BIỆN PHÁP RÈN KỸ THUẬT ViẾT CHỮ ĐÚNG CHO HỌC SINH LỚP 1 Đặt vấn đề Vai trò của chữ viết trong cuộc sống Con đường để có chữ viết đẹp Ý nghĩa của việc rèn chữ viết cho học sinh Vị trí,
Trang 1BÁO CÁO BIỆN PHÁP RÈN KỸ THUẬT VIẾT CHỮ ĐÚNG CHO
HỌC SINH LỚP 1
Giáo viên: Nguyễn Thị Hòa Xuân
Đơn vị : Trường Tiểu học Bằng Doãn
Trang 2Biện
pháp rèn
kĩ thuật
viết chữ
đúng cho
học sinh
lớp 1
Phần I Đặt vấn đề
Phần II Thực trạng về việc rèn chữ cho học sinh
lớp 1 Phần III Các biện pháp rèn chữ viết cho học sinh Phần IV Hiệu quả của biện pháp đã thực hiện
Trang 3BIỆN PHÁP RÈN KỸ THUẬT ViẾT CHỮ ĐÚNG CHO
HỌC SINH LỚP 1
Đặt
vấn
đề
Vai trò của chữ viết trong cuộc sống
Con đường để có chữ viết đẹp
Ý nghĩa của việc rèn chữ viết cho học sinh
Vị trí, vai trò của chữ viết đúng, đẹp
Trang 4BIỆN PHÁP RÈN KỸ THUẬT ViẾT CHỮ ĐÚNG CHO
HỌC SINH LỚP 1
Vai trò của chữ
viết trong cuộc
sống
Con đường để có
chữ viết đúng,
đẹp
Ý nghĩa của việc
rèn chữ cho học
sinh
Công cụ vô cùng quan trọng trong việc hình thành và phát triển văn hoá, văn minh của từng dân tộc
Chữ viết là một trong những công cụ giao tiếp của con người
Con người không phải từ khi cắp sách đến trường đã biết viết chữ đúng, đẹp mà phải trải qua một quá trình rèn luyện rất kiên trì.
Cao Bá Quát là một người như vậy từ một người viết xấu đến mức không ai đọc được, nhưng nhờ kiên trì luyện tập mà ông trở thành một người có tài viết đủ các loại chữ, mà chữ nào cũng đẹp
Rèn luyện cho các em tính cẩn thận, tính kỉ luật, lòng tự trọng
Thông qua rèn luyện chữ viết để giáo dục nhân cách con người
Vị trí, vai trò của
chữ viết đúng,
đẹp
Ông cha ta thường dùng thành ngữ “Văn hay chữ tốt” để khen những học trò giỏi và nhắc nhở những học trò chưa giỏi bằng câu:
“Văn dai như chão, chữ vuông như hòm” Rõ ràng chữ viết cũng được coi trọng chẳng kém gì nội dung văn chương Chữ viết đẹp, dễ xem sẽ gây được thiện cảm cho người đọc
Trang 5BIỆN PHÁP RÈN KỸ THUẬT ViẾT CHỮ ĐÚNG CHO
HỌC SINH LỚP 1 Phần II Thực trạng về việc rèn chữ cho học sinh lớp 1
1
Thuận
lợi
Trong những năm gần đây, việc rèn chữ viết cho HS Tiểu học được các thầy cô giáo và các bậc cha mẹ HS đặc biệt quan tâm
Các cuộc thi học sinh viết chữ đẹp các cấp được tổ chức thường xuyên hàng năm làm cho học sinh rất hào hứng từ đó phong trào viết chữ đẹp của học sinh ngày càng sôi nổi hơn
Các điều kiện cho việc rèn chữ của học sinh tốt hơn: vở chất lượng tốt,
có ô ly rõ ràng, viết không nhoè, … nhiều loại bút chuyên dành cho luyện chữ đẹp như : bút mài nét thanh nét đậm
2 Khó
khăn
Khi bước chân vào lớp 1 hầu hết các em chưa biết viết, nhiều em không biết cách cầm bút Tuy các em đã được học qua lớp mẫu giáo nhưng cũng chỉ biết tô dạng chữ
Các em thường hiếu động, thiếu kiên trì nên khi viết bài các em thường hay mắc lỗi sai
Học sinh ngại viết, không có hứng thú và lòng say mê khi viết chữ mà chủ yếu là chỉ dừng lại ở mức độ viết đúng
Phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến rèn chữ viết đẹp mới chỉ coi trọng vào kiến thức môn Tiếng việt, Toán
Trang 6BIỆN PHÁP RÈN KỸ THUẬT ViẾT CHỮ ĐÚNG CHO
HỌC SINH LỚP 1 Phần II Thực trạng về việc rèn chữ cho học sinh lớp 1
3 Hạn
chế
Chữ viết của học sinh lớp 1 thường chưa đúng mẫu chữ; kĩ thuật viết chữ chưa chính xác,,
Tốc độ viết còn rất chậm, kĩ thuật viết và việc điều khiển cây bút chưa thành thục
Học sinh chưa có kĩ thuật viết liền nét; chưa nắm chắc luật chính tả nên còn viết sai.
4
Nguyên
nhân
của
những
hạn
chế,
khó
khăn
Tri giác của các em thiên về tổng thể mà không đi vào cụ thể nên khi viết các em không biết đưa nét bút tới đâu là phải dừng lại hay đến điểm nào là phải đổi chiều, chuyển hướng để viết tiếp
Học sinh chưa nhận thức rõ về vị trí của các đường kẻ ngang hay kẻ dọc, chưa xác định rõ được các dòng, li trong vở viết nên chữ của các em thường quá to hoặc quá nhỏ
Học sinh chưa chú ý đến điểm đặt bút, điểm dừng bút, chưa biết cách nối giữa các con chữ trong một chữ, chưa biết ước lượng về khoảng cách Học sinh hiếu động, thiếu kiên trì nên viết cho nhanh để còn đi chơi; ngồi viết không được ngay ngắn nên chữ viết cũng không đẹp
Trang 7
BIỆN PHÁP RÈN KỸ THUẬT ViẾT CHỮ ĐÚNG CHO
HỌC SINH LỚP 1
• Phần III Các biện pháp rèn chữ viết cho học sinh.
1 Chuẩn bị điều kiện vật chất để học sinh tập viết
2 Rèn các kỹ năng giúp học sinh viết đẹp
3 Rèn viết đúng trọng tâm từng nhóm chữ
4 Hướng dẫn học sinh khắc phục những lỗi sai
5 Sự mẫu mực chữ viết của giáo viên
6 Kết hợp với cha mẹ học sinh tổ chức tốt các phong trào thi đua
Trang 81 Chuẩn bị điều kiện vật chất để học sinh tập viết
Một nhân tố không thể thiếu được khi dạy viết cho học sinh là sự chuẩn bị về các điều kiện cho học sinh học viết, đó là
* Bàn ghế học sinh
Bàn ghế phù hợp với lứa tuổi để tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh ngồi học, ngồi viết tốt.
* Bảng lớp
Việc trình bày bảng là bài mẫu cho học sinh học tập và noi theo do đó tôi đã kẻ những đường kẻ ô vuông như trong vở ô li giúp cho giáo viên trình bày bài viết trên bảng lớp được đúng đẹp và dễ dàng
* Bảng con của học sinh
Thống nhất dùng một loại bảng cùng kích thương 20 x 25cm mặt bảng có kẻ ô vuông rõ
ràng cỡ (5 x 5cm)
* Phấn và bút viết
- Phấn viết: Tôi yêu cầu học sinh dùng phấn trắng, mềm
- Bút viết
+ Giai đoạn viết bút chì: Chọn bút chì mềm ( loại 2B) để thuận tiện khi sử dụng
+ Giai đoạn viết bút mực: Tôi cho các em viết bằng bút ngòi mài để rèn học sinh viết chữ thanh đậm
Trang 92 Rèn các kĩ năng giúp học sinh viết đẹp
* Rèn tư thế ngồi viết
* Hướng dẫn cách cầm bút đúng:
* Rèn cách để vở khi viết
3 Rèn viết đúng trọng tâm từ nhóm chữ
Cứ vào đặc điểm cấu tạo nét và mối quan hệ về cách viết các chữ cái xác định chữ học sinh hay sai chỗ nào, học sinh gặp khó khăn gì khi viết tôi chia thành các nhóm chữ:
Nhóm 1: Gồm các chữ : m, n, i, u, ư, v, r, t
Nhóm 2: gồm các chữ : l, b, h, k, y, p
Nhóm 3 : Gồm các chữ: o, ô, ơ, ă, â, d, đ, q, g, c, x, e, ê, s
Sau khi chia các nhóm chữ, xác định trọng tâm cần dạy kĩ ở mỗi nhóm tôi luôn đặt
ra một kế hoạch rèn chữ hàng tuần, hàng tháng 1 cách cụ thể Mỗi tuần tôi rèn một nhóm chữ nhất định, rèn đúng loại chữ này thì mới chuyển sang loại chữ khác, loại chữ này viết đúng kỹ thuật mới chuyển sang rèn loại chữ khác rồi tiến tới rèn viết đẹp nên học sinh rất say mê,phấn khởi, không căng thẳng lo lắng khi tập viết
Trang 10Sau mỗi bài viết tôi tìm nguyên nhân vì học sinh viết sai: Tại tư thế cầm bút, ngồi viết không đúng quy định, tay đặt bút không có điểm tựa, mực xuống không đều Sau khi phát hiện ra nguyên nhân chỗ viết hỏng, cần giúp trẻ rút kinh nghiệm, tránh vấp phải sai sót tương tự ở lần sau
Khi viết thấy mỏi tay, mồ hôi tay ra nhiều, tôi cho học sinh chuyển sang các hoạt động cơ bắp như :vươn vai , hít thở, tập thể dục
4 Hướng dẫn học sinh khắc phục những lỗi sai
* Khắc phục các lỗi sai về khoảng cách
Lỗi này thường do các em không biết ước lượng về khoảng cách nên khi viết chữ thì viết sát nhau quá, có chữ thì cách xa nhau quá Trong trường hợp này tôi hướng dẫn học sinh cách viết bằng bút chì một chữ o nhỏ vào sau mỗi chữ rồi mới viết tiếp chữ tiếp theo
Ví dụ: Cho học sinh viết câu: Trường em ngói mới đỏ hồng, tôi hướng dẫn các em
viết như sau:
Trườngoemongóiomớiođỏohồng Khi viết xong hết thì xóa các chữ o đó đi và cho các em quan sát về khoảng cách giữa các chữ cái trong một chữ Bên cạnh đó cũng lưu
ý cho học sinh về khoảng cách giữa các chữ cái trong một chữ, cần phải biết rõ về điểm đặt bút, dừng bút và cách nối chữ để chữ viết đúng và cân đối
Trang 11* Khắc phục về chữ viết không ngay ngắn
Lỗi này thường là do viết các nét khuyết, có em thì nghiêng bên này, ngả bên kia Trước tiên tôi cho các em tập viết lại các nét cơ bản vào quyển vở rèn chữ
VD: Nét khuyết: tôi hướng dẫn các em để các em nhận biết về độ nghiêng cần
thiết khi đưa nét bút lên để viết khuyết (/) và khi đưa nét viết xuống phải dóng (tựa) theo đường kẻ dọc của vở thì nét chữ sẽ không bị cong vẹo
Hướng dẫn lỗi sai khoảng cách
Trang 125 Sự mẫu mực chữ viết của giáo viên là phương tiện quan trọng để dạy học sinh viết đúng, đẹp.
Chữ viết của giáo viên cũng cần phải coi là trang viết mẫu mực cho học sinh noi theo Do vậy tôi đã rèn luyện viết đúng, viết đẹp, viết rõ ràng và ngay ngắn trong từng giờ học, trong từng cách trình bày bảng sao cho khoa học, đẹp mắt
Ngoài yêu cầu về viết đúng, viết đẹp tôi còn luôn chú ý tạo sự thống nhất trong cách trình bày bảng ở từng phân môn và thể hiện bài dạy Từ đó quy định cách trình bày bài viết trong vở của học sinh để tạo ra sự thống nhất, chuẩn mực từ các chi tiết nhỏ nhất(gạch chân, kẻ hết bài,kẻ hết buổi,cách ghi phân môn, cách trình bày bài thơ lục bát , thơ tự do và bài văn xuôi ) Khi chấm bài tôi rất chú ý đến việc chữa lỗi kĩ cho học sinh kết hợp với lời phê chính xác, mang tính khích lệ, chỉ bảo, luôn chứa đựng tình cảm, động viên học sinh để học sinh tự tin vào bản thân khi viết bài và nhận ra những tồn tại cần khắc phục
Trang 136 Kết hợp với cha mẹ học sinh và tổ chức tốt các phong trào thi đua.
Đặc điểm của học sinh lớp 1 là nhanh quên vì vậy việc rèn luyện viết chữ đúng,đẹp cần được làm thường xuyên và liên tục ở mọi nơi mọi lúc, ngoài sự dạy dỗ của thầy cô ở lớp việc cha mẹ giúp đỡ con rèn chữ ở nhà là một việc quan trọng Vì vậy ngay buổi học đầu tiên của năm học tôi đã trao đổi rất kĩ tầm quan trọng của việc rèn chữ cho học sinh lớp 1 và phổ biến cách dạy các cháu ở nhà cho thống nhất với giáo viên ở lớp
Một mặt nữa tôi luôn chú ý bồi dưỡng lòng say mê và quyết tâm rèn chữ viết cho học sinh thông qua các phong trào thi đua theo tuần, theo chủ điểmvà kết hợp với hội cha mẹ học sinh khen thưởng kịp thời
VD: Mỗi tuần vào tiết sinh hoạt lớp tôi thường dành khoảng 10 phút để tổng kết đánh giá việc rèn chữ giữ vở của học sinh và phát thưởng
Mỗi chủ điểm của tháng tôi thường tổ chức phong trào viết thư tặng mẹ, tặng cô nhân ngày 8/3 Học sinh nào viết đẹp sẽ được mang về tặng mẹ và được cô phát thưởng Ngoài việc phát động thi đua trong học sinh tôi còn giới thiệu các bài viết đẹp, các trang viết đẹp của học sinh trong buổi họp cha mẹ học sinh để cha mẹ học sinh cùng thi đua rèn luyện cho con em mình
Để học sinh hứng thú tích cực vào luyện chữ, ngoài việc nhận xét bài hằng ngày, tôi còn tổ chức các cuộc thi chữ viết vào buổi sinh hoạt cuối tuần
Trang 14Phần IV Hiệu quả của biện pháp đã thực hiện.
Trong những năm gần dây, tôi thường dạy lớp 1 lớp, học sinh có nhiều trình độ khác nhau, nhờ sự nỗ lực hết mình của cả thầy và trò nên chữ viết của học sinh lớp tôi ngày một tiến bộ Với những chữ được công nhận chữ viết đẹp ( loại A) đạt được các tiêu chí sau:
+ Đúng cỡ chữ (đúng độ cao, độ rộng của chữ)
+ Đúng khoảng cách giữa các chữ và con chữ
+ Nối chữ đúng quy định
+ Nét chữ ngay ngắn, đặt dấu và dấu thanh đúng vị trí
Năm học TSHS
Giữa kì 1 Cuối kì 1 Giữa kì 2 Cuối kì 2
2018-2019
2019-2020
2020-2021
Trang 15Một số hình ảnh giờ học viết và sản phẩm của học sinh
Trang 16Từ kết quả của lớp về chữ viết tôi nhận ra rằng:
- Rèn kĩ năng viết đúng, đẹp cho học sinh là một quá trình lâu dài, phức tạp và đòi hỏi sự nỗ lực cố gắng của cả giáo viên và học sinh Kĩ năng viết chữ đẹp không phải tự nhiên mà có, đòi hỏi sự chăm lo rèn luyện thường xuyên của giáo viên cho các em, phải dạy cho các em một cách có định hướng và có kế hoạch
- Giáo viên không nên xem nhẹ việc rèn đọc hoặc bỏ qua việc rèn phát âm chuẩn cho học sinh
- Học sinh viết chậm viết sai hàng ngày ngoài viết bài ở trên lớp giáo viên cần khuyến khích học sinh luyện đọc luyện viết ở nhà Đối với học sinh viết chữ đẹp giáo viên cần hướng dẫn học sinh cách cầm bút, lia bút, rê bút để có được chữ viết đẹp có nét thanh nét đậm
Trên đây là một số biện pháp mà tôi đã thực hiện trong rèn chữ cho học sinh lớp 1 trong những năm học qua Để chữ viết của học sinh nói chung và chữ viết học sinh lớp 1 nói riêng rất mong sự đóng góp ý kiên của quý thầy cô
Tôi xin trân trọng cảm ơn