Van Gogh và nguồn cảm ứng bất tận trong thời trang đương đại

Bài viết Van Gogh và nguồn cảm ứng bất tận trong thời trang đương đại trình bày đôi nét về Vincent van Gogh; Đặc trưng nghệ thuật của tranh Van Gogh; Con đường đến với nghệ thuật của Vincent Van Gogh.

VAN GOGH VÀ NGUỒN CẢM HỨNG BẤT TẬN

TRONG THỜI TRANG ĐƯƠNG ĐẠI

Trần Thị Xuân, Trần Quốc Thái, Đặng Thị Thủy Tiên

Vũ Phúc Tường Vy, Nguyễn Tuyết Sang

Khoa Kiến Trúc - Mỹ Thuật, Trường Đại học Công nghệ TP Hồ Chí Minh

GVHD: ThS Huỳnh Thị Kim Xuyến

TÓM TẮT

Vincent van Gogh là một họa sĩ có tài năng đặc biệt, ông bị ảnh hưởng bởi các họa sĩ thuộc trường phái hậu ấn tượng Ông là một nghệ sĩ mang tính biểu tượng nhưng cuộc đời ông lại đầy bi kịch, Vincent van Gogh đã cố gắng truyền đạt trạng thái tinh thần và cảm xúc của mình qua những bức họa của bản thân Những bức tranh

vẽ của ông với những nét vẽ dày đặc, có thể nhìn thấy được trong một bảng màu sáng, sang trọng nhấn mạnh nét cá nhân của Van Gogh mang đến sự sống trong bức vẽ Phong cách manh tính chất riêng, phong cách gợi cảm và xúc động đã tiếp tục ảnh hưởng đến các nghệ sĩ và phong trào trong suôt thế kỷ XX Không chỉ nổi tiếng trong lĩnh vực hội họa mà những kiệt tác của danh họa Vincent Van Gogh còn là nguồn cảm hứng bất tận cho nhiều nhà mốt nổi tiếng như Dior, Yves Saint Laurent, Louis Vuitton, Jeremy Scott…đều lấy cảm hứng từ những tác phẩm độc đáo và nổi tiếng của ông như Vase With Twelve Sunflowers, Irises, Starry Night, Jardin Fleuris, Bouquet of Flowers in Vase… để làm nên những bộ sưu tập thời trang kết hợp với hội họa, từ những bức tranh đơn thuần các nhà thiết kế đã thổi hồn vào đó trở nên sinh động và ấn tượng hơn

Từ khóa: tĩnh vật, chân dung, phong cảnh

I Đôi nét về Vincent van Gogh

1.1 Cuộc đời của Van Gogh

Vincent Van Gogh (1850-1890) là một họa sĩ người Hà Lan có tài năng đặc biệt, được đánh giá là một trong những nhân vật nổi tiếng và có ảnh hưởng nhất trong lịch sử nghệ thuật phương Tây Là một trong những họa

sĩ tiêu biểu cho trường phái hậu ấn tượng (Post-Impresionsm) Ông đã sáng tạo hơn 2000 tác phẩm nghệ thuật, bao gồm hơn 860 bức tranh sơn dầu, hầu hết đều được vẽ khoảng hai năm cuối đời Tuy là một danh họa nổi tiếng nhưng cuộc đời lại đầy sự cay đắng, trắc trở Ông mặc chứng rối loạn tâm thần và hoang tưởng, bỏ bê sức khỏe, không ăn uống điều độ và uống nhiều rượu Ông đã dùng dao cạo cắt đi một phần tai trái của chính mình Chống chọi với căn bệnh trầm cảm kéo dài, Van Gogh đã dùng một khẩu súng lục ổ quay tự bắn vào ngực mình

để kết thúc một cuộc đời đau khổ và nghèo đói

1.2 Con đường đến với nghệ thuật của Vincent Van Gogh

Mặc dù không thích đào tạo chính quy nhưng ông đã học nghệ thuật ở cả Brussels và Paris Những nỗ lực đầu tiên đối với nghệ thuật chưa chỉ ra tài năng sau này của ông Ban đầu, ông chỉ là một kẻ vụng về và khi theo học tại một học viện nghệ thuật, Van Gogh đã học lùi lại một năm vì nhận thấy mình không có khả năng vẽ Những bức tranh ban đầu của ông trông khá cơ bản và không cho thấy bất kỳ dấu hiệu nào về tính nghệ thuật sau này của ông Tuy nhiên, anh ấy đã làm việc chăm chỉ và tìm cách cải thiện kỹ năng của mình Tuy nhiên, những khó khăn, trở ngại luôn đeo bám Van Gogh và trong suốt cuộc đời, ông luôn cảm thấy mình kém cỏi Trong một bức thư gửi cho em trai mình, ông mô tả những nỗ lực ban đầu của mình chỉ là “những nét vẽ thô

sơ và nguệch ngoạc”

Trong suốt cuộc đời của mình, ông chỉ bán được một bức tranh – thật trớ trêu vì bây giờ những tác phẩm tranh nghệ thuật nguyên bản của Van Gogh là một trong những thể loại tranh đắt nhất thế giới Chính trong hai năm cuối đời này, Van Gogh đã đạt được năng suất cao nhất với tư cách là một họa sĩ Ông đã phát triển một phong cách vẽ tranh nhanh chóng và điêu luyện – không để lại thời gian cho việc suy ngẫm và suy nghĩ Van Gogh

vẽ với những chuyển động nhanh của cọ và vẽ các hình dạng ngày càng tiên phong – báo trước nghệ thuật hiện đại và phong cách trừu tượng của nó

II Đặc trưng nghệ thuật của tranh Van Gogh

2.1 Phong cách nghệ thuật của Van Gogh

Phong cách hội họa của Van Gogh đã thật sự lột xác và phát triển rực rỡ từ năm 1886 trở đi, những dấu ấn nghệ thuật mới lạ đầy tinh tế dần được bộc lộ qua nhiều tác phẩm Phong cách của Van Gogh thời kì này là tổng hợp của trường phái Ấn Tượng và nghệ thuật in khắc gỗ Ukiyo-e Nhật bản Tuy nhiên, ông không áp dụng thuần túy đặc điểm của bất kỳ trường phái nào mà học hỏi từ giá trị cốt lõi của chúng và phát triển thành phong cách độc nhất cho riêng mình Nếu phóng to những tác phẩm, người xem dễ dàng chìm đắm vào một thế giới huyền

ảo, phảng phất nỗi cô đơn với những đường cọ cuộn xoáy tựa nhịp chảy vô tận của không gian, thời gian Không phải ngẫu nhiên mà Vincent van Gogh lại được công chúng ca tụng đến vậy, ông đã vẽ bằng cả tâm hồn nhạy bén và những xúc cảm dữ dội nhất, những bức tranh của danh họa là cả một miền không gian sống động đến không ngờ

2.2 Đề tài chính trong những bức tranh của Van Gogh

Van Gogh thường tập trung vào ba đề tài chính: Tĩnh vật, phong cảnh và con người, tất cả đều liên quan đến miền đất canh tác của người nông dân, đời sống của họ những gian khổ của họ phải chịu đựng Trong thời đầu Ông tập trung vào chủ đề tĩnh vật và người lao động nông thôn Còn ở thời kỳ sau, chủ đề trong tranh dần chuyển từ người lao động nông thôn sang những quán cà phê và đại lộ, những cảnh tượng thiên nhiên tuyệt đẹp

và những họa phẩm tĩnh vật độc đáo Ngoài ra, ông còn có niềm đam mê đặc biệt với tranh chân dung, đặc biệt

là chân dung tự họa

2.3 Màu sắc nghệ thuật trong tranh của Van Gogh

Những tác phẩm của Ông là những tác phẩm tinh tế, mang đậm chất dấu ấn cá nhân và tranh của Ông không

bị chói buộc về mặt chất liệu, Ông đã vẽ trên tấm Canvas, giấy, vải với những phương tiện hội họa chủ yếu là sơn dầu Trong thời kỳ đầu, tác phẩm của danh họa mang màu sắc u tối, ảm đạm kết hợp với những đường nét

gồ ghề, nhân vật trong tranh thường là những người lao động nghèo khổ như nông dân hay thợ dệt Với những tác phẩm của Vincent van Gogh, ở đó luôn có sự xuất hiện của hai gam màu xanh và vàng, đối chọi và hòa quyện lẫn nhau Từng bức tranh như được thổi hồn cảm xúc, mê hoặc người xem bằng hiệu ứng tương phản độc đáo

2.4 Những tác phẩm tiêu biểu trong suốt cuộc đời nghệ thuật của Van Gogh

Đêm Đầy Sao (1889): Bức tranh khắc họa khung cảnh bên ngoài phòng bệnh của Van Gogh của một bệnh viện tâm thần ở miền Nam nước Pháp Bức tranh được tái hiện vào ban ngày, qua trí nhớ của Ông trên giường bệnh

Hình 1 Đêm đầy sao (1889)

Hoa Diên Vĩ (1889): Bức họa được vẽ khi Van Gogh được sống ở nhà thương điên tại Pháp vào năm cuối cùng của cuộc đời Ông gọi nó là “cột thu lôi cho bệnh tình của mình” bởi Ông thấy có thể ngăn cơn điên bằng cách tiếp tục vẽ

Hình 2 Hoa diên vĩ (1889)

Hoa Hướng Dương (1888-1889): Vào những ngày đầy nắng ở thành phố Arles Pháp, Ông đã có cảm hứng vẽ bốn bức tranh trong vòng 6 ngày Giữ cảm xúc và sự tỉnh táo bằng rượu và cà phê Đến năm 1889, ông vẽ thêm

ba bức chép lại và tộng cộng Ông có chùm tranh Hoa Hướng Dương Van Gogh 7 bức

Hình 3 Hoa Hướng Dương (1888-1889)

Hoa Hạnh Nhân (1890): Vincent Van Gogh đã vẽ bức tranh ấy khi nghe tin vui rằng anh trai và vợ anh ấy vừa sinh một bé trai và đặt tên đứa bé theo tên của Ông

Hình 4 Hoa Hạnh Nhân (1890)

1.2 Van Gogh trong thời trang Ảnh hưởng của nghệ thuật trang Van Gogh trong thời trang

Không chỉ nổi tiếng trong lĩnh vực hội họa và nghệ thuật mà những tác phẩm của Van Gogh còn là nguồn cảm hứng bất tận cho nhiều nhà thiết kế thả hồn vào những đứa con tinh thần của mình Một số bộ sưu tập tiêu biểu như: Maria Grazia Chiuri đã điểm xuyết chiếc váy với những bông hoa đầy đủ màu sắc như một sự tôn kính đối với tác phẩm “Jardin Fleuris” của cố họa sĩ Van Gogh cho BST thời trang cao cấp đầu tiên của bà cho Dior vào năm 2017

Hình 6 Dior Spring/Summer 2017

Xuân Hè 2012 Rodarte đã lấy ý tưởng từ các tác phẩm nổi tiếng của Van Gogh như " Starry Night " và " Vase With Twelve Sunflowers " để thể hiện lên những chiếc váy của mình

Hình 7 Rodarte Spring/Summer 2012

" Irises " của Van Gogh trở nên sống động trong những chiếc váy Haute Couture Thu Đông 2014 của Maison Margiela

Hình 8 Maison Margiela Haute Couture Fall 2014 Trong show diễn Xuân/Hè 2018 của Moschino, Jeremy Scott đã hiện thực hóa bức tranh "Bouquet of Flowers

in a Vase" của tay cọ lừng danh Hà Lan thông qua bộ cánh của mình

Hình 9. Moschino Spring/Summer 2018

Versace Thu/Đông 2013 tiếp cận tác phẩm “” của Van Gogh bằng lăng kính hình khối Các hòa tiết hình học của chiếc vất trừu tượng hơn phong cách của Van Gogh, nhưng cũng duy trì cách phối màu tương tự

Hình 10. Versace Fall Couture 2012

Những bức tranh của họa sĩ người Hà Lan sống động qua từng nếp vải, từng chiếc đầm, tà váy Những bức tranh tưởng chừng chỉ biết đứng yên với thời gian, qua các bàn tay của nhà thiết kế nó đã được sống lại và bước

đi trên sàn catwalk

III Tổng Kết

Trong suốt cuộc đời làm họa sĩ, Van Gogh không mấy thành công, nhưng ngày nay những kiệt tác đầy tính nghệ thuật đã thể hiện giá trị bất diệt khi được bán đấu giá hàng trăm triệu đô Bên cạnh việc để lại dấu ấn trong giới nghệ thuật, ngành công nghiệp thời trang cũng ghi nhận được sáng tạo của Van Gogh và là nguồn cảm hứng bất tận cho những nhà mốt nổi tiếng trên thế giới như Dior, Louis Vuitton, Jeremy Scott…thỏa sức đưa vào những bộ sưu tập thời trang đắt giá của mình Qua đó có thể mang những giá trị, thông điệp… có trong những tác phẫm tranh của Van Gogh đến với mọi người cũng như thế giới một cách rộng rãi hơn tùy theo cách cảm nhận và nhìn nhận của mỗi cá nhân

Tài liệu tham khảo

[1] Vincent van Gogh: Danh họa kiệt xuất của trường phái Hậu ấn tượng

https://revelogue.com/danh-hoa-vincent-van-gogh/

[2] Vincent Van Gogh – Tiểu Sử Cuộc Đời, Sự Nghiệp & Tác Phẩm Nổi Tiếng

https://www.kiettacnghethuat.com/vincent-van-gogh-tieu-su-cuoc-doi-su-nghiep-tac-pham-noi-tieng/

[3] Vincent van Gogh: Nguồn cảm hứng bất tận cho thời trang hiện đại

https://tinmoi.vn/vincent-van-gogh-nguon-cam-hung-bat-tan-cho-thoi-trang-hien-dai-011573734.html