(TIỂU LUẬN) THUYẾT TRÌNH LỊCH sử ĐẢNG CỘNG sản VIỆT NAM đảng lãnh đạo phong trào giải phóng dân tộc 1939 1945

NỘI DUNG Bối cảnh lịch sử và chủ trương chiến lược mới của Đảng I Phong trào chống Pháp-Nhật, đẩy mạnh chuẩn bị lực lượng cho cuộc khởi nghĩa vũ trang II Tổng khởi nghĩa giành chính quy

Đảng lãnh đạo phong trào

giải phóng dân tộc 1939 - 1945

THUYẾT TRÌNH LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

GVHD: Th.S Phan Thị Thanh HươngLớp L03 – Nhóm 3

NỘI

DUNG

Bối cảnh lịch sử và chủ trương chiến lược mới của Đảng I

Phong trào chống Pháp-Nhật, đẩy mạnh chuẩn bị

lực lượng cho cuộc khởi nghĩa vũ trang II

Tổng khởi nghĩa giành chính quyền IV

Cao trào kháng Nhật cứu nước III

I Bối cảnh lịch sử và chủ trương chiến lược mới của Đảng

Bối cảnh lịch sử Tình hình thế giới

• Tháng 9/1939, Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ Chính phủ Đalađiê (Đaladier) thi hành một

loạt biện pháp đàn áp lực lượng dân chủ ở trong nước và phong trào cách mạng ở thuộc địa.

• Tháng 6/1940, Đức tấn công Pháp, Chính phủ của Thủ tướng Pêtanh (Pátain) đầu hàng Đức.

• Sau khi chiếm một loạt nước châu Âu, tháng 6/1941, Đức tiến công Liên Xô.

• Ở Đông Dương, thế lực phản động thuộc địa ngóc

đầu dậy, thủ tiêu các quyền tự do, dân chủ; thi

hành chính sách “Kinh tế chỉ huy”

• Tháng 12/1941, chiến tranh Thái Bình Dương bùng

nổ Khi Nhật vào Đông Dương, Pháp đầu hàng và

cấu kết với Nhật để thống trị, bóc lột nhân dân

Đông Dương, làm cho nhân dân Đông Dương phải

chịu cảnh “một cổ hai tròng” Pháp - Nhật.

• Đảng rút vào hoạt động bí mật Ngày 29/9/1939,

Trung ương Đảng gửi toàn Đảng một thông báo

quan trọng chỉ rõ: “Hoàn cảnh Đông Dương sẽ tiến

bước đến vấn đề dân tộc giải phóng”.

I Bối cảnh lịch sử và chủ trương chiến lược mới của Đảng

Bối cảnh lịch sử Tình hình Đông Dương

I Bối cảnh lịch sử và chủ trương chiến lược mới của Đảng

Hội nghị tổ chức tại Bà Điểm (Hóc Môn, Gia Định) do đồng chí

Nguyễn Văn Cừ - Tổng Bí thư của Đảng, chủ trì Hội nghị.

Hội nghị đã phân tích tình hình và chỉ rõ: “Bước đường sinh

tồn của các dân tộc Đông Dương không còn có con đường nào

khác hơn là con đường đánh đổ đế quốc Pháp, chống tất cả

ách ngoại xâm, vô luận da trắng hay da vàng để giành lấy giải

phóng độc lập”.

Chủ trương chiến lược mới của Đảng Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng (11/1939)

Đồng chí Nguyễn Văn Cừ Tổng Bí thư Đảng - Chủ trì Hội nghị

I Bối cảnh lịch sử và chủ trương chiến lược mới của Đảng

Đánh dấu sự chuyển hướng quan trọng, đưa nhân dân bước vào

giai đoạn trực tiếp vận động cứu nước

Hội nghị đã đưa ra những nội dung cơ bản:

❖Đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu; tạm gác khẩu hiệu “cách mạng ruộng

đất”.

❖Thành lập Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương thay cho Mặt trận Dân

chủ Đông Dương, nhằm tập hợp mọi lực lượng dân tộc chống đế quốc.

Chủ trương chiến lược mới của Đảng Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng (11/1939)

I Bối cảnh lịch sử và chủ trương chiến lược mới của Đảng

Chủ trương chiến lược mới của Đảng Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (tháng 5/1941)

Hội nghị tổ chức trong rừng Khuổi Nậm, thuộc Pác Bó

(Hà Quảng - Cao Bằng) do Nguyễn Ái Quốc chủ trì.

Hội nghị khẳng định: “Vấn để chính là nhận định cuộc

cách mạng trước mắt của Việt Nam là một cuộc cách

mạng giải phóng dân tộc; lập Mặt trận Việt Minh, khẩu

hiệu chính là: Đoàn kết toàn dân, chống Nhật, chống

Pháp, tranh lại độc lập; hoãn cách mạng ruộng đất”

Lán Khuổi Nậm ở Pác Bó, xã Trường Hà, huyện

Hà Quảng, Cao Bằng, nơi diễn ra Hội nghị

I Bối cảnh lịch sử và chủ trương chiến lược mới của Đảng

Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (tháng

5/1941)

Hội nghị Trung ương nêu rõ những nội dung quan trọng:

❖ Giải quyết mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ độc lập dân tộc và cách mạng ruộng đất, đặt nhiệm

vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu; tiếp tục tạm gác khẩu hiệu “cách mạng ruộng đất”, chỉ thực hiện khẩu hiệu giảm tô, giảm tức, chia lại ruộng công, để tiến tới thực hiện khẩu hiệu

“Người cày có ruộng”.

❖ Quyết định thành lập ở mỗi nước Đông Dương một mặt trận riêng Việt Nam độc lập đồng

minh (Việt Minh) là mặt trận đoàn kết dân tộc Việt Nam, không phân biệt giai cấp, tầng lớp, dân tộc, tôn giáo tín ngưỡng Chủ trương sau khi cách mạng thành công sẽ thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa theo tình thần “của chung cả toàn thể dân tộc”.

❖ Hội nghị xác định chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang là nhiệm vụ trung tâm của Đảng và nhân dân;

Xác định những điều kiện chủ quan, khách quan và dự đoán thời cơ tổng khởi nghĩa.

I Bối cảnh lịch sử và chủ trương chiến lược mới của Đảng

Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng

(tháng 5/1941)

Ý nghĩa:

o Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã hoàn chỉnh chủ trương chiến

lược được đề ra từ Hội nghị tháng 11/1939

o khắc phục triệt để những hạn chế của luận cương chính trị tháng 10/1930

o khẳng định lại đường lối cách mạng giải phóng dân tộc đúng đắn trong Cương lĩnh chính

trị đầu tiên của Đảng và lý luận cách mạng giải phóng dân tộc của Nguyễn Ái Quốc

II Phong trào chống Pháp - Nhật, đẩy mạnh chuẩn bị lực lượng cho cuộc khởi nghĩa vũ trang

Chuẩn bị lực lượng chính trị Chuẩn bị lực lượng vũ trang

Xây dựng căn cứ địa

II Phong trào chống Pháp - Nhật, đẩy mạnh chuẩn bị lực lượng cho cuộc khởi nghĩa vũ trang

Đề cương văn hóa Việt Nam

Chuẩn bị lực lượng chính trị

- Cao Bằng là nơi thí điểm xây dựng các “Hội Cứu

quốc” Năm 1942 , khắp các châu ở Cao Bằng đều có

Hội Cứu quốc Ở miền Bắc và miền Trung nhiều "Hội

cứu quốc" mới được thành lập.

- Đảng và Việt Minh cho xuất bản nhiều tờ báo: Giải

phóng, Cò giải phóng, Chặt xiềng, Cứu quốc, để

làm vũ khí đấu tranh Năm 1943, Đảng đưa ra bản

"Đề cương văn hóa Việt Nam" và vận động thành

lập Hội văn hóa cứu quốc Việt Nam (cuối 1944) và

Đảng dân chủ Việt Nam đứng trong Mặt trận Việt

Minh(6/1944).

II Phong trào chống Pháp - Nhật, đẩy mạnh chuẩn bị lực lượng cho cuộc

khởi nghĩa vũ trang

Chuẩn bị lực lượng vũ trang

⮚ Đội du kích Bắc Sơn thành lập, hoạt động tại căn cứ

Bắc Sơn - Võ Nhai.

⮚ Năm 1941, các đội du kích Bắc Sơn lớn mạnh lên và

thống nhất thành Trung đội Cứu quốc quân số I

(14/2/1941), Trung đội cứu quốc quân II (15/9/1941)

Trung đội cứu quốc quân III (25/2/1944) ra đời.

⮚ Ở Cao Bằng, trên cơ sở lực lượng chính trị phát triển

mạnh, các đội tự vệ cứu quốc ra đời

Đội Cứu quốc quân tập luyện tại hang Lùng

II Phong trào chống Pháp - Nhật, đẩy mạnh chuẩn bị lực lượng cho cuộc

khởi nghĩa vũ trang

Chuẩn bị lực lượng vũ trang

⮚ Ngày 22 – 12 – 1944, thực hiện chỉ thị của Nguyễn Ái Quốc, Đội Việt Nam tuyên truyền giải

phóng quân được thành lập, lúc đầu có 34 chiến sĩ, do đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy.

Ngày 22-12-1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập tại khu rừng Trần Hưng Đạo ở châu Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng, do đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy, trực tiếp tham gia chiến đấu bên cạnh các cơ sở,

II Phong trào chống Pháp - Nhật, đẩy mạnh chuẩn bị lực lượng cho cuộc khởi nghĩa vũ trang

Xây dựng căn cứ địa

❑ Hội nghị Trung ương 11/1940 xây dựng Bắc

Sơn – Võ Nhai thành căn cứ địa cách mạng

❑ Năm 1941, sau khi về nước, Nguyễn Ái Quốc

chọn Cao Bằng để xây dựng căn cứ địa dựa

trên cơ sở lực lượng chính trị và tổ chức

phát triển.

Bắc Sơn – Võ Nhai và Cao Bằng là 2 căn cứ địa đầu tiên của Việt Nam.

❖ Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai bước

vào giai đoạn kết thúc.

❖ Ở Đông Âu: nhiều nước được giải phóng

❖ Ở Tây Âu: nước Pháp được giải phóng, Chính phủ

Đờ Gôn về Paris

❖ Ở Thái Bình Dương: Đường biển đến các căn cứ

ở Đông Nam Á của Nhật bị quân Đồng minh

khống chế.

❖ Ở Đông Dương: Lực lượng thực dân Pháp theo

phái Đờ Gôn ngóc đầu dậy.

Mâu thuẫn đối kháng giữa Nhật và Pháp ở Đông Dương trở nên

gay gắt

Ngày 9/3/1945, Nhật nổ súng, lật đổ Pháp trên toàn cõi Đông Dương Quân Pháp chống cự rất

III Cao trào kháng Nhật cứu nước

Bối cảnh

❖ Tổng Bí thư Trường Chinh triệu tập Hội nghị Ban

Thường vụ Trung ương Đảng họp mở rộng, ra chỉ

thị

❖ Nhận định: điều kiện khởi nghĩa chưa thực sự chín

muồi Tuy vậy, hiện đang có những cơ hội tốt làm

cho những điều kiện tổng khởi nghĩa nhanh chóng

chín muồi.

❖ Xác định: kẻ thù cụ thể, trước mắt và duy nhất là

phát xít Nhật Thay khẩu hiệu "đánh đuổi phát xít

Nhật-Pháp" => "đánh đuổi phát xít Nhật", đưa ra

khẩu hiệu "thành lập chính quyền cách mạng của

III Cao trào kháng Nhật cứu nước

Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”

❖ Phương châm đấu tranh: phát động

chiến tranh du kích, giải phóng từng

vùng, mở rộng căn cứ địa.

❖ Chủ trương: phát động một cao trào

kháng Nhật cứu nước mạnh mẽ làm tiền

đề cho cuộc tổng khởi nghĩa

❖ Dự kiến: những hoàn cảnh thuận lợi để

thực hiện tổng khởi nghĩa

Thể hiện sự lãnh đạo sáng suốt, kiên quyết, kịp thời của Đảng.

Đó là kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng và Việt Minh, trực tiếp dẫn đến thắng lợi của cuộc khởi nghĩa tháng Tám năm

1945

III Cao trào kháng Nhật cứu nước

Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”

• Phạm vi: Diễn ra trong nhiều nơi ở vùng thượng du và trung du Bắc Kỳ.

• Diễn biến: Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân và Cứu quốc quân phối hợp với lực

lượng chính trị của quần chúng giải phóng hàng loạt xã, châu, huyện.

⮚ Bắc Giang: quần chúng nổi dậy, chia ruộng đất => Đội du kích Bắc Giang được thành lập.

⮚ Quảng Ngãi: Đội du kích Ba Tơ được thành lập Là đội vũ trang thoát ly đầu tiên do Đảng tổ chức và lãnh đạo ở miền Trung.

III Cao trào kháng Nhật cứu nước

Từ tháng 3-1945 trở đi, cao trào kháng Nhật cứu nước đã diễn ra rất sôi nổi, mạnh mẽ và phong phú về nội dung và hình thức.

Ngày 15-5-1945, Ban Thường vụ Trung ương Đảng triệu tập Hội nghị quân sự cách mạng Bắc Kỳ tại Hiệp Hoà (Bắc Giang)

III Cao trào kháng Nhật cứu nước

Chủ trương: thống nhất các lực lượng vũ trang sẵn có thành Việt Nam giải phóng quân, xây dựng các chiến khu trong cả nước, phát triển hơn nữa lực lượng vũ

trang và nửa vũ trang, mở trường đào tạo cán bộ quân sự và chính trị.

Nhận định : Đặt nhiệm vụ quân sự lên trên tất cả các nhiệm vụ quan trọng

và cần kíp trong lúc này => Tích cực phát triển chiến tranh du kích, gây dựng căn cứ địa kháng Nhật để chuẩn bị cuộc tổng khởi nghĩa cho kịp thời

cơ

❖ Ngày 4-6-1945, khu giải phóng chính thức được thành lập dưới chỉ thị của

Bác Hồ Chí Minh bao gồm hầu hết các tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn,

Tuyên Quang, Thái Nguyên, Hà Giang và một số vùng lân cận

III Cao trào kháng Nhật cứu nước

Thành lập "khu giải phóng"

Căn cứ địa chính của cách mạng cả nước và là hình ảnh thu nhỏ của nước Việt Nam mới

Ủy ban lâm thời khu giải phóng được thành lập.

III Cao trào kháng Nhật cứu nước

NHẬN XÉT:

Là cuộc khỏi nghĩa từng phần và chiến tranh du kích cục bộ, giành chính quyền

ở những nơi có điều kiện.

IV Tổng khởi nghĩa giành chính quyền (8/1945)

Tình hình lúc bấy giờ:

⮚ Chiến tranh thế giới thứ hai đi đến hồi kết thúc

⮚ Chính phủ Nhật đầu hàng Liên Xô và các nước Đồng minh không điều kiện

⮚ Ở Đông Dương, Quân Nhật rệu rã Chính phủ Trần Trọng Kim hoang mang.

⮚ Quân đội các nước đế quốc với danh nghĩa Đồng minh chuẩn bị vào Đông

Dương tước vũ khí phátxít Nhật

Ngày 12-8-1945, Uỷ ban lâm thời khu giải phóng

IV Tổng khởi nghĩa giành chính quyền

Hội nghị toàn quốc của Đảng Cộng sản Đông Dương họp ở Tân Trào

(13-8-1945 )

❖ Quyết định phát động tổng khởi nghĩa trong cả nước, giành lấy chính quyền từ tay

phát xít Nhật trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương.

sự và chính trị Làm tan rã tinh thần địch Dụ chúng hàng trước khi đánh

IV Tổng khởi nghĩa giành chính quyền

Đại hội quốc dân họp tại Tân Trào (Ngày

16/8/1945)

❖ Nhất trí tán thành quyết định tổng khởi nghĩa

của Đảng Cộng sản Đông Dương

❖ Thành lập Ủy ban giải phóng dân tộc Việt Nam

do Bác Hồ Chí Minh làm chủ tịch

Ngay sau Đại hội quốc dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi đồng bào cả nước đứng lên kháng chiến.

IV Tổng khởi nghĩa giành chính quyền

Diễn biến của cuộc tổng khởi nghĩa

❖ Từ ngày 14/8/1945, các đơn vị Giải phóng quân lần lượt tiến công các đồn Nhật ở các tỉnh Cao bằng, Bắc Cạn,

Hầu hết các tỉnh miền Bắc, một số tỉnh miền Trung và miền Nam, quần chúng cách mạng

đã nổi dậy giành chính quyền ở cấp xã và huyện.

❖ Tại Hà Nội, Ngày 19/8/1945, quần chúng tập hợp tại quảng trường Nhà hát thành phố để dự cuộc mít tinh Nghe lời triệu hiệu cách mạng.

IV Tổng khởi nghĩa giành chính quyền

Sáng ngày 19/8, Tại Hà Nội

⮚ Quần chúng cách mạng chia thành nhiều đoàn

đi chiếm phủ khâm sai, tòa thị chính, các công sở của chính quyền bù nhìn.

⮚ Binh lính đứng về phía cách mạng Hơn một vạn quân Nhật ở Hà Nội tê liệt, không dám chống cự

⮚ Chính quyền về tay nhân dân.

Tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình tổng

IV Tổng khởi nghĩa giành chính quyền

Diễn biến của cuộc tổng khởi nghĩa

❖ Ngày 23/8, Ủy ban khởi nghĩa Thừa Thiên - Huế huy động quần chúng nông dân từ các huyện đã giành được chính quyền.

❖ Ngày 25/8, Xứ ủy Nam Kỳ quyết định khởi nghĩa chiếm Sài Gòn và các tỉnh Quân Nhật tê liệt, không dám chống cự

=> Cuộc khởi nghĩa thành công nhanh chóng.

Thắng lợi của khởi nghĩa ở Hà Nội, Huế, Sài gòn và các đô thị khác đập tan các cơ quan đầu não của kẻ thù có ý nghĩa quyết định thắng lợi của cách mạng

trong phạm vi cả nước

IV Tổng khởi nghĩa giành chính quyền

Thắng lợi của cuộc tổng khởi nghĩa

❖ Ngày 28/8, Ủy ban dân tộc giải phóng Việt Nam cải tổ

thành Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ

Cộng hòa.

❖ Ngày 30/8, vua Bảo Đại thoái vị.

❖ Nhờ có sự chuẩn bị lực lượng chu đáo + nổ ra đúng thời cơ

=> Cách mạng Tháng Tám đã giành được thắng lợi nhanh, gọn, ít đổ máu

(Chỉ trong vòng 15 ngày => chính quyền cả nước về tay nhân dân.)

IV Tổng khởi nghĩa giành chính quyền

Thắng lợi của cuộc tổng khởi nghĩa

❖ Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch

Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập

❖ Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời.

Đây là kết quả và đỉnh cao của 15 năm đấu tranh của toàn dân tộc Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Đảng Cộng sản Đông Dương đóng vai trò tổ chức

và lãnh đạo cách mạng.

CẢM ƠN CÁC BẠN

ĐÃ LẮNG NGHE!