Hướng Dẫn Đầy Đủ Về Máy Hình và Chụp Hình phần 3

Slide 1 Hướng Dẫn Đầy Đủ Về Máy Hình và Chụp Hình Cho Quí Bạn Mới Sắm Digital Camera Slide show nầy hướng dẫn bước đầu “ABC” giúp cho các bạn mới mua camera hiểu rõ hơn về chuyện chụp hình Thưa quí bạ.

Hướng Dẫn Đầy Đủ Về Máy Hình và Chụp Hình

Cho Quí Bạn Mới Sắm Digital Camera

Slide show nầy hướng dẫn bước đầu “ABC” giúp cho các bạn mới mua camera hiểu rõ hơn về

chuyện chụp hình Thưa quí bạn đây là cái slide show “khổng lồ” trên 200 trang Có lẻ đó là cái

slide show nói về nhiếp ảnh lớn nhất xưa nay bằng tiếng Việt, ngay cả slide show xưa nay bằng

tiếng Mỹ hay Pháp tôi cũng chưa thấy cái nào to hơn

Sau khi xem tới lui, các bạn i-tờ về chụp hình sẽ hiểu cách sử dụng máy hình nói chung, tôi tin

những tấm ảnh các bạn chụp được sẽ ưng ý hơn ảnh trước kia Riêng các bạn nhà nghề hay đã từng tham dự lớp học thì cũng nên xem qua như là một cách ôn lại bài học trong nhà trường

Với slide show các bạn không thể in ra giấy được Lý do là hình ảnh và hàng chữ chạy ra chạy vô che khuất lẩn nhau Tôi mượn hình thức slide show để cho dễ thấy dễ hiểu Nếu quí bạn muốn in thì cuốn User Guide kèm theo máy ảnh hay in file PDF kèm CD trong hộp máy ảnh sẽ đầy đủ hơn Theo tôi User Guide khó hiểu cho nhiều bạn hơn là xem slide show sống động, slide show chỉ ngay vào những gì muốn giải thích.

Trang sau là cái menu chánh, các bạn muốn xem phần nào thì click vào hàng chữ nơi mục lục nơi phần đó Các bạn có thể xem từ đầu tới cuối bằng cách nhấn space bar Nhớ là xem suốt như vậy thì mất nhiều tiếng đồng hồ Tốt hơn quí bạn xem từng tiết mục nào cần đến Ở bất cứ trang nào các bạn cũng nhấn space bar để đi tiếp nếu các bạn không muốn trở về menu vội (dù có hàng màu tím như

bên dưới tình cờ hiện ra).

Xin nhấn space bar để đọc

tiếp dù đang ở bất cứ trang nào. Huỳnh Chiếu Đẳng 30-Sep-2012

Click nơi đây trở về menu

Menu Chánh

1 Bước căn bản của căn bản

Click ngay tiết mục muốn xem, không cần theo thứ tự

Có thể nhấn space bar xem liên tục không cần về menu.

2 Cách chụp theo vị trí trên Dial Mode

3 Nói về aperture của máy digital camera

4 Chụp ảnh với aperture ưu tiên (2)

5 Chụp ảnh với vận tốc ưu tiên (1)

18 Nói về các metering mode

19 Hơn bước đầu tí xíu: mánh chụp ảnh

20 Những slide show hình do HCD chụp

Tôi không phải là người chuyên môn nên có rất nhiều sai lầm, các bạn cười bỏ qua nghe.

Version 1.0

Chuyện tưởng dễ, nhưng vẫn có người làm chưa chụp đúng, thôi thì chúng ta bắt đầu từ

bước khởi đầu, các bạn biết rồi thì trở về menu chọn phần khác:



Vặn nút dial mode nầy

về vị trí automatic

 Nút bấm shutter để lấy ảnh, có nhiều vị quên là nút nầy có hai bậc, bấm

xuống bậc thứ nhất dừng lại để máy ảnh lấy ánh sáng và lấy thước, xong rồi thì mới bấm xuống hết để máy digital camera thu ảnh

Bấm shutter xuống bậc thứ nhất,

khung còn màu đỏ là chưa focus

xong Nếu chụp người thì đã đặt vị trí

focus sai

Focus và lấy ánh sáng xong (xanh) nhưng chưa được bấm máy, chụp như vậy “quê”

lắm 

Vẫn giữ nút bấm nữa chừng, hướng máy về tay trái một chút xíu cho hai người mẫu không nằm chình ình giữa khung, bấm hết nút shutter xuống 

Căn bản của căn bản: Đừng tưởng dễ (1)

Click nơi đây trở về menu Muốn đi tiếp nhấn space bar

Căn bản của căn bản: Đừng tưởng dễ (2)

Chụp ngoài trời có khi phải mở đèn flash 

Không mở đèn

mặt tối thui

Nếu chụp tấm ảnh chẳng thấy chi hấp dẫn như lùm hoa bên trái thì nên lại gần hơn hay zoom lại gần để chụp cận ảnh, hình sẽ hấp dẫn hơn như bên tay mặt

Nếu cảnh vật quá loảng (trái) thì nên lấy khung lại chụp gần hơn (phải)

Click nơi đây trở về menu Muốn đi tiếp nhấn space bar

Căn bản của căn bản: Đừng tưởng dễ (3)

Nên chụp có tiền cảnh nếu được Tấm ảnh bên tay trái thiếu tiền cảnh Các bạn xem tấm tay phải thấy hay hơn, có chùm lá cây và chùm cỏ

Chụp người ở ngoài tầm đèn flash mặt sẽ tối thui (trái) Nên chụp trong tầm đèn flash (phải)

Click nơi đây trở về menu Muốn đi tiếp nhấn space bar

Tránh nền quá rườm rà che mấy chủ đề (trên) nếu được (dưới)Nói là căn bản, tưởng dễ, đâu có dễ phải

không Chỉ chừng nầy nếu các bạn i-tờ

mang ra thực hành thì tôi tin là ảnh

chụp được sẽ dễ nhìn hơn những tấm

ảnh chụp trước đây Đây chỉ là căn bản,

còn nhiều thứ trên căn bản trong slide

show nầy

Cách chụp ở các vị trí khác nhau trên Dial Mode (1)

Thưa quí bạn, ngày nay máy chụp hình lan tràn khắp nơi, cứ hai người khách du lịch là có một người

có máy ảnh Trong nhóm bạn già Việt Nam ta thì gần như trong nhà người nào cũng có một máy digital camera Ngoài ra cell phone và tablet cũng có phần chụp hình và quay video.

Trừ những người đến trường lớp, hay những người chơi chụp hình từ lâu, đa số bà con ta còn hơi mù

mờ về những thứ nút lỉnh kỉnh quá nhiều trên cái digital camera Slide show nầy bày các bạn những điều căn bản cách vặn những nút nầy:

Xin nhấn space bar đọc tiếp

Huỳnh Chiếu Đẳng 20-Sep-2012

Đoạn đầu slide show trùng lập với slide show trước đây, đoạn sau là phần mới thêm vào

Sports Mode, Night Mode, Movie Mode,

……

Aperture Priority Mode (A or AV), Shutter Priority Mode (S or TV), Program Mode (P),

Fully Manual Mode

Automatic Mode,

Portrait Mode,

Macro Mode,

Landscape Mode,

Có một câu cần phải lập lại kẻo bị hiểu lầm: Tôi cũng chỉ là tay ngang như quí bạn, nhưng có

lẻ hơn một số bạn ở đây về thời gian cầm máy ảnh Tôi có cái máy ảnh từ khi còn học tiểu học, rồi tự rửa hình ở nhà khi mới vào trung học Vậy là đi trước một số quí bạn xem cái slide show nầy phải không Nếu bạn nào chơi máy chụp hình từ khi mới biết đi thì chắc là tôi sau bạn nầy một bước Tôi đùa cho vui, cõi ta bà sao mà buồn hiu hắt.

Canon Powershot Panasonix LumixSony Cybershot

Nikon Coolpix

Hôm nay chúng ta nói về ba cái căn bản nhất trong chuyện chụp ảnh Đó là cách dùng các mode trong nút vặn bên dưới đây:

Những trang kế chúng ta nói về về ba thông số chánh yếu nhất đó là Aperture, Shutter Speed

và độ nhạy ISO và sự liên hệ giữa chúng Và sẽ nói về chuyện tại sao cần chọn một thông số

ưu tiên tùy theo ý định lấy ảnh trong hoàn cảnh nào đó Kế đó chúng ta nói về những thông số còn lại

Để bắt đầu trang sau chúng ta bàn về Aperture (Vị trí A hay Av trên nút vặn hay trong menu)

Đoạn sau nầy rất cầ

n thiết giú p các bạn

sử dụng máy ảnh, xin đ

Cách chụp ở các vị trí khác nhau trên Dial Mode (2)

Nói về aperture của máy digital camera

Kính thưa quí bạn, theo lời yêu cầu của bằng hữu hôm nay tôi gởi đến quí bạn slide show nói về khẩu độ (Aperture) của máy digital camera và công dụng của nó khi chụp hình

Trên máy digital camera thường chúng ta thấy những cách chụp như vài thí dụ bằng hình sau:

Trong loạt slide show nầy tôi sẽ lần lượt nói về những cách chụp C, M, A, S, P, Auto… hay là M, Av, Tv, P , SCN, Auto… Hôm nay xin đề cập tới cách chụp ghi tắt trên nút

vặn là A (hay Av theo Canon) Đây là cách chụp Aperture priority

Nhưng trước tiên chúng ta tìm hiểu coi Aperture là gì và nó liên hệ tới hình chụp được

ra sao Xin các bạn nhà nghề làm bộ ngó lơ một chút để tôi múa rìu bày cho bạn bè

nhóm i-tờ nhiếp ảnh của tôi Lưu ý: Với slide show các bạn không in ra được đâu vì có chữ hay hình nằm chồng lên nhau, in sẽ thiếu một phần thành khó hiểu.









Huỳnh Chiếu Đẳng 4-Dec-2011

Xin nhấn space bar xem tiếp

Chụp với Aperture ưu tiên: (1)

Chữ Aperture theo tiếng Việt là khẩu độ, tên không được biết nhiều là iris, Tây gọi là ouverture

Đó là cái lổ bên trong ống kính máy ảnh điều chỉng lượng ánh sáng đi vào sensor

Khi nó mở rộng ánh sáng vào nhiều Khi nó mở nhỏ ánh sáng vào ít

Trong digital camera thì cái aperture nầy được điều chỉnh bằng motor điện Nó có thể tự động khi chụp automatic, nó có thể điều chỉnh theo ý nếu vặn nút quá A (Av) Hay có thể điều chỉnh độ mở lớn nhỏ bằng tay (chụp manual)

Cái lổ nầy liên hệ tới danh từ nhiếp ảnh là f-stop

Click nơi đây trở về menu Muốn đi tiếp nhấn space bar

Đây là hình thí dụ về DOF

Các con số f/2 … f/2.8 các bạn tưởng là tuỳ tiện, thực ra nó có nghĩa lý riêng Nói tóm tắt như sau:

Thí dụ khi mở f/8 thì lượng ánh sáng đi vào sensor trong 1 giây đồng hồ là 1

Nếu mở lớn hơn thành f/5.6 thì lượng ánh sáng đi vào cùng thời gian là 2 lần nhiều hơn

Bây giờ chúng ta mở lớn hơn thành f/4 thì lượng ánh sáng đi vào cùng thời gian là 4 lần

nhiều hơn so với f/8

Nếu mở lớn hơn thành f/2.8 thì lượng ánh sáng đi vào cùng thời gian là 16 lần nhiều hơn so với f/8 và cứ tăng đôi như vậy

Tới đây xin quí bạn chú ý, xin đọc hai lần câu sau đây

Trong 1 giây mở aperture f/8 thì cho là lượng ánh sáng vào sensor là 1 Nếu mở aperture f/5.6 nhưng giảm thời gian xuống còn ½ giây thì lượng ánh sáng vào sensor cũng là 1

Thí dụ trong 1 giây chúng ta mở f/8 thì lượng ánh sáng vào sensor là 1 Nếu mở aperture lớn hơn tức f/4 nhưng giảm thời gian xuống còn ¼ giây thì lượng ánh sáng vào sensor cũng là 1 Điều nầy cho chúng ta thấy lượng ánh sáng vào tới sensor tuỳ thuộc vào độ lớn của aperture mà cũng tuỳ thuộc vào thời gian lấy ảnh Muốn cho ánh sáng vào sensor không thay đổi thì …

Nguyên tắc căn bản là số lượng ánh sáng vào sensor phải là một lượng cố định (với ISO nhất định nào đó, thí dụ như set ISO là100 đi) Nếu ánh sáng vào ít quá ảnh sẽ thiếu sáng, vào dư quá ảnh sẽ dư sáng Sau đây thí dụ về vận tốc chụp nếu chúng ta giữ aperture cố định.

Aperture f/4.5 chụp vận tốc 1/250 giây, ánh sáng vào đúng, ảnh vừa

Aperture f/4.5 nhưng chụp nhanh quá (1/500 giây), ánh sáng vào sensor ít, ảnh thiếu sáng

Aperture f/4.5 chụp vận tốc

1/125 giây, ánh sáng vào

dư, ảnh quá sáng

Tới đây chúng ta thấy có ba thông số quyết định ảnh sáng hay tối (thiếu hay dư sáng) đó

là aperture (A), thời gian mở ống kính (T) và độ nhạy của sensor (ISO) Muốn đi tiếp nhấn space barClick nơi đây trở về menu

Muốn cho lượng ánh sáng vào sensor không đổi thì khi chúng ta mở aperture lớn lên một bậc thì thời gian lấy ảnh phải ngắn đi một bậc Nếu chúng ta đóng aperture nhỏ đi một bậc thì thời gian lấy ảnh phải lớn hơn một bậc (cho là ISO set cố định)

Vậy thì câu hỏi đặt ra là tại sao chúng ta giành làm chủ mở aperture theo ý mình Câu trả lời

là có khi chúng ta cần tới chuyện nầy, nó liên hệ tới độ sắc nét của ảnh thu được nhưng quan trọng hơn hết là cái DOF (deep of field) Vậy thì DOF là gì?

Thưa có bao giờ các bạn muốn cho gương mặt người mẫu sắc nét, còn đoá hoa nằm gần đó nhoè đi một chút không? Tự chọn aperture khi lấy ảnh giúp các bạn thực hiện điều nầy sễ dàng

Con chuồng chuồng sắc

nét, lá cây phía sau nhoè

Đoá hoa sắc nét, lá cây phía sau nhoè

Nếu các bạn muốn tấm ảnh rõ nét hết từ gần tới xa thì sao? Thưa cũng nhờ vào aperture

luôn Những trang kế chúng ta bàn tới hai chuyện nầy

Hình bên cạnh cho thấy những f-stop thông thường khắc trên ống kính máy ảnh chụp film ngày trước.

Ngày xưa độ nhạy của film rất giới hạn, ISO 400 là đã có hột rồi nên người ta làm ra những ống kính rất sáng (thí dụ mở tới f/1.4) Nhớ có lần tôi thấy ống kính sáng tới f/0.9 bày trong tủ kính một tiệm hình đường Nguyễn Huệ Saigòn

Ngày nay độ nhạy của sensor máy digital camera rất cao, ISO 6400 mới

có hột (noise) nên ống kính không cần sáng nhiều ( f/3.5 là thường) Ống kính sáng tới f/1.8 bán giá cao tới mây xanh Còn ống kính f/1.4 đụng tới phỏng tay luôn

Nếu ISO không đổi, vận tốc lấy ảnh không đổi mà chỉ thay đổi aperture thì ảnh thu được sẽ như thế nầy đây

Thiếu sáng

Dư sáng

Click nơi đây trở về menu

Muốn đi tiếp nhấn space bar

Muốn cho ảnh thu được không thay đổi độ sáng thì cứ mở aperture to một bậc thì set thời gian lấy ảnh nhanh hơn một bậc Hay ngược lại (nếu giữ cho độ nhạy ISO cố định) Câu hỏi một bực là bao nhiêu Thưa đây là thang vận tốc khắc trên nút vặn máy chụp hình ngày trước.

Số 1 là thời gian lấy ảnh dài 1 giây, số 2 là thời gian lấy ảnh dài ½ giây

Cũng như vậy số 4 là thời gian lấy ảnh dài ¼ giây Số

125 là thời gian lấy ảnh dài 1/125 giây

Ở slide show sau tôi sẽ bàn về thời gian lấy ảnh (T) nầy và ảnh hưởng của nó ra sao trên tấm ảnh chụp được Mời các bạn đón xem tiếp “Hồi Thứ Hai” sẽ xuất bản nay mai

Trang nầy còn dư giấy xin gởi các bạn hai định nghĩa bằng hình Trang sau sẽ nói về cách dùng aperture để

có được tấm ảnh theo ý Tức là tấm ảnh rõ từ gần đến

xa, hay tấm ảnh chỉ rõ nét vật chủ mà thôi, phong phía sau bị mờ đi

Trong tấm ảnh nầy chúng ta thấy những vật nằm phía sau như mặt đồng hồ và cái máy chụp hình 6x6 nhoè đi chỉ có hai nhân vật chủ đề là rõ nét Lý do là mở aperture lớn (f/2.8).

Tấm ảnh nầy chụp với f/26 cho thấy những vật nằm phía sau như mặt đồng hồ và máy chụp hình 6x6 rõ nét Lý do là mở aperture nhỏ (f/26).

Viện bảo tàng Smithsonian CastleTấm ảnh nầy chụp với aperture nhỏ nên rõ nét từ gần tới xa

Tấm ảnh nầy cho thấy DOF rất ngắn, hoa rõ nét nhưng tường và các vật phía sau nhoè đi.

Cả hai hìng được trích trong slide show “Ký Sự Bằng Hìng Chuyến Đi Viếng Washington DC” Hình chụp bằng máy cục xà bông Panasonic ZS7 Các bạn muốn xem thử thì click ngay tấm ảnh hoa nầy, chờ vài ba giây, nó đưa vào nơi download slide show

Muốn cho ảnh rõ từ gần đến xa thì đóng aperture lại cho nhỏ thí dụ f/16, còn như muốn cho ảnh rõ vật chính thôi, cảnh vật phía trước và phía sau vật chính nhoè đi thì mở ống kính cho

to Thí dụ là f/3.33 tối đa của máy Panasonic ZS7

Có một điều cần nói thêm là với máy point-and-shoot thì cái distance focal f của nó rất

ngắn, cho nên DOF của nó khá dài dù mở f-stop to Với máy DSLR thì DOF ngắn hơn

nhiều vì focal của nó dài hơn là đối với máy point-and-shoot

Các bạn chớ có lầm với focal tương đương qui theo máy film 35 ly Thí dụ như cái máy point-and-shoot của các bạn ghi focal 28mm (đó là qui theo chuẩn film 35mm) thực sự thì focal length củ nó ngắn hơn nhiều chừng 5mm mà thôi

Cũng như vậy với máy to DSLR ghi là 28mm, thực ra focal của nó nhỏ hơn con số 28 nầy (khoảng 21mm cho máy Four Thirds system) nhưng với máy full frame thì focal length thực sự của ống kính vẫn là 28mm)

Như vậy focal length của ống kính máy Point-and-shoot nhỏ hơn máy to DSLR do vậy khó chụp cho vật chính sắc net còn phong cảnh chung quanh mờ đi Ngược lại máy Point-and-shoot có lợi thế là dễ chụp cho cảnh vật rõ nét từ gần tới xa

Mà thôi chuyện nầy các bạn cũng chẳng cần biết làm chi, tôi viết đoạn nầy đề khi các bạn

thực hành với máy Point-and-shoot thấy không được như ý cho lắm khi muốn làm nhoè cảnh vật chung quanh người mẫu thì đừng lấy làm lạ Click nơi đây trở về menu

Muốn đi tiếp nhấn space bar

Tóm tắt lại thế nầy, nếu chúng ta mở aperture rộng thì DOF ngắn, với máy có focal dài thì càng ngắn hơn nữa:

Còn như chúng ta đóng ống kính nhỏ lại thì DOF sẽ dài ra Với máy cục sà bông thì nó sẽ cho ảnh rõ từ vật thật gần tới vật thật xa Lúc đó chúng ta có thể coi nó như là hyper-focal

Nghĩa là cảnh vật chỗ nào cũng rõ nét hết (điều nầy cũng có nghĩa là cảnh vật chỗ nào cũng không rõ cả) Bây giờ sang phần áp dụng

Với máy digital camera ngày nay thì chuyện áp dụng rất là dễ Các vặn nút (đa số máy

Panasonic và Canon đều có nút vặn như hình dưới), hay tìm trong menu để set qua chữ A, với Canon là Av

Khi đó thì máy digital camera cho phép các bạn chọn aperture cở nào, thí dụ chọn f/3.5 để chụp rõ nét vật chánh mà thôi Máy digital se theo thông số f/3.5 nầy mà chọn T (thời gian lấy ảnh) và chọn ISO (độ nhạy của sensor) sao cho lượng ánh sáng vào máy tạo nên tấm ảnh đúng mức

Nghĩa là sao? Thưa là chụp semi-manual (tạm gọi như vậy) Còn nếu chụp hoàn toàn manual thì các bạn phải chọn thêm T (coi là 1/250 giây hay 1/100 giây…) và chọn thêm ISO (coi là ISO 100, ISO 400, ISO 1600…) Nghĩa là các bạn làm chủ cái máy hoàn toàn

Nói nghe oai lắm, chớ đâu có manual như máy film ngày xưa Bây giờ các thông số hiện ra trên màn ảnh hết trơn Máy ảnh cho các bạn biết là ISO bao nhiêu, T bao nhiêu, và Aperture bao nhiêu, cho thấy luôn tấm ảnh sắp chụp ra sao, cho thấy luôn cả histogram nữa Manual đâu mà manual

Thời chụp film các bạn phải lượng chừng ánh sáng, thí dụ ngoài trời, film 64 ASA, chụp vận tốc 100 thì phải mở khẩu độ 11 Ra ngoài biển chụp cùng thông số thì mở khẩu độ 16 đó là tôi nhớ thuộc lòng Bây giờ tôi set digital camera manual y như các số trên thì ảnh cũng coi được như tôi tin là không chính xác như khi để máy digital camera lấy thông số.Click nơi đây trở về menu

Muốn đi tiếp nhấn space bar

Sau đây là thí dụ chụp aperture ưu tiên Các bạn xem ảnh thông số sau đây:

Chụp ảnh với aperture ưu

tiên (aperture priority)

Chúng ta thấy thời buổi điện tử, chuyện set máy digital camera quá dễ dàng Mình chọn một thông

số (aperture) máy ảnh chọn các thông số còn lại sao cho phù hợp Ngày xưa phải tính phải nhớ qua kinh nghiệm

Trên đây là thí dụ cho dễ thấy, mọi loại máy ảnh đều có khả năng nầy, như cách vặn máy thì thay đổi tuỷ hãng tuỳ model Các bạn đọc trong manual về phần aperture priority.

Chọn f/1.8, digital camera

chọn các thông số T và ISO Chọn f/3.2, hai hình nầy chủ đề rõ nét.

Chọn aperture nhỏ ảnh rõ từ gần tới xa

Chọn aperture nhỏ

ảnh rõ từ gần tới xa

Chọn f/16, như vậy DOF rất dài, ảnh rõ từ gần tới xa Hình như vầy dễ chụp với máy nhỏ vì focal length ngắn

Không phải lúc nào chúng ta cũng có thể đóng ống kính nhỏ được Cảnh vật phải có nhiều ánh sáng, nếu không thì máy sẽ set thời gian lấy ảnh khá dài, như vậy khó có thể cầm máy mà

không rung tay Thí dụ chụp hình ban đêm chúng ta đóng ống kính nhỏ thì thời gian lấy ảnh có khi tới 30 giây, phải gắn máy ảnh vào chân máy Những chuyện chụp ảnh trong điều kiện khó khăn nầy cần nhiều tới kinh nghiệm Muốn đi tiếp nhấn space barClick nơi đây trở về menu

Tới đây coi như đã khá nhiều về DOF rồi, nhưng sẳn thì nói luôn rằng (thì là) DOF thay đổi theo aperture nhưng còn thay đổi theo khoảng cách của vật chính tới máy ảnh nữa.

Nếu người mẫu cách máy ảnh một khoảng cố định thì DOF thay đổi theo aperture, đ1ong aperture nhỏ lại thì DOF dài ra ( vùng màu sậm hình trên)

Nhưng nếu chúng ta giữ f-stop cố định thí dụ là f/8 đi, thì DOF dài ngắn khác nhau, nếu người mẫu ở gần máy ảnh DOF ngắn, xa máy ảnh DOF dài ra

25 mét

f/22

DOF



Còn chi nói nữa không? Thưa vẫn còn Lúc nảy chúng ta nói là DOF tuỳ thuộc vào focal length chớ gì Thưa để cho dễ hiểu các bạn nhìn hình sau đây:

Vị trí người mẫu cách máy ảnh không thay đổi, f-stop không thay đổi thí dụ là f/8, nhưng nếu focal length của ống kính thay đối thì DOF thay đổi theo Focal length càng dài thì

Kính thưa quí bạn xin tạm dừng lại nới đây, mời các bạn đón xem Hồi Hai nói về T và ISO Tôi không thích chụp ảnh xong rồi sửa lại bằng software thí dụ như Photoshop Lý do là ngày nay chụp quá nhiều ảnh, sửa từng tấm mất thì giờ lắm Vì vậy tôi không cần máy chụp RAW, cũng không muốn mua máy digital camera đắt tiển, nhưng nếu trúng số thì tôi mua máy xịn

liền Máy point-and-shoot gò bó chân tay lắm Bài nầy viết cho quí bạn i-tờ, các bạn Pro lở đọc xin đừng cười những chỗ sai sót.

Thưa quí bạn ba thông số Aperture, Shutter Speed và ISO quan trọng hơn hết Quan trọng không phải là chuyện chụp mờ chụp rõ, mà vì ba món nầy liên hệ nhau Cho nên các bạn thích chụp hình nên xem lại lần nữa để thấy nguyên tắc vặn máy nếu sao nầy muốn chụp

hoàn toàn manual

Từ khi có digital camera tôi không thích chụp manual nữa, lý do là tôi biết tôi lượng định ánh sáng, lấy thước và tính nhẩm những thông số khác kém xa computer (tức là cái digital camera) Cho nên trong hầu hết mọi bài tôi viết về digital camera về nhiếp ảnh tôi đều

hướng về việc chụp automatic Dĩ nhiên manual có cái hay của nó, nhưng trong những lúc chụp ảnh kỷ niệm chúng ta đâu cần tới

Còn nhiều thứ để nói lắm, nhưng e các bạn chán, còn quí bạn mới làm quen cái digital

camera thấy khó nhớ mà đâm nản Xin tạm dừng lại nơi đây về chuyện aperture

Click nơi đây trở về menu Muốn đi tiếp nhấn space bar

Chụp ảnh với aperture ưu tiên (2)

Chụp ảnh cũng gồm ba thứ khẩu độ, vận tốc, và độ nhạy Ba thứ nầy liên hệ nhau và phải cân bằng với nhau thì tấm ảnh mới đúng sáng

Khẩu độ là Aperture (trên nút vặn ghi chữ A, hay Av)

Đó là mở khẩu độ ống kính to hay nhỏ để lượng ánh sáng vào sensor (film) nhiều hay ít Ánh sáng vào nhiều thì ảnh thu được quá sáng, vào ít thì ảnh thu được quá tối

Hình bên cạnh cho thấy nếu giữ ISO và vận tốc chụp không thay đổi, thì khẩu độ mở to ảnh quá sáng hình thiếu chi tiết Mở khẩu độ quá nhỏ thì ánh thiếu sáng, hình thiếu chi tiết

Khi vặn máy qua vị trí Automatic hay P thì máy ảnh

tự chỉnh ba thông số trên sao cho ảnh vừa đúng sáng



Trong hình trên máy digital camera vặn về vị trí

Av (hay A=khẩu độ ưu tiên)

Với máy nhỏ loại point-and-shoot, khi chúng

ta vặn nút lại A, chúng ta có thể lựa khẩu độ

theo ý muốn Thí dụ chúng ta chọn f/11, thì hai

thông số còn lại là vận tốc chụp và độ nhạy

ISO sẽ do digital camera chọn sao cho ánh

sáng vào mặt sensor đúng mức.

Với những máy cho phép chụp hoàn toàn

manual, thì chúng ta phải chọn hết cả ba Thí

dụ như ngày xưa chụp máy dùng film (loại

không tự động) thì ráp film vào máy chúng ta

biết là film có độ nhạy bao nhiêu rồi (thí dụ

thông thường là ASA = 100) Mang máy ra

chụp phong cảnh đồng ruộng vào lúc có nắng

thì chúng ta để vận tốc là 1/250 và khẩu độ là

f/11 Ảnh thu được thế nầy:

Ảnh vừa đủ sáng, không quá sáng à cũng

không quá tối

Ở trang sau chúng ta thử thay đổi khẩu độ

xem thử coi ảnh thu được thay đồi ra sao

ASA American Standards Association

ISO International Organization for

Standardization, cả hai đơn vị như nhau

ISO=100 S=1/250 F/11

ISO của film không thay đổi được (chúng ta

mua loại ASA=100 như thí dụ nầy) Giả sử

chúng ta giữ vận tốc như cũ là 1/250 (nhảy 1

phần 250 giây), nhưng thay vì f/11, chúng ta

Thiếu chi tiết

Click nơi đây trở về menu Muốn đi tiếp nhấn space bar

ISO của film không thay đổi được (chúng ta

mua loại ASA=100 như thí dụ nầy) Giả sử

chúng ta giữ vận tốc như cũ là 1/250 (nhảy 1

phần 250 giây), nhưng thay vì f/11, chúng ta

mở ống kính quá nhỏ thì ảnh quá tối

Lấy ta che ống kính thì ảnh tối thui vì không

có ánh sáng vào

Thế thì tại sao chún

g ta cần là m chủ khẩ

u độ? Đón xem h ạ hồi phân

giải nhữn g trang sa

u.

ISO của film không thay đổi được (chúng ta

mua loại ASA=100 như thí dụ nầy) Giả sử

chúng ta giữ f/11, nhưng thay đổi vận tốc

chụp

Thí dụ thay vì chụp vận tốc 1/250, chúng ta

chụp 1/125

Ghi thêm: 1/125 cho ánh sáng vào nhiều

gấp đôi 1/250 vì thời gian lấy ảnh lâu gấp

đôi

Ảnh thu được thế nầy (quá sáng):

ISO=100 S=1/125 và f/11Nói về Speed (vận tốc chụp)

ISO=100 S=1/250 F/11

ISO của film không thay đổi được (chúng ta

mua loại ASA=100 như thí dụ nầy) Giả sử

chúng ta giữ f/11

Thay vì chụp vận tốc 1/250 chúng ta chụp

vận tốc nhanh gấp đôi, tức là 1/500

Ghi thêm: 1/500 cho ánh sáng vào bằng phân

nửa 1/250 vì thời gian chụp ảnh ngắn bằng

phân nửa

Ảnh thu được thế nầy (thiếu sáng):

ISO=100 S=1/500 F/16

Kết luận: Giữ cố định ISO, giữ cố định khẩu

độ Chụp vận tốc quá nhanh thì ảnh tối,

chụp vận tốc quá chậm thì ảnh lại quá sáng

Thế thì tại sao chún

g ta cần là m chủ vận

tốc? Đón xem h ạ hồi phân

Quí bạn tưởng rằng thang khẩu độ như dưới đây là tùy tiện Thưa không cái nầy cho ánh sáng vào gấp đôi cái phía trước theo thứ tự khẩu độ nhỏ tới lớn.

f/11 cho ánh sáng vào nhiều gấp đôi f/16

f/2 cho ánh sáng vào nhiều gấp đôi f/2.8

Aperture ring 

Mỗi bậc ánh sáng vào nhiều gấp đôi hay giảm gấp đôi

Đây là nút vặn vận tốc quen thuộc trên máy chụp film 135

ngày xưa Các bạn đọc chậm chậm Đố các bạn máy 135

hay máy film 35mm? 

Khi ISO không đổi, chụp f/11 1/250 thì tấm ảnh cũng thấy tương tợ về độ sáng như khi chụp f/8 1/500, hay với cập f/5.6 1/1000, hay với cập f/4 1/2000, hay với cập f/16 1/60

Câu hỏi là khi nào chụp khẩu độ to, khi nào cần chụp khẩu độ nhỏ Khi nào cần chụp vận tốc chậm, khi nào cần chụp vận tốc nhanh Xin xem hạ hồi phân giải tiếp.

Chụp ảnh với vận tốc ưu tiên (1)

Click nơi đây trở về menu Muốn đi tiếp nhấn space bar

Ở phần trước các bạn thấy Speed và Aperture đi thành cập, hể giảm số nầy thì tăng số kia

một bậc hay ngược lại để trong cùng điều kiện, ánh sáng vào tới mặt film (sensor) bằng

nhau Nhắc lại: Nếu ISO không thay đổi thì các cập bên dưới cho lượng ánh sáng vào film

y như nhau: (xin đọc chầm chậm)

(f/11 1/250) = (f/8 1/500) = (f/5.6 1/1000) = (f/4 1/2000) = (f/16 1/60)

Bây giờ chúng ta sang qua thông số ISO Cũng như vậy ISO cũng đi từng bậc Thí dụ ISO

của máy digital camera Canon EOS 5D Mark III như sau:

Cứ mỗi lần tăng ISO lên gấp đôi thì độ bắt sáng (độ nhạy) của film (hay sensor tăng gấp

đôi) Với film ngày xưa chúng ta thấy có film ASA 100, film ASA 200, film ASA 400 Đó là

ba độ nhạy thông dụng nhất Film ASA 200 bắt ánh sáng nhanh gấp đôi film ASA 100 Film ASA 400 bắt ánh sáng nhanh gấp đôi film ASA 200

Do vậy nhiếp ảnh gia thường mua film ASA cao để chụp nơi thiếu sáng (phòng tiệc)

Nói về ISO (xưa là ASA)

Con số ISO nầy có khi lưng chừng, không tăng gấp đôi mỗi bậc

Kính mời quí bạn nhiếp ảnh gia từng chơi máy film xem lại một số hình quen thuộc ngày xưa:

Khi cần phóng đại ảnh khổ lớn thì người ta dùng film ASA nhỏ thí dụ như Kodak 64 Còn film ASA 800 chỉ tiện dùng chụp nơi thiếu sáng, khi phóng đại to sẽ thấy hột (noise)

Không biết quí bạn còn nhớ

film ASA 800 không Đây là

loại film nhạy nhất mà tôi

biết được Chưa thấy ASA

1600

Vì khôngh thể chế tạo film

nhạy hơn nữa mà không có

hột nên ngày xưa máy film

cần ống kính sáng (thí dụ

f/1.8)

Môt thoáng chuyện xưa

Click nơi đây trở về menu Muốn đi tiếp nhấn space bar

Chúng ta tổng hợp lại ba thông số căn bản

khi chụp ảnh Ba yếu tố nầy phối hợp

nhau để lấy ánh sáng vào mặt film (mặt

sensor) vừa đúng không dư mà không

thiếu

Chúng ta giữ hai thông số vận tốc và khẩu

độ không thay đổi Ở thí dụ tấm ảnh chụp

cánh đồng bên trên Chụp đúng sáng là

f/11 1/250 ISO 100 Thử thay đổi ISO lên

200 xem sao

f/11 1/250 ISO100f/11 1/250 ISO200

Tổng hợp cả ba thông số

Ảnh dư sáng, càng tăng ISO càng dư sáng

Tóm lại ba yếu tố căn bản phải set sao cho ăn

nhau trong hoàn cảnh nào đó thì ảnh chụp mới

đúng sáng Trong máy digital camera nếu chúng

ta để vào vị trí Automatic hay vị trí P

(Programme) thì máy ảnh tự lo liệu mọi thứ tùy

theo cảnh vật bên ngoài

Thông thường trên nút vặn của một số digital

camera chúng ta có thể set được hai thông số

đó là Tv (Canon = speed) nhiều máy ghi là S

và Av (Canon) hay A (Aperture) ở nhiều hãng

Aperture hay speed theo ý muốn

Với đa số máy ảnh khi chúng ta chọn Aperture thì hai thông số còn lại là ISO và Speed sẽ do máy chọn tự động sao cho ánh sáng vào vừa đúng

Bây giờ tới phần Speed ưu tiên: Câu hỏi là tại sao chúng ta cần chọn một trong ba thông số trên Để bắt đầu chúng ta chọn Speed, vận tốc chụp trước Khi chụp thể thao, chụp trẻ con lăng xăng hay chụp những vật di chuyển nhanh, chúng ta phải chọn vận tốc chụp nhanh, nếu không thì ảnh sẽ nhòe đi.

Nếu chúng ta chụp với vận tốc chậm (thí dụ 1/60)

hình con cọp chạy nhanh bên cạnh thì sẽ thấy cái

chân nó nhòe đi vì chân di chuyển nhanh 

Trong trường hợp nầy sẽ có hai chọn lựa:

1 Để thể hiện vận tốc thì chúng ta chọn vận tốc

chụp chậm (thí dụ 1/60 hay 1/30 tùy trường hợp.)

2 Còn như muốn thấy mọi vật trong ảnh sắt nét

thì chúng ta chụp với vận tốc nhanh (thí dụ 1/500

hay 1/1000) Lúc đó chân con cọp cũng rõ nét

Tóm lại chúng ta chọn Speed chụp lớn hay nhỏ

tùy muốn thể hiện tấm ảnh ra sao

Với phần lớn máy ảnh chúng ta chọn Speed theo ý muốn thì máy digital camera sẽ chọn phần còn lại là ISO và Aperture Ngày xưa không có máy tự động thì chúng ta phải chọn thêm

Aperture còn ASA (film đang gắn trong máy có ASAcố định rồi) Đó gọi là chụp “manual”.Muốn đi tiếp nhấn space barClick nơi đây trở về menu