I.NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHỨNG MINH VÀ CHỨNG CỨ 1.Chứng minh trong TTDS: aKhái niệm: Hoạt động chứng minh trong TTDS là hoạt động tố tụng bao gồm các hoạt động của TA, VKS nhữ
Trang 1Tel: 0918383171
1
Trang 2MỤC ĐÍCH CỦA BÀI HỌC
Trang bị cho học viên các kỹ năng:
+ Xác định vấn đề cần chứng minh
+ Xác định chứng cứ
+ Hướng dẫn khách hàng thu thập, cung cấp chứng cứ
+ Đề nghị Toà án thu thập chứng cứ
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 2
Trang 3NỘI DUNG BÀI HỌC
I.NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHỨNG MINH VÀ CHỨNG CỨ
II.KỸ NĂNG CUNG CẤP, THU THẬP CHỨNG CỨ
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 3
Trang 4I.NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHỨNG
MINH VÀ CHỨNG CỨ
1.Chứng minh trong TTDS:
a)Khái niệm: Hoạt động chứng minh trong
TTDS là hoạt động tố tụng bao gồm các hoạt động của TA, VKS những người TGTT trong việc thu thập, giao nộp, nghiên cứu, đánh giá
và sử dụng chứng cứ làm cơ sở cho yêu cầu, phản đối yêu cầu của mình và làm cơ sở cho phán quyết của tòa án.
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 4
Trang 5b)Đặc điểm của hoạt động
• Chủ thể chứng minh rất đa dạng
• Hoạt động CM phải tuân thủ các quy định của PL
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 5
Trang 6c)Phạm vi chứng minh
- Tòa án nhân dân: Toàn bộ nội dung vụ án thể hiện tập trung ở hoạt động đánh giá chứng cứ và kết luận về nội dung vụ việc
- Đương sự: yêu cầu hoặc phản đối yêu cầu
- Người đại diện : Trong phạm vi đại diện
- Người làm chứng : Những gì mà họ biết
- Người giám định : đối tượng giám định và kết luận giám định
- Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự:
Theo yêu cầu của đương sự
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 6
Trang 7d)Đối tượng chứng minh
DỰA TRÊN YÊU
CẦU CỦA
ĐƯƠNG SỰ
Tổng hợp các tình tiết có ý nghĩa để
giải quyết vụ án
DỰA TRÊN PHẢN ĐỐI YÊU CẦU CỦA ĐƯƠNG SỰ
NÓI CHUNG TẤT CẢ
CÁC SỰ KIỆN, TÌNH TIẾT TRONG VỤ KIỆN
ĐỀU PHẢI CHỨNG
MINH
NHỮNG TÌNH TIẾT, SỰ
KIỆN KHÔNG PHẢI CHỨNG MINH (Đ92 BLTTDS)12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 7
Trang 82.Chứng cứ:
a)Khái niệm: Đ93 BLTTDS 2015
Chứng cứ trong vụ việc dân sự là những gì có thật được đương sự và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác giao nộp cho Toà án trong quá trình tố tụng hoặc
do Toà án thu thập được theo trình tự, thủ tục do
Bộ luật này quy định và được Toà án sử dụng làm căn cứ để xác định các tình tiết khách quan của
vụ án cũng như xác định yêu cầu hay sự phản đối của đương sự là có căn cứ và hợp pháp.
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 8
Trang 9LƯU ý Các đặC điểm của chứng cứ
Tớnh khách quan * Những gì có thọ̃t, có tồn tại khách quan muốn của con người;
* Bắt đầu xuất hiện từ thời điểm sinh ra.
Tính liên
quan của
chứng cứ
Những gì có thật, sự kiện thực tế tồn tại khách quan phải có liên quan đến vụ án
* Mối quan hệ này có thể trực tiếp, có thể gián tiếp, là mối quan hệ nội tại, có tính nhân quả.
Đặc tính mang
tính Nội dung
Tòa án và những người tham gia tố tụng khác.
Đặc tính mang tính hình thức
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 9
Trang 10PHÂN LOẠI CHỨNG CỨ
CHỨNG CỨ TRƯC TIẾP
Là chứng cứ chỉ
thẳng và làm rõ
ngay vấn đề phải
chứng minh
CHỨNG CỨ GIÁN TIẾP
Là chứng cứ không tự nó làm rõ ngay được đối tượng chứng minh mà chỉ rút ra được giả thiết và phải kết hợp với các chứng cứ khác mới có được kết luận
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 10
Trang 11CHỨNG CỨ GỐC
Là chứng cứ rút
ra từ nguồn đầu
tiên phản ánh
thông tin về sự
kiện có liên quan
đến vụ việc DS
(thu t lại) â
Là chứng cứ không phải là nguồn phản ánh đầu tiên, trực tiếp mà được thu thập qua khâu trung gian.
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 11
Trang 12CHỨNG CỨ THEO NGƯỜI
Là những chứng cứ
được rút ra từ con
người như: lời khai của
đương sự, nhân chứng,
kết luận giám định.
CHỨNG CỨ THEO VẬT
Là những chứng cứ được rút ra từ các vật khác nhau của thế giới vật chất (vật chứng)
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 12
Trang 13II.KỸ NĂNG CUNG CẤP, THU THẬP CHỨNG CỨ
1.Nghĩa vụ cung cấp chứng cứ:
- Đương sự có yêu cầu TA bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp… (K1 Đ91 BLTTDS 2015), trừ các trường hợp:
+ Người tiêu dùng khởi kiện tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ.
+ Đương sự là người lao động trong VA lao động …mà tài liệu, chứng cứ đang do người sử dụng lao động quản lý, lưu giữ.
+ Người lao động khởi kiện vụ án đơn phương chấm dứt HĐLĐ (không được đơn phương, không được kỷ luật)
+ Trường hợp mà PL có quy định khác về nghĩa vụ CM
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 13
Trang 141.Nghĩa vụ cung cấp chứng cứ:
- Đương sự phản đối yêu cầu của người khác đối
với mình…(K2 Đ91 BLTTDS 2015)
- Cá nhân, cơ quan, tổ chức khởi kiện bảo vệ lợi
ích công cộng, của nhà nước, của người khác… (K3 Đ91 BLTTDS 2015), trừ trường hợp TCXH tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
- ĐS có nghĩa vụ cung cấp chứng cứ mà không
đưa ra được hoặc đưa ra không đầy đủ thì TA giải quyết trên cơ sở chứng cứ có trong hồ sơ
(K4 Đ91 BLTTDS 2015)
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 14
Trang 152.Những nội dung cần xác minh, thu thập
tài liệu, chứng cứ
Xác định tính hợp lệ của việc khởi kiện
Nội dung quan hệ pháp luật tranh chấp
Xác định những vấn đề khác cần chứng
minh: thẩm quyền, thời hiệu, …
Trang 16Ví dụ: Bà Hai trình bày với LS: năm 1971 bà có mua 01 căn nhà 120m 2 tại quận P, thành phố H của vợ chồng bà Ba được chế độ cũ chứng thực, sang tên Năm 1982, bà Hai vượt biên sang Mỹ nên có làm giấy ủy quyền cho ông Tư chồng bà quản
lý Ông Tư có quan hệ bất chính với bà Năm và đưa bà Năm về sống tại căn nhà trên Năm 2009, ông Tư chết nên bà Hai lập
HĐ ủy quyền cho bà Năm quản lý sử dụng suốt đời với điều kiện không được thay đổi kết cấu, cho thuê, cầm cố…Năm
2016, bà Hai phát hiện bà Năm cho người khác thuê nhà nên bà không đồng ý và muốn chấm dứt HĐ ủy quyền, đòi lại nhà nhưng bà Năm cho rằng bà mới là vợ ông Tư nên đòi chia ½
Trang 17NGUỒN CHỨNG CỨ (Đ94 BLTTDS):
• Tài liệu đọc được, nghe được, nhìn được, dữ liệu điện tử
• Vật chứng
• Lời khai của đương sự
• Lời khai của người làm chứng
• Kết luận giám định
• Biên bản ghi kết quả thẩm định tại chỗ
• Kết quả định giá tài sản, thẩm định giá TS
• Văn bản ghi nhận sự kiện, hvi pháp lý do người có chức
năng lập
• Văn bản công chứng, chứng thực
• Nguồn khác mà PL có quy định
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 17
Trang 183.Hướng dẫn khách hàng thu thập
chứng cứ
Các tài liệu đọc được nội dung được coi là chứng cứ nếu là bản chính hoặc bản sao có công chứng, chứng thực hợp pháp hoặc do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cung cấp, xác nhận
(Khoản 1 Đ95 BLTTDS 2015)
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 18
Trang 19Các tài liệu nghe được, nhìn được được coi là chứng cứ nếu được xuất trình kèm theo văn bản xác nhận xuất xứ của tài liệu đó hoặc văn bản về sự việc liên quan tới việc thu âm, thu hình đó.
(Khoản 2 Đ95 BLTTDS 2015)
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 19
Trang 20Thông điệp dữ liệu điện tử được thể hiện dưới hình thức trao đổi dữ liệu điện tử, chứng từ điện tử, điện tín, điện báo, fax và các hình thức tương tự khác
(Khoản 3 Đ95 BLTTDS 2015)
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 20
Trang 21Vật chứng là chứng cứ phải là hiện vật gốc liên quan đến vụ việc
(Khoản 4 Đ95 BLTTDS 2015)
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 21
Trang 22Lời khai đương sự, người làm chứng được coi là chứng cứ nếu được ghi bằng văn bản, băng ghi âm, đĩa ghi âm, băng ghi hình, đĩa ghi hình, thiết bị khác chứa âm thanh, hình ảnh theo quy định tại khoản 2 điều này hoặc khai bằng lời tại phiên tòa (Khoản 5 Đ95 BLTTDS 2015)
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 22
Trang 23Kết luận giám định được coi là chứng cứ nếu việc giám định đó được tiến hành theo đúng thủ tục do pháp luật quy định (Khoản 6 Đ95 BLTTDS 2015)
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 23
Trang 24Biên bản ghi kết quả thẩm định tại chỗ được coi là chứng cứ nếu việc thẩm định đó được tiến hành theo đúng thủ tục do pháp luật quy định
(Khoản 7 Đ95 BLTTDS 2015)
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 24
Trang 25Kết quả định giá tài sản, kết quả thẩm định giá được coi là chứng cứ nếu việc định giá, thẩm định giá đó được tiến hành theo đúng thủ tục do pháp luật quy định
(Khoản 8 Đ95 BLTTDS 2015)
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 25
Trang 26Văn bản ghi nhận sự kiện, hành vi pháp lý do người có chức năng lập tại chỗ được coi là chứng cứ nếu việc lập văn bản đó được tiến hành theo đúng thủ tục do pháp luật quy định
(Khoản 9 Đ95 BLTTDS 2015)
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 26
Trang 27Văn bản công chứng, chứng thực được coi là chứng cứ nếu việc công chứng, chứng thực đó được tiến hành theo đúng thủ tục do pháp luật quy định.
(Khoản 10 Đ95 BLTTDS 2015)
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 27
Trang 28Các nguồn khác mà PL có quy định
(Khoản 11 Đ95 BLTTDS 2015)
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 28
Trang 29Các biện pháp xác minh, thu thập
chứng cứ của đương sự
Thu thập tài liệu đọc được, nghe được, nhìn được, thông điệp
dữ liệu điện tử; (điểm a khoản 1 Đ 97 BLTTDS 2015)
Thu thập vật chứng; (điểm b khoản 1 Đ 97 BLTTDS 2015)
Xác định người làm chứng và lấy xác nhận của người làm
chứng (điểm c khoản 1 Đ 97 BLTTDS 2015)
Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cho sao chép, cung cấp tài liệu; (điểm d khoản 1 Đ 97 BLTTDS 2015)
Trang 30Các biện pháp xác minh, thu thập chứng
cứ của đương sự
Yêu cầu UBND cấp xã chứng thực chữ ký của người làm chứng; (điểm đ khoản 1 Đ 97 BLTTDS 2015)
Yêu cầu TA thu thập tài liệu, chứng cứ nếu đương sự không thể thu thập tài liệu, chứng cứ; (điểm e khoản 1 Đ 97 BLTTDS 2015)
Yêu cầu TA ra quyết định trưng cầu giám định, định giá TS (điểm
Trang 314.Các hình thức giao nộp chứng cứ
Nộp trực tiếp tại Toà án (điểm a khoản 1 Đ4 NQ 04/2012/NQ-HĐTP)
Gửi đến Toà án qua đường bưu điện (điểm b khoản
Trang 32Thời hạn giao nộp tài liệu, chứng cứ
• Do Thẩm phán được phân công giải quyết vụ
việc ấn định nhưng không được vượt quá thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm, thời hạn giải quyết việc dân sự.
• Nếu sau khi có QĐ đưa vụ án ra XX, QĐ mở
phiên họp mới giao nộp thì phải có lý do
• Nếu tài liệu, chứng cứ mà TA không y/c giao
nộp hoặc đsự không thể biết được thì được giao nộp, trình bày tại phiên tòa, phiên họp
• (K4 Đ96 BLTTDS)
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 32
Trang 334.Hướng dẫn khách hàng giao nộp chứng cứ
Giao nộp tài liệu, chứng cứ phải lập biên bản
(khoản 2 Đ96 BLTTDS)
Tài liệu, chứng cứ là tiếng dân tộc, tiếng nước ngoài phải kèm theo bản dịch sang tiếng Việt được công chứng, chứng thực hợp pháp (khoản 3 Đ96 BLTTDS)
Khi nộp tài liệu, chứng cứ cho TA thì đồng thời phải sao gửi cho đương sự khác trừ trường hợp quy định tại K2 Đ109 BLTTDS ( khoản 5 Đ96 BLTTDS)
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 33
Trang 345.Hướng dẫn khách hàng đề nghị Toà án
thu thập chứng cứ
Điều kiện
Đương sự đã tiến
hành thu thập nhưng
không thể tự mình
thu thập được
Việc yêu cầu Toà án thu thập chứng cứ phải thể hiện bằng văn bản
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 34
Trang 35Các biện pháp thu thập chứng cứ của Toà
Trang 36Các biện pháp thu thập chứng cứ của Toà
Trưng cầu giám định chứng cứ bị tố cáo là
giả mạo; (điểm c K2 Đ97, Đ103 BLTTDS)
Trang 37Các biện pháp thu thập chứng cứ của TA
Định giá tài sản, thẩm định giá tài sản (điểm
Trang 386.Bảo quản chứng cứ
Tài liệu, chứng cứ đã giao nộp cho TA thì do TA bảo quản (khoản 1 Đ107 BLTTDS)
Tài liệu, chứng cứ không thể giao nộp được cho TA thì người đang lưu giữ bảo quản (khoản 2 Đ107 BLTTDS)
Nếu giao cho người thứ ba bảo quản thì Thẩm phán
ra QĐ, lập biên bản giao cho người đó Người được giao bảo quản được nhận thù lao ( khoản 3 Đ107 BLTTDS)
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 38
Trang 39CÁC KỸ NĂNG CẦN NẮM VỮNG TRONG
H ƯỚNG dẫn khách Hàng
đề nghị Tòa án Thu thập Chứng cứ
12/9/22 GV: Nguyễn Hồng Quang, email: hongquangvks@gmail.com, Tel: 0918383171 39