(TIỂU LUẬN) NGHIÊN cứu CUNG cầu và GIÁ cả HÀNG hóa lúa gạo tại VIỆT NAM (HOẶC một địa PHƯƠNG) TRONG một năm, một GIAI đoạn, một bối CẢNH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH TIÊU LUẬN HỌC PHẦN KINH TẾ VĨ MÔ CHỦ ĐỀ 3: NGHIÊN CỨU CUNG CẦU VÀ GIÁ CẢ HÀNG HÓA LÚA GẠO TẠI VIỆT NAM HOẶC MỘT ĐỊA PHƯƠNG TRONG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

TIÊU LUẬN HỌC PHẦN KINH TẾ VĨ MÔ CHỦ ĐỀ 3: NGHIÊN CỨU CUNG CẦU VÀ GIÁ CẢ HÀNG HÓA LÚA GẠO TẠI VIỆT NAM (HOẶC MỘT ĐỊA PHƯƠNG) TRONG MỘT NĂM,

MỘT GIAI ĐOẠN, MỘT BỐI CẢNH.

Họ và tên sinh viên: Bùi Thị Khánh Huyền

Lớp (tín chỉ): KT06

Lớp (niên chế): KT01

Mã sinh viên: 1116020047

Hà Nội, tháng 8 năm 2021.

MỤC LỤC

Phần 1: Lời mở đầu

Phần 2: Nội dung tiểu luận

1 Cơ sở lí thuyết

1.1 Cầu hàng hóa

1.1.1 Khái niệm

1.1.2 Tác động của giá tới lượng Cầu

1.1.3 Tác động của các yếu tố khác tới Cầu

1.2 Cung hàng hóa

1.2.1 Khái niệm

1.2.2 Tác động của giá tới lượng Cung

1.2.3 Tác động của các yếu tố khác tới Cung

1.3 Cân bằng thị trường

1.3.1 Trạng thái dư thừa, thiếu hụt thị trường

1.3.2 Trạng thái cân bằng thị trường

1.3.3 Sự thay đổi của trạng thái cân bằng

2 Thực trạng cung, cầu và giá cả hàng hóa lúa gạo tại Việt Nam trong 1 năm 1 giai đoạn 1 bối cảnh

2.1 Tình hình/diễn biến thị trường (ngành) hàng hóa lúa gạo

2.2 Nguyên nhân dẫn đến sự biến động giá cả hàng hóa lúa gạo tại Việt Nam trong

1 năm 1 giai đoạn 1 bối cảnh

2.2.1 Nguyên nhân do sự thay đổi của Cầu

2.2.2 Nguyên nhân do sự thay đổi của Cung

2.3 Đánh giá thực trạng cung, cầu và giá cả hàng hóa lúa gạo tại Việt Nam

2.4.1 Ưu điểm (hoặc thuận lợi/cơ hội)

2.4.2 Nhược điểm (hoặc khó khăn/thách thức)

3 Một số giải pháp đối với thị trường hàng hóa lúa gạo

3.1 Định hướng phát triển thị trường/ngành hàng hóa lúa gạo

3.2 Một số giải pháp

Phần 3: Kết luận

DANH MỤC CÁC BIỂU BẢNG, HÌNH VẼ, DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

PHẦN 1: LỜI MỞ ĐẦU

Từ xa xưa, trong suốt quá xây dựng và phát triển đất nước, Việt Nam chủ yếu dựa vào nền kinh tế nông nghiệp và nông thôn, giữ vị trí quan trọng với 80% dân số và 73% lực lượng lạo động xã hội làm nông nghiệp, chúng ta không thể có con đường nào khác là phải xây dựng một nền nông nghiệp mạnh và bền vững ( cả về kinh tế, xã hội, sinh thái), dựa vào công nghệ cao từng bước hiện đại hóa cạnh tranh vươn lên cả thị trường trong nước và nước ngoài “nông nghiệp Việt Nam trong thế kỉ XXI phải trở thành nền nông nghiệp có tỷ trọng hàng hóa mức xuất khẩu cao”

Việt Nam đang trong giai đoạn xây dựng nền kinh tế thị trường, thực hiện chính sách mở cửa gia lưu thương mại với các nước trên thế giới, tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa đưa đất nước tiến lên xã hội chủ nghĩa Vì vậy việc vận dụng quy luật cung cầu vào phát triển thị trường lúa gạo có ý nghĩa chiến lược và là bộ phận trọng yếu trong nền kinh tế

Tuy nhiên việc vận dụng quy luật cung cầu vào phát triển thị trường lúa gạo còn tồn tại nhiều vấn đề nan giải cần được khắc phục Như vậy việc vận dụng quy luật cung cầu còn phải chịu nhiều tác động của các nhân tố tầm vi mô và vĩ mô nhưng trong bài tiểu luận này nhóm chỉ nghiên cứu trong tầm vi mô

PHẦN 2: NỘI DUNG TIỂU LUẬN

1 Cơ sở lí thuyết

1.1 Cầu hàng hóa

1.1.1 Khái niệm

Mỗi cá nhân người tiêu dùng kể từ khi sinh rs đều có những nhu cầu nhất định Chính những nhu càu này đã ảnh hưởng trực tiếp đến các hành vi của họ, trong đó có các hành vi có tính kinh tế

Nhu cầu được hiểu là những mong muốn và nguyện vọng vô hạn của con người về hàng hóa – dịch vụ Chẳng hạn nhu cầu về ăn ở, mặc, đi lại, chăm sóc sức khỏe, học hành, vui chơi giải trí Nhu cầu phát triển cao hơn nữa có thể là các nhu cầu về tự khám phá bản thân và thế giới tự nhiên bên ngoài, nhu cầu được sáng tạo, được tự khẳng định mình

Cầu (D – Demand) là số lượng hàng hóa hay dịch vụ mà người mua có khả năng

và sẵn sàng mua ở các mức giá khác nhau trong 1 thời gian nhất định

Lượng cầu (Q D – Quantily Demanded) là số lượng hàng hóa – dịch vụ mà

người mua sẵn sàng hoặc có khả năng mua ở 1 mức gia xác định trong 1 khoảng thời gian nhất định

Luật cầu: Lượng cầu của 1 loại hàng hóa – dịch vụ nào đó có xu hướng tăng lên

khi giá cả củ hàng hóa – dịch vụ đó giảm xuống và ngược lại

1.1.2 Tác động của giá tới lượng Cầu

Giá cả của bản thân hàng hóa (P x): được xem là biến nội sinh, khi giá của bẩn thân hàng hóa tang thì lượng cầu về hàng hóa đó giảm xuống và ngược lại ( trong điều kiện các yếu tố khác không đổi )

Thu nhập của người tiêu dung (I): thu nhập tăng lên dẫn tới cầu về hàng hóa

thông thường tăng lên Lượng cầu tăng lên tại mọi mức giá Đường cầu dịch chuyển lên trên (sang phải) Trong trường hợp đặc biệt, thu nhập tăng lên dẫn đến cầu về hàng hóa giảm (hàng hóa thứ cấp, đã qua sử dụng, hàng hóa phế phẩm, phế loại) Lượng cầu giảm tại mọi mức giá, đường cầu dịch xuống dưới (sang trái)

Giá cả của hàng hóa liên quan (P xy ): là những hàng hóa tác động có tác động trực tiếp đến cầu của hàng hóa đang xét

-Hàng hóa thay thế: thay thế cho nhau khi chúng có cùng 1 giá trị sử dụng

trong tiêu dung

-Hàng hóa bổ sung: bổ sung hàng hóa được sử dụng đồng thời với hàng hóa khác 1.1.3 Tác động của yếu tố khác tới Cầu: (1) chính sách, quy định của Chính phủ (2) hiệu quả từ các thời chiến dịch quảng cáo, tiếp thị sản phẩm của doanh nghiệp (3) thời tiết khí hậu (4) phong tục tập quán, lối sống (5) tôn giáo, tín ngưỡng…

1.2 Cung hàng hóa

1.2.1 Khái niệm

Cung (S - Supply): là số lượng hàng hóa – dịch vụ mà người bán có khả năng và

sẵn sang bán ở các mức giá khác nhau trong 1 thời gian nhất định

Lượng cung (Q S – Quantity supplied): là lượng hàng hóa – dịch vụ mà người

bán sẵn sang và có khả năng bán tại 1 mức giá xác định trong 1 thời gian nhất định

Luật cung: số lượng hàng hóa – dịch vụ được cung ra thị trường trong khoảng thời

gian đã cho tăng lên khi giá của nó tăng lên và ngược lại

1.2.2 Tác động của giá tới lượng Cung

Giá của bản thân hàng hóa – dịch vụ: giá của hàng hóa – dịch vụ tăng lên thì lượng cung tăng lên và ngược lại

Công nghệ sản xuất: là yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và sản lượng của doanh nghiệp

Giá của các yếu tố đầu vào: hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp chịu tác động mạnh từ các yếu tố đầu vào như: Vốn, lao động, nguyên vật liệu< đất đai… vì vậy giá các yếu tố đầu vào biến động sẽ làm cho chi phí sản xuất biến động theo

Chính sách thuế: tác động của chính sách thuế cũng đc xem như tác đọng của ccs yếu tố đầu vào Do thuế cũng được tính vào chi phí sản xuất của doanh nghiệp Nếu thuế cao dẫn đến thu nhập của người sản xuất giảm, kết quả là cung giảm và ngược lại

Số lượng người sản xuất: góp phần quan trọng quyết định cung thị trường Nếu số lượng người sản xuất tăng lên thì cung trên thị trường tăng lên và ngược lại

Các kỳ vọng của người sản xuất: cũng giống như người tiêu dung, người sản xuất cũng bị ảnh hưởng ởi các kỳ vọng của mình

-Kỳ vọng về sự tha đổi giá: Nếu giá tăng hơn trong tương lai thì doanh nghiệp sẽ chờ 1 cơ hội tốt hơn trong tương lai để tung hàng hóa của mminhfra bán nhằm thu đc lượi nhuận cao hơn => làm cung giảm và ngược lại

-Kỳ vọng về giá của các yếu tố đầu vào: Nếu giá đầu vào giảm hơn trong tương lai, doanh ngiệp nhận thấy sản xuất hiện tại chi phí sẽ đắt hơn so với tương lai => cung giảm

và ngược lại

1.2.3 Tác động của các yếu tố khác tới Cung: ngoài những nhân tố chính kể trên, người ta còn nhận thấy nhiều nhân tố khác như (1) các quy định chính sách của nhà nước

về 1 loại hàng hóa nào đó (2) thiên tai, dịch bệnh, động đất, song thần…

1.3 Cân bằng thị trường

1.3.1 Trạng thái dư thừa, thiếu hụt thị trường

-Trạng thái dư thừa (dư cung):

Bất kì 1 yếu tố nào tác động đến cung và cầu cũng có thể gây ra sự thay đổi trong giá cân bằng Khi thị trường chưa kịp điều tiết hoặc không điều tiết được (do có sự can thiệp của chính phủ) thì trạng thái dư thừa, thiếu hụt sẽ xảy ra

Dư thừa sẽ xuất hiện khi mức giá trên thị trường P1 lớn hơn giá cân bằng PE Khi mức giá trên thị trường lớn hơn mức giá cân bằng dẫn tới lượng cung lớn hơn lượng cầu (QS > QD)

Dư thừa còn gọi là thặng dư của cung, tức là lượng cung lớn hơn lượng cầu tại

1 mức giá mà mức giá đó lớn hơn mức giá cân bằng

-Trạng thái thiếu hụt (dư cầu):

Thiếu hụt sẽ xuất hiện khi mức giá trên thị trường P2 nhỏ hơn giá cân bằng PE Khi mức giá trên thị trường nhỏ hơn mức giá cân bằng dẫn tới lượng cầu lớn hơn

lượng cung (QD > QS)

Thiếu hụt còn gọi là thặng dư của cầu, tức là lượng cầu lớn hơn lượng cung tại 1 mức giá mà mức giá đó nhỏ hơn mức cân bằng

1.3.2 Trạng thái cân bằng thị trường

Cân bằng thị trường là trạng thái mà tại đó cung vừa đủ thỏa man, do đó mà không

có sức ép làm thay giá Tại mức giá này, chúng ta có lượng cung và lượng cầu bằng nhau Khi đó, điểm giao nhau giữa đường cung và đường cầu là điểm cân bằng và lượng cung và lượng cầu tại mức giá này là lượng cân bằng

1.3.3 Sự thay đổi của trạng thái cân bằng

Cân bằng được hiểu là trạng thái ổn định Nhưng điểm cân bằng cầu cung không phải là bất biến Khi có 1 nhân tố trong hàm cầu hoặc hàm cung thay đổi khiến dudowbgf cầu hoặc đường cung dịch chuyển hoặc khi cả đường cung và đường cầu đều dịch chuyển thì ta cí điểm cân bằng mới, giá cân bằng mới và lượng cân bằng mới

Trường hợp 1: Cầu cố định, cung dịch chuyển => điểm cân bằng di chuyển

trên đường cầu

-Khi cung dịch chuyển sang phải PE ↓ QE ↑

-Khi cung dịch chuyển sang trái PE ↑ QE ↓

Trường hợp 2: Cung cố định, cầu dịch chuyển => điểm cân bằng di chuyển

trên đường cung

-Khi cầu dịch chuyển sang phải PE ↑ QE ↑

-Khi cầu dịch chuyển sang trái PE ↓ QE ↓

Trường hợp 3: Cả cung và cầu đều dịch chuyển

Tình huống 1: Tốc độ thay đổi của cung lớn hơn tốc độ thay đổi của cầu PE >

QE

Tình huống 2: Tốc độ thay đổi của cầu lớn hơn tốc độ thay đổi của cung PE >

QE

Tình huống 3: Tốc độ thay đổi của cung bằng tốc đọ thay đổi của cầu PE không đổi QE

-Khi cung dịch chuyển sang phải, cầu dịch chuyển sang trái

-Khi cung dịch chuyển sang trái, cầu dịch chuyển sang phải

-Khi cung dịch chuyển sang trái, cầu dịch chuyển sang trái

*Kết luận: Khi cả cung và cầu dịch chuyển, sự thay đổi giá và lượng cân bằng phụ thuộc vào tốc độ thay đổi của cung và cầu

2 Thực trạng cung, cầu và giá cả hàng hóa X tại Việt Nam (hoặc 1 địa phương) trong năm/giai đoạn/bối cảnh …

2.1 Tình hình/diễn biến thị trường (ngành) hàng hóa lúa gạo

Trong thời gian gần đây, tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến hết sức phức tạp và có xu hướng ngày càng gia tăng, đã bùng phát trở lại tại nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt tại các quốc gia trong khu vực châu Á như Campuchia, Lào, Thái Lan và Ấn Độ Việt Nam đang chịu ảnh hưởng không nhỏ do sự đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hóa khi dịch bệnh bùng phát trên toàn thế giới Thị trường hàng hóa thế giới và trong nước sẽ còn nhiều diễn biến khó lường

Sau một thời gian thực hiện chính sách đổi mới, Việt Nam đã tham gia trở lại thị trường gạo thế giới với tư cách là một nước xuất khẩu gạo đứng hàng đầu trên thế giới Trong 11 năm qua (1990- 2000), Việt Nam đã xuất khẩu 28,83 triệu tấn gạo đạt kim ngạch khoảng 6,0 tỷ USD Tình hình sản xuất và kinh doanh lúa gạo trên thế giới đang có những thách thức lớn, thị trường luôn bất

ổn, sản lượng xuất khẩu tăng giảm không đều, xu hướng cạnh tranh của các nước mới xuất khẩu ngày càng ác liệt, thị trường nhập khẩu biến động không ngừng Do đó, để đối phó với những thách thức nhằm duy trì động lực cao khuyến khích nông dân tập trung đầu tư thâm canh phát triển sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh doanh lúa gạo, cần có một hệ thống chính sách đồng bộ, trong đó chính sách thị trường là nòng cốt, việc chọn lựa thị trường mục tiêu là rất quan trọng

2.2 Nguyên nhân dẫn đến sự biến động giá cả hàng hóa lúa gạo tại Việt Nam

trong 1năm 1 giai đoạn 1 bối cảnh

2.2.1 Nguyên nhân do sự thay đổi của Cầu

Thứ nhất, hoạt động sản xuất bị chi phối trực tiếp bởi thiên tai,nhất là hạn hán và lũ lụt Diện tích đất khô hạn với ước tính đã lên đến trên 100.000 ha Hơn nữa, vì lo ngại trước

những thiệt hại do thiên tai gây ra,dẫn đến xu hướng thu mua,tích trữ gạo dẫn đến biến động giá gạo,tăng bất thường trong thời gian ngắn

Bên cạnh đó, diện tích đất nông nghiệp của nước ta những năm gần đây ngày càng bị thu hẹp

Tỉ lệ mất đất nông nghệp lên đến 0,4%,diện tích đất trồng lúa chiếm 4 triệu ha trên tổng số hơn 9 triệu ha đất nông nghiệp nhưng ngày càng bị thu hẹp với tỷ lệ rất cao 1%/năm

Tiếp theo, trong khi, các quốc gia xuất khẩu lương thực đứng đầu thế giới (Ấn Độ, Thái Lan ) vì nhiều nguyên nhân khách quan như thiên tai,mất mùa, nội chiến cũng tự động hạn chế xuất khẩu gạo ra nước ngoài để phục vụ cho nhu cầu trong nước Mà hiện nay nhu cầu lương thực từ các nước không sản xuất được lương thực cũng như thiếu lương thực đang ở mức rất cao Điển hình là Singapo, Philippin, Apganistan, Côngo, Angola

Thứ tư, lương thực sản xuất ra trước hết phải đáp ứng đủ cho nhu cầu trong nước rồi phần

dư mới dành để xuất khẩu Việc gạo Việt Nam bị bán tràn lan sang Trung Quốc gây nguy

cơ cho tình trạng mất ổn định lương khố quốc gia, làm cho giá cả gạo thị trường Việt Nam biến động liên tục

2.2.2 Nguyên nhân do sự thay đổi của Cung

Nguyên nhân đó xuất phát ngay từ đầu và đầu ra của gạo Trước và trong khi gieo trồng, để đảm bảo sản phẩm có năng suất cao cũng có những tính năng ưu việt chống chịu thiên tai,sâu bệnh,người nông dân cần phải chọn giống, phân bón, lo dẫn nước tưới tiêu, Tiền vốn bỏ ra mua giống mới, phân bón tốt, đương nhiên không hề nhỏ, hơn nữa những mặt hàng này gần đây thường xuyên tăng giá Như vậy, giá gạo ngay từ khi chưa thu hoạch đã được dự tính sẽ

có sự biến động Tiếp đó, đến khi thu hoạch, các doanh nghiệp thu mua gạo không trực tiếp thu mua từ người nông dân mà thông qua trung gian, các thương lái đẩy giá gạo một lần nữa tăng thêm Đầu ra của giá gạo cũng vô cùng bấp bênh dựa theo nhu cầu của thị trường Nếu năm đó được mùa thì gạo mất giá,nếu mất mùa thì giá cả tăng vọt

Do ảnh hưởng của quy luật cạnh tranh: Trong nội bộ ngành, một số cá nhân, tổ chức vì lợi ích riêng cố tình tung tin đồn gây tam lí hoang mang cho người dân, làm xáo trộn thị trường Các doanh nghiệp thu mua tranh nhau đầu cơ tích trữ gạo, đợi thời điểm giá gạo tăng cao bán ra nhằm thu lợi nhuận đã góp phần làm rối loạn thị trường

Ảnh hưởng từ sức mua của đồng tiền: chỉ số giá tiêu dung CPI nhiều biến động làm các mặt hàng tăng giá kéo theo sự tăng giá của giá gạo Ảnh hưởng của các mặt hàng như: xăng, dầu, giá năng lượng, tăng cao dẫn đến chi phí vận tải tăng cao, làm cho chi phí sản xuất nông nghiệp tăng vì vậy giá nông sản cũng phải tăng theo nhằm đảm bảo lợi nhuận cho người nông dân

2.3 Đánh giá thực trạng cung, cầu và giá cả hàng hóa X tại Việt Nam

2.4.1 Ưu điểm (hoặc thuận lợi/cơ hội)

- Điều kiện tự nhiên thuận lợi để:

+ Đa dạng hóa các sản phẩm nông nghiệp

+ Áp dụng các biện pháp thâm canh, tăng vụ, chuyển dịch cơ cấu mùa vụ

+ Tùy thuộc vào địa hình, đất để có các hình thức canh tác khác nhau

- Đầu tư cho khoa học công nghệ nông nghiệp ngày càng tăng, kết hợp với tiếp thu

ứng dụng những thành tựu khoa học công nghệ về lúa của các nước trong khu vực và thế giới

- Hệ thống cơ chế, chính sách của nhà nứoc khuyến khích và tạo điều kiện phát triển sản xuất nông nghiệp

- Việt Nam đã gia nhập WTO, đây là cơ hội lớn tạo điều kiện thuận lợi cho lúa gạo và các loại sản phẩm nông nghiệp khác có quyền bình đẳng tham gia vào thị trường thương mại nông sản của thế giới

- Nước ta đang khai thác có hiệu quả nền nông nghiệp nhiệt đới, đó là:

+ Quan tâm chủ yếu tới 2 nhân tố là đất, khí hậu Trong nông nghiệp người ta vẫn có câu: Đất nào cây ấy hay khoai ruộng lạ mạ ruộng quen Khi nào cho tới tháng ba hoa gạo rụng xuống thì tra hạt vừng

+ Ngày xưa ông cha ta đã đút rút những kinh nghiệm như vậy và ngày nay việc phân

bố cây trồng vật nuôi thì càng được chú ý bởi hiệu quả kinh tế