Thi pháp học dần chứng tỏ được tầm quan trọng của mình trong việc nghiên cứu, phê không những chịu sự ảnh hưởng của thể loại, bút pháp, hiện thực, lịch sử, văn hóa… đem đến cái nhìn toàn
Mục tiêu nghiên cứu
Khóa luận tốt nghiệp này nhằm cung cấp một cái nhìn tổng quan về các sáng tác truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư, đồng thời làm nổi bật những đóng góp của chị cho nền văn học Việt Nam và nét riêng giúp nhà văn khẳng định tên tuổi thông qua đặc điểm thi pháp trong các truyện ngắn Đây sẽ là bước tiếp nối các nhận định trước đây, mang đến một diện mạo mới, thể hiện sự phát triển trong phong cách sáng tác của Nguyễn Ngọc Tư Đề tài nghiên cứu còn đặc biệt ý nghĩa khi Nguyễn Ngọc Tư là một tác giả trẻ, đang trong quá trình khẳng định và hình thành phong cách riêng, dự báo sự nghiệp sáng tác của chị sẽ còn nhiều bước tiến mới Thành công của đề tài sẽ góp phần thúc đẩy việc phổ biến các tác phẩm của Nguyễn Ngọc Tư đến đông đảo độc giả và mở ra các hướng nghiên cứu tiếp theo về hành trình sáng tác của nhà văn.
Người viết hy vọng góp phần vào công tác nghiên cứu văn học Việt Nam sau năm 1975, một giai đoạn văn học mới còn nhiều vấn đề cần được làm rõ Hiện tại, tài liệu nghiên cứu về giai đoạn này còn hạn chế, đặc biệt khi tiếp cận theo hướng thi pháp học Việc tìm hiểu về nhà văn trẻ Nguyễn Ngọc Tư – người có sức hút và ảnh hưởng nổi bật trong văn đàn Việt Nam đương đại – hy vọng sẽ góp phần hoàn thiện bức tranh tổng thể về văn học Việt Nam sau năm 1975.
T ổng quan t ình hình nghiên c ứu
Nguyễn Ngọc Tư đã xây dựng một sự nghiệp sáng tác phong phú trong thời gian ngắn, thể hiện qua số lượng tác phẩm đáng kể dù chỉ hoạt động trong một khoảng thời gian không dài Các bài phỏng vấn và bài báo về tác giả cũng được đăng tải rộng rãi trên các phương tiện truyền thông, giúp làm rõ hơn về phong cách và những thành tựu của chị Ví dụ, các bài viết như "Dạ Ngân" (2004) đăng trên Văn nghệ trẻ số 15, với tiêu đề "Nguyễn Ngọc Tư - Điềm đạm mà thấu đáo", hay bài của Minh Phương (2004) đăng trên Nhân dân ngày 31/5, với tiêu đề "Đọc sách: Nước chảy mây trôi" đã góp phần giới thiệu và quảng bá hình ảnh của tác giả đến công chúng.
Tập truyện ngắn và kí mới của Nguyễn Ngọc Tư” Minh Thi (2004) - Lao động (ngày
Các bài viết về Nguyễn Ngọc Tư nhấn mạnh chiều sâu tâm trạng trong các tác phẩm của cô, như Hoàng Thiên Nga (2005) trong Văn nghệ đã phân tích về những Bộ mặt tâm trạng qua các truyện ngắn của nhà văn Thảo Vy (2005) từ Tạp chí Văn hóa Phật giáo đã khám phá Nỗi đau trong Cánh đồng bất tận, thể hiện sự đa chiều về cảm xúc và thân phận nhân vật Trần Phỏng Diều (2006) trong Văn nghệ quân đội nhận định rằng Thị hiếu thẩm mỹ trong truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư phản ánh chân thực đời sống thường nhật, đồng thời thể hiện sự tinh tế trong cách xây dựng nhân vật Đặng Anh Đào (2006) trong bài viết Sự sống bất tận nhấn mạnh khả năng truyền cảm hứng mãnh liệt của nhà văn về sự sống và sự kiên cường của con người Bùi Việt Thắng (2006) cũng góp phần làm rõ nét đặc trưng của Nguyễn Ngọc Tư là khả năng khai thác những khía cạnh đa dạng của cuộc sống và cảm xúc con người qua các tác phẩm của mình.
Nghiên cứu văn học (7), “Bài học văn chương từ Cánh đồng bất tận” Trần Văn Sỹ
Trong các bài viết về tác phẩm "Cánh đồng bất tận", nhiều nhà văn, nhà nghiên cứu đã phân tích sâu sắc về nội dung và phong cách biểu đạt của tác phẩm Nguyễn Tý (2006) trong "Văn nghệ trẻ" đã mô tả bức tranh quê buồn tím ngắt, thể hiện vẻ đẹp mộc mạc, bình yên của làng quê trong truyện Công an TP Hồ Chí Minh cũng ghi nhận sức hút kỳ lạ của "Cánh đồng bất tận" trong ngày đầu năm, thể hiện sự hấp dẫn và ý nghĩa sâu sắc của tác phẩm đối với độc giả Đăng Vũ (2006) trong "Nhà văn" đã so sánh tác phẩm như một cổ tích trên cánh đồng bất tận, mang đến cảm giác huyền thoại và lãng mạn Đoàn Ánh Dương (2007) trong "Nghiên cứu văn học" phân tích "Cánh đồng bất tận" từ mô hình tự sự và ngôn ngữ trần thuật, giúp hiểu rõ hơn về nghệ thuật kể chuyện của tác giả Phạm Thùy Dương (2007) trong "Văn nghệ quân đội" nhấn mạnh cảm xúc cảm thương trong sáng tác của Đỗ Bích Thủy và Nguyễn Ngọc Tư, góp phần làm rõ giá trị nhân đạo và sự sâu lắng của tác phẩm.
Các bài viết sâu sắc về các sáng tác của Nguyễn Ngọc Tư đã được GS TS Trần Hữu Dũng tổng hợp và chia sẻ trên trang web Viet-Studies, giúp người đọc hiểu rõ hơn về con người và phong cách sáng tác của nhà văn Trong đó, bài viết "Nguyễn Ngọc Tư - đặc sản miền Nam của chính" của GS TS Trần Hữu Dũng đã đưa ra nhận định chính xác về nội dung và nghệ thuật trong các tác phẩm của Nguyễn Ngọc Tư Các bài phê bình trên trang web này không chỉ ngợi ca mà còn đánh giá cao lối viết văn đậm đà hơi thở miền Nam của nhà văn.
Bộ, GS.TS Trần Hữu Dũng cũng nhắc nhở chị về nguy cơ tiềm tàng đi vào “con đường mòn” trong sáng tác:
Nguyễn Ngọc Tư nổi bật với phong cách viết các câu chuyện về mối tình không trọn vẹn và ký sự đồng quê, nhưng điều này có thể khiến người đọc lo ngại về sự giới hạn trong thể loại của cô Trong vòng ba năm, cô đã cho ra mắt bốn tập truyện ngắn, thể hiện tài năng viết nhanh và khỏe mạnh, nhưng điều đáng chú ý là người đọc ngày càng cảm thấy quen thuộc với phong cách của cô, những truyện na ná như nhau và không còn để lại ấn tượng sâu đậm như trước Nhà văn không chỉ dựa vào thiên bẩm, mà còn cần phải lao động, sáng tạo và trải qua quá trình rèn luyện để duy trì chất lượng tác phẩm Sự quanh quẩn trong những không gian, hoàn cảnh quen thuộc có thể xem như một điểm cảnh báo trong con đường sáng tạo của Nguyễn Ngọc Tư, như những chấm sáng vàng trên hành trình văn chương của cô.
Nguyễn Ngọc Tư, nhà văn trẻ Nam Bộ, được nhận xét bằng chính chất liệu văn hóa và ngôn từ đậm chất miền Nam trong các sáng tác của mình Huỳnh Công Tín cho rằng phong cách viết của chị phản ánh rõ vùng đất Cà Mau, nơi chị sinh trưởng và lớn lên, vốn là một vùng đất xa xôi, hẻo lánh, khiến lối viết còn đơn sơ, mộc mạc Ông nhấn mạnh rằng, dù lối viết còn đơn giản và vấn đề còn nhỏ nhặt, nhưng cần có cái nhìn thiện cảm hơn để ủng hộ phong cách sáng tác của Nguyễn Ngọc Tư trong tương lai Điểm nổi bật trong tác phẩm của chị chính là chất Nam Bộ đặc trưng, tiêu biểu cho con người và văn hóa của cả một vùng đất đầy đặc trưng và chân thực.
Bài viết của Bùi Công Thuấn về Nguyễn Ngọc Tư đã mang đến cho người đọc cái nhìn tổng quan về hành trình sáng tác và những thành tựu của nhà văn Tác giả nhấn mạnh các đặc điểm chính trong các truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư, góp phần làm rõ nội dung và phong cách riêng biệt của cô trong văn học Việt Nam Thông qua bài viết, độc giả hiểu rõ hơn về quá trình phát triển nghệ thuật của Nguyễn Ngọc Tư và tầm ảnh hưởng của cô đối với nền văn học đương đại.
Nguyễn Ngọc Tư đã chuyển mình từ những chuyện tình yêu lãng mạn đến các vấn đề xã hội gay gắt, viết những tác phẩm phong phú về cảnh vật và con người đất Nam Bộ, đồng thời khám phá các thể loại tư tưởng và truyện hư cấu đòi hỏi kỹ năng sáng tạo cao Theo Bùi Công Thuấn, Nguyễn Ngọc Tư đang tiến về phía nghệ thuật hiện đại, chuyển từ phong cách viết thiên phú dựa trên cảm hứng tự nhiên sang lối viết của ý thức sáng tạo có chiều sâu nhân bản, phản ánh quá trình phát triển nghệ thuật viết của nữ nhà văn.
Nguyễn Trọng Bình nhận xét rằng văn hóa và làng quê Nam Bộ là nền tảng hình thành nên quan niệm nghệ thuật của Nguyễn Ngọc Tư, vì cô lớn lên trên mảnh đất Nam Bộ, những nét tính cách trong văn hóa ứng xử và ngôn ngữ của cha ông đã ăn sâu vào tiềm thức cô Khi sáng tác, những đặc trưng văn hóa “rặt Nam Bộ” của cô tự nhiên hiện hữu trong từng trang viết như một điều tất yếu Qua các truyện ngắn của mình, Nguyễn Ngọc Tư thể hiện rõ sự trân trọng và giữ gìn truyền thống văn hóa dân tộc, đặc biệt là niềm tự hào về phẩm chất và giá trị văn hóa của vùng đồng bằng sông Cửu Long Cô cũng tiếp cận thực tại đời sống với thái độ ngợi ca và trân trọng những giá trị văn hóa đã ăn sâu vào tiềm thức nhiều thế hệ người dân quê hương Nguyễn Ngọc Tư đến với nghề văn một cách tình cờ nhưng để lại dấu ấn riêng, ngay từ tập truyện đầu tay "Ngọn đèn không tắt", cô đã thể hiện tài hoa, sự chín chắn, trách nhiệm và nỗi lo về cuộc sống, góp phần khẳng định vị thế của mình trong làng văn.
Nguyễn Ngọc Tư không chỉ là nhà văn mà còn là người xây dựng một hệ thống ngôn ngữ đặc trưng của miền Nam Bộ, thể hiện sự tinh tế và tự nhiên trong từng câu chữ mà không bắt chước Trong tác phẩm "Cánh đồng bất tận", tác phẩm đã gây tranh cãi gay gắt trên văn đàn, thể hiện rõ ràng phong cách đặc trưng của Nguyễn Ngọc Tư Văn Công Hùng nhận xét rằng "Truyện dài Cánh đồng bất tận cho ta thấy một Nguyễn Ngọc Tư tháo vát, trần trụi và chân thật trong cách thể hiện câu chuyện".
Ngọc Tư khác, từng trải, đau đớn, xót xa… một Nguyễn Ngọc Tư tài hoa và chín chắn, tài hoa khốc liệt” [51]
Ngôn ngữ trong các sáng tác của chị thể hiện rõ những phẩm chất về văn hóa, xã hội và con người vùng Đồng bằng sông Cửu Long một cách cụ thể và sinh động, góp phần làm nổi bật đặc trưng đặc trưng của vùng đất này Nguyễn Trọng Bình đã nhấn mạnh rằng, các tác phẩm của Nguyễn thể hiện rõ nét nét văn hóa đặc trưng của miền Tây Nam Bộ, phản ánh chân thực cuộc sống và tâm hồn người dân nơi đây.
Ngọc Tư là hệ thống từ địa phương phong phú và tự nhiên, phản ánh đặc trưng văn hóa và địa hình của vùng đồng bằng sông Cửu Long Tùy thuộc vào từng hoàn cảnh giao tiếp, bà sử dụng các lớp từ ngữ riêng biệt, giúp thể hiện rõ nét đặc trưng của vùng miền Hệ thống từ này không chỉ thể hiện sự đa dạng trong ngôn ngữ mà còn góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa đặc trưng của địa phương.
Nguyễn Ngọc Tư đã khéo léo sử dụng ngôn ngữ đời thường một cách nhuần nhị, tạo nên vẻ đẹp riêng cho tác phẩm của mình Nhờ sự sáng tạo trong cách diễn đạt, chị biến ngôn ngữ bình thường thành ngôn ngữ văn học, giúp các tác phẩm dễ đọc, dễ hiểu và dễ cảm nhận hơn Điều này làm nổi bật khả năng biến hóa ngôn ngữ của Nguyễn Ngọc Tư, đem lại những trải nghiệm văn học gần gũi và chân thực cho người đọc.
Trong các sáng tác của Nguyễn Ngọc Tư, yếu tố chất Nam Bộ được thể hiện rõ qua thị hiếu thẩm mỹ của tác giả, nổi bật trong hình tượng người nghệ sĩ, người nông dân và con sông uốn khúc, chở đầy tình người Thạc sĩ Trần Phỏng Diều nhận xét rằng: “Thị hiếu thẩm mỹ trong truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư cũng chính là hình tượng người nghệ sĩ, người nông dân, và con sông đưa mình uốn khúc, chở nặng tình người”, tạo thành vùng thẩm mỹ đặc trưng của tác phẩm Người nghệ sĩ trong truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư thường có số phận hẩm hiu, cuộc sống không ổn định và tình duyên nhiều trắc trở, qua đó phản ánh một phần tâm lý rất chân thật của nhân vật Nguyễn Ngọc Tư từng chia sẻ rằng: “Tôi không mê cải lương Tôi chỉ thích thú với nghiệp của người nghệ sĩ Họ có thể sống nhiều cuộc đời, nhiều vai diễn khác nhau”, và cô cũng tự nhận mình “thô mộc, quê mùa, không trau chuốt”, nhưng vẫn tin tưởng vào vẻ đẹp của cuộc sống qua những hình ảnh người tốt trong tác phẩm của mình.
Bên cạnh đó, đã có một số bài viết tiếp cận các sáng tác truyện ngắn của Nguyễn
Ngọc Tư từ góc nhìn thi pháp
Trong bài viết Giọng điệu chủ yếu trong truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư,
Nguyễn Trọng Bình nhận định rằng giọng điệu trong truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư chủ yếu là buồn nhưng không chán chường hay ủ dột, thể hiện nội dung và chủ đề tác phẩm một cách rõ ràng Ông cũng nhấn mạnh rằng từ góc nhìn trần thuật, giọng điệu của Nguyễn Ngọc Tư mang nét điềm nhiên, trầm tĩnh, phản ánh thái độ và quan điểm của tác giả Những đặc điểm này chính là yếu tố riêng biệt, độc đáo góp phần tạo nên phong cách đặc trưng trong thể loại truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư.
Nhi ệm vụ nghi ên c ứu
Khóa luận giới thiệu tổng quan về thi pháp học, nhấn mạnh vai trò của nó trong công tác phê bình và nghiên cứu văn học Bên cạnh đó, bài viết đi sâu vào tìm hiểu cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Ngọc Tư, một trong những nghệ sĩ văn học tiêu biểu của Việt Nam Phần trọng tâm phân tích các yếu tố thi pháp trong các tác phẩm của tác giả trên các bình diện quan trọng như không gian và thời gian nghệ thuật, thế giới nhân vật, hệ thống ngôn ngữ và giọng điệu, nhằm làm rõ nét đặc trưng sáng tạo và phong cách của Nguyễn Ngọc Tư trong văn học.
Các kết quả khảo sát và nghiên cứu về truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư cho thấy đặc điểm thi pháp nổi bật bao gồm sự tối giản trong ngôn ngữ, hình ảnh giàu cảm xúc, và cách sử dụng ngôn ngữ mang tính tượng trưng cao Những đặc điểm này góp phần tạo nên phong cách riêng biệt của tác phẩm, thể hiện rõ nét tính cách nhân vật và chủ đề truyện Thông qua thi pháp này, Nguyễn Ngọc Tư đã thành công trong việc truyền tải các giá trị nhân văn sâu sắc và cảm xúc chân thật, giúp người đọc dễ dàng đồng cảm và suy ngẫm về cuộc sống Như vậy, đặc điểm thi pháp trong truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư không chỉ là nét đặc trưng mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc thể hiện nội dung và cảm xúc của tác phẩm.
Phương pháp nghiên cứu
Đề tài này được tiếp cận dựa trên phương pháp nghiên cứu của thi pháp học đại cương, trong đó các phương pháp của thi pháp học đóng vai trò chủ đạo và nền tảng quyết định hướng phát triển và triển khai đề tài một cách hiệu quả.
Tham chiếu tư tưởng, tâm hồn, tính cách và quan điểm sáng tác của Nguyễn
Ngọc Tư để hiểu sâu hơn, cặn kẽ hơn về đặc điểm thi pháp trong các sáng tác truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư.
Sau khi phân tích các truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư, bài viết sẽ tổng hợp các yếu tố chính về nội dung và nghệ thuật liên quan đến đề tài, đồng thời đánh giá tần suất xuất hiện của các yếu tố này trong tác phẩm Điều này giúp làm rõ các đặc điểm nổi bật trong phong cách sáng tác của tác giả và nâng cao nhận thức về nội dung phản ánh cuộc sống, tâm tư nhân vật trong các truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư Các yếu tố nội dung thể hiện rõ nét các chủ đề về cuộc sống đời thường, số phận nhân vật và mối quan hệ nhân sinh, trong khi các yếu tố nghệ thuật góp phần tạo nên sức hấp dẫn, đặc trưng của tác phẩm Việc thống kê này hỗ trợ hiểu rõ hơn về sự đa dạng và phong phú trong sáng tạo của Nguyễn Ngọc Tư, góp phần nâng cao hiệu quả nghiên cứu và quảng bá các tác phẩm của tác giả trong cộng đồng độc giả.
5.3 Phương pháp phân tích và tổng hợp
Dựa trên kết cấu đề cương có sẵn, người viết tập trung phân tích từng truyện ngắn, đồng thời khảo sát ý kiến và nhận định để làm rõ đặc trưng bản chất của đề tài Qua việc làm rõ những nét riêng của từng tác phẩm, bài viết rút ra các đặc điểm chung, tiêu biểu cho phong cách sáng tác của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư Các phân tích này giúp làm nổi bật giá trị và đặc sản văn chương Nam Bộ mà tác giả mang lại, góp phần khẳng định vị thế của Nguyễn Ngọc Tư trong dòng văn học Việt Nam.
Phương pháp lịch sử đặt Nguyễn Ngọc Tư trong bối cảnh lịch sử - xã hội của vùng đất Nam Bộ trong một giai đoạn nhất định, giúp hiểu rõ những ảnh hưởng của môi trường xã hội đến phong cách sáng tác của chị Việc nghiên cứu sự chuyển biến trong các chặng đường sáng tác của Nguyễn Ngọc Tư giúp đưa ra những nhận định ban đầu về những thành tựu đã đạt được cũng như những hướng phát triển tương lai của tác phẩm Bằng cách phân tích quá trình phát triển của Nguyễn Ngọc Tư theo chiều thời gian, ta có thể thấy rõ những thay đổi về nội dung và phong cách, từ đó đánh giá rõ ràng hơn về sự đóng góp của chị cho văn học Nam Bộ.
5.5 Phương pháp nghiên cứu so sánh đồng đại
Khám phá các nhà văn cùng thời giúp làm rõ nét chung và tính hài hòa trong dòng chảy văn học hiện đại, qua đó làm nổi bật những đặc trưng riêng biệt và cá tính sáng tạo của Nguyễn Ngọc Tư.Điều này giúp hiểu rõ hơn về vị trí của chị trong nền văn học đương đại và giá trị độc đáo mà chị mang lại cho văn học Việt Nam.
Đối tượng v à ph ạm vi nghi ên c ứu
6.1 Đối tượng nghi ên c ứu: Đặc điểm thi pháp truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư.
6.2 Ph ạm vi nghi ên c ứu: Đề tài tập trung khảo sát qua năm tập truyện ngắn đã được xuất bản của Nguyễn Ngọc Tư:
- Ngọn đèn không tắt, Nxb Trẻ, 2012.
- Gió lẻ và chín câu chuyện khác, Nxb Trẻ, 2012.
- Cánh đồng bất tận, Nxb Trẻ, 2012.
C ấu trúc của đề t ài
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, khóa luận được chia thành bốn chương:
TỔNG QUAN VỀ NHÀ VĂN NGUYỄN NGỌC TƯ VÀ THI PHÁP HỌC 1.1 Những nét chính về nhà văn Nguyễn Ngọc Tư
Nguy ễn Ngọc Tư và hành tr ình sáng tác
Nhà văn Nguyễn Ngọc Tư, sinh năm 1976 tại xã Tân Duyệt, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau, là tác giả nổi bật trong làng văn học Việt Nam Hiện tại, chị đang sinh sống và làm việc tại Cà Mau, đảm nhận vai trò nhân viên văn thư và biên tập viên trang thiếu nhi của tạp chí Bán Đảo.
Cà Mau là nơi đóng chân của Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Cà Mau, nơi thúc đẩy hoạt động sáng tạo nghệ thuật địa phương Bên cạnh đó, chị còn là một nhà văn tự do, thường xuyên sáng tác truyện ngắn và tạp văn, được đăng tải đều đặn trên các báo, góp phần nâng cao nền văn học Việt Nam.
Nguyễn Ngọc Tư sinh ra tại Cà Mau, vùng đất tận cùng của Tổ quốc Việt Nam trong một gia đình nông dân nghèo Với truyền thống đấu tranh chống Mỹ của gia đình, bà mang trong mình nét chân chất, bình dị của người miền sông nước Đồng thời, bà còn thể hiện sự kiên cường, bản lĩnh và cá tính của người phụ nữ hiện đại, góp phần làm nổi bật hình ảnh văn hóa và sức mạnh tinh thần của người phụ nữ miền đất Cà Mau.
Nguyễn Ngọc Tư là học sinh giỏi văn của trường Phan Ngọc Hiển nhưng từ nhỏ chưa thể hiện rõ mong muốn trở thành nhà văn Thời còn học lớp 10, chị gặp khó khăn khi phải nghỉ học để chăm sóc ông ngoại ốm yếu và kiếm sống, điều này gây thiệt thòi lớn cho sự phát triển đam mê và sự nghiệp của chị sau này.
Những năm tháng trưởng thành sớm đã khiến Nguyễn Ngọc Tư ít tiếp xúc với sách vở trên ghế nhà trường, nhưng lại mang đến cho chị những trải nghiệm sống chân thực và cảm xúc sâu sắc về đời người Trong các tác phẩm của mình, Nguyễn Ngọc Tư thể hiện một phong cách viết trẻ trung nhưng đậm chất buồn man mác, dẫn dắt người đọc tìm hiểu sâu về cuộc đời và con người qua những suy tư đầy trăn trở.
Nguyễn Ngọc Tư bắt đầu làm việc như một nhân viên văn thư tại tạp chí Bán đảo Cà Mau sau khi nghỉ học, nhưng điểm khởi đầu sự nghiệp sáng tác của chị chính là truyện ngắn đầu tay "Đổi thay", đã được đăng trên báo Cà Mau Sự ủng hộ và góp ý chân thành từ cha ruột, nhà báo Nguyễn Thái Thuận, người yêu thơ và luôn cổ vũ tinh thần cho Tư, đã giúp chị vượt qua những thử thách đầu tiên của nghề viết Năm 2000, Nguyễn Ngọc Tư đã vinh dự nhận giải Nhất trong cuộc thi Văn học Tuổi Hai Mươi lần thứ hai của Hội Nhà văn TP.HCM với tập truyện ngắn đầu tay "Ngọn đèn không tắt", đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp sáng tác của chị.
Nguyễn Ngọc Tư đã nhận được sự đón nhận nhiệt tình từ đông đảo độc giả qua các tập truyện đa dạng như "Ông ngoại" dành cho thiếu nhi, "Biển người mênh mông", "Giao thừa", "Nước chảy mây trôi" – gồm truyện ngắn và ký Mới đây, tác giả tiếp tục khẳng định vị thế của mình với ra mắt tiểu thuyết đình đám "Sông" vào ngày 18/9/2012.
Nhiều tác phẩm của Nguyễn Ngọc Tư đã được dịch ra tiếng nước ngoài và phổ biến rộng rãi, góp phần nâng cao tên tuổi của tác giả trên thị trường quốc tế Nguyễn Ngọc Tư đã từng khẳng định rằng, dù có rọc phách, người ta vẫn nhận ra đó là tác phẩm của mình, thể hiện sự nhất quán trong phong cách viết và đam mê sáng tạo Nhờ vào phong cách viết đặc sắc và độc đáo, Nguyễn Ngọc Tư đã dần định hình phong cách riêng, phù hợp với những ước mơ của chính chị Thành công này đã giúp nàng tác giả khẳng định vị thế của mình trong giới văn học trong nước và quốc tế, đưa tên tuổi của Nguyễn Ngọc Tư trở nên nổi bật trên văn đàn toàn cầu.
Nguyễn Ngọc Tư là một trong 10 thanh niên tiêu biểu của năm 2003 do Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh bình chọn Cô còn được vinh dự mời ghi hình và phỏng vấn trong chương trình Người đương thời của Đài Truyền hình Việt Nam, ghi nhận những đóng góp nổi bật của nữ nhà văn trong cộng đồng.
Nguyễn Ngọc Tư đến với văn chương bắt nguồn từ niềm đam mê và duyên nợ với nghề viết Cô viết để giải tỏa cảm xúc và thể hiện tâm sự, giúp xoa dịu những bức bối trong lòng Ban đầu, việc viết chỉ nhằm mục đích thả lòng cảm xúc, nhưng sau này, cô nhận thấy đó là nghiệp đeo đuổi nặng nề, đầy thử thách và trách nhiệm Viết là cách để Nguyễn Ngọc Tư thể hiện chính mình và mang đến những câu chuyện chân thực, cảm xúc sâu sắc đến độc giả.
Nguyễn đạt được thành công từ khi còn rất trẻ và nhanh chóng nổi tiếng trong và ngoài nước, đặc biệt với tác phẩm truyện ngắn "Cánh đồng bất tận," góp phần khẳng định tên tuổi của ông trong làng văn học Việt Nam.
Nguyễn Ngọc Tư vẫn giữ được nét riêng độc đáo của mình, không để những hào nhoáng làm mờ đi bản chất chân thực Qua các bài phỏng vấn trên báo chí, độc giả có thể cảm nhận rõ nét chân dung của một nhà văn bình dị, chân thành và gần gũi với cuộc sống đời thường.
Nguyễn Ngọc Tư hiểu rõ về bản thân, tác phẩm và con đường sáng tạo của mình Dù bị so sánh với các nhà văn Nam Bộ nổi tiếng như Hồ Biểu Chánh, Sơn Nam, Lê Giang hoặc các ý kiến trái chiều về tác phẩm, chị vẫn luôn trân trọng mọi ý kiến, dù tích cực hay tiêu cực Chị chia sẻ chân thành về mái ấm sáng tạo của mình bằng hình ảnh độc đáo: “Đôi lúc tôi ví văn của mình như một quả sầu riêng, người thích thì nói thơm còn người không thích thì chê thối, nhưng trời đã cho vậy thì biết làm sao.”
Nguyễn Ngọc Tư khẳng định rằng việc sử dụng ngôn ngữ Nam Bộ đặc trưng trong tác phẩm của mình không phải là bắt chước mà là sự thể hiện chân thực của chính bản thân chị Chị cho rằng sự tương đồng này xuất phát từ việc chị và các nhà văn Nam Bộ khác đều lớn lên từ miền sông nước, đã quen thuộc và gắn bó với nét đặc trưng văn hóa, ngôn ngữ của vùng đất này.
Người viết khiêm tốn chia sẻ rằng không muốn gánh vác trọng trách kế thừa các nhà văn danh tiếng như Hồ Biểu Chánh và Sơn Nam, vì họ là những tượng đài lớn của văn học Nam Bộ Chị khẳng định rằng, sau hai tác giả này, không chỉ có riêng mình nối tiếp giọng văn Nam Bộ, và rằng "tôi chỉ là hạt bụi mà bác Nam, cụ Chánh là non cao" (Báo Thể thao Văn hóa ngày 20/9/2002).
Nguy ễn Ngọc Tư với những sáng tác truyện ngắn
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Ngọc Tư đã được chuyển thể thành phim và tạo được ấn tượng sâu sắc trong dư luận.
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Truyện ngắn "Cánh đồng bất tận" đã tạo ra bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Ngọc Tư, giúp tác giả giành nhiều giải thưởng, trở thành tập truyện bán chạy nhất năm 2005, được dịch sang nhiều thứ tiếng và chuyển thể thành phim truyền hình So với các tác phẩm phản ánh mặt tối của xã hội trước năm 1945 như "Số Đỏ" của Vũ Trọng Phụng hay "Chí Phèo" của Nam Cao, "Cánh đồng bất tận" chưa nổi bật về mặt phê phán xã hội, nhưng xét trong bối cảnh văn học đương đại, tác phẩm thực sự là biểu tượng khi phản ánh chân thực đến mức khốc liệt cuộc sống người nông thôn Chính vì tính "khốc liệt" này mà "Cánh đồng bất tận" đã gây ra nhiều tranh luận trái chiều trong dư luận, với một số người ủng hộ và không ít người phản đối Những người quen với phong cách nhẹ nhàng, chân chất của Nguyễn Ngọc Tư cho rằng tác phẩm quá dữ dội, khi phơi bày hiện thực tàn nhẫn khiến người đọc phải rùng mình Trong khi đó, những người nhìn nhận rộng hơn cho rằng Nguyễn Ngọc Tư đã dám đột phá sáng tạo và thể hiện rõ nét hơn cái nhìn về cuộc sống trong các tác phẩm sau này Tuy chưa trở thành dấu mốc lớn, "Cánh đồng bất tận" đã mở ra một bước chuyển trong phong cách sáng tác của tác giả, mặc dù phần lớn các tác phẩm sau này vẫn giữ phong cách chân chất, nhưng nhấn mạnh hơn về chiều sâu và sắc thái của hiện thực.
"Cánh đồng bất tận đã khẳng định Nguyễn Ngọc Tư là một nhà văn có nguồn nội lực tiềm tàng, đồng thời thể hiện hy vọng lớn của văn học Việt Nam Qua quan điểm riêng của mình, tác giả cho rằng khi đọc và ngẫm kỹ tác phẩm này, người đọc dễ dàng nhận thấy giá trị nội tâm và chiều sâu tư tưởng mà nhà văn gửi gắm."
Nguyễn Ngọc Tư vẫn trung thành với phong cách viết quen thuộc, thể hiện qua những trăn trở và suy tư đầy nhân văn trong tác phẩm của mình Cá nhân người viết cho rằng cần có nhiều tác phẩm như "Cánh đồng bất tận" để góp phần nâng cao nền văn học nước nhà, đặc biệt trong bối cảnh xã hội ngày nay đang đối mặt với những vấn đề nhức nhối cần được cảnh báo kịp thời Tác phẩm này không chỉ giúp nâng cao nhận thức về cuộc sống và giá trị nhân văn, mà còn là một bức tranh chân thực về đời sống và xã hội "Cánh đồng bất tận" đã được chuyển thể thành bộ phim cùng tên ra mắt ngày 22/10/2010 do đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình, ngay sau khi công chiếu đã đạt doanh thu 9,2 tỉ đồng chỉ trong hai tuần, đoạt nhiều giải thưởng và được coi là một hiện tượng bất ngờ trong giới điện ảnh Việt Nam.
Giải thưởng Cánh diều bạc 2010 cho phim truyện nhựa
Giải thưởng Cánh diều vàng 2010 cho nhạc sĩ phim truyện nhựa
Giải thưởng Cánh diều vàng 2010 cho diễn viên nữ chính phim truyện nhựa
Giải thưởng Cánh diều vàng 2010 cho diễn viên nam phụ phim truyện nhựa
Giải báo chí bình chọn Cánh diều vàng 2010
Ninh Dương Lan Ngọc đã xuất sắc thể hiện vai Nương trong bộ phim và được vinh danh tại lễ trao giải Mai Vàng lần thứ 16 với giải thưởng Nữ diễn viên điện ảnh được yêu thích nhất Thành tích này khẳng định khả năng diễn xuất xuất sắc của cô và góp phần nâng cao danh tiếng trong làng giải trí Việt Nam Giải thưởng Mai Vàng là một trong những dấu mốc quan trọng, ghi nhận sự đóng góp của nữ diễn viên trong ngành điện ảnh.
Sau thành công của vở kịch "Đời như ý" chuyển thể từ truyện ngắn cùng tên của Nguyễn Ngọc Tư, đạo diễn Victor Vương đã tái hiện tác phẩm này trên màn ảnh nhỏ vào ngày 28/11/2014 Đạo diễn hy vọng bộ phim sẽ mang đến cho khán giả một tác phẩm ý nghĩa, hòa quyện giữa tiếng cười và những nỗi buồn sâu sắc, đồng thời truyền tải những tia hy vọng về niềm tin, tình thương và lẽ sống trong cuộc đời Bộ phim đã nhận được sự yêu mến của đông đảo công chúng cả trước và sau khi công chiếu.
THI PHÁP KHÔNG GIAN VÀ THỜI GIAN NGHỆ THUẬT TRONG
Khái ni ệm không gian nghệ thuật
Không gian là nơi tồn tại và diễn ra mọi hoạt động vật chất, tình cảm của con người Theo Từ điển tiếng Việt, Hoàng Phê định nghĩa về không gian như một phạm trù quan trọng thể hiện sự hiện diện và tương tác của các yếu tố vật lý và tinh thần trong môi trường sống Không gian không chỉ đơn thuần là nơi chốn mà còn phản ánh quan hệ giữa con người và thế giới xung quanh, góp phần định hình đời sống và cảm xúc của mỗi người Việc hiểu rõ về không gian giúp chúng ta khám phá tính đa dạng và phức tạp của các hoạt động trong đời sống hàng ngày.
1 hình thức tồn tại cơ bản của vật chất [cùng với thời gian], trong đó các vật thể có độ dài và độ lớn khác nhau, cái nọ ở cách cái kia.
2 khoảng không bao trùm mọi vật xung quanh con người[24; 656]
Trong văn học, không gian không chỉ mở rộng về chiều kích mà còn phản ánh ý nghĩa sâu sắc, bao gồm quan niệm thẩm mỹ và tư duy nghệ thuật của tác giả Không gian nghệ thuật trong tác phẩm vượt ra khỏi giới hạn vật chất, mở rộng theo chiều tâm tưởng để thể hiện cảm xúc, hồi tưởng, khát khao và ước vọng của nhân vật Nhờ vậy, nhà văn có nhiều điều kiện để giãi bày và nhân vật có không gian rộng rãi để thể hiện nội tâm, qua đó tạo nên hình tượng nghệ thuật đặc trưng Không gian trở thành yếu tố quan trọng, giúp người đọc cảm nhận sâu sắc thực tại và hiểu rõ ý nghĩa nhân văn mà tác phẩm gửi gắm Qua cách xây dựng không gian nghệ thuật, dấu ấn cá nhân và phong cách sáng tác của nhà văn được thể hiện rõ nét, góp phần làm phong phú thêm giá trị nghệ thuật của tác phẩm.
Có nhiều cách phân chia không gian nghệ thuật dựa trên hướng tiếp nhận và đặc trưng phong cách của từng tác giả Các phương pháp phân chia phổ biến bao gồm việc xác định các không gian theo chức năng, kiểu dáng và ý tưởng sáng tạo, giúp làm nổi bật nét đặc trưng và phong cách riêng biệt của mỗi tác phẩm nghệ thuật Thể loại phân chia này góp phần làm phong phú hơn cho không gian sáng tạo và thể hiện rõ ràng quan điểm nghệ thuật của tác giả.
Không gian vật lý và không gian tâm lý
Không gian vũ trụ, không gian con người
Khi phân tích các sáng tác truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư, người viết tập trung vào trình tự thời gian ra đời của các tác phẩm để khám phá các không gian nghệ thuật mà chị đã tái hiện Điều này giúp làm rõ mối quan hệ giữa không gian nghệ thuật và hình tượng nhân vật, cũng như xác định phong cách và khuynh hướng sáng tác độc đáo của Nguyễn Ngọc Tư.
THI PHÁP NHÂN VẬT TRONG TRUY ỆN NGẮN NGUYỄN NGỌC TƯ 3.1 Khái ni ệm nhân vật trong tác phẩm văn học
Th ế giới nhân vật trong truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư
3.2.1 Ki ểu dạng nhân v ật theo ngh ề nghiệp
Công việc và tính chất của nó ảnh hưởng rất lớn đến cách suy nghĩ và hành động của mỗi người Trong các truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư, nhân vật được khắc họa qua những nét đặc trưng của nghề nghiệp, giúp độc giả hình dung sinh động về vùng đất Nam Bộ Việc phân loại nhân vật theo nghề nghiệp là cần thiết, nhằm làm rõ hơn những đặc điểm và tình tiết trong tác phẩm, từ đó đem lại sự hiểu biết sâu sắc hơn về nội dung và ý nghĩa câu chuyện.
3.2.1.1 Nhân v ật l àm ru ộng, làm vườn
Trong "Thương quá rau răm," Nguyễn Ngọc Tư khắc họa hình ảnh những con người sống gắn bó mật thiết với ruộng vườn và thiên nhiên xung quanh Qua các lát cắt về cù lao Mút Cà Tha, tác giả đã khắc họa rõ nét cuộc sống chân chất, mộc mạc của họ, với "mùi ổi chín trong vườn" và các vườn cây trái nối tiếp nhau xen kẽ những ngôi nhà đơn sơ Con người nơi đây dễ mến, chân thành, luôn đón tiếp khách bằng tấm lòng thật sự, như lời mô tả: “Hôm Văn đến, bà con ôm lại cho một đống áo quần, góp gạo đổ vô thùng ” và họ thường mời khách thưởng thức các món ăn phong phú từ cá, tôm, rắn, thể hiện sự hiếu khách đặc trưng của người dân địa phương.
Họ sống vui vẻ trong tình yêu thương và sự đùm bọc lẫn nhau dù cuộc sống còn nghèo khó và thiếu thốn Nguyễn Ngọc Tư qua truyện ngắn này khắc họa một góc nhìn chân thực về cuộc sống của người nông thôn Nam Bộ Cơ sở vật chất và đội ngũ y bác sĩ thiếu thốn trầm trọng đã ảnh hưởng lớn đến đời sống nơi đây Chính vì vậy, chỉ vì một căn bệnh nhỏ cũng có thể khiến người dân phải chấp nhận cái chết, phản ánh rõ nét về khó khăn trong chăm sóc y tế tại vùng quê.
Trên đường, xuất hiện nhiều nấm đất nhỏ bé của những đứa trẻ kiệt sức vì bệnh đẹn, chỉ còn rơ miệng bằng cỏ mực Những trẻ bị sốt xuất huyết thường được chữa trị bằng cạo gió, uống nước mía tranh, và rễ tranh Trong khi đó, các bé mắc thương hàn dễ bị thủng ruột do tự do chạy ra vườn ăn ổi chua, ổi chát.
Những người trí thức trẻ như ánh sáng đem lại hy vọng cho cù lao này, nhưng họ vội vã ra đi vì không thể chịu nổi cảnh nửa đêm ăn mì gói, nghe cú kêu và tiếng radio khọt khẹt Đặc biệt, những đứa trẻ sinh ra ở miền cù lao đã học thành tài, nhưng không ai muốn quay trở về, do cảnh sống khốn khó không giữ chân được những người trẻ – những người có thể thay đổi cuộc sống nơi đây Cái nghèo và sự thiếu thốn vẫn tiếp diễn như vốn có, khiến hy vọng trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Trong Cải ơi, người đọc vẫn cảm nhận được cuộc sống chân thực của những người làm ruộng làm vườn thông qua những hồi ức của ông Năm Nhỏ trong hành trình đi tìm con gái Cuộc đời của họ giản dị và mộc mạc, phản ánh lối sống chân chất và quen thuộc với thiên nhiên Tình yêu thương của cha dành cho con không thể hiện qua những món quà vật chất xa hoa, mà qua những điều nhỏ bé, những kỉ niệm bình dị, đời thường gắn bó với cuộc sống đời thường.
Ông đã dắt con nhỏ đi hái xoài chín trong vườn hoang, giúp con trải nghiệm cuộc sống giản dị, gần gũi thiên nhiên Ông chặt chuối làm bè, dạy con lội sông, thả trâu, chơi diều để phát triển kỹ năng và tinh thần vui chơi lành mạnh Khi con bị nhức đầu, sổ mũi, ông cõng con đi tắt qua những vạt đồng đến bác sĩ già để khám bệnh bằng tình thương và trách nhiệm Những kỷ niệm nhỏ như cây kẹp nhỏ, mớ dây thun khoanh, hay mấy cục kẹo dừa vung vinh trong túi áo mỗi khi đi chợ thể hiện tình cảm gần gũi, yêu thương của ông dành cho con, góp phần tạo nên những khoảnh khắc đẹp của cuộc sống thường nhật.
Ông Năm Nhỏ là một người nông dân chính gốc, được biết đến qua những câu văn miêu tả về việc ông đi trộm trâu: "Ông lội bộ gần năm cây số trong mưa sụt sùi vô trong xóm, ghé chỗ lò mổ, dắt đôi trâu đem đi." Điều này cho thấy ông là người có đời sống chân chất, mộc mạc và rất quen thuộc với nông nghiệp, đồng thời phản ánh cuộc sống sinh hoạt của người dân quê nghèo.
3.2.1.2 Nhân v ật sống kiếp thương hồ
Trong tác phẩm của Nguyễn Ngọc Tư, bên cạnh những nhân vật làm ruộng, làm vườn, còn có hình ảnh những người sống kiếp thương hồ, gắn bó với dòng sông và hoạt động buôn bán trên ghe xuồng Gia đình ông Chín trong "Nhớ sông" sống gần gũi với sông nước như máu thịt, nơi vợ ông gửi gắm tâm hồn và linh hồn của mình qua những tháng ngày sống trên sông Sông là nơi ông và hai đứa con, Giang và Thủy, ngày ngày mưu sinh và chứng kiến sự trưởng thành của con cái, khiến hình ảnh dòng sông trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của họ Giang nhớ sông không chỉ vì đó là nơi thân yêu của mẹ, cha, em mà còn vì nơi đó đã khắc sâu những ký ức không thể phai mờ, khi sông trở thành biểu tượng của tình cảm gia đình, sự gắn bó và quá trình mưu sinh gian khó Chính vì tình yêu và nỗi nhớ ấy, ông Chín quyết định từ bỏ cuộc sống thương hồ để trở về đất liền, nhưng trong tâm trí của ông và hai đứa con vẫn luôn còn đọng những hoài niệm về dòng sông quê hương.
Nguyễn Ngọc Tư trong tác phẩm "Trong Dòng Nhớ" đã khắc họa hình ảnh nhân vật người phụ nữ tên Giang, sống trong hoàn cảnh bi đát nơi chốn sông nước Số phận của chị thể hiện rõ nét qua câu chuyện về một người đàn bà có ngoại hình không đẹp cũng không xấu, với mái tóc dài và làn da ngăm đen Hoàn cảnh gia đình của Giang rất éo le khi chồng bỏ đi vì cơ cực, và đứa con gái đầu lòng của chị đã không qua khỏi khi mới bảy tháng tuổi, rơi xuống sông chết Hình ảnh đó phản ánh thực trạng nhiều người dân vùng sông nước sống trong nghèo khó, "ba chìm, bảy nổi, chín lênh đênh", cảnh đời chìm nổi của họ thật sự đáng thương Con sông đã chứng kiến toàn bộ cuộc đời của chị, từ những ngày hạnh phúc về gia đình đến khoảnh khắc đau đớn khi con gái mất tích, và chồng bỏ đi khiến chị cảm thấy bơ vơ Trong nghịch cảnh đó, sông vẫn chứng kiến chị ngày ngày lặng lẽ neo đậu ngoài bến, thường đi trước lúc mọi người tỉnh giấc, thể hiện sự chịu đựng âm thầm và nỗi cô đơn bất tận của người phụ nữ miền sông nước.
3.2.1.3 Nhân v ật l àm ngh ề xướng ca
Trong cuộc sống, khó có ai tránh khỏi nỗi buồn của số phận, đặc biệt là những người nghệ sĩ và người làm nghề hát xướng, những người thường được coi là “xướng ca vô loài” Người ta thường gán ghép các từ “đào hoa” để mô tả cuộc sống đầy cảm xúc và nhiều thử thách của giới nghệ sĩ, phản ánh sự biến đổi và nhân sinh quan phong phú trong nghề nghiệp của họ.
"Bay bướm" tượng trưng cho sự tự do và sáng tạo của người nghệ sĩ, nhưng phía sau ánh hào quang đó là những cái giá đắt mà họ chấp nhận đánh đổi để sống trọn vẹn với đam mê nghệ thuật Nghệ sĩ đã hy sinh niềm vui cá nhân và những thầm lặng, để theo đuổi sự nghiệp, mang lại cảm hứng cho khán giả và lan tỏa vẻ đẹp của nghệ thuật đến cộng đồng Chính điều này làm nổi bật sự hy sinh và đam mê mãnh liệt trong cuộc sống của người nghệ sĩ, góp phần tạo nên sức hút và ý nghĩa sâu sắc của nghệ thuật trong xã hội hiện đại.
Vì yêu lời ca tiếng hát mà chị Diệu trong Làm má đâu có dễ đã để con mình lại cho má khi nó chưa đầy tuổi: “San vừa tròn bảy tháng, để nó lại cho má, chị đi… Đặt con xuống giường, chị còn thấy cái miệng nhỏ xíu của nó mút mút Rồi từ đó chị không dám nhìn thêm lần nào nữa, sợ mãi mãi mình không thể nhấc chân đi Mà, chị thì không thể từ bỏ ước mơ của mình, trở thành cô đào hát nổi tiếng” [36; 91] Để rồi ký ức đó trở thành một nỗi đau trong lòng con chị, San Chưa bao giờ San gọi chị Diệu là má, lúc nào San cũng lạnh lùng với chị: “San chưa bao giờ kêu chị Diệu một tiếng má Khi nó biết nói, nó bắt chước mấy dì, gọi chị bằng chế, xưng em Dạy nó, nó lắc đầu nguầy nguậy, “Hỏng phải, chế Diệu hông phải má Con Thắm mới là má”[36; 92].San không nhận tiền mà chị gửi về Một mình bươn bả, San nuôi mình và nuôi cả bà ngoại:“…, nó đi đón ghe khóm từ rẫy Thới Bình qua, mua về rồi chèo xuồng dài dài mà bán lại” [36; 90] Đào Hồng trong Cuối mùa nhan sắc đã cống hiến hết cuộc đời cho nghiệp cầm ca Cũng như chị Diệu, đào Hồng đã hi sinh hạnh phúc của riêng mình:“vì mê hát, vì chiến tranh mà gửi con cho người ta đến mức nó không thèm nhìn mình nữa ” [34;
Trong phút cuối đời, đào Hồng vẫn muốn được hát, bởi “nghệ sĩ mà, miễn được hát, miễn mà hát có người nghe là sướng rồi”, thể hiện niềm đam mê cháy bỏng với âm nhạc Bà đã ra đi trong tiếng hát của các nghệ sĩ tại nhà “Buổi chiều”, như một sự trở về với ký ức tuổi thơ và những ước mơ chưa thành, với hình ảnh “nghe con trai bà gọi má, nghe ba má bà nói lời tha thứ vì đứa con gái đã bỏ nhà theo nghiệp xướng ca” Cảnh “bông trang rụng ngoài sân” trong vở diễn cuối cùng của bà tượng trưng cho sự chia ly và ký ức đẹp đẽ của một đời nghệ sĩ trọn vẹn.
Ngoài những nghệ sĩ đến với nghề vì đam mê và tình yêu dành cho lời ca tiếng hát, cũng có những người chọn con đường này vì hoàn cảnh đặc biệt Cuộc sống đôi khi không đem lại cho họ những cảm xúc trọn vẹn và hạnh phúc, khiến họ tìm đến nghệ thuật như một cách để quên đi những nỗi buồn trong tâm hồn.
Chứng kiến người mình thương thầm kết duyên cùng chị Hai mình, “tôi” trong