Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu tiếp tục có những nghiên cứu về sự biến đổi của lối sống, định hướng xây dựng lối sống mới, trong đó có vấn đề kế thừa các giá trị lối sống truyền thống dân t
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG
KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
BÁO CÁO CUỐI KỲ
HỌC KỲ I
MÔN: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Đề tài 10: Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về văn hóa
trong thời kỳ đổi mới và vai trò của sinh viên trong giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc trong thời kỳ hội nhập quốc tế
Nhóm 10
Giảng viên hướng dẫn: PHẠM THỊ THANH HUYỀN
R
Trang 2Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 2021
Danh sách nhóm 10 Môn: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam Ca 1- Thứ hai STT MSSV Họ và tên Ghi chú
72 E1900278 Trần Ngọc Bảo Trân
75 71901831 Nguyễn Mai Phương Uyên
76 81900323 Lê Bùi Giao Uyên
77 81900587 Đỗ Thị Lam Uyên
78 91900208 Nguyễn Phùng Bảo Uyên
Trang 3Lời cam đoan
Chúng em xin cam đoan Báo cáo cuối kỳ do nhóm 10 nghiên cứu và thực hiện Chúng em đã kiểm tra dữ liệu theo quy định hiện hành
Kết quả Báo cáo cuối kỳ là trung thực và không sao chép từ bất kỳ báo cáo của nhóm khác
Các tài liệu được sử dụng trong Báo cáo cuối kỳ có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng
Ký và ghi rõ họ tên
Trang 4MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU……… 1 PHẦN NỘI DUNG………3
1 CƠ SỞ LÝ LUẬN:
1.1 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về văn hóa trong thời kỳ đổi mới 1.1.1 Quan điểm về văn hóa
1.1.2 Quan điểm cuả Đảng về văn hóa trong thời kỳ đổi mới
1.2 Quan điểm chỉ đạo và chủ trương của Đảng trong việc xây dựng và phát
triển nền văn hóa
Trang 5PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết
- Lối sống của các cá nhân, cộng đồng và dân tộc không phải tự nhiên có được
mà nó hình thành, phát triển dựa trên sự kế thừa các giá trị từ lối sống truyền thống trước đó kết hợp với những giá trị mới Nhưng không phải mọi truyền đều tốt đẹp, có giá trị Vậy nên cần có sự chọn lọc kỹ càng và phát huy nhũng giá trị có ích cho dân tộc Gần đây, Việt Nam đang trong bối cảnh hội nhập
quốc tế đã làm biến đổi lối sống của dân tộc, đặc biệt là các bạn trẻ
- Vì có những sự biến đổi này nên phải đẩy mạnh công tác tuyên truyên giáo dục
để các thah niên, sinh viên có thể tiếp nhận các giá trị văn hóa từ nước ngoài một cách có chọn lọc và biết kết hợp với các giá trị truyền thống, để văn hóa
của dân tộc không bị mai một
- Thực trạng kế thừa các giá trị lối sống truyền thống dân tộc của sinh viên Việt Nam trong thời gian qua còn nhiều bất cập, thể hiện ở việc coi 2 nhẹ các giá trị đạo đức truyền thống, giá trị tinh thần của dân tộc, tuyệt đối hóa các yếu tố vật chất
- Thực tiễn những năm gần đây, sự suy thoái về đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên; hiện tượng tham nhũng, lãng phí; sự xuống cấp một số phương diện của đạo đức xã hội và các tệ nạn xã hội có diễn biến phức tạp đã
và đang tác động mạnh mẽ đến lối sống của xã hội và thanh niên, sinh viên Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu tiếp tục có những nghiên cứu về sự biến đổi của lối sống, định hướng xây dựng lối sống mới, trong đó có vấn đề kế thừa các giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên
ð Xuất phát từ các lý do trên nên nhóm em đã chọn đề tài :” Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về văn hóa trong thời kỳ đổi mới và vai trò của sinh viên trong giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc trong thời kỳ hội nhập quốc tế.”
2 Đối tượng nghiên cứu:
- Sự kế thừa các giá trị truyền thống trong quan điểm cảu Đảng và khả năng tiếp thu, kế thừa các giá trị này của sinh viên trong thời điểm hiện nay
Trang 6- Bài báo cáo sử dụng phương pháp lịch sử- logic, phương pháp tổng hợp,
phương pháp điều tra-khảo sát
Trang 7- Quan điểm của Dẩng về văn hóa
• Văn hóa là những điều cốt lõi của xã hôi, là mục tiêu của sự phát triển bền vững đất nước Và văn hóa thúc đẩy sự phát triển của kinh tế, chính trị, xã hội
• Việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc, luôn hướng đến chân – thiện – mỹ, thống nhất với các đặc trưng dân tộc, đạo đức, dân chủ và khoa học
• Sự phát triển văn hóa luôn gắn liền với sự hoàn thiện nhân cách con người và xây dựng con người để phát triển văn hóa Trọng tâm của việc xây dựng văn hóa Việt Nam là xây dựng và phát triển con người có nhân cách, lối sống tốt đẹp, với các đặc tính cơ bản: Yêu nước,sáng tạo, yêu đồng bào, nhân ái, trung thực, đoàn kết, cần cù…
• Xây dựng văn hóa luôn chú trọng vai trò của gia đình và xã hội Phát triển văn hóa gắn liền với kinh tế chính trị và xã hội;
• Sự nghiệp của toàn dân do Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân - chủ thể sáng tạo, đội ngũ trí thức giữ vai trò quan trọng là xây dựng và phát triển văn hóa Vì vậy văn hóa là vấn đề quan trọng mà Đảng và nhân dân luôn hướng đến
• Trong thực tế việc xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam luôn đặt ra nhiều thách thức từ khi thực hiện công cuộc đổi mới đến nay Đảng ta luôn khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu và động lực phát triển bền vững đất nước Chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển văn hóa là nền tảng vững chắc để tạo ra những chuyển biến tích cực trong xây dựng nền văn hóa và con người hiện nay
1.1.2 Quan điểm cuả Đảng về văn hóa trong thời kỳ đổi mới
- Trong Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII (tháng 1998) đã ban hành nghị quyết chuyên đề về “Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm
7-1 Khái niệm văn hóa - Wikipedia
Trang 8đà bản sắc dân tộc” Từ đó, thấy được những thay đổi trong nhận thức của Đảng về tầm quan trọng của văn hóa, đã có quan niệm toàn diện, bao quát về văn hóa, về di sản văn hóa, về bản sắc, đặc trưng văn hóa Việt Nam, về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Qua nghị quyết xác định: “Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội Mọi hoạt động văn hóa, văn nghệ phải nhằm xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng con người Việt Nam về tư tưởng, đạo đức, tâm hồn, tình cảm, lối sống, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh cho sự phát triển xã hội”
- Qua Đại hội IX đã diễn ra thành công và tiếp tục khẳng định: “xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội” Về văn hóa thời kỳ này Đảng có sự phát triển mạnh mẽ là mục tiêu hoàn thiện nhân cách con người và xây dựng con người về văn hóa từ đó phát triển đất nước Nhiệm vụ được xác định trong đại hội lần này là xây dựng phát triển toàn diện con người Việt Nam Để hoàn thành mục tiêu, đã triển khai các chương trình một cách đồng bộ nhất quán, chú trọng việc mở rộng và nâng cao hiệu quả cuộc vận động giúp nhân dân nâng cao tinh thần đoàn kết tạo dựng lối sống văn hóa văn minh, phong trào “Người tốt, việc tốt”, “ Lá lành dùm lá rách”…Các hoạt động văn hóa với mục đích giúp con người Việt Nam phát triển toàn diện về trí tuệ, chính trị, tư tưởng, đạo đức, văn hóa, thể chất, có ý thức cộng đồng, sáng tạo, quan
hệ hài hòa trong gia đình, cộng đồng và xã hội
- Đến với Đại hội X, Đảng nêu ra quan điểm văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội.Tiếp nối quan điểm về văn hóa từ kỳ đại hội trước, yêu cầu của Đảng cần phải phát triển và nâng cao chất lượng nền văn hóa Việt Nam luôn gắn bó chặt chẽ và khăng khít hơn với sự phát triển kinh tế - xã hội.Đại hội Đảng đã nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ sự thật, nâng cao tinh thần tự phê bình, tự kiểm điểm, tự đánh giá khách quan, toàn diện những thành tựu và ưu điểm, khuyết điểm Từ đó làm cho văn hóa Việt Nam đi sâu vào tiềm thức, xây dựng nhân cách của con người Việt Nambảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, mọi lĩnh vực của đời sống xã hội và việc xây dựng, hoàn thiện giá trị, Đại hội lần này một lần nữa nêu lên yêu cầu nâng cao hoạt động của phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”,
- Đối với Đại hội XI, chủ đề của đại hội là: “ Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dan tộc, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới” Qua đó đã chỉ rõ cách thức xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, văn hóa gắn kết chặt chẽ và thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội, đậm đà bản sắc dân tộc, phát triển toàn diện, thống nhất, tinh thần nhân văn, dân
Trang 9chủ, tiến bộ, coi trọng con, tôn trọng và bảo vệ quyền con người, gắn quyền con người với quyền và lợi ích của dân tộc Mục tiêu của Đại hội trong giai đoạn tiếp theo là xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; con người được phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức, thể chất, tuân thủ pháp luật, năng lực sáng tạo cao Đại hội cũng nói về việc xây dựng và phát triển văn hóa, đáp ứng mục tiêu: xây dựng nền văn hóa dân tộc và con người Việt Nam phát triển toàn diện, hướng đến chân - thiện - mỹ Văn hóa là nền tảng tinh thần vững chắc của toàn xã hội, là sức mạnh quan trọng tạo nên sự phát triển bền vững của Tổ quốc Văn hóa tiếp tục là vấn đề quan trọng vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
- Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII tiếp tục đưa ra quan điểm đường lối nhất quán xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc đáp ứng những yêu cầu bảo vệ và phát triển Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Mục tiêu của Đại hội
là văn hóa đã trở thành chỗ dựa tinh thần của toàn xã hội, là sức mạnh của vấn đề bảo vệ và phát triển đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, thấm nhuần bản sắc dân tộc, hướng đến chân - thiện - mỹ, vấn đề xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện luôn là một mục tiêu của chiến lược phát triển Nhiệm vụ của Đại hội là xây dựng con người gắn với nhiệm vụ xây dựng nền văn hóa gắn liền với việc xây dựng và phát triển đất nước; bước đầu hình thành những giá trị phẩm chất về trách nhiệm xã hội, ý thức công dân được nang cao Tóm lại, mục tiêu xuyên suốt quá trình phát triển của đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng luôn làphát triển nền văn hóa tiến tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Bởi vậy, cần nghiêm túc quán triệt và thực về phát triển văn hóa là vấn đề rất quan trọng để xây dựng con người mới, nền tảng tinh thần xã hội vững mạnh, góp phần bảo vệ và phát triển Tổ quốc vững mạnh
1.2 Quan điểm chỉ đạo và chủ trương của Đảng trong việc xây dựng và phát triển
Trang 10mất bản sắc dân tộc, điều này sẽ giúp dân tộc dễ dàng thích ứng được cái những mới và
“dân tộc hóa” cái mới để biến nó thành tài sản, manh “hồn” của dân tộc ta
Cốt cách dân tộc là một phần không thể thiếu trong quá trình phát triển đất nước từ xưa đến nay Nếu một quốc gia có sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế nhưng không giữ được cốt cách riêng của dân tộc thì quá trình phát triển ấy sẽ không trọn vẹn Nhiều khi thấy lợi ích trước mắt, chúng ta có thể quên đi việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Đánh mất bản sắc dân tộc làm mất đi ý nghĩa về sự tồn tại của một dân tốc đó Thiếu thốn về cốt cách của nhân dân đôi khi còn đáng sợ hơn sự khó khan, nghèo nàn về vật chất Như vậy, sự phát triển vầ mặt kinh tế có thể mang lại đầy đủ tiện nghi về vật chất và nhu cầu trong cuộc sống của mỗi người nhưng không đồng nghĩa sẽ đem lại sự phồn vinh, thịnh vương cho đất nước nếu thiếu đi những giá trị về văn hóa, cốt cách, bản sắc dân tộc
- Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc là cơ sở củng cố ý thức tự tôn dân tộc và là nền tảng cho sự phát triển kinh tế bền vững
Tự tôn là luôn coi trong giá trị của bản thân mình Giữ gìn và phát huy văn hoa dân tộc
là nói đến lòng tự tôn, ý thức tự hào về dân tộc mình Việc này chỉ có thể thực hiện dựa trên
ý thức, trách nhiệm, và tinh thần tự giác cũng như lòng yêu nước của mỗi cá nhân trong cộng đồng dân tộc Như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói “văn hóa soi đường cho quốc dân đi”
Ý thức tự tôn của dân tộc được khẳng định thông qua việc giữ gìn bản sắc văn dân tộc rất có ý nghĩa trong quá trình phát triển nền văn hóa tiên tiến song song với việc phát triển nền kinh tế đất nước Nó sẽ trở thành nuồn sức mạnh giúp dân tộc vượt qua những khó khắn, thách thức Bên cạnh đó, lòng tự tôn dân tộc còn là cơ sở để dân tộc tỏ rõ thái độ đúng mực với cái mới, cái hiện đại đang tiếp xúc với chúng ta
- Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc là kế thừa và phát huy những truyền thống tốt đẹp của dân tộc
Những truyền thống tốt đẹp được lưu giữ, bảo tồn, bổ sung và phát triển phù hợp với từng giai đoạn mới xuyên suốt dòng chảy của lịch sử Thực tế, long yêu nước, chuộng hòa bình và nhiều giá trịn nhân văn tốt đẹp của dân tộc ta từ xưa đến nay đã trở thành sức mạnh tinh thần không thể thiếu giúp dân tộc ta vượt qua những gian nan, khổ cực để đưa đất nước ngày càng phát triển vững mạnh hơn
1.2.2 Giao lưu, tiếp nhận các giá trị văn hóa trên toàn cầu
Ngày nay, việc giao lưu, hội nhập văn hóa quốc tế một mặt là để hợp tác và phát triển Song, cũng tạo ra xu hướng toàn cầu hóa về các lĩnh vực kinh tế, khoa học, công nghệ, giáo dục, văn hóa, … Quá trình này vừa là thời cơ cho sự phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời cũng là thách thức to lớn, mới mẻ cho dân tộc ta đối với vấn đề gìn giữ, bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa riêng biệt, độc đáo, đậm đà tính truyền thống của dân tộc, của đất nước trước thế giới hiện đại ngày nay
Toàn cầu hóa tạo ra những giá trị chung, đan xen lẫn nhau giữa các quá trình phát triển kinh tế, khoa học, công nghệ, … Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa là mọi quốc gia,
Trang 11dân tộc phải tiến tới sự đồng nhất ở tất cả các lĩnh vực, ngược lại, toàn cầu hóa chỉ diễn ra khi mang lại những điều kiện tối, những cơ hội hiếm có để mỗi quốc gia, dân tộc có thể phát huy các giá trị đặc trưng, độc đáo về dân tộc của mình Nếu điều này không làm được,
“toàn cầu hóa” sẽ chỉ làm biến chất, mai một, các giá trị thiêng liêng tốt đẹp mà mỗi dân tộc đã gây dựng nên
Không chỉ đơn thuần là bảo vệ, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trươc những biến động của toàn cầu hóa mà còn phải biết phát triển những văn hóa ấy trong chính quá trình giao lưu, hợp tác, phát huy là tự làm mình trở nên phong phú hơn Củng cố kiến thức phân biệt những cái tốt cái xấu để tránh dẫn tới những cái nhìn phiến diện chủ quan, tư tưởng bảo thủ không chấp nhận “cho và nhận” khi dân tộc mở cửa tiếp nhận, giao lưu với quốc tế
2 HÀNH ĐỘNG THỰC TIỄN
2.1 Vấn đề và nhiệm vụ Đảng đề ra:
- Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII (tháng 7-1998) đã ban hành nghị quyết chuyên đề về “Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”, nghị quyết khẳng định: “Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội Mọi hoạt động văn hóa, văn nghệ phải nhằm xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng con người Việt Nam về tư tưởng, đạo đức, tâm hồn, tình cảm, lối sống, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh cho sự phát triển
xã hội”
- Đại hội IX và Đại hội X của Đảng tiếp tục khẳng định, xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội
đậm đà bản sắc dân tộc, phát triển toàn diện, thống nhất trong đa dạng, thấm nhuần sâu sắc tinh thần nhân văn, dân chủ, tiến bộ; làm cho văn hóa gắn kết chặt chẽ và thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, sức mạnh nội sinh quan trọng của phát triển, coi “con người là trung tâm của chiến lược phát triển, đồng thời là chủ thể phát triển Tôn trọng và bảo vệ quyền con người, gắn quyền con người với quyền và lợi ích của dân tộc, đất nước và quyền làm chủ của nhân dân”
- Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục khẳng định ăn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc
Tổ quốc”