4 II/ THỰC TRẠNG VỀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM CỦA CÁC SẢN PHẨM BÁNH MỨT KẸO TRUYỀN THỐNG: .... 5 II/ NGUYÊN NHÂN VỀ TÌNH TRẠNG KHÔNG ĐẢM BẢO VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM CỦA CÁC SẢN PHẨM
Quá trình phát triển ngành bánh, mứt, kẹo truyền thống
Bánh mứt kẹo truyền thống có nguồn gốc từ nhiều thế hệ và được truyền từ thời ông cha cho đời con cháu đến ngày nay Nguyên liệu cho loại bánh này vốn giản dị, và cách thức làm vẫn giữ nguyên như xưa, mang đậm bản sắc quê hương Việc bảo toàn nguyên liệu và quy trình thủ công giúp hương vị và kết cấu không bị mai một, đồng thời thể hiện giá trị văn hóa lưu giữ qua từng mẻ bánh Với sự gắn kết giữa truyền thống và sự chăm chút của các thế hệ, bánh mứt kẹo truyền thống vẫn là món ăn đặc sắc, góp phần gắn kết quá khứ với hiện tại.
Trong nền ẩm thực truyền thống Việt Nam, các món bánh, mứt và kẹo như bánh cốm, mứt bí, gừng, kẹo dừa thể hiện nét đặc trưng cho dịp Tết; những sản phẩm này thường được bọc bằng giấy bóng và đóng gói trong hộp có màu sắc sặc sỡ, vừa đẹp mắt vừa làm quà biếu thêm phần nổi bật Mứt và bánh cổ truyền không chỉ mang hương vị đặc trưng mà còn là biểu tượng văn hóa, gợi nhớ không khí sum vầy và niềm vui của trẻ nhỏ mỗi khi nhìn thấy hộp mứt Thời xưa, mứt là món ăn hấp dẫn, đặc biệt với trẻ nhỏ; chỉ cần thấy hộp mứt là thấy Tết đang về.
Bánh và mứt không chỉ là món ăn vặt trẻ em yêu thích trong ngày Tết mà ngay cả người lớn cũng đứng ngồi háo hức chờ đón Khi khách chúc Tết đến, chủ nhà thường dọn khay bánh mứt Tết và bình trà để tiếp đãi Khay bánh mứt Tết đủ màu sắc, từ các loại rau củ sấy, mứt trái cây đến bánh kẹo thơm ngon, hấp dẫn, thể hiện hương sắc của đất trời và mang đến niềm vui cho ngày lễ Mứt gừng nồng ấm, mứt dừa ngọt ngào, mứt sen sang trọng và mứt bí thanh mát tượng trưng cho một ngày Tết tươi vui và hạnh phúc.
Không phải ngày Tết mới được ăn mứt và kẹo, nhưng ăn mứt trong dịp Tết giúp ta cảm nhận trọn vị và ý nghĩa của món ăn truyền thống Những miếng mứt đủ màu xanh đỏ, với vị ngọt thơm béo, gợi lại nét văn hóa truyền thống trong cách ăn uống và thưởng thức ẩm thực ngày xuân của người Việt qua bao đời Nhiều gia đình dù thiếu sự sang trọng vẫn bày khay mứt trên mâm cỗ Tết, khay bánh mứt thể hiện sự phong phú và độc đáo của ẩm thực ngày Tết Khay mứt và kẹo không chỉ là món ăn mà còn là biểu tượng của truyền thống, bản sắc Việt được lưu truyền từ xưa đến nay.
Trước đây, hầu hết các sản phẩm kẹo được sản xuất thủ công, nhưng với sự phát triển của nền kinh tế và gia tăng quy mô dân số trẻ, tiêu thụ bánh kẹo đã tăng nhanh Cạnh tranh gay gắt giữa các công ty trong nước và nước ngoài đã thúc đẩy ngành kẹo truyền thống không ngừng cải tiến kỹ thuật và công nghệ sản xuất nhằm nâng cao chất lượng đồng thời giữ được hương vị truyền thống và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm Nhờ những nỗ lực này, kẹo truyền thống ngày càng thu hút đông đảo khách hàng, không chỉ ở trong nước mà cả ở nước ngoài, nơi khách hàng tìm hiểu và ký hợp đồng với nhà sản xuất Hiện nay, các sản phẩm truyền thống được phân phối rộng khắp cả nước và còn xuất khẩu sang Campuchia, Lào, Thái Lan, Trung Quốc, Úc và Mỹ (California).
Đặc điểm ngành bánh, mứt, kẹo truyền thống
Nguyên liệu chính của ngành bánh kẹo truyền thống tùy thuộc vào từng sản phẩm cụ thể, nhưng nhìn chung đường là thành phần chủ yếu—một phần được nhập khẩu Các sản phẩm bánh, mứt và kẹo mang tính truyền thống thường sử dụng nguồn nguyên liệu từ thiên nhiên như bột gạo, bột nếp, bột mì, đường, vừng, lạc, mạch nha và đậu xanh, và tuyệt đối không dùng đường hóa học, phẩm màu công nghiệp hay chất bảo quản độc hại.
Biến động giá đường trên thị trường thế giới và nguồn nguyên liệu từ thiên nhiên không ổn định sẽ tác động đến giá thành sản phẩm Bánh, kẹo và mứt truyền thống Việt Nam được sản xuất theo tính chất mùa vụ rõ nét, với lượng tiêu thụ tăng mạnh từ tháng 8 Âm lịch (Tết Trung thu) đến Tết Nguyên Đán và giảm sau Tết do thời tiết nắng nóng Dây chuyền công nghệ sản xuất ngày càng hiện đại với trang thiết bị được nhập khẩu từ các quốc gia uy tín Việt Nam được xem là thị trường tiềm năng với tốc độ tăng trưởng cao (khoảng 10-12%) so với mức trung bình khu vực (3%) và thế giới (1-1,5%), bởi tỷ lệ tiêu thụ bánh kẹo bình quân đầu người còn thấp so với tốc độ tăng dân số, mở ra cơ hội phát triển các sản phẩm bánh, mứt và kẹo truyền thống trong tương lai.
II/ THỰC TRẠNG VỀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM CỦA CÁC SẢN PHẨM BÁNH MỨT KẸO TRUYỀN THỐNG:
Hiện nay, các mặt hàng bánh, mứt, kẹo sản xuất trong nước được người tiêu dùng Việt Nam ưa chuộng hơn nhờ các phong trào ủng hộ hàng Việt Nam được tuyên truyền rộng rãi và hệ thống phân phối ngày càng thuận tiện Sự chuyển biến nhận thức và xu hướng tiêu dùng ủng hộ hàng nội đã đẩy thị trường bánh kẹo Việt Nam phát triển và thúc đẩy các doanh nghiệp cải tiến chất lượng sản phẩm, mẫu mã bao bì và mở rộng đầu tư dây chuyền thiết bị hiện đại để cạnh tranh trước làn sóng hàng nhập khẩu Các doanh nghiệp áp dụng quy trình kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm nghiêm ngặt từ khâu nhập nguyên liệu đến thành phẩm, với ISO 22000:2005 làm chuẩn quản lý chất lượng và yêu cầu người lao động tuân thủ các quy định an toàn vệ sinh lao động như đeo găng tay, khẩu trang, mặc bảo hộ Bên cạnh đó, nhờ ứng dụng khoa học kỹ thuật cao, sản phẩm bánh kẹo đến tay người tiêu dùng luôn đảm bảo an toàn thực phẩm và chất lượng, dù vẫn tồn tại những lùm xùm về bánh kẹo giả, mứt kém chất lượng khiến người tiêu dùng còn e ngại với một số sản phẩm truyền thống.
Số liệu thống kê về lượng bánh kẹo không đảm bảo trong công tác ATTP:
Bánh kẹo là loại thực phẩm được sử dụng hằng ngày, mang tính giải trí và cung cấp nguồn năng lượng bổ sung cho cuộc sống hàng ngày Chất lượng bánh kẹo là yếu tố quan trọng được người tiêu dùng xem xét hàng đầu khi chọn sản phẩm để biếu tặng cho người thân, gia đình và các mối quan hệ xã hội.
+ Trong 34 mẫu bánh kẹo tại Hà Nội có 34 mẫu đạt và 1 mẫu không vì dùng phẩm màu ngoài danh mục cho phép (2007)
+ Năm 2001, tổng số bánh kẹo kém chất lượng và hết hạn sử dụng là 14 353 gói (tương đương 6440 Kg)
+Năm 2004, số lượng bánh kẹo kém chất lượng 7343 gói (khoảng 8.493 Kg)
+Năm 2005, số lượng kém chất lượng và quá hạn sử dụng là 24.432 gói (khoảng 16.778 kg)
Vào năm 2006, số lượng sản phẩm kém chất lượng lên tới 5.483 gói và 12 thùng (khoảng 2.762 kg), và thời điểm cận Tết Nguyên đán đánh dấu sự tăng mạnh của nhu cầu thực phẩm handmade Dù đa dạng về chủng loại, người tiêu dùng vẫn đặc biệt quan tâm đến nguồn gốc, chất lượng và các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm khi lựa chọn sản phẩm handmade Thời điểm ấy nhiều gia đình rục rịch đặt mua thực phẩm quê, đồ handmade làm quà biếu dịp Tết, khiến thị trường hàng Tết handmade trên các nền tảng như Facebook và Zalo trở nên sôi động Người tiêu dùng chỉ cần lướt, kích chuột để tiếp cận các quảng cáo hấp dẫn như bánh kẹo handmade hay đặc sản quê, trong đó tài khoản "Mứt dừa non handmade" quảng bá mứt dừa không phụ gia, không chất bảo quản, bảo đảm thơm ngon và dẻo; sản phẩm được giới thiệu là do tự tay người làm, lấy nguyên liệu là dừa chọn lọc và không chứa hóa chất độc hại như hàng ngoài chợ, nhằm thu hút người tiêu dùng ưa chuộng đồ handmade.
Không chỉ bán trên các trang mạng, tại các khu chợ như phố Hàng Buồm, Hàng Giầy, Ngõ Gạch, chợ Đồng Xuân (Hà Nội), các mặt hàng thực phẩm phục vụ dịp lễ Tết Nguyên đán được bày bán nhiều, đặc biệt bánh kẹo, mứt, ô mai, hạt bí, hạt dưa Những sản phẩm này được đựng trong các túi bóng lớn mà không ghi bất kỳ thông tin gì về nguồn gốc hay thành phần Khi được hỏi về nguồn gốc hàng hóa, chủ cửa hàng né tránh hoặc trả lời một cách chung chung như “đây là sản phẩm gia truyền” hoặc “mặt hàng truyền thống do gia đình tự làm” Trong khi đó, cherry, kiwi, nho tươi có giá cao, nhưng mứt làm từ các sản phẩm này lại được rao bán với giá chỉ vài chục nghìn đồng mỗi kg Trên các chợ mạng, bánh mứt được rao bán rầm rộ, chủ yếu đóng thành gói, hộp hay thùng, từ 5 đến 20 kg một thùng hoặc gói tùy loại.
Những sản phẩm nổi tiếng có giá đắt đỏ, nhưng mứt cherry và kiwi lại có mức giá rất phải chăng; ví dụ cherry tươi trên thị trường có giá từ 300.000–700.000 đồng một kg, trong khi mứt cherry chỉ khoảng 45.000 đồng một kg và thùng 20 kg chỉ 900.000 đồng, còn kiwi có giá khoảng 50.000–60.000 đồng một kg So sánh với thực phẩm được bày bán tại chợ và siêu thị, vốn được cơ quan chức năng kiểm tra giám sát nghiêm ngặt, thì vấn đề an toàn thực phẩm đối với các mặt hàng được bán theo hình thức online trên các trang mạng xã hội hiện nay lại không chịu sự quản lý của bất kỳ cơ quan nào.
Phó Giám đốc phụ trách Sở Công Thương Hà Nội Trần Thị Phương Lan cho biết thách thức lớn nhất trong quản lý an toàn thực phẩm ở nước ta là sự phát triển của sản xuất nhỏ lẻ và quy mô manh, đi kèm quy trình sản xuất lạc hậu và công nghệ kém từ nhiều hộ kinh doanh, dẫn đến nguy cơ mất vệ sinh an toàn thực phẩm; đồng thời thói quen, tập quán canh tác, sản xuất, mua bán và tiêu dùng nhỏ lẻ vẫn phổ biến ở nhiều địa phương.
Không chỉ các sản phẩm bánh, mứt, kẹo handmade gặp vấn đề về vệ sinh an toàn thực phẩm, mà các sản phẩm từ cả doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn và nhỏ cũng đối mặt với nhiều scandal liên quan đến an toàn thực phẩm Các vụ việc này cho thấy nguy cơ ô nhiễm, thiếu quản lý chất lượng và vi phạm quy định an toàn thực phẩm có thể xảy ra ở mọi quy mô sản xuất, từ quy trình chế biến đến đóng gói và phân phối, đòi hỏi sự tăng cường kiểm soát và giám sát để bảo đảm giá trị an toàn cho người tiêu dùng.
Năm 2013, kết quả thử nghiệm bánh trung thu của Quatest 1, do Cục Quản lý chất lượng sản phẩm hàng hóa gửi mẫu, cho thấy 3/10 mẫu nhiễm khuẩn E coli và nấm men mốc gấp nhiều lần cho phép, trong khi 2/10 mẫu vi phạm quy định về nhãn hàng hóa.
Sau khi tiến hành lấy mẫu thử nghiệm chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm tại
5 cơ sở trên địa bàn Hà Nội với tổng số 10 mẫu bánh được Cục Quản lý chất lượng sản phẩm hàng hóa công bố kết quả như sau: Phát hiện mẫu bánh dẻo đậu xanh của Công ty Cổ phần bánh mứt kẹo Hà Nội, bán tại cửa hàng Hapro Food - 101 E7 Tạ Quang Bửu có chỉ tiêu TS nấm men - mốc gấp 22 lần giới hạn cho phép; bánh dẻo thập cẩm zăm bông của cơ sở Hoàng Dũng - số 9, ngõ 134 Nguyễn An Ninh có chỉ tiêu TS nấm men - mốc gấp 780 lần giới hạn cho phép.
Bánh dẻo thập cẩm không trứng được bán tại cửa hàng bánh bà Dần số 52 Hàng
Mẫu bánh dẻo này có chỉ tiêu TS men nấm - mốc vượt 9,1 lần giới hạn cho phép Đồng thời, mẫu bánh được kiểm nghiệm còn phát hiện nhiễm khuẩn E.coli ở mức gấp 3 lần giới hạn cho phép.
Trước đó, Cục An toàn vệ sinh thực phẩm đã kiểm tra một số công ty và cơ sở sản xuất bánh kẹo lớn tại sáu tỉnh, thành gồm TP.HCM, Cần Thơ, Bình Dương, Hà Nội, Hải Dương và Hải Phòng Kết quả cho thấy sai phạm chủ yếu tập trung ở các cơ sở sản xuất và kinh doanh bánh trung thu nhỏ lẻ Lỗi vi phạm phổ biến là không ghi định lượng hoặc không ghi đủ định lượng bánh.
Ở xã Xuân Đỉnh, huyện Từ Liêm, Hà Nội, một số cơ sở sản xuất bánh trung thu ghi định lượng 200g trên bao bì nhưng khi cân thử, hầu hết sản phẩm đều thiếu 0,2g so với thông tin trên nhãn Khoảng cách nhỏ này cho thấy quy trình cân đo và kiểm soát chất lượng đóng gói chưa đồng nhất, ảnh hưởng tới độ tin cậy của thông tin nhãn mác và quyền lợi người tiêu dùng Các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, yêu cầu các cơ sở điều chỉnh cân đo, đảm bảo trọng lượng thực tế khớp với ghi trên nhãn để nâng cao chất lượng bánh trung thu và uy tín sản phẩm.
Chiều 11/12/2019, theo ông Vương Bá Dũng, Phó đội trưởng Đội QLTT số 24 thuộc Cục Quản lý Thị trường Hà Nội, đoàn kiểm tra đã tiến hành kiểm tra doanh nghiệp tư nhân thực phẩm bánh kẹo Tú Tài, có địa chỉ tại ngõ 8, đường La Phù, huyện Hoài Đức, Thành phố Hà Nội, và phát hiện cơ sở này chưa có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm.
Cơ sở chế biến, sản xuất không đảm bảo vệ sinh
Theo quy định của pháp luật, các doanh nghiệp kinh doanh, sản xuất bánh mứt kẹo phải được cấp giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm tại khu vực chế biến mới đủ điều kiện hoạt động Tuy nhiên thực tế hiện nay vẫn có nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh tạm bợ, thủ công và không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, gây rủi ro cho sức khỏe người tiêu dùng và ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp.
Chất lượng của nguyên liệu sản xuất
Hiện nay, trước vấn đề thiếu hụt nguyên liệu sản xuất, nhiều cơ sở gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động Một số địa phương và doanh nghiệp vẫn lựa chọn sử dụng nguyên liệu kém chất lượng kết hợp với các chất hóa học để cắt giảm chi phí sản xuất và tăng lợi nhuận Tuy nhiên, thực hành này tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng đối với chất lượng sản phẩm và an toàn người tiêu dùng, đồng thời đòi hỏi biện pháp kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt và tuân thủ các quy định để bảo vệ danh tiếng và doanh thu của doanh nghiệp.
Tận dụng khu đất trống để phơi chanh, quất thối làm mứt, ô mai
Bảo quản
Bên cạnh đó, nhiệt độ, thời gian chế biến và phương pháp bảo quản ảnh hưởng đến an toàn và chất lượng của các loại bánh, mứt và kẹo truyền thống, khiến chúng dễ nhiễm nấm và tích tụ độc tố do các chất hóa học phân hủy, đặc biệt ở các sản phẩm mứt hoa quả Một số loại mứt chứa nhiều beta-carotene hoặc vitamin A và C như mứt cà chua, cà rốt, táo, mận, kiwi sẽ bị phân hủy khi nhiệt độ và thời gian chế biến quá lâu, làm mất tác dụng của các nhóm vitamin.
III/ TÁC HẠI CỦA VIỆC SỬ DỤNG CÁC SẢN PHẨM BÁNH, MỨT, KẸO TRUYỀN THỐNG KHÔNG ĐẢM BẢO VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM:
Nhiều người cho rằng thực phẩm ăn vào không gây hại nếu không có triệu chứng ngay như đau bụng hay buồn nôn, nhưng các loại bánh mứt kẹo vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe Chúng thường chứa đường tinh luyện, phụ gia và chất bảo quản có thể ảnh hưởng đến cân nặng, đường huyết và tim mạch khi được tiêu thụ lâu dài Mặc dù có thể không gây ngộ độc thực phẩm tức thì, những tác động này có thể tích lũy và dẫn đến rối loạn tiêu hóa, béo phì hoặc các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác theo thời gian Vì vậy, nhận thức về thành phần và hạn chế tiêu thụ các sản phẩm này là cách để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Việc các loại bánh, mứt có màu sắc rực rỡ và bắt mắt thường bắt nguồn từ việc dùng phẩm màu hóa học Những phẩm màu này có thể chứa kim loại nặng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng và có thể dẫn đến ung thư, rối loạn tiêu hóa và hệ thần kinh, thậm chí ngộ độc kim loại nặng nếu hàm lượng trong thực phẩm ở mức cao.
Những loại mứt được lưu giữ lâu thường chứa phụ gia thực phẩm như đường hóa học và phẩm màu, khiến chúng dễ gây ngộ độc thực phẩm khi ăn phải Việc tiêu thụ lâu dài các loại mứt có phẩm màu độc hại có thể ảnh hưởng tới chức năng gan, thận và dạ dày, thậm chí có nguy cơ ung thư.
Hiện nay, nhiều loại bánh mứt kẹo trôi nổi trên thị trường chưa được kiểm duyệt về vệ sinh an toàn thực phẩm và không có cơ quan nào kiểm soát, gây ra nguy cơ mất an toàn thực phẩm Điều này dẫn đến việc vệ sinh thực phẩm không được đảm bảo, thậm chí có thể chứa chất cấm hoặc chất gây nghiện, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng Đặc biệt trẻ em dễ chịu tác động khi tiếp xúc với những sản phẩm này Cần có sự giám sát, kiểm tra chất lượng và quản lý nghiêm ngặt để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và nâng cao an toàn thực phẩm trên thị trường.
Việc tiêu thụ thực phẩm không an toàn có thể gây ngộ độc thực phẩm với các triệu chứng cấp tính như buồn nôn, nôn mửa, đau bụng và tiêu chảy, đồng thời các chất độc tích lũy trong các cơ quan của cơ thể có thể dẫn đến những hậu quả khó lường về lâu dài; đây là lý do vì sao an toàn thực phẩm luôn được xem là ưu tiên Một số tác hại được biết đến của thực phẩm không an toàn gồm ngộ độc cấp tính, rối loạn tiêu hóa, suy giảm chức năng gan thận, tổn thương hệ miễn dịch và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của trẻ em, phụ nữ mang thai và người cao tuổi, cũng như nguy cơ mắc các bệnh mãn tính liên quan đến sự tiếp xúc lâu dài với chất độc hại.
- Bị ngộ độc cấp tính: với các triệu chứng nôn mửa, tiêu chảy, co giật, suy hô hấp, … có thể dẫn đến tử vong
- Bị ngộ độc mãn tính:
+ Gây thoái hóa gan, thận và hệ thống tiêu hóa
+ Gây bệnh liên quan đến hệ thống thần kinh
+ Gây các bệnh liên quan đến hệ thống miễn dịch
+ Gây ảnh hưởng đến hệ thống nội tiết
+ Gây ảnh hưởng đến chức năng sinh sản, giới tính và hệ di truyền
+ Gây ung thư và các bệnh nan y khác
Ngộ độc cấp tính là tình trạng nghiêm trọng có các dấu hiệu và triệu chứng xuất hiện sớm sau khi ăn uống Biểu hiện tiêu hóa điển hình gồm buồn nôn, nôn, đau bụng và tiêu chảy, thường gặp khi ăn phải thức ăn bị nhiễm vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc thức ăn bị biến chất trong quá trình bảo quản và chế biến Ngoài ra còn có các triệu chứng thần kinh như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, nôn, đau cơ, khó thở và rối loạn cảm giác hoặc vận động, thường xuất hiện khi thực phẩm nhiễm hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật hoặc chứa chất độc tự nhiên Thời gian khởi phát thường từ 4 đến 18 giờ sau khi ăn, và trong những trường hợp nặng, ngộ độc cấp tính có thể dẫn đến tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Hiện nay có nhiều thực phẩm tuy không gây hậu quả ngay lập tức nhưng ẩn chứa nguy cơ nghiêm trọng cho sức khỏe do nhiễm chất độc như chì, thủy ngân, asen, thuốc bảo vệ thực vật và độc tố vi nấm aflatoxin có trong ngô, đậu và lạc mốc Những chất này có thể tích lũy trong cơ thể theo thời gian và khi tích lũy đủ lớn có thể gây ra các bệnh nghiêm trọng như ung thư, rối loạn chức năng không rõ nguyên nhân, vô sinh hoặc quái thai.
Người tiêu dùng nếu ăn thực phẩm nhiễm hóa chất phụ gia quá nhiều trong thời gian dài sẽ gặp những chứng bệnh nguy hiểm do kim loại nặng, thuốc kháng sinh và chất kích thích tăng trọng tích tụ trong cơ thể
Các bệnh thường gặp đối với người tiêu dùng trong trường hợp ngộ độc kim loại mạn tính là suy gan, suy thận, thoái hóa hệ thần kinh trung ương, sa sút trí tuệ, bệnh Parkinson, mất ngủ, lo âu, suy giảm trí nhớ Thậm chí suy tủy xương dẫn tới thiếu máu, giảm bạch cầu
Ngộ độc dư lượng kháng sinh hoặc thuốc kích thích tăng trưởng ở gia súc tích tụ dần trong cơ thể và có thể gây phù, ứ nước, rối loạn nhịp tim, đồng thời kích thích hệ thần kinh dẫn đến lo âu, mất ngủ và căng thẳng, có thể gây suy nhược thần kinh; bên cạnh đó, ngộ độc loại này khiến cơ thể dễ kháng thuốc và làm cho việc điều trị trở nên khó khăn; ngộ độc các chất vô cơ như formol, ure và hàn the có thể gây tổn thương gan thận mạn tính, đồng thời là nguy cơ ung thư và tổn thương tế bào não.
Chất độc trong thực phẩm bẩn, cùng với các phụ gia và chất bảo quản hóa học bị cấm sử dụng cho người hoặc dùng quá liều, có thể gây tổn hại cho tế bào trong cơ thể và ảnh hưởng đến thế hệ sau Tế bào sinh sản của hệ sinh dục là nhóm dễ bị tổn thương nhất; khi bị tổn thương, hoạt động của buồng trứng và tinh hoàn có thể bị ức chế, dẫn tới sự rụng của nhiều trứng non chưa trưởng thành hoặc sản sinh tinh trùng dị dạng, từ đó làm giảm khả năng thụ thai và có thể gây vô sinh.
Các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương cần không ngừng mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền về ATVSTP đến mọi tầng lớp nhân dân trong tỉnh ATVSTP (an toàn vệ sinh thực phẩm) là yếu tố then chốt bảo vệ sức khỏe con người, đảm bảo thực phẩm an toàn và hợp vệ sinh từ nguồn gốc đến tận bàn ăn Việc tuyên truyền rộng rãi giúp nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen tiêu dùng và thực hành bảo đảm ATVSTP tại gia đình và cơ sở chế biến, kinh doanh thực phẩm Mục tiêu là lan tỏa ý nghĩa của ATVSTP đối với sức khỏe của mỗi người và khuyến khích hành động cụ thể để giảm thiểu rủi ro về an toàn thực phẩm trong toàn tỉnh.
Để bảo đảm ATVSTP, cần tăng cường kiểm tra, kiên quyết và triệt để hơn trong việc xử lý các trường hợp vi phạm Các cấp có thẩm quyền cần ban hành chế tài pháp lý đủ mạnh để xử phạt nghiêm khắc đối với các hành vi sản xuất, vận chuyển, buôn bán và chế biến thực phẩm vi phạm các quy định ATVSTP, tùy theo mức độ vi phạm Việc tăng cường xử lý vi phạm sẽ nâng cao ý thức tuân thủ, tăng tính răn đe và bảo đảm công bằng trong thị trường thực phẩm, từ đó củng cố sự an toàn cho người tiêu dùng.
Trong dịp Tết, song hành với sự vào cuộc của cơ quan chức năng, người tiêu dùng nên trang bị kiến thức ATTP để tự bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình Muốn vậy, hãy mua thực phẩm ở các cửa hàng, siêu thị được cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP, có khu vực bày bán sạch sẽ, ngăn nắp và đảm bảo nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng Ưa tiên các sản phẩm đóng gói sẵn có nhãn mác đầy đủ, ghi rõ nội dung và do các công ty uy tín trong và ngoài nước sản xuất Bảo quản bánh mứt kẹo bằng dụng cụ chứa đựng kín để hạn chế sự xâm nhập của côn trùng và động vật gây hại Không nên ăn quá nhiều bánh kẹo, nhất là những loại màu sắc sặc sỡ dễ tích tụ năng lượng dư thừa gây tăng cân và béo phì.