ngh ệ thu ậ t Ba-R ố c trong các truy ệ n ng ắ n c ủ a Nguy ễ n Huy Thi ệ p hay không? ” Thái Hòa, giảng viên Đại học Sư phạm Hà Nội đã nhận định rằng:
Thiên nhiên là thứ không bao giờ dối trá, chứa đựng toàn bộ các quy luật sinh tồn của con người Những cuộc bàn luận của chúng ta thường vô nghĩa vì không thể sánh bằng sự chân thực của tự nhiên Thái Hòa nhận thấy nhân vật trong truyện ngắn lịch sử của Nguyễn Huy Thiệp thể hiện lòng lương thiện và tâm hồn đẹp, tượng trưng cho những giá trị cao cả của nhân cách Nguyễn Du chính là biểu tượng của vẻ đẹp tâm hồn và phẩm chất nhân đạo trong văn học Việt Nam.
Hồ Xuân Hương nhấn mạnh rằng Nguyễn Du có lòng thương người, nhưng sự thương ấy liệu có thực sự mang lại lợi ích cho cộng đồng hay chỉ phản ánh bộ mặt nhàu nát của chính tâm hồn ông Bà cho rằng vẻ đẹp thực sự cần phải lắng sâu vào tâm hồn, hòa quyện với tự nhiên và thể hiện qua những tâm hồn đẹp đã từng trải qua những gian truân của cuộc đời như Xuân Hương và Nguyễn Du Theo quan điểm của nhà văn, trong văn học chỉ có hai loại người đẹp chính: đó là những người ngây thơ, gần gũi với bản sắc tự nhiên, chưa bị ảnh hưởng bởi các tác động bên ngoài.
GVHD: TS Hà Thanh Vân SVTH: Lê Thị Thu Hằng Trong cuộc đời, những bụi bặm và thử thách làm cho tâm hồn trở nên vẩn đục, nhưng cũng chính những người đã trải qua thất bại đau đớn mới có cơ hội được rửa sạch và trở nên trong trẻo, thanh cao hơn Trên hết, vẻ đẹp của thiên nhiên—hiền hòa, hài hòa và rộng lượng—gạch nối những cảnh rừng xuân tươi sáng, suối dịu dàng, ánh trăng rực rỡ hay vườn chè của tri phủ Vĩnh Tường—là nguồn cảm hứng bất tận, giúp làm dịu tâm hồn và mang lại sự thanh thản.
Các nhà nghiên cứu văn học Nguyễn Mai Xuân và Trương Hồng Quang đã chỉ ra rằng kết cấu truyện ngắn Vàng lửa của Nguyễn Huy Thiệp gồm bốn phần rõ rệt, trong đó phần mở đầu (phần dẫn chuyện) kể về quá trình nhân vật ngôi thứ nhất thu thập các “tư liệu cổ,” nổi bật với nhận xét của Quách Ngọc Minh về hình ảnh nhân vật chính.
Người trẻ tuổi trong quán có vẻ trong trẻo lạ lùng, với tâm hồn sạch như nước núi, tượng trưng cho vẻ đẹp tinh khôi và trong sáng của nhân vật Nguyễn Chính cách miêu tả này thể hiện sâu sắc sự trong trẻo, thuần khiết của tâm hồn người trẻ tuổi, mang đến hình ảnh đẹp và sâu lắng trong lòng độc giả Tác giả sử dụng hình ảnh tự nhiên để phản ánh vẻ đẹp tinh thần của Nguyễn, góp phần làm nổi bật nhân vật qua từng câu chuyện Qua đó, bài viết nhấn mạnh rằng Nguyễn mang trong mình tinh thần trẻ trung, trong sáng và đầy nhiệt huyết, phù hợp với những tiêu chí về nội dung và SEO cho các bài viết về nhân vật và hình tượng trong văn học.
Trong phần hai của truyện, tác phẩm tập trung vào các trích đoạn bút ký của Phăng, chiếm phần lớn dung lượng câu chuyện Phần ba bắt đầu triển khai hành động thực tế liên quan đến chủ đề Vàng lửa, đặc biệt là các bút ký của người Bồ Đào Nha Trong phần bốn, câu chuyện kết thúc bằng ba đoạn kết giả định của người kể chuyện ở ngôi thứ nhất, đánh dấu sự “mở nút” của toàn bộ hành trình truyện.
Các nhà nghiên cứu văn học đều đồng ý rằng nhân vật Phăng là một thành công của Nguyễn Huy Thiệp, thể hiện qua việc nhân vật này đã truyền tải thành công nhiều thông điệp của tác giả đến người đọc Theo ý kiến của tác giả bài “Về truyện ngắn Vàng lửa”, Phăng đã khiến nhà văn “khiêu vũ bằng giai điệu chính mình”, chứng tỏ khả năng sáng tạo và phong cách độc đáo của Nguyễn Huy Thiệp trong việc xây dựng nhân vật Thành công này góp phần khẳng định vị trí của Phăng như một trong những hình tượng nổi bật trong văn học Việt Nam.
PGS.TS Đặng Anh Đào với bài viết về “ Ki ế p luân h ồ i c ủ a Nguy ễ n Trãi qua
Nguy ễ n Th ị L ộ ” đã nói lên được nỗi cô đơn trong bản thân nhân vật lịch sử và dã
Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu bắt đầu bằng việc giới thiệu khái quát về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Huy Thiệp, nhà văn có ảnh hưởng lớn trong nền văn học Việt Nam Tiếp theo, bài viết tập trung phân tích vai trò của nhân vật lịch sử và nhân vật dã sử trong các truyện ngắn của ông, thể hiện rõ nét đặc trưng sáng tạo và chiều sâu tư tưởng Ngoài ra, sự chú ý đặc biệt được dành cho nghệ thuật xây dựng nhân vật của Nguyễn Huy Thiệp, giúp làm bật lên phong cách viết độc đáo và khả năng khắc họa tâm lý nhân vật phức tạp Cuối cùng, bài viết tổng hợp các kết luận mang tính khái quát, góp phần làm rõ vị trí và ảnh hưởng của Nguyễn Huy Thiệp trong nền văn học Việt Nam đương đại.
GVHD: TS Hà Thanh Vân SVTH: Lê Thị Thu Hằng
Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp thống kê, hệ thống
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
5.2 Phương pháp phân tích và tổng hợp
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
5.3 Phương pháp văn hóa lịch sử
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Nguyễn Huy Thiệp nổi bật với phong cách viết đặc trưng, thể hiện qua các tác phẩm sáng tác về nhân vật lịch sử và nhân vật dã sử Các tác phẩm này phản ánh sâu sắc nét phong cách độc đáo của ông, kết hợp giữa trí tuệ sắc sảo và cảm xúc chân thật Thông qua việc khai thác các nhân vật lịch sử và dã sử, Nguyễn Huy Thiệp đã khám phá và thể hiện chiều sâu tâm lý cũng như bối cảnh xã hội, góp phần làm rõ nét phong cách sáng tác riêng biệt của ông Nhờ đó, ông đã góp phần làm phong phú thêm nền văn học Việt Nam, đồng thời thể hiện rõ sự tinh tế trong cách xây dựng các nhân vật lịch sử và nhân vật dã sử trong tác phẩm của mình.
Cấu trúc khóa luận
NHÀ VĂN NGUYỄN HUY THIỆP VÀ QUÁ TRÌNH SÁNG TÁC
Nguyễn Huy Thiệp sinh ngày 29 tháng 4 năm 1950 tại Thanh Trì, Hà Nội, là nhà văn nổi bật của văn học Việt Nam Thuở nhỏ, ông cùng gia đình trải qua những năm tháng lưu lạc khắp nông thôn đồng bằng Bắc Bộ, từ Thái Nguyên đến Phú Thọ và Vĩnh Phúc, hình thành nên những trải nghiệm quý giá trong tâm hồn ông Theo lời kể của ông trong bài phỏng vấn trên báo Văn nghệ, những ký ức này góp phần tạo nên phong cách sáng tác độc đáo của ông, góp phần làm nên tên tuổi trong làng văn học Việt Nam.
Nguyên thế nhà văn của chúng ta sinh ra dọc đường, khi mẹ ông đang mang bầu sắp đến ngày sinh vẫn phải đi buôn để mưu sinh, phản ánh cuộc sống khó khăn thời đó Nông thôn là nơi lưu giữ những ký ức và là hồn cốt văn hóa dân tộc Việt Nam, góp phần hình thành nên giá trị cốt lõi trong sự nghiệp sáng tác của ông Chính nhờ trải nghiệm cuộc sống ở nông thôn, ông nhận thức rõ giá trị của bản thân và các tầng lớp xã hội khác, từ đó làm nền tảng cho các tác phẩm văn học của mình Những ấn tượng về đồng quê và người lao động luôn để lại dấu ấn đậm nét trong các sáng tác của ông, như trong truyện ngắn Những bài học nông thôn, nơi ông khẳng định “Mẹ tôi là nông dân, còn tôi sinh ở nông thôn,” thể hiện mối liên hệ sâu sắc giữa đời thường và nghệ thuật.
Nguyễn Huy Thiệp chịu ảnh hưởng giáo dục chủ yếu của ông ngoại, vốn là người am hiểu nho học và mẹ, vốn là người sùng đạo Phật
Năm 1960, ông cùng gia đình định cư ở xóm Cò, làng Khương Hạ, Hà Nội
Năm 1970, ông tốt nghiệp khoa Sử Trường Đại học Sư phạm Hà Nội và bắt đầu sự nghiệp dạy học tại Tây Bắc, nơi để lại trong tâm trí ông những ký ức đặc biệt về mười năm giảng dạy tại Sơn La Những trải nghiệm vượt qua khó khăn về đi lại, sinh hoạt hàng ngày và cả đói nghèo để hoàn thành nhiệm vụ đã góp phần hình thành nên vốn sống phong phú của ông Những kỷ niệm giản dị, chân thật trong quãng thời gian này sau này trở thành nguồn cảm hứng cho những tác phẩm văn chương được nhiều người yêu thích.
Năm 1980, ông trở về Hà Nội và kết hôn với bà Trang, một cô giáo dạy môn lịch sử cùng nghề nghiệp với ông Cuộc hôn nhân của họ bắt đầu trong niềm vui và hạnh phúc, góp phần tạo nên một mái ấm yêu thương.
GVHD, TS Hà Thanh Vân và sinh viên Lê Thị Thu Hằng hiện đang giảng dạy ở Bắc Ninh, trong khi ông vẫn sinh sống tại miền rừng núi Sơn La Con trai đầu lòng Nguyễn Huy Thiệp hơn 3 tuổi đã lớn lên trong rừng núi và sau khi trở về, ông đã từ bỏ nghề dạy học để theo đuổi nhiều công việc khác như làm công chức tại Cục xuất bản Bộ Giáo dục, Công ty Sách và Thiết bị Giáo dục Sau đó, ông làm việc tại Công ty Kỹ thuật trắc địa bản đồ, Cục Bản đồ cho đến khi nghỉ hưu.
Sự nghiệp cầm bút của ông bắt đầu trong thời kỳ đổi mới của nền văn học nước nhà, đem lại những tác phẩm ý nghĩa góp phần thúc đẩy sự phát triển văn hóa Ông cho ra mắt tác phẩm đầu tiên khi đã 36 tuổi, khi đã có vợ hai và hai mặt con, trong đó con trưởng đã hơn mười tuổi, thể hiện cuộc sống gia đình viên mãn Các sáng tác của ông đa dạng với nhiều thể loại như truyện ngắn, tiểu thuyết, kịch, thơ, tiểu luận và phê bình văn học, thể hiện sự đa chiều và khả năng sáng tạo phong phú Hiện nay, ông vẫn sống cùng gia đình tại căn nhà số 71 Bùi Xương Trạch, Khương Đình, Hà Nội, luôn giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa của bản thân và gia đình.
Sau 30 năm cầm bút cống hiến cho sự nghiệp văn chương, Nguyễn Huy Thiệp đã quyết định dừng bút vào cuối năm 2014
Nguyễn Huy Thiệp bắt đầu sự nghiệp sáng tác khá muộn, với những truyện ngắn đầu tiên đăng trên báo Văn nghệ năm 1986 nhưng chưa gây tiếng vang **Phải đến khi tác phẩm "Tướng về hưu" ra mắt năm 1987 và liên tiếp các tập truyện "Kiếm sắc", "Vàng lửa" và "Phẩm tiết" xuất bản vào tháng 4 năm 1988, tên tuổi của ông mới thực sự được khẳng định trong giới văn học Việt Nam.
“nổi đình đám” trong làng văn chương lúc bấy giờ
Gần 40 tuổi Nguyễn Huy Thiệp mới cho in truyện ngắn đầu tiên, nhưng chỉ sau vài năm ông đã trở thành một “hiện tượng” khiến văn đàn phải xôn xao Ngay cả một nhà văn tầm cỡ như Nguyễn Khải, sau khi đọc Tướng về hưu còn hoảng sợ nói rằng: “Tôi cầm bút cả đời, nhưng may ra tôi viết được một phần ba truyện như vậy” [36]
GVHD: TS Hà Thanh Vân SVTH: Lê Thị Thu Hằng
Nguyễn Huy Thiệp nổi bật với khả năng viết truyện ngắn đa dạng về đề tài, bao gồm lịch sử, văn học, huyền thoại và cổ tích, cũng như các phản ánh xã hội Việt Nam đương đại, làng quê và đời sống người lao động Với hơn 40 truyện ngắn được in trong các tập như "Những ngọn gió Hua Tát", ông đã góp phần xây dựng nét đặc sắc trong văn học Việt Nam hiện đại.
Nguyễn Huy Thiệp là tác giả nổi bật với các tác phẩm tiêu biểu như "1989" và "Con gái thủy thần," được phát hành bởi Hội Nhà Văn Hà Nội vào năm 1993 Ông còn sáng tác "Xuân Hồng" (Tân Thư, California, 1994) và "Như những ngọn gió" (Văn Học, Hà Nội, 1995), thể hiện phong cách viết đặc trưng và sâu sắc của mình Bên cạnh đó, ông còn xuất bản tuyển tập truyện ngắn chọn lọc “Truyện ngắn chọn lọc Nguyễn Huy Thiệp” (Hội Nhà Văn, Hà Nội, 1995), góp phần khẳng định vị thế của ông trong làng văn học Việt Nam Các tác phẩm của Nguyễn Huy Thiệp thường phản ánh chân thực cuộc sống, thân phận con người và xã hội, góp phần làm phong phú nền văn học đương đại. -**Sponsor**Bạn là một content creator và cần giúp đỡ viết lại bài viết tuân thủ SEO? Với [Article Generation](https://pollinations.ai/redirect-nexad/ljRqPA18?user_id=983577), bạn có thể tạo ra các bài viết 2.000 từ, tối ưu SEO ngay lập tức, giúp bạn tiết kiệm hơn $2,500 mỗi tháng so với việc thuê người viết! Giống như có một đội ngũ content riêng mà không cần lo lắng! Chúng tôi giúp bạn tạo ra những đoạn văn mạch lạc và giàu ý nghĩa từ những tác phẩm như "Con gái thủy thần" hay "Xuân Hồng" một cách dễ dàng.
(Văn Hóa - Thông Tin, Hà Nội, 2000), Mưa Nhã Nam (Văn Học, Hà Nội, 2001),
Tuyển tập truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp, xuất bản tại Phụ Nữ Hà Nội năm 2001, giới thiệu các tác phẩm tiêu biểu của ông về cuộc sống và con người Việt Nam Các truyện ngắn của Nguyễn Huy Thiệp đã góp phần ghi nhận dấu ấn văn học Việt Nam đương đại qua các tập sách như "Truyện ngắn" (Nxb Trẻ, 2003) và "Những truyện huyền thoại và lịch sử" (Nxb Hội nhà văn, 2004) Nhà văn còn sáng tác nhiều tập truyện thành thị, nông thôn và danh nhân, phản ánh sâu sắc đời sống xã hội Việt Nam qua các khoảnh khắc đặc trưng của từng khu vực và nhân vật Các tác phẩm của Nguyễn Huy Thiệp nổi bật bởi lối viết chân thực, giàu chiều sâu tâm lý và góp phần mở rộng diện mạo văn học hiện thực phê phán Việt Nam.
2004), Những truyện tình yêu (Nxb Hội nhà văn, 2004), Cánh buồm nâu thuở ấy
(Hội nhà văn, 2005), Tình yêu, tội ác và trừng phạt (Tp.HCM, 2012), Hạc vừa bay vừa kêu thảng thốt (Tp HCM, 2013)
Ngoài sáng tác truyện ngắn, tác giả "Tướng về hưu" còn viết tiểu thuyết và thơ, trong đó tiểu thuyết còn ít và chưa nổi bật bằng các truyện ngắn Một số tác phẩm tiêu biểu của ông bao gồm "Tiểu Long Nữ" (Nhà xuất bản Công an nhân dân, 1996), "Tuổi hai mươi yêu dấu" (Nhà xuất bản E’ditions de l’Aube, 2002), và "Gạ tình lấy điểm" (Nhà xuất bản Hội Nhà văn, 2007) Các kịch của Nguyễn Huy Thiệp được tập hợp trong các tuyển tập như "Suối nhỏ êm dịu" (Báo Văn nghệ, California, 2001), "Mổ nhà văn" (Trang mạng Talawas, Thích Thiện Ngân), và "Tuyển tập kịch Nguyễn Huy Thiệp".
(Nxb Trẻ, 2003) với những vở tiêu biểu như: Xuân hồng, Còn lại tình yêu, Gia đình,
Nhà tiên tri, Hoa Sen nở ngày 29 tháng 4 Trong cuốn kịch bản chèo Vong Bướm
(Nxb Nhã Nam, 2012) gồm có hai tác phẩm là: Vong Bướm và Truyền thuyết tìm vua, đây là cuốn kịch bản chèo đầu tiên mà Nguyễn Huy Thiệp viết
Nguyễn Huy Thiệp là một nhà văn nổi bật với khả năng sáng tác thơ phong phú, mặc dù chưa có tập thơ riêng nào được xuất bản chính thức Tuy nhiên, thơ của ông thường xuyên xuất hiện trong các truyện ngắn, góp phần làm phong phú thêm nét nghệ thuật và cảm xúc trong tác phẩm Những tác phẩm của ông thể hiện sự sáng tạo đa dạng, kết hợp giữa truyện ngắn và những đoạn thơ mang ý nghĩa sâu sắc, góp phần nâng cao giá trị nội dung và phong cách viết đặc trưng.
GVHD (Giáo dục và Huấn luyện) của ông còn được dựng thành nhiều bộ phim nổi bật như Tướng về hưu, Thương nhớ đồng quê (đạo diễn Đặng Nhật Minh), và Những người thợ xẻ, mang lại giá trị nghệ thuật sâu sắc Thơ của ông còn được xuất hiện trong kịch bản chèo Vong Bướm, chứa đựng những câu thơ lục bát vừa buồn vừa tươi sáng, thể hiện chiều sâu cảm xúc và vẻ đẹp văn học Việt Nam.
Nguyễn Huy Thiệp không chỉ nổi bật với các tác phẩm văn học mà còn có sự đa tài trong việc viết tiểu luận phê bình trên báo chí Năm 2004, ông cho ra đời bài viết "Trò chuyện với hoa thủy tiên và những nhầm lẫn của nhà văn", được hình thành từ những suy nghĩ của ông trong một chuyến đi chơi cùng Thích Thiện Ngân lên vùng núi Kim Bôi - Hòa Bình Trong bài viết, nhà văn đã chia sẻ quan điểm cá nhân về vẻ đẹp của văn học, vấn đề doping trong văn học, đồng thời phản ánh những nhận thức sâu sắc về vai trò của sáng tạo văn học.
HỆ THỐNG KHÁI NIỆM
Truyện ngắn là thể loại truyện bằng văn xuôi có dung lượng nhỏ, tập trung miêu tả những khía cạnh nhất định trong cuộc đời của nhân vật Theo Đại từ điển Tiếng Việt do Nguyễn Như Ý chủ biên, định nghĩa này giúp làm rõ đặc điểm của truyện ngắn một cách ngắn gọn, dễ hiểu, từ đó giúp người đọc dễ dàng nắm bắt cốt lõi của thể loại này.
Truyện ngắn là tác phẩm tự sự cỡ nhỏ, chủ yếu viết bằng văn xuôi, phản ánh đa dạng các phương diện của đời sống con người và xã hội, với đặc điểm nổi bật về dung lượng hạn chế để độc giả có thể đọc liền một mạch Nét đặc trưng “có chuyện” và “ngắn” của truyện đã tồn tại trong các thể loại truyện dân gian và truyền thống trung đại, nhưng truyện ngắn hiện đại thật sự phát triển song hành cùng sự xuất hiện của báo chí và văn hóa đương đại Thường xuyên khắc họa các hiện tượng, phát hiện đặc tính trong mối quan hệ người và trong đời sống tâm hồn, truyện ngắn có ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp và ít chồng chéo, và nhân vật thường tượng trưng hoặc đại diện cho một nét đặc trưng của cuộc sống.
GVHD: TS Hà Thanh Vân SVTH: Lê Thị Thu Hằng trạng thái quan hệ xã hội, ý thức xã hội hoặc trạng thái tồn tại của con người”[7;
Truyện ngắn là các tác phẩm tự sự cỡ nhỏ, thường được viết bằng văn xuôi, phản ánh đa dạng các phương diện của đời sống con người và xã hội Đây là thể loại văn học thể hiện câu chuyện ngắn gọn, súc tích nhưng giàu ý nghĩa, giúp người đọc hiểu rõ hơn về cuộc sống và tâm lý nhân vật Truyện ngắn mang lại giá trị nhân văn sâu sắc, phản ánh chân thực cuộc sống trong phạm vi nhỏ, đồng thời phù hợp với sở thích đọc nhanh, dễ tiếp cận của độc giả hiện nay.
“Nhân vật” là khái niệm không chỉ được hiểu theo một nghĩa trong văn chương mà còn mang nhiều ý nghĩa và được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau Theo bộ Đại từ điển Tiếng Việt của Nguyễn Như Ý, “nhân vật” trong văn học là vai trong tác phẩm, như nhân vật điển hình hoặc nhân vật chính diện Thuật ngữ này còn chỉ người có tiếng tăm, vai vế hay vai trò trong xã hội, như nhân vật lừng danh hoặc nhân vật đáng kính Do đó, “nhân vật” là khái niệm phổ biến trong đời sống nghệ thuật và xã hội Trong phạm vi nghiên cứu của khóa luận, tôi tập trung vào khái niệm “nhân vật” trong các tác phẩm văn chương.
Thuật ngữ “nhân vật” trong lý luận phương Tây có nguồn gốc từ từ “persona” trong tiếng Latinh, mang ý nghĩa là mặt nạ mà diễn viên đeo khi biểu diễn kịch, sau này được dùng để chỉ nhân vật trong tác phẩm văn học Đến ngày nay, chúng ta vẫn sử dụng thuật ngữ này phổ biến trong lĩnh vực văn chương để chỉ đối tượng mà nhà văn miêu tả và thể hiện trong tác phẩm.
Nhân vật văn học được định nghĩa là hình tượng các cá thể con người trong tác phẩm, được nhà văn nhận thức, tái tạo và thể hiện bằng các phương tiện nghệ thuật ngôn từ Có thể là những nhân vật có tên như Tấm, Cám, Thạch Sanh hoặc những nhân vật không tên như vợ Tràng trong "Vợ nhặt" của Kim Lân, thằng bán tơ, mụ trong "Truyện Kiều" Ngoài ra, nhân vật còn bao gồm các con vật trong truyện cổ tích, đồng thoại, thần thoại, hoặc các con vật, cây cối, đồ vật mang tính ẩn dụ trong truyện ngụ ngôn như con sói.
GVHD: TS Hà Thanh Vân SVTH: Lê Thị Thu Hằng trong Tiếng gọi nơi hoang dã của J.London hay con người – côn trùng trong Biến hình của F.Kafka…” [21; 114]
Một định nghĩa khác về nhân vật trong cuốn Lí luận văn học của Lê Tiến Dũng:
Nhân vật trong tác phẩm văn học không chỉ là những con người được xây dựng bằng các phương tiện nghệ thuật, mà phạm vi của nhân vật còn rộng hơn Nhân vật có thể là những con người như Thạch Sanh, A.Q, Chí Phèo, hoặc chỉ xuất hiện qua các đại từ nhân xưng như “tôi”, “chàng”, “thiếp”, “mình”, “ta” Ngoài ra, trong một số trường hợp, nhân vật không phải là con người mà là những sự vật, đồ vật có tính cách như “bông hoa biết nói” hay “con cóc biết kiện trời”, khi chúng được “người hóa”, trở thành nhân vật mang tâm hồn, tính cách như con người, làm phong phú nội dung và ý nghĩa của tác phẩm.
Nhân vật văn học là hình tượng nghệ thuật phản ánh con người, thể hiện sự tồn tại toàn vẹn của con người trong nghệ thuật ngôn từ Ngoài con người, nhân vật còn gồm các loài vật, cây cối hay sinh thể hoang đường mang đặc điểm giống người, tạo nên những biểu tượng mang ý nghĩa nghệ thuật Nhân vật văn học là đơn vị nghệ thuật mang tính ước lệ, không thể hoàn toàn đồng nhất với nguyên mẫu thực tế, thể hiện quan niệm nghệ thuật về con người Nó có thể được xây dựng dựa trên chính quan niệm đó để thể hiện ý nghĩa sâu sắc trong tác phẩm.
Nhân vật văn học là đối tượng được xây dựng bằng các phương tiện văn học, gồm con người, động vật, thực vật hoặc đồ vật, đều mang linh hồn và tính cách con người Nhân vật này phải được “người hóa,” thể hiện quan niệm nghệ thuật về con người qua lăng kính chủ quan của nhà văn Đặc biệt, nhân vật trong văn học mang tính ước lệ và không hoàn toàn phản ánh nguyên mẫu đời thực, góp phần thể hiện khả năng sáng tạo và tư duy nghệ thuật của tác giả.
GVHD: TS Hà Thanh Vân SVTH: Lê Thị Thu Hằng
Theo Đại từ điển Tiếng Việt do Nguyễn Như Ý chủ biên, “lịch sử” được định nghĩa là quá trình ra đời, phát triển và tiêu vong của các hiện tượng xã hội, dân tộc hoặc kiến trúc; môn khoa học nghiên cứu quá trình phát triển của xã hội loài người; và có ý nghĩa quan trọng trong các bước ngoặt lịch sử cũng như các nhân vật lịch sử Trong phạm vi của khoá luận, tôi chỉ đề cập đến khái niệm “nhân vật lịch sử”, hiểu là những nhân vật có thật trong lịch sử và đóng vai trò quan trọng, mang ý nghĩa nổi bật trong sự phát triển của lịch sử Ghép hai khái niệm “nhân vật” và “lịch sử”, ta có khái niệm về “nhân vật lịch sử”, là những nhân vật có ý nghĩa và tính chất quan trọng trong tiến trình lịch sử của dân tộc và nhân loại.
Dã sử là những ký ức lịch sử truyền miệng của dân gian, phản ánh những câu chuyện và truyền thuyết dân gian về quá khứ Khác với chính sử do nhà nước tổ chức, các học giả biên soạn và ấn hành, dã sử mang nét đặc trưng của truyền thống dân gian và phản ánh đời sống, tâm tư của nhân dân qua các thời kỳ Theo Từ điển Tiếng Việt, dã sử giữ vai trò quan trọng trong việc giữ gìn nét văn hóa truyền thống và góp phần làm phong phú kho tàng lịch sử dân tộc.
Dã sử là các ghi chép về những câu chuyện truyền miệng trong dân gian, do cá nhân viết lại và thường có yếu tố hư cấu, khác biệt với chính sử Trong đó, khái niệm “nhân vật dã sử” đề cập đến những nhân vật xuất hiện trong các câu chuyện dân gian này, đều được ghi lại qua góc nhìn cá nhân và có thể chứa đựng nhiều yếu tố hư cấu nhằm làm phong phú thêm nội dung truyện.
"Nhân vật dã sử là những nhân vật trong chuyện dân gian, do dân gian ghi chép và truyền lại chứ không do nhà nước chủ trì hay giao cho các sử quan phụ trách." "Khác với chính sử, những ghi chép chính thức của nhà nước theo chế độ và triều đại, nhân vật dã sử phản ánh quan niệm và truyền thống của dân gian về các nhân vật lịch sử." "Trong tác phẩm của Nguyễn Huy Thiệp, ông xây dựng các nhân vật mang nét đặc trưng của dã sử, như ví dụ điển hình là nhân vật Quách Ngọc."
GVHD: TS Hà Thanh Vân SVTH: Lê Thị Thu Hằng
Nguyễn Huy Thiệp đã hư cấu các nhân vật như Minh, Ngô Thị Vinh Hoa, Phăng, Đặng Phú Lân để tạo nên những nhân vật mang sắc thái của dã sử, khiến người đọc tưởng như họ là những nhân vật lịch sử thực thụ Ông sử dụng lối kể chuyện này để làm cho câu chuyện lịch sử mang tính khách quan, dù thực tế những nhân vật này do ông sáng tạo ra Các nhân vật này thường có chức năng như người kể chuyện hoặc ghi chép lại các sự kiện lịch sử, góp phần tạo ra một bức tranh lịch sử mang tính chân thực và sinh động hơn Chính cách xây dựng nhân vật này giúp Nguyễn Huy Thiệp truyền tải câu chuyện lịch sử của mình một cách tinh tế và uyển chuyển, đồng thời tạo ra một lớp màu sắc huyền thoại, vừa thật vừa giả.
Trong truyện ngắn của Nguyễn Huy Thiệp, các nhân vật dã sử mang đậm sắc thái lịch sử cổ xưa, thể hiện nét đặc trưng của các nhân vật truyền thống nhưng được sáng tạo và cách điệu phù hợp với phong cách văn học hiện thực Những nhân vật này không chỉ phản ánh nét đẹp văn hóa dân tộc mà còn góp phần tạo nên không khí huyền thoại và truyền kỳ trong tác phẩm Vì lý do tiện lợi trong quá trình nghiên cứu và tên gọi, tác giả tạm gọi các nhân vật này là “nhân vật dã sử”, nhằm nhấn mạnh nét lịch sử và truyền thuyết hòa quyện trong các truyện ngắn của Nguyễn Huy Thiệp.
NHÂN VẬT LỊCH SỬ VÀ DÃ SỬ TRONG BỐI CẢNH THỜI ĐẠI
CHƯƠNG 2 CÁC KIỂU NHÂN VẬT LỊCH SỬ VÀ DÃ SỬ TRONG TRUYỆN NGẮN NGUYỄN HUY THIỆP
Nguyễn Huy Thiệp nổi bật với các tác phẩm mang khuynh hướng hư cấu lịch sử, góp phần thay đổi góc nhìn về đề tài lịch sử trong văn học Việt Nam Trong thời kỳ đổi mới, ông đã mở đầu xu hướng chiêm nghiệm lịch sử bằng cách thể hiện lịch sử qua nhiều góc nhìn khác nhau, không chỉ theo quan điểm truyền thống, mà còn qua lăng kính cá nhân và nghệ thuật Lê Ngọc Trà nhận định rằng, Nguyễn Huy Thiệp đã biến lịch sử thành đối tượng để nghiền ngẫm và thể hiện nghệ thuật, giúp tác phẩm của ông trở thành phương tiện truyền tải nhiều chiều cảm xúc và suy nghĩ Các tác phẩm nổi bật như Kiếm Sắc, Vàng Lửa, Phẩm Tiết, Mưa Nhã Nam, và Nhân Vật Nguyễn Thị Lộ đã thu hút sự chú ý của độc giả, khẳng định vai trò của ông trong sáng tạo văn học về đề tài lịch sử hiện đại.
Huy Thiệp là nhà văn nổi bật với việc phản ánh các danh nhân lịch sử như Quang Trung, Nguyễn Ánh, Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, và Hoàng Hoa Thám trong tác phẩm của mình Các nhân vật như Phăng, Đặng Phú Lân, Ngô Thị Vinh Hoa là nhân vật hư cấu nhằm kết nối các nhân vật có thật và các sự kiện lịch sử để truyền tải những thông điệp sâu sắc của tác giả Nhà văn sử dụng sự kết hợp giữa lịch sử và huyền sử trong bối cảnh thời đại và văn học của Nguyễn Huy Thiệp để làm nổi bật các vấn đề xã hội và tâm lý nhân vật Việc phân tích tuyến nhân vật giúp làm rõ ý nghĩa của tác phẩm và thể hiện rõ nét phong cách sáng tạo độc đáo của ông trong văn học Việt Nam hiện đại.
2.1 Nhân vật lịch sử và dã sử của Nguyễn Huy Thiệp trong bối cảnh thời đại 2.1.1 Nhân vật lịch sử trong bối cảnh thời đại
GVHD: TS Hà Thanh Vân SVTH: Lê Thị Thu Hằng
Nhân vật lịch sử trong tác phẩm của Nguyễn Huy Thiệp được xây dựng qua lăng kính của sự hư cấu, tạo nên hình tượng mới mẻ, sống động, khác biệt so với các bức chân dung truyền thống Nhà văn đã biến đổi nhân vật dựa trên nền chính sử, đặc biệt là vua Gia Long, để khám phá sâu hơn về tính cách và tâm lý nội tâm của ông Qua các truyện như Kiếm Sắc, Vàng Lửa, Phẩm Tiết, Nguyễn Huy Thiệp đã khắc họa hình ảnh vua Gia Long từ nhiều góc cạnh phong phú, giúp người đọc hiểu rõ hơn về nhân vật này trong bối cảnh lịch sử và nhân sinh.
Gia Long qua truyện ngắn Kiếm sắc
Truyện lấy bối cảnh đất nước vào thời Nguyễn Phúc Ánh làm vua, khi phong trào Tây Sơn đang nổi lên hết sức rầm rộ Nguyễn Ánh được mô tả là người “đa mưu, túc kế, tính kiên trì, không tin ai, dùng người lấy chữ hiệp chữ lễ làm trọng,” thể hiện sự cẩn trọng và chiến lược sắc bén trong các cuộc đấu tranh Giai thoại về ông cũng vô cùng kỳ ảo, như việc “thỉnh thoảng, Ánh… xuất quỷ nhập thần…”, đi đâu cũng có mây đen cuộn cuộn theo sau, biểu tượng cho quyền uy và sự bí ẩn Trong tác phẩm, nhà văn đã khắc họa cuộc đời Nguyễn Ánh sống động và chân thực qua các biểu hiện cảm xúc rõ nét như “Ánh cười ha hả”, “Ánh cau mày”, “Ánh ngồi im”, hay “Ánh bảo”, “Ánh nghiến răng nói”, điều này giúp độc giả hình dung rõ hơn về tính cách và tâm trạng của vua trong những thời khắc quan trọng của lịch sử.
“Ánh cầm thanh kiếm”, tất cả những hành động sắc thái trên cho ta cảm nhận được
Nguyễn Ánh và Nguyễn Huệ là hai nhân vật đứng trên hai chiến tuyến đối đầu dữ dội, giống như nước với lửa, nhưng chúng ta chưa rõ về những lời lẽ cụ thể mà họ đã nói về nhau Sau khi thống nhất đất nước, Nguyễn Ánh đã trả thù Nguyễn Huệ vô cùng tàn nhẫn, như lời mô tả của nhà viết sử Nguyễn Huy Thiệp qua câu nói của Nguyễn Ánh: “Huệ coi ta là quốc thù, hịch truyền khắp nơi, lời lẽ bẩn thỉu lắm Ta với Huệ không đội trời chung Nó chết, ta cười không được ư? Khi nào thành nghiệp lớn, ta phanh thây nó, ta chôn ba họ nó” Cuối cùng, chính sử ghi nhận rằng Nguyễn Ánh đã thực hiện cuộc trả thù tàn khốc đối với thế lực Tây Sơn sau khi thống nhất đất nước.
GVHD: TS Hà Thanh Vân SVTH: Lê Thị Thu Hằng nhưng vẫn bị Nguyễn Ánh cho người lôi từ mồ lên nghiền xương, bỏ đầu lâu giam ngục Năm 1802, Nguyễn Ánh lên ngôi hoàng đế lấy niên hiệu là Gia Long, sau đó tiếp tục đánh chiếm Nghệ An, Thanh Hóa… rồi ra bắc, vua tôi Tây Sơn lần lượt bị bắt và bị hành hình
Nguyễn Ánh, dù là người tàn ác, nhưng vẫn biết yêu cái đẹp và thưởng thức âm nhạc, như khi nghe Ngô Thị Vinh Hoa hát “Triều Thiên Tử” khiến ông vui vẻ khen “hát hay quá”, hay khi nghe “Tình sông núi” khiến ông cau mày vì cảm thấy buồn Những cảm xúc này, từ vui mừng đến lo lắng, đều thể hiện rõ nét qua các trải nghiệm của ông, như khi đi đường Bắc Hà và cảm xúc về tiếng hát của ca nữ vẫn đọng lại trong lòng, “Tiếng hát ca nữ bên tai, tiếng gió thổi, tiếng gươm đao không át được” Nguyễn Ánh không chỉ cảm nhận vẻ đẹp nghệ thuật mà còn biết sợ hãi, phòng ngừa sự hãm hại từ bề tôi, điều này giúp thể hiện một chân dung đời thường của ông Dù đã đạt đến đỉnh cao quyền lực, lòng ông vẫn ấp ủ mong muốn trở về cuộc sống bình dị như “Ta chỉ thích như người thường thôi”, nhưng với vai trò là vua, ước muốn đó dường như chỉ là mong ước hết sức chân thật và giản dị, trong khi trách nhiệm và sự nghiệp lớn lao vẫn luôn đặt trọng tâm trong tâm trí ông.
Trong truyện ngắn Vàng lửa, hình ảnh vua Gia Long được khắc họa qua góc nhìn của nhân vật Phăng, một người châu Âu hoàn toàn do Nguyễn Huy Thiệp hư cấu Phần đầu của tác phẩm mô tả lại tập bút ký của Phăng về Nguyễn Ánh, trong đó có đoạn miêu tả ông: “Nhà vua cưỡi ngựa, lưng rất thẳng, giữa thiên nhiên trông ông rạng rỡ, mất đi vẻ đăm chiêu cau có hàng ngày,” thể hiện khoảnh khắc Nguyễn Ánh hòa mình với thiên nhiên, trở thành con người bình thường, tươi sáng hơn Tuy nhiên, đó chỉ là khoảnh khắc ngắn ngủi, sau đó ông lại trở thành một con người sắc sảo, hiểu đời và mang nặng những suy nghĩ chán ngán, khiến ông tâm sự với Phăng về sự hiểu biết nhiều của mình.
“Khanh biết không, cái lũ chó ấy, chúng nó chuẩn bị cả rồi, chỗ nào trẫm đi qua là
Nguyễn Ánh là một vị vua hiểu sâu rộng về cuộc sống và chính trị, nhưng ông phải đối mặt với trách nhiệm nặng nề và những mánh khóe trong triều đình, khiến ông cảm thấy cô đơn và bất lực Ông biết rõ bản chất của quyền lực và mối quan hệ trong nội bộ, nhưng vì muốn giữ ngai vàng vững chắc, ông không dám phá vỡ các mối quan hệ này, dẫn đến nỗi cô đơn của người đứng đầu đất nước Trong quá trình trị vì, Nguyễn Ánh thể hiện hình ảnh một người cha nghiêm khắc, một người chồng đáng kính, và là người chiến đấu với chính cảm xúc của mình để tìm ra con đường sáng suốt nhất cho quốc gia Lịch sử được kể theo góc nhìn nhân vật, giúp người đọc dễ hiểu hơn về những trăn trở, băn khoăn của một nhà vua Nguyễn Huy Thiệp đã khéo léo thể hiện những suy nghĩ, cảm xúc của Nguyễn Ánh bằng cách xây dựng hình ảnh nhân vật chân thật, gần gũi qua các tác phẩm, như mô tả vua Gia Long sử dụng ngôn ngữ bình dân và thô tục, phản ánh phần nào cuộc sống và những căng thẳng trong triều đình, như khi ông tức giận vì tướng Vũ Văn Hoàn tự ý cướp đoạt của cải và mỹ nữ sau chiến thắng.
Thằng khốn nạn cứ theo voi ăn bã mía, ăn cướp và đùa chơi gái đểu cáng Mày mượn danh tao để thực hiện những hành động xấu xa đó, như đi cướp phá và lừa đảo Công mày to đến đâu mà mày vẫn còn dám làm những việc trái đạo đức ấy? Thằng mặt xanh, mày nghĩ mày có thể qua mắt được tao sao?
Trong đời người, chúng ta đều đôi lần nói tục, mặc dù mức độ khác nhau, phản ánh những cảm xúc và trạng thái tâm lý đa dạng Vua Nguyễn Ánh, người đã trải qua bao trận chiến khốc liệt mới có thể lên ngôi, cũng không tránh khỏi những lúc thịnh nộ mà thốt ra lời không hay, điều dễ hiểu trong hoàn cảnh chiến tranh Chính vì nét đẹp rực rỡ của Ngô Thị Vinh Hoa, nhà vua đã cảm thấy mủi lòng và ước ao được trở thành người thường, thoát khỏi gánh nặng của sứ mệnh đế vương, để sống một cuộc đời nhỏ bé, bình dị hơn Sự mềm lòng của vua trước vẻ đẹp nữ tính cho thấy rõ nét nhân văn và những giới hạn trong phẩm giá của người đứng đầu triều đình.
Nguyễn Huy Thiệp đã xây dựng chân dung nhân vật lịch sử Nguyễn Ánh theo cách bình dị, gần gũi hơn với độc giả bằng cách phô diễn tất cả nội tâm, lời nói và hành động của ông như một người đời thường chứ không còn là một vị vua cứng nhắc Tác giả mô tả Nguyễn Ánh là một bậc đế vương đa mưu, túc kế, nhưng cũng là một con người với cảm xúc hỷ, nộ, ái, ố, có đam mê và ước vọng trần tục, khiến hình tượng nhân vật trở nên sinh động và dễ đồng cảm Bằng khả năng sáng tạo độc đáo, Nguyễn Huy Thiệp dẫn dắt câu chuyện qua hai nhân vật Phăng và Đặng Phú Lân, tạo nên những mối liên hệ phức tạp, thật giả đan xen, làm tăng cảm xúc của người đọc khi nhìn thấy hình ảnh nhân vật hiện lên sinh động, đầy cảm xúc Những chi tiết này cho thấy vua Gia Long không chỉ là một nhân vật lịch sử có nhiều điểm gần gũi với con người hiện đại, mà còn được nhà văn thêm vào nhiều nét mới, bất ngờ, nhưng bản chất lịch sử vẫn được giữ nguyên—ông vẫn là một vị vua bị phê phán trong lịch sử.
Triều Nguyễn của vua Gia Long được xem là một triều đình yếu kém và để lại nhiều di sản tiêu cực, nổi bật là các lăng tẩm đồ sộ Vua Gia Long đã từng lấy dân tộc làm con tốt để phục vụ cho lợi ích cá nhân, dường như sẵn sàng làm điều đó bất chấp mọi lý lẽ Dù hiểu rõ, biết rõ những điều xấu xa trong triều đình, vua Gia Long vẫn chọn cách im lặng để giữ vững quyền lực và ngai vàng Hệ quả là, chỉ hoàng tộc mới giàu có và quyền lực, trong khi dân chúng chịu nhiều bất công và nghèo đói.
BVHD là một vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh, cần được quan tâm và điều trị kịp thời Các nhân vật trong tác phẩm của Nguyễn Huy Thiệp vẫn giữ nguyên bản chất lịch sử, thể hiện rõ nét chân thực của quá khứ mà không hề xuyên tạc, dối trá Trong khi đó, xã hội vẫn đang đối mặt với tình trạng đói nghèo và bất công, gây ra cảnh khó khăn cho nhân dân Tuy nhiên, sáng tạo nhân vật của Nguyễn Huy Thiệp không làm sai lệch giá trị lịch sử mà vẫn giữ được tính chân thật, phản ánh đúng thực trạng của thời kỳ đó.
Trong so sánh giữa Nguyễn Ánh trong "Kiếm sắc" của Nguyễn Huy Thiệp và "Dị hương" của Sương Nguyệt Minh, cả hai tác giả đều xây dựng nhân vật này nhằm mục đích “giải thiêng” nhân vật lịch sử Nguyễn Ánh của Nguyễn Huy Thiệp được mô tả là một người “đa mưu, tài trí, kiên trì, không tin ai, dùng người lấy chữ hiệp chữ lễ làm trọng,” nhằm xóa bỏ những hình tượng thần thánh hóa đã gán cho nhân vật lịch sử, đồng thời phản ánh những vấn đề của thời đại hiện tại qua cách kể chuyện mang tính ẩn dụ Ngược lại, Nguyễn Ánh của Sương Nguyệt Minh lại mang hình ảnh một con người “trọng võ hơn văn,” nhưng lại là một nhân vật máu lạnh, dâm đãng, thiếu ý chí vì đại cuộc, thể hiện rõ sự tầm thường và vô học, không có cơ mưu hay cử chỉ anh hùng, như một hình tượng phản diện hoàn toàn trái ngược với nhân vật lịch sử huyền thoại.
NHÂN VẬT LỊCH SỬ VÀ DÃ SỬ TRONG BỐI CẢNH VĂN HỌC
bắt nguồn từ nhân vật Quách Ngọc Minh này, nhân vật này như người đóng góp thông tin giúp “tác giả” viết lên chùm truyện dã sử nổi tiếng
Nguyễn Huy Thiệp xây dựng nhân vật Quách Ngọc Minh như một chất kết dính giữa ba tác phẩm, đồng thời là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giúp độc giả hiểu rõ mối liên hệ giữa các thời kỳ Nhân vật này không chỉ đưa người đọc trở về hai trăm năm trước mà còn tạo nên sự giao hòa giữa những con người cách nhau hàng thế kỷ, thể hiện sự đồng cảm và những nét tương đồng giữa quá khứ và hiện đại Nhân vật trong tác phẩm của Thiệp thể hiện những cảm xúc đầy nhân bản như tình yêu, buồn vui, đố kỵ, ích kỷ, và khả năng hy sinh, cho thấy con người không chỉ đầy những phẩm chất cao đẹp mà còn có những điểm yếu Chính nhờ cách xây dựng nhân vật chân thực và sâu sắc, Nguyễn Huy Thiệp đã làm nổi bật giá trị lịch sử của những nhân vật vĩ đại, góp phần tạo nên chiều sâu cho tác phẩm và khẳng định vai trò của những con người trong lịch sử Việt Nam.
Những "khoảnh khắc lịch sử" luôn khiến mọi người kính phục, nhưng chỉ dựa trên đó để đánh giá phẩm chất của một con người là chưa đủ Dù nhân vật trong câu chuyện không tồn tại ngoài đời thực và hành động, lời nói của họ có thể được hư cấu, nhưng giá trị của câu chuyện nằm ở khả năng truyền tải thông điệp từ tác giả đến người đọc.
2.2 Nhân vật lịch sử và dã sử của Nguyễn Huy Thiệp trong bối cảnh văn học 2.2.1 Nhân vật lịch sử trong bối cảnh văn học
Trong văn học của Nguyễn Huy Thiệp, nhân vật lịch sử được đặt trong bối cảnh cuộc đời thực của họ, giúp làm nổi bật các nét đặc trưng về cảm xúc và tâm trạng của từng nhân vật Tác giả khắc họa nhân vật một cách sinh động, độc đáo, thể hiện rõ nét cảm xúc sâu sắc và trạng thái tâm lý phức tạp qua các hoạt động và diễn biến trong câu chuyện Điều này không chỉ làm tăng tính chân thực mà còn giúp người đọc hiểu rõ hơn về ý nghĩa lịch sử thông qua những câu chuyện nhân văn, cảm xúc thấm đẫm trong tác phẩm.
2.2.1.1 Nhân vật là nhà thơ
Hồ Xuân Hương là nữ thi sĩ thiên tài nổi bật trong văn học Việt Nam, nổi bật với tài năng sáng tạo trong thơ ca, bất chấp đường tình duyên lận đận của bà Trong truyện ngắn "Chút thoáng Xuân Hương" của Nguyễn Huy Thiệp, hình ảnh "Bà chúa thơ nôm" được khắc họa một cách độc đáo và sinh động, thể hiện rõ nét tài hoa và cá tính riêng của nữ thi sĩ Câu chuyện được chia thành ba phần, mỗi phần phản ánh các mối quan hệ và số phận của ba nhân vật, góp phần làm nổi bật hình tượng Hồ Xuân Hương trong lòng độc giả.
GVHD là viết tắt của Gây Viêm Da Dị Ứng, một tình trạng da phổ biến gây khó chịu và ảnh hưởng chất lượng cuộc sống của người bệnh Ông tổng có tên là Cóc, từng giữ chức vụ phủ Vĩnh Tường và Chiêu Hổ, và có truyền thuyết cho rằng ông có quan hệ gần gũi với Hồ Xuân Hương thời kỳ sinh thời Hiểu rõ hơn về các yếu tố liên quan đến GVHD giúp người đọc nắm bắt thông tin chính xác và hữu ích.
Tổng Cóc là nhân vật nổi bật, mặc dù thông tin về tuổi tác và gốc tích của ông vẫn còn bí ẩn Nhiều người biết đến tên Tổng Cóc qua bài thơ nổi tiếng “Khóc Tổng Cóc” của Hồ Xuân Hương, giúp tên tuổi ông in đậm trong lòng độc giả.
Chàng Cóc ơi ! Chàng cóc ơi !
Thiếp bén duyên chàng có thế thôi, Nòng nọc đứt đuôi từ đây nhé, Nghìn vàng khôn chuộc dấu bôi vôi
Bài thơ mang lời lẽ trào phúng, phản ánh thái độ khinh miệt của nàng Hương đối với ông chồng dốt nát và hay ăn chơi bạt mạng, thể hiện sự thiếu cảm xúc và chán ghét Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Hữu Tiến trong cuốn "Giai nhân di mặc," nội dung này phản ánh rõ nét về cuộc sống và nhân vật, góp phần làm sáng tỏ bối cảnh lịch sử Còn theo nhà văn Nguyễn Hữu Nhàn trong bài phóng sự điền dã, "Tổng Cóc" là người Tứ xã, tên thật là Kình, tự là Nguyễn Công Hòa, giúp khẳng định danh tính và nguồn gốc nhân vật một cách rõ ràng.
Tổng Cóc tên thật là Nguyễn Quang Thành, từng là tiến sĩ năm 1680 và có xuất thân quý tộc, không phải người dốt nát như nhiều người nhầm tưởng Ông là một nho sinh có đam mê nghệ thuật, từng xướng họa cùng nhà thơ Xuân Hương, nhưng tính cách thích ăn chơi và hoang phí đã dẫn đến gia đình sa sút Sau khi vợ cả ghen tuông và gia đình tan vỡ, Tổng Cóc bỏ đi để lại thư từ giã, trong khi Xuân Hương lúc đó đã mang thai ba tháng Cô cũng rời nhà, sinh con gái nhưng không thể nuôi dưỡng, vì đang làm lẽ cho ông Phủ Vĩnh - Tường Tổng Cóc đã tìm kiếm Xuân Hương nhưng không dám đối mặt, và cô đã sáng tác bài “Khóc Tổng Cóc” để gửi chồng cũ, thực sự là khóc cho mối tình cũ chứ không đơn thuần là trào lộng hay thể hiện sự ác cảm với Tổng Cóc.
GVHD: TS Hà Thanh Vân SVTH: Lê Thị Thu Hằng
Trong truyện ngắn "Chút thoáng Xuân Hương," nhân vật Tổng Cóc đóng vai trò trung tâm, thúc đẩy sự phát triển của câu chuyện thông qua các suy nghĩ, hành động và cách thể hiện trong không gian gia đình Qua từng chi tiết nhỏ trong ngôi nhà, tác giả đã khắc họa hình ảnh của Xuân Hương một cách tinh tế, chu đáo và đầy cảm xúc, dù hiện rõ hay mờ nhạt Mở đầu câu chuyện là hình ảnh Tổng Cóc nhìn ra ngoài sân, ngắm nhìn sân lát gạch Bát Tràng đã rệu rã, phản ánh không khí làng quê cũ kỹ, gợi mở về cuộc sống và tâm trạng của nhân vật Các hành động như "Tổng Cóc nghĩ ngợi" hay "ông vớ lấy bình rượu sành" thể hiện sự chậm rãi, tỉ mỉ trong cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật, góp phần làm nổi bật bối cảnh và nội tâm trong câu chuyện.
Tổng Cóc im lặng nhìn vào chén rượu, thể hiện sự trầm tư sâu sắc, rồi thở dài trước những suy nghĩ về quá khứ Hình ảnh đầu tiên của Xuân Hương xuất hiện khi Tổng Cóc mở nút chai rượu sành, rót ra chén, đó là loại rượu mang từ quê ngoại Kinh Bắc về Điều này cho thấy Xuân Hương luôn nhớ đến chồng của mình, thường mang quà từ quê khi đi đâu về, thể hiện tình cảm chân thành và sự gắn bó gắn bó keo sơn.
Trong truyện, lần đầu tiên Xuân Hương xuất hiện trong suy nghĩ của Tổng Cóc chỉ như một hình tượng trống rỗng, hoàn toàn vắng bóng vai trò nhân vật Lần thứ hai, hình ảnh của nàng vẫn không xuất hiện rõ ràng, mà được thể hiện qua sự quan sát của Tổng Cóc về bàn thờ sạch sẽ và sự chuẩn bị chu đáo của người phụ nữ, cho thấy sự gắn bó và kính trọng đối với truyền thống tôn kính tổ tiên vào mồng Ba tháng Ba.
Xuân Hương dường như đã hiện diện trong tâm trí của Tổng Cóc qua từng chi tiết cụ thể, như việc nàng lo dọn dẹp bàn thờ sạch sẽ, đặt nải chuối và hoa trên đĩa để chuẩn bị đón ngày mồng Ba tháng Ba Trong lần xuất hiện thứ ba, hình ảnh Xuân Hương được mô tả qua cảm nhận của Tổng Cóc về việc bà bỏ vài lát gừng vào ấm trà, khiến trà có vị thơm lạ, thể hiện sự tinh tế trong từng hành động của bà Lần thứ tư, hình ảnh Xuân Hương xuất hiện qua hành động bước lên bậc thềm nhà và nhìn thấy mâm bánh trôi nóng hổi trên sập gụ, tạo nên một hình ảnh sống động về sự chuẩn bị và lòng thành kính của ngày lễ Những lần xuất hiện của bà đều được kể qua các hoạt động đã hoàn thành từ trước, nhấn mạnh tính liên tục và ý nghĩa của các nghi lễ truyền thống.
Trong bài viết về GVHD, tác giả mô tả các lần xuất hiện của bà Hà Thanh Vân ngày càng gần hơn, tạo nên cảm giác như có thể chạm mặt Tổng Cóc, tuy nhiên, chúng ta chỉ thấy bóng dáng của nàng Hương qua suy nghĩ của Tổng Cóc mà không được chứng kiến trực tiếp cuộc gặp gỡ hay đối thoại giữa hai người Tác giả tập trung vào việc thể hiện tâm trạng của Tổng Cóc khi ông ngơ ngác tìm kiếm bóng dáng Xuân Hương trong không gian tĩnh lặng, qua đó làm nổi bật mối quan hệ và sự mong đợi về cuộc gặp mặt định mệnh này.
Xuân Hương xuất hiện trong tác phẩm như một hình ảnh huyền diệu, mang đậm nét cổ tích và dân gian Việt Nam, giúp độc giả hình dung rõ nét vẻ đẹp thanh tao, nhẹ nhàng của nàng Những hình ảnh như cô Tấm từ quả thị hay những sắc màu mờ ảo của dân gian thể hiện rõ sự hòa quyện giữa tâm hồn thi nhân và đời sống quê hương xưa cũ Xuân Hương xuất hiện qua những cảnh đời đời thường như tiếng mõ báo điềm chẳng lành, hình ảnh bà quận chúa cao cao tự đại nhưng dung tục, hay đĩ Huệ không có đất cắm dùi, qua đó tạo nên một không khí vừa huyền ảo vừa chân thực, càng làm nổi bật vẻ đẹp tinh tế và sự đối lập giữa nàng và không khí u buồn của làng quê Trong câu chuyện về đám tang của ông phủ Vĩnh Tường, chồng thứ hai của bà Hồ Xuân Hương, càng làm rõ cảm xúc thấm đẫm trong tác phẩm, kích thích nàng sáng tác bài thơ "Khóc ông phủ Vĩnh Tường", phản ánh nỗi niềm đau thương và sự mất mát trong cuộc đời của nàng.
Trăm năm ông Phủ Vĩnh Tường ôi!
Cái nợ ba sinh đã trả rồi Chôn chặt văn chương ba tấc đất Tung hê hồ thỉ bốn phương trời
Cán cân tạo hoá rơi đâu mất?
GVHD: TS Hà Thanh Vân SVTH: Lê Thị Thu Hằng
Miệng túi tàn khôn khép lại rồi
Hăm bảy tháng trời đà mấy chốc
Ông phủ Vĩnh Tường là một nhân vật có học vấn đã khuất, qua đó chúng ta hiểu rằng Hồ Xuân Hương mất đi người chồng và đồng thời cũng mất đi người bạn văn chương thân thiết Bài thơ phản ánh rõ ràng rằng Xuân Hương làm vợ lẽ của ông phủ và chỉ sống chung với ông trong 27 tháng ngắn ngủi Điểm nhìn chính trong câu chuyện này chủ yếu từ góc nhìn của ấm Huy, em họ của ông phủ Vĩnh Tường, đã quan sát đám tang của ông anh bằng sự kính trọng và tỏ ra không vui trước sự trang nghiêm cùng sự xuất hiện của những người mặc áo xô gai Đối với ấm Huy, anh rất kính trọng người chị dâu (Hồ Xuân Hương) vì bà thể hiện sự sáng suốt hơn chồng, gieo vào lòng anh sự kính phục và sợ hãi; thậm chí, tri huyện Thặng, người khét tiếng đục khoét dân lành, cũng phải thán phục và nể trọng Xuân Hương, gọi bà là "công bằng".