BIỆN PHÁP sử DỤNG TRÒ CHƠI TRONG dạy học TIẾNG VIỆT lớp 1 để NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

Mục tiêu cần đạt khi sử dụng trò chơi trong dạy học Tiếng Việt lớp 1 Biện pháp này áp dụng chủ yếu trong các tiết học môn Tiếng Việt phần hình thành kiến thức mới đối với HS lớp 1 học

BIỆN PHÁP

SỬ DỤNG TRÒ CHƠI TRONG DẠY HỌC TIẾNG VIỆT

LỚP 1 ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

BIỆN PHÁP

SỬ DỤNG TRÒ CHƠI TRONG DẠY HỌC TIẾNG VIỆT

LỚP 1 ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

NỘI DUNG BÁO CÁO

Phần 1: Lí do chọn biện pháp

Môn Tiếng Việt và các môn học khác đóng một vai trò rất

quan trọng, góp phần đào tạo nên những con người phát triển toàn diện cả về phẩm chất và năng lực Bởi nếu chỉ dạy cho học sinh những kiến thức đã có sẵn trong sách giáo khoa, trong các tài liệu thì tiết học sẽ diễn ra thật đơn điệu, tẻ nhạt

và kết quả học tập sẽ không cao

Yêu cầu của giáo dục hiện nay đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy học ở bậc Tiểu học theo hướng phát triển năng lực

và phẩm chất Học sinh chủ động, sáng tạo trong học tập, phát huy tính tích cực, để giúp các em học tập tốt

Yêu cầu của giáo dục hiện nay đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy học ở bậc Tiểu học theo đúng hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh Để giúp các em học tốt, nếu chỉ dạy trên bảng đen phấn trắng thì học sinh sẽ chóng chán, tiếp thu bài hạn chế Vậy người giáo viên không chỉ thiết kế nội dung bài học hợp lí, mà còn phải gây được hứng thú học tập cho các em bằng cách lôi cuốn các em tham gia tích cực vào các hoạt động học tập Học sinh ở lớp … ( nêu thực tại lớp mình: còn nhút nhát, chưa tự tin… )

Yêu cầu của giáo dục hiện nay đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy học ở bậc Tiểu học theo đúng hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh Để giúp các em học tốt, nếu chỉ dạy trên bảng đen phấn trắng thì học sinh sẽ chóng chán, tiếp thu bài hạn chế Vậy người giáo viên không chỉ thiết kế nội dung bài học hợp lí, mà còn phải gây được hứng thú học tập cho các em bằng cách lôi cuốn các em tham gia tích cực vào các hoạt động học tập Học sinh ở lớp … ( nêu thực tại lớp mình: còn nhút nhát, chưa tự tin… )

Vậy làm thế nào để hình thành kiến mới.,Củng cố, khắc sâu kiến thức một cách vững chắc, tạo cho các em niềm say

mê, hứng thú trong học tập nhằm khơi gợi trí tò mò, óc sáng tạo của học sinh

Phần 1: Lí do chọn biện pháp

Trò chơi học tập là một hoạt động mà các em hứng thú nhất Các trò chơi có nội dung lý thú và bổ ích phù hợp với việc nhận thức của các em Thông qua các trò chơi các em

sẽ lĩnh hội kiến thức một cách dễ dàng Đặc biệt trong các tiết học Tiếng Việt ở phần hình thành dạy bài mới và củng cố kiến thức, rèn kĩ năng thực hành

Trong các tiết Tiếng Việt, bên cạnh việc tìm tòi và sáng tạo các phương pháp giảng dạy phù hợp thì người giáo viên cần giúp các em có phương pháp lĩnh hội kiến thức , để các em đọc thông ,viết thạo.Các em tự tin trong học tập Từ đó khuyến khích tinh thần học tập của các em đồng thời góp phần rèn luyện phương pháp học tập, làm việc khoa học và sáng tạo

Vì vậy, tôi đã đầu tư thời gian để nghiên cứu, kiểm nghiệm qua thực tế và rút ra “Biện pháp sử dụng trò chơi trong dạy học Tiếng Việt lớp 1 để nâng cao chất lượng "

Phần 2: Mô tả biện pháp

1 Đối tượng áp dụng

2 Thời gian áp dụng

3 Các biện pháp, giải pháp thực hiện

3.1 Mục tiêu cần đạt khi sử dụng trò chơi trong dạy học

Tiếng Việt lớp 1

Biện pháp này áp dụng chủ yếu trong các tiết học môn Tiếng Việt phần hình thành kiến thức mới đối với HS lớp 1 học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 Bên cạnh đó, GV cũng có thể áp dụng cho các tiết ôn tập, luyện tập

Tôi đã áp dụng biện pháp này vào thực tế giảng dạy từ năm học 2020- 2021

Phần 2: Mô tả biện pháp

3 Các biện pháp, giải pháp thực hiện

3.1 Mục tiêu cần đạt khi sử dụng trò chơi trong dạy học

Tiếng Việt lớp 1

- Hình thành kiến thức mới và củng cố, hệ thống lại các kiến thức đã học ở tiết học theo chương trình (theo bài, dạng bài, chủ đề, )

- Rèn luyện các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết , kể chuyện trong các tiết học theo kế hoạch dạy học

- Góp phần phát triển tư duy, khả năng diễn đạt, khả năng phát hiện, tìm tòi và chiếm lĩnh kiến thức Giúp học sinh thêm hứng thú và yêu thích học mônTiếng Việt

3.2 Các hoạt động tổ chức trò chơi trong tiết học :

-Tổ chức trò chơi ở phần Kiểm tra bài cũ

3.3 Xây dựng hệ thống trò chơi:

3.3.1 Nguyên tắc xây dựng nội dung trò chơi:

- Nội dung trò chơi phải phù hợp với mục tiêu tiết học và trình

độ HS

- Nội dung trò chơi phải dựa trên cơ sở kiến thức đã học

- Các nội dung trò chơi đưa ra phải chính xác, chọn lọc

- Có hai cách: GV thiết kế trò chơi hoặc định hướng cho học sinh tham gia trò chơi theo yêu cầu của giáo viên

- Các trò chơi được vận dụng linh hoạt vào nội dung bài học

cụ thể

- Trong mỗi trò chơi đều có sự phân hóa đối tượng rõ ràng

Giúp các em phát triển được nhiều phẩm chất như tình đoàn kết, thân ái, trung thực, …

* Nguyên tắc thiết kế trò chơi:

* Nguyên tắc vừa sức, dễ thực hiện:

+ Mỗi trò chơi phải hình thành hoặc củng cố được một nội dung bài học cụ thể

+ Các trò chơi được xây dựng từ các dạng bài mới nhưng mang những cái tên gợi trí tò mò, gây hứng thú, góp phần hình thành và củng cố hệ thống kiến thức

+ Trò chơi phải giúp học sinh rèn luyện kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, phát huy trí tuệ, óc phân tích, sáng tạo

+ Trò chơi phải phù hợp với quỹ thời gian ( từ 5 đến 10 phút) + Trò chơi có sức hấp dẫn, tạo không khí thoải mái

+ Trò chơi phải phù hợp với tâm lý lứa tuổi Tổ chức không quá cầu kỳ

* Nguyên tắc thiết kế trò chơi:

* Các bước chuẩn bị và tiến hành trò chơi như sau:

- GV chuẩn bị những dụng cụ cần thiết, có thể cho HS chuẩn

bị những dụng cụ dễ kiếm

- GV giải thích cách chơi ngắn gọn, rõ ràng

- Tiến hành: Dù trực tiếp hay gián tiếp, tất cả HS của cả lớp phải tham gia vào trò chơi; GV theo dõi và giúp đỡ HS

- GV cùng HS thảo luận rút ra kiến thức thông qua trò chơi

- Đánh giá kết luận: GV nhận xét, khuyến khích HS

3.4.2 Một số trò chơi học tập sử dụng trong môn học

Tiếng Việt:

**Tổ chức trò chơi ở phần Kiểm tra bài cũ:

* Trò chơi: Hái táo

- Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị giáo án điện tử có slide trò chơi Hái táo Hình ảnh trên cây táo có các quả táo được gắn số thứ tự Thẻ chữ để hiện các từ cần đọc, hình ảnh rổ

để đựng táo khi học sinh đọc đúng và hái được táo Tivi màn hình rộngcó kết nối HDMI với máy tính GV

- Cách chơi: HS sẽ chọn quả táo mà mình thích, tiếng , từ sẽ hiện ra HS đọc tiếng , từ đó Nếu đọc đúng quả táo sẽ được hái xếp vào rổ và được thưởng 1 tràng vỗ tay từ các bạn Cứ như vậy cho đến khi trò chơi kết thúc * Ví dụ: Khi

dạy bài 28: t th Tôi chuẩn bị 5 quả táo, mỗi quả táo ghi 1 tiếng, từ: ngó, nhà bà, bố mẹ, nghỉ hè, ở quê

**Tổ chức trò chơi ở phần Luyện tập - Mở rộng vốn từ:

*Trò chơi : Ghép tranh với từ tương ứng

- Mục đích: Hiểu nghĩa của từ để ghép đúng tranh Rèn luyện sự nhanh nhạy, tự tin

- Chuẩn bị: Một số tranh (ảnh) theo bài học trong sách giáo khoa, một số thẻ từ (ghi sẵn)

- Cách chơi: Phát tranh và thẻ từ cho các nhóm Nêu yêu cầu các nhóm thi đua ghép các tranh (ảnh) với các từ tương ứng Nhóm nào ghép đúng và nhanh hơn thì thắng cuộc

* Ví dụ: Khi dạy bài 31: ua ưa giáo viên cho học sinh thi

ghép nhanh tiếng với hình tương ứng ( dưa đỏ, quả dừa, rùa, cà chua, đũa, sữa.)

- Học sinh thực hành chơi.Giáo viên nhận xét,tuyên dương

Ở bước Tìm tiếng ngoài bài học sinh đã quen thuộc nên rất dễ chán nản, không tập trung nên tôi đã lồng ghép trò

chơi “Thi tìm tiếng mới ” Trò chơi này giúp học sinh nhìn, nhận diện và phát âm được các tiếng có chứa vần ua, ưa Cách chơi: Giáo viên chia lớp thành 3 tổ (mỗi tổ 2 dãy

học sinh ngồi) thi tìm các tiếng có vần ua, ưa Đội nào nêu

được nhiều tiếng đúng, nhanh thì đội đó thắng cuộc Giáo viên nhận xét, chốt kết quả đúng, tuyên dương đội tìm được nhiều tiếng, từ

**Trò chơi học tập trong phần Tập đọc:

*Trò chơi “Ai tinh mắt?”

- Mục đích: Giúp học sinh nhìn, nhận diện và phát hiện được các chữ cái, các tiếng có chứa các dấu thanh , âm , vần

* Ví dụ: Khi dạy bài 34: v y trong phần tập đọc bài Dì Tư Giáo viên cho học sinh tìm tiếng chứa âm v, y, có mấy tiếng chứa âm v, y

- GV hướng dẫn học sinh chơi:

- Giáo viên nêu yêu cầu của cuộc chơi

- Học sinh tham gia chơi, giáo viên nhận xét, tuyên dương

**Trò chơi học tập trong phần Tập viết:

- Để học sinh hứng thú và nhanh nhẹn trong phần luyện viết

tôi tổ chức cho học sinh chơi trò chơi Ai nhanh hơn

- Mục đích: Giúp học sinh có thói quen rèn viết đúng, viết nhanh

Ví dụ: Khi dạy bài 36: am, ap Cô hướng dẫn học sinh viết

chữ am, quả cam, ap , xe đạp Sau khi quan sát cô viết

mẫu, học sinh thực hiện viết vào bảng con

- Giáo viên nhận xét, tuyên dương ( khen những bạn viết đúng, viết đẹp, viết nhanh)

*Trò chơi học tập trong phần kể chuyện:

- Để HS hiểu ND câu chuyện tôi tổ chức cho HS chơi trò

chơi : “ Lật mảnh ghép”

- Mục đích: Giúp cho HS trả lời đúng câu hỏi dưới mỗi tranh

* Ví dụ: Khi dạy kể chuyện bài 32: Dê con nghe lời mẹ

Tôi cho HS lật từng mảnh ghép hình vuông hoặc hình chữ nhật Dưới mỗi mảnh ghép là câu hỏi của mỗi

tranh.HS nào nhanh tay chọn được mảnh ghép và trả lời đúng câu hỏi dưới tranh được nhận một phần thưởng, được cả lớp tuyên dương

**Trò chơi học tập trong phần Củng cố - dặn dò:

- Để giúp học sinh nắm chắc âm, vần mới học tôi tổ chức

cho học sinh chơi trò chơi Ai nhanh, ai đúng Đọc nhanh

câu chứa âm, vần mới học trong bài tập đọc

- Mục đích: Giúp học sinh nhìn, nhận diện và phát hiện được các chữ cái, các tiếng có chứa các dấu thanh , âm , vần vừa học

Ví dụ: Khi dạy bài 40: âm, âp Tôi hỏi học sinh hôm nay các

con được học vần gì mới? Đọc câu có vần âm, âp trong

bài tập đọc Bé Lê Bạn nào đọc đúng, nhanh sẽ được

tuyên dương…

*Trò chơi trong các tiết ôn tập:

- Có thể nói tiết ôn luyện là thời gian vàng đối với học sinh lớp Một Các em được củng cố lại kiến thức được học trong tuần Để tránh sự nhàm chán khi phải học lại kiến thức cũ, tôi thường tổ chức các trò chơi với nhiều hình thức khác nhau Chẳng hạn: trò chơi “Hái hoa dân chủ”,

“Ai nhanh – ai đúng”, “Rồng rắn lên mây”

- Khi tổ chức trò chơi tôi luôn chuẩn bị một số câu hỏi đơn giản phù hợp với khả năng nhận thức của các em đọc chưa được, đọc yếu Việc cho các em chậm tiến tham gia nhiều trò chơi sẽ giúp các em tiến bộ và tạo động lực để giúp các em cố gắng học tốt hơn

Ví dụ: Khi dạy bài 39 “Ôn tập” tôi yêu cầu học sinh nêu lại các vần đã học trong tuần Để lôi cuốn học sinh vào hoạt động này tôi đã tổ chức cho học sinh chơi trò chơi “ Hái hoa dân chủ”.

- Mục đích : Giúp học sinh củng cố được các chữ cái, các tiếng có chứa các dấu thanh , âm , vần

- Cách chơi: Từng đội cử đại diện lên hái hoa và đọc yêu cầu của hoa Cả đội phải đọc đúng, nhanh chữ mà nội dung trong hoa yêu cầu

- Đội nào đọc đúng, rõ ràng, nhanh theo yêu cầu thì thắng cuộc

3.3.3 Tổ chức trò chơi theo nhóm:

Dạy học theo nhóm lấy “hoạt động học” làm trung tâm,

GV không truyền thụ kiến thức một chiều mà hướng dẫn HS

tự học và hỗ trợ kịp thời từng nhóm HS khi gặp khó khăn

Tổ chức: Các em ngồi học theo nhóm, có nhóm trưởng điều hành Mô hình này chú trọng hoạt động tự giáo dục của HS

Đối với những nhóm có HS nhận thức chậm,nhóm trưởng làm việc còn lúng túng, thì người GV phải là người “làm mẫu” và đóng vai trò là một nhóm trưởng

Ví dụ : Khi dạy

3.3.3 Tổ chức dạy học theo nhóm:

Với hình thức hoạt động nhóm, HS trao đổi bài với bạn

ngay trong giờ học Các em sẽ mạnh dạn , sáng tạo hơn Tuy nhiên, nếu không chú ý đến HS tiếp thu chậm thì hiệu quả hoạt động này sẽ không cao

Học sinh cần được bố trí chỗ ngồi tùy theo nhóm 4 hoặc 6 người Không nên xếp nhóm 3, 5 người và không quá 6 người

Các thành viên trong nhóm có điều kiện giúp đỡ nhau hoàn thành bài tập Tinh thần thi đua trong nhóm được khơi dậy HS hiểu bài nhanh hơn

Tuy nhiên ,GV cần khéo léo trong việc chia nhóm, tinh tế khi giao nhiệm vụ và kiểm soát chặt chẽ các hoạt động của mỗi nhóm

3.3.4 Giúp HS tự thực hiện trò chơi theo khả

năng của HS:

Không nên bắt HS phải chờ đợi nhau trong quá trình thực hiện trò chơi Trong cùng một khoảng thời gian của tiết học, phải chấp nhận có HS thực hiện trò chơi chậm hơn HS khác GV hãy chú ý quan tâm giúp đỡ HS tiếp thu chậm nhưng không làm thay cho HS.

4 Hiệu quả thực hiện của việc áp dụng biện pháp trong thực tế dạy học:

Trước khi áp dụng biện pháp :

- Đa số các em học sinh rất nhút nhát, chưa hăng hái trong tiết học, đặc biệt là học sinh không thích học Tiếng Việt Trong giờ học, không khí lớp học kém sôi động, học sinh không hăng hái giơ tay phát biểu, chưa mạnh dạn nêu ra ý kiến của mình Lượng kiến thức lớp 1 tương đối nhiều đồng thời một số học sinh HS không hứng thú, học trầm, thậm chí sợ các tiết học Bên cạnh đó còn HS có thái độ không tích cực chỉ hưởng ứng chứ không trực tiếp tham gia…

Trước khi áp dụng biện pháp :

- Việc đa dạng hoá trò chơi trong tiết học còn hạn chế Giáo viên còn vận dụng máy móc, rập khuôn một số trò chơi nhất định từ tiết này qua tiết khác gây nên sự khập khiễng với mục tiêu từng hoạt động và sự nhàm chán, thiếu hứng thú ở học sinh

- Đôi khi giáo viên không làm chủ tốt thời gian trong quá trình tổ chức trò chơi dẫn đến”cháy” giờ hay phân chia thời gian không hợp lý trong tiết dạy Một thực trạng thường thấy là sự chuẩn bị, tổ chức một trò chơi của giáo viên chưa chu đáo, tỉ mỉ, cặn kẽ và đảm bảo yêu cầu của trò chơi nên hiệu quả của các trò chơi học tập

còn hạn chế.

*Sau khi áp dụng biện pháp :

- Giáo viên không còn thấy lúng túng khi tổ chức một giờ

học sao cho sinh động Các trò chơi được vận dụng thành thạo, khá linh hoạt, khai thác triệt để tác dụng của mỗi trò chơi Thông qua việc tổ chức các trò chơi cho các em, giáo viên đã rút ra được nhiều kinh nghiệm quý báu trong giảng dạy và chu đáo hơn, khi chuẩn bị đồ dùng dạy học Việc thiết kế bài giảng đạt hiệu quả cao

và sinh động hơn Giờ dạy - học luôn sinh động, gây nhiều hứng thú cho học sinh

*Sau khi áp dụng biện pháp :

- Chính sự hứng thú của các em trong mỗi giờ học được nâng lên, nên giờ học của các em không còn khô khan, mệt mỏi như trước đây nữa mà trở nên sôi động, hấp dẫn Các em tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng, hào hứng, phù hợp với đặc điểm tâm lí lứa tuổi của HS lớp 1

“ Học mà chơi, chơi mà học” Tính nhút nhát, tự ti của một số em được khắc phục, các em mạnh dạn, tự tin và ham học hơn

*Sau khi áp dụng biện pháp :

- Khi sử dụng trò chơi trong dạy học nói chung và đối với học sinh lớp 1 nói riêng, điều cần thiết phần chuẩn bị và

tổ chức cần chú ý kiến thức, trình độ học sinh và điều kiện để lựa chọn đưa vào dạy học như một hoạt động dạy học, tránh rườm rà, mất thời gian Giáo viên phải đặc biệt chú ý xác định được rõ yêu cầu cần đạt của trò chơi, các bước chuẩn bị và tiến hành trò chơi đó