Lời mở đầuKinh doanh quốc tế đối với một doanh nghiệp chính là con dao hai lưỡi.Thành công trên thị trường kinh doanh quốc tế có thể là bước đà thuận lợi cho sựphát triển của doanh nghiệ
Giới thiệu về doanh nghiệp Starbucks tại Việt Nam
Starbucks là thương hiệu cà phê nổi tiếng toàn cầu, có trụ sở chính tại Seattle, Washington, Hoa Kỳ Ban đầu, công ty dự định đặt tên là Pequod, lấy cảm hứng từ tiểu thuyết Moby-Dick, nhưng sau khi đề xuất này bị từ chối bởi một trong những nhà sáng lập, hãng quyết định chọn tên Starbucks, dựa trên nhân vật trong tác phẩm văn học này.
Quán cà phê Starbucks đầu tiên được thành lập vào ngày 20 tháng 3 năm 1971 tại số 2000 Western Avenue bởi ba người sáng lập: Jerry Baldwin, Zev Sieql và Gordon Bowker Lấy cảm hứng từ Alfred Peet, người sáng lập hãng Peet’s Coffee & Tea, các nhà sáng lập ban đầu mua hạt cà phê xanh từ Peet’s Sau một thời gian, quán chuyển về địa chỉ số 1912 Pike Place, nơi vẫn còn tồn tại đến ngày nay, và họ bắt đầu trực tiếp mua cà phê hạt từ các nông trại để đảm bảo chất lượng.
Dưới sự lãnh đạo của Howard Schultz, Starbucks đạt được sự phát triển ngoạn mục, với hơn 1.500 cửa hàng ở Bắc Mỹ và khu vực Thái Bình Dương tính đến năm 1998 Hệ thống tiếp tục mở rộng với tốc độ hơn một cửa hàng mỗi ngày, thể hiện sự tăng trưởng vượt bậc của thương hiệu Trong năm 1997, Starbucks ghi nhận doanh thu 967 triệu USD và lợi nhuận 57,4 triệu USD – mức cao nhất từ trước đến nay, khẳng định vị thế vững chắc trên thị trường toàn cầu.
Gia nhập thị trường Việt Nam từ năm 2013, song cho tới thời điểm này,Starbucks có 65 cửa hàng trên khắp Việt Nam
Trong giai đoạn từ năm 2020 đến nay, dù dịch Covid-19 gây nhiều ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh, Starbucks Việt Nam vẫn kiên định mở rộng chuỗi cửa hàng, không ngừng phát triển Thương hiệu này đã chiếm vị trí đặc biệt trong lòng người tiêu dùng Việt Nam nhờ hương vị cà phê thơm ngon, không gian ấm cúng và câu chuyện ý nghĩa đằng sau cái tên Starbucks.
Môi trường kinh tế
Hệ thống kinh tế
Hệ thống kinh tế là các quy định thể chế nhằm giải quyết vấn đề khan hiếm và lựa chọn trong phân bổ nguồn lực Do nguồn lực có hạn so với nhu cầu của xã hội về hàng hóa và dịch vụ, cần sử dụng các phương tiện phân bổ khác nhau để đáp ứng nhu cầu này Trong thế giới hiện đại, có ba cơ chế phân bổ chính: hệ thống kinh tế thị trường dựa trên nguyên tắc cung cầu; nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung do chính phủ điều chỉnh dựa trên kế hoạch chung; và nền kinh tế hỗn hợp kết hợp cả thị trường lẫn sự can thiệp của chính phủ trong việc phân bổ nguồn lực.
Kinh tế thị trường là hệ thống trong đó các cá nhân quyết định các vấn đề kinh tế thay vì chính phủ, mang lại quyền tự do lựa chọn về việc làm, tiêu dùng và tiết kiệm Người tiêu dùng có quyền quyết định nên tiêu dùng ngay hay tiết kiệm để đảm bảo sự linh hoạt và phù hợp với nhu cầu cá nhân Hệ thống này thúc đẩy sự cạnh tranh và nâng cao hiệu quả kinh tế nhờ vào sự tự do của các chủ thể kinh tế.
Đặc điểm chính của nền kinh tế thị trường:
Người tiêu dùng đóng vai trò trung tâm trong nền kinh tế thị trường, ảnh hưởng mạnh mẽ đến phân bổ nguồn lực thông qua nhu cầu đối với các sản phẩm Nhu cầu của người tiêu dùng chính là cơ sở nền tảng giúp định hướng sản xuất và phân phối hàng hóa một cách hợp lý Chính sự lựa chọn và tiêu dùng của họ quyết định hướng phát triển của các ngành công nghiệp và phân bổ nguồn lực trong nền kinh tế Do đó, hiểu rõ nhu cầu người tiêu dùng là chìa khóa để thúc đẩy sự phát triển bền vững và hiệu quả của nền kinh tế thị trường.
+ Một nền kinh tế thị trường phụ thuộc rất ít vào những quy định của chính phủ Điều này cũng dẫn đến những hạn chế nhất định.
Trong hệ thống kinh tế thị trường, thị trường đóng vai trò quyết định cách thức sản xuất của các doanh nghiệp Khi mục tiêu lợi nhuận là ưu tiên hàng đầu và chịu áp lực cạnh tranh, các nhà sản xuất luôn phải lựa chọn phương pháp sản xuất tối ưu nhằm giảm thiểu chi phí Giá cả các yếu tố sản xuất liên tục biến động và ảnh hưởng lớn đến các quyết định về phương thức sản xuất phù hợp.
Dù được xem là có nền kinh tế thị trường tự do nhất thế giới, Hồng Kông vẫn có sự can thiệp của nhà nước vào các lĩnh vực quan trọng như bảo đảm an ninh, quốc phòng, xây dựng hạ tầng và hệ thống y tế công cộng Nhà nước đã thực hiện các biện pháp quyết liệt để kiểm soát dịch SARS năm 2003, cho thấy rằng không nền kinh tế thị trường nào hoàn toàn tự do, mà sự can thiệp của chính phủ vẫn luôn cần thiết để duy trì an sinh và ổn định kinh tế.
Nền kinh tế tập trung là hệ thống kinh tế trong đó nhà nước sở hữu và kiểm soát mọi nguồn lực chủ chốt Nhà nước có quyền quyết định sản xuất hàng hóa và dịch vụ, bao gồm quy mô, chất lượng và giá cả của từng mặt hàng Hệ thống này tập trung quyền lực trong tay nhà nước để điều hành và điều chỉnh hoạt động kinh tế toàn diện.
Các nền kinh tế tập trung gặp nhiều nhược điểm do tính phức tạp trong việc ra quyết định về mọi vấn đề kinh tế của xã hội Thực tế, không có nền kinh tế tập trung hoàn toàn nào, vì quá trình điều phối và quản lý tập trung gây ra những khó khăn lớn trong việc thực hiện một cách hiệu quả.
Ngay cả trong một nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung như Liên Xô trước đây, một số quyết định kinh tế thứ yếu vẫn được thực hiện theo cách phi tập trung Người lao động có thể lựa chọn các hàng hóa tiêu dùng dựa trên khoản tiền lương của mình, song sự lựa chọn này bị giới hạn bởi việc các mặt hàng chủ yếu được bán tại các cửa hàng nhà nước với giá cả và khối lượng do nhà nước quy định.
+ Nền kinh tế tập trung hoạt động kém hiệu quả trong thời gian ngắn hạn.
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Trong nền kinh tế hỗn hợp, nhà nước vẫn tham gia trực tiếp vào sản xuất một số mặt hàng như quốc phòng, điện, nước sạch, hoặc gián tiếp ảnh hưởng đến hoạt động của các doanh nghiệp tư nhân thông qua các quy định, hạn chế và khuyến khích về sản phẩm và dịch vụ như thuốc lá, bia, rượu, sách giáo khoa, muối i ốt, và nước sạch Nhà nước sử dụng các công cụ như pháp luật, thuế, trợ cấp để điều chỉnh hành vi của người sản xuất và tiêu dùng nhằm hướng đến các mục tiêu xã hội và kinh tế Bên cạnh đó, các hoạt động như chống độc quyền, bảo vệ môi trường, ổn định và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cũng như phân phối lại thu nhập nhằm đảm bảo công bằng xã hội là những vấn đề quan trọng mà chính phủ quan tâm trong nền kinh tế hỗn hợp.
Các chỉ số phân tích môi trường kinh tế
Có nhiều chỉ số kinh tế được sử dụng để đánh giá hiệu suất và tiềm năng của nền kinh tế một quốc gia, trong đó bao gồm cả các chỉ số chính thống và không chính thống phù hợp với đặc thù của từng nước, như lượng điện thoại không dây hoặc vòng đời của một tờ báo Khi dự định mở rộng kinh doanh ra thị trường quốc tế, việc hiểu rõ các chỉ số này sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định chính xác và tận dụng tối đa cơ hội phát triển.
Trong quá trình kinh doanh, cần bắt đầu xem xét giá trị tiền tệ của dòng hàng hóa và dịch vụ trong nền kinh tế quốc gia để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững Sau đó, các yếu tố như tốc độ tăng trưởng kinh tế, phân phối thu nhập, lạm phát, thất nghiệp, mức lương, năng suất lao động, nợ quốc gia và cán cân thanh toán cần được phân tích rõ ràng để đưa ra các chiến lược phù hợp Việc nắm vững các yếu tố này giúp doanh nghiệp điều chỉnh hoạt động kinh doanh hiệu quả hơn trong bối cảnh kinh tế biến động.
2.1 Tổng thu nhập quốc gia
Tổng thu nhập quốc gia (GNI) thể hiện tổng giá trị thu nhập tạo ra từ tất cả các hoạt động sản xuất trong nước và quốc tế của các công ty trong một quốc gia GNI bao gồm giá trị của mọi hoạt động sản xuất trong nền kinh tế nội địa cộng với thu nhập ròng từ nước ngoài, như tiền thuê, lợi nhuận và thu nhập nhân công trong vòng một năm Đây là chỉ số quan trọng phản ánh sức mạnh kinh tế tổng thể của một quốc gia.
Về mặt kỹ thuật, GNI là giá trị thị trường của mọi hàng hóa dịch vụ mới được sản xuất bởi các nhân tố sản xuất trong nước.
Ví dụ về giá trị của xe thể thao Ford (SUV) sản xuất tại Hoa Kỳ cho thấy rằng phần giá trị của xe SUB lắp ráp ở Mexico sử dụng vốn và quản lý từ Hoa Kỳ, đều được tính vào Tổng thu nhập quốc dân (GNI) của Hoa Kỳ Ngược lại, giá trị của xe Toyota Nhật Bản sản xuất tại nước này được phản ánh riêng biệt, thể hiện rõ sự phân chia giá trị và ảnh hưởng kinh tế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Kỳ, việc sử dụng vốn và quản lý của Nhật Bản được tính vào thu nhập quốc dân của Nhật Bản, chứ không phải của Hoa Kỳ Theo Bảng 4.1, các nền kinh tế lớn nhất thế giới được xếp hạng theo tổng thu nhập quốc dân (GNI), phản ánh quy mô và năng lực kinh tế của từng quốc gia dựa trên dữ liệu chính xác và cập nhật.
2.2 Tổng thu nhập nội địa
Tổng sản phẩm nội địa (GDP) đo lường tổng giá trị của tất cả hàng hóa và dịch vụ được sản xuất trong phạm vi biên giới của một quốc gia trong vòng một năm GDP bao gồm cả hoạt động kinh tế của các chủ thể trong và ngoài nước, phản ánh quy mô và sức mạnh kinh tế của quốc gia đó Đây là chỉ số quan trọng giúp đánh giá tình hình kinh tế, từ đó đưa ra các chính sách phát triển phù hợp.
Mối liên hệ giữa GDP – Tổng sản phẩm nội địa và GNI – Tổng thu nhập quốc gia:
GNI (Thu nhập quốc dân) được tính bằng cách cộng GDP (Tổng sản phẩm trong nước) với thu nhập từ xuất nhập khẩu và các hoạt động quốc tế của các công ty trong quốc gia Việc này giúp đánh giá chính xác hơn về tổng thu nhập của quốc gia từ mọi nguồn lực quốc tế Do đó, GNI phản ánh rõ nét hơn tình hình kinh tế quốc gia, đặc biệt khi nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào hoạt động xuất nhập khẩu và đầu tư quốc tế.
GNI (Thu nhập Gần của quốc gia) là chỉ số thể hiện quy mô tuyệt đối của nền kinh tế một quốc gia Tuy nhiên, chỉ dựa vào GNI có thể dẫn đến những nhầm lẫn trong lựa chọn thị trường để đầu tư hoặc kinh doanh, do nó không phản ánh đầy đủ các yếu tố như quy mô dân số, sức mua hoặc tiềm năng phát triển của quốc gia đó Do đó, để đưa ra quyết định chính xác, cần kết hợp GNI với các chỉ số kinh tế khác nhằm có cái nhìn toàn diện hơn về thị trường.
Các cường quốc kinh tế như Hoa Kỳ, Nhật Bản và Đức đều nằm trong top đầu bảng xếp hạng GNI toàn cầu, thể hiện rõ sự giàu có vượt trội so với các quốc gia nhỏ hơn như Ireland hoặc Luxembourg Điều này cho thấy sự phân hóa rõ rệt về mức độ giàu có giữa các quốc gia phát triển hàng đầu và các nền kinh tế nhỏ hơn trên thế giới Việc xếp hạng GNI giúp phân biệt rõ ràng các quốc gia có nền kinh tế lớn và thu nhập bình quân cao, góp phần vào việc đưa ra chính sách phát triển kinh tế phù hợp.
Các nhà quản lý nên sử dụng GNI kết hợp với các chỉ tiêu quan trọng như dân số, tốc độ phát triển, chi phí sinh hoạt địa phương và khả năng bền vững của nền kinh tế để đưa ra quyết định đầu tư chính xác GNI phản ánh tổng thu nhập quốc gia dựa trên GDP của quốc gia, giúp doanh nghiệp đánh giá tiềm năng thị trường và mức độ ổn định kinh tế Việc xem xét các yếu tố này sẽ đảm bảo doanh nghiệp có những quyết định đầu tư phù hợp, tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro trong môi trường kinh doanh quốc tế.
2.3 Tính toán các chỉ số trên đầu người
Chia GNI hay các chỉ số kinh tế khác theo số dân để tính GNI trên đầu người là phương pháp phổ biến nhằm đánh giá hiệu suất kinh tế của một quốc gia Cách tính chính xác là chia giá trị GNI, sau khi đã chuyển đổi sang đồng tiền tiêu chuẩn như USD theo tỷ giá hối đoái, cho tổng dân số Các chỉ số này giúp phản ánh mức độ phát triển kinh tế tương đối của quốc gia dựa trên số người sống trong đất nước đó.
Luxembourg là một ví dụ điển hình về nền kinh tế nhỏ nhưng có mức thu nhập bình quân đầu người cao nhất thế giới Mặc dù giá trị tuyệt đối của Tổng thu nhập quốc dân (GNI) của quốc gia này khá thấp, nhưng nhờ quy mô dân số nhỏ, GNI trên đầu người lại đạt mức cao nhất, thể hiện sự phát triển kinh tế bền vững và đời sống cao của người dân Luxembourg.
Các chỉ số như GNI, GDP, và GDP per capita phản ánh kết quả hoạt động kinh tế của một quốc gia trong một năm, nhưng không thể hiện các biến động của các chỉ số này qua các thời kỳ Việc phân tích tình hình hiện tại và dự đoán hiệu quả kinh tế tương lai đòi hỏi phải xác định tỉ lệ thay đổi của các chỉ số đó theo thời gian Ví dụ, từ năm 1998 đến 2002, Ireland là nền kinh tế phát triển nhanh nhất thế giới với tốc độ tăng trưởng 8% mỗi năm, trong khi Nhật Bản chỉ tăng trưởng chậm nhất với 0,2% mỗi năm trong cùng giai đoạn.
Tỷ lệ tăng trưởng GNI phản ánh tiềm năng phát triển của nền kinh tế và ảnh hưởng trực tiếp đến mức sống của người dân Khi GNI tăng nhanh hơn mức tăng dân số, điều này dẫn đến sự nâng cao chất lượng cuộc sống, ngược lại nếu tăng chậm hoặc giảm, mức sống có thể bị giảm sút Tốc độ tăng trưởng GNI cũng là chỉ số quan trọng thể hiện cơ hội kinh doanh và đầu tư nước ngoài Ví dụ, Trung Quốc đã duy trì tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 9% trong 25 năm qua, giúp giảm mạnh tỷ lệ nghèo đói và thu hút nhiều nguồn đầu tư quốc tế Các nền kinh tế mới nổi như Ấn Độ và các quốc gia Đông Á góp phần thúc đẩy sự nâng cao mức sống cộng đồng toàn cầu.
Các nhà quản lý thường so sánh các thị trường bằng cách chuyển đổi chỉ số GNI của nước ngoài sang đồng tiền của nước họ, nhưng cách này quá đơn giản để phản ánh chính xác sự khác biệt kinh tế Ví dụ, khi chuyển đổi GNI của Ấn Độ từ đồng rupi sang USD theo tỷ giá chính thức, GNI đầu người năm 2008 của Ấn Độ chỉ hơn 1.070 USD, trong khi của Mỹ là 47.580 USD, cho thấy sự chênh lệch rất lớn Tuy nhiên, cách chuyển đổi này không phản ánh đầy đủ các yếu tố kinh tế và mức sống thực tế của các quốc gia.
Tác động của môi trường kinh tế đến doanh nghiệp Starbucks .12
Starbucks 3.1 Tổng thu nhập quốc gia, tổng sản phẩm nội địa
Tổng sản phẩm nội địa (GDP) và tổng thu nhập quốc gia (GNI) ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu của gia đình, doanh nghiệp và nhà nước Khi GDP và GNI tăng, nhu cầu về hàng hóa và dịch vụ cũng tăng theo, đồng thời thúc đẩy sự đa dạng và nâng cao chất lượng sản phẩm phù hợp với thị hiếu của thị trường Điều này dẫn đến mở rộng quy mô và thị trường, yêu cầu các doanh nghiệp như Starbucks linh hoạt điều chỉnh chiến lược để đáp ứng với những thay đổi theo từng giai đoạn phát triển kinh tế.
Theo dữ liệu trên trang data.worldbank.org, tổng thu nhập quốc gia bình quân đầu người của Việt Nam đã liên tục tăng trong giai đoạn 2013-2019 Trong đó, giai đoạn 2014-2015 và 2016-2017 ghi nhận tốc độ tăng chậm hơn, lần lượt chỉ đạt 90 USD và 5 USD, so với các năm còn lại Cụ thể, trong 6 năm này, mức tăng đều đặn thể hiện sự cải thiện rõ rệt qua các năm: năm 2014 tăng 160 USD so với 2013, năm 2015-2016 tăng 110 USD, và năm 2019 tăng 210 USD so với năm 2018, phản ánh sự phát triển kinh tế ngày càng ổn định của Việt Nam. -**Sponsor**Bạn đang tìm cách tối ưu hóa bài viết của mình theo chuẩn SEO? Dựa trên dữ liệu từ data.worldbank.org, thu nhập quốc gia (GNI) bình quân đầu người của Việt Nam liên tục tăng từ 2013 đến 2019, cho thấy sự phát triển kinh tế ổn định Để đa dạng hóa danh mục đầu tư của bạn, hãy xem xét [Freedom24 ETF - English](https://pollinations.ai/redirect-nexad/1eQDOdQ0?user_id=983577), nơi bạn có thể đầu tư vào các ETF toàn cầu và hưởng lợi từ sự tăng trưởng của các thị trường mới nổi Với Freedom24, bạn có thể dễ dàng quản lý tài khoản và giao dịch, cùng với sự hỗ trợ từ các chuyên gia phân tích thị trường.
Năm 2018 chứng kiến tổng thu nhập quốc gia tăng mạnh nhất, lên đến 250 USD, phản ánh sự tăng trưởng kinh tế rõ rệt Sự phát triển này giúp thu nhập của người dân nâng cao, từ đó thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng, đặc biệt là các mặt hàng như quần áo, thực phẩm, đồ gia dụng và cà phê Nhu cầu của người tiêu dùng có xu hướng tỷ lệ thuận với mức thu nhập, cho thấy mức sống và mức tiêu dùng của người dân ngày càng có chiều hướng cải thiện.
Từ năm 2013 đến 2015, GDP của Việt Nam tăng nhanh từ 5,43% lên 6,68%, đánh dấu thời điểm vàng để Starbucks gia nhập thị trường Việt Nam, khi tỷ lệ mở cửa hàng tăng từ 1 lên 3 và hiện đã có 65 cửa hàng tại 4 tỉnh thành lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh Tuy nhiên, giai đoạn từ 2015 đến 2020 ghi nhận tốc độ tăng trưởng GDP chậm lại và có dấu hiệu giảm sút, đặc biệt năm 2020 do ảnh hưởng của dịch Covid-19 khiến GDP giảm từ 7,02% xuống còn 2,91%, tác động đến doanh thu và thị phần của Starbucks Theo báo cáo của Euromonitor mới công bố, 5 chuỗi cà phê lớn nhất Việt Nam chiếm 15,3% thị phần, trong đó Starbucks chiếm gần 3% còn Highlands Coffee giữ hơn 7%, phản ánh sự cạnh tranh khốc liệt trong ngành cà phê tại Việt Nam.
Starbucks luôn duy trì quá trình phát triển, dù tốc độ có thể chững lại hoặc nhanh hơn tùy thuộc vào mức độ phục hồi của thị trường và nền kinh tế Năm 2020, Starbucks dự định mở nhiều cửa hàng mới, nhưng đại dịch Covid-19 đã khiến kế hoạch này gặp nhiều khó khăn và không ai có thể đảm bảo hoàn thành mục tiêu đề ra Trong khi một số đơn vị chỉ cố gắng giữ vững hoạt động và tồn tại qua năm đó, thì Starbucks vẫn tiếp tục mở rộng và nỗ lực phát triển dù gặp phải nhiều thử thách.
Trước dịch Covid-19, Starbucks đã mở hai cửa hàng tại Nha Trang, phản ánh kế hoạch mở rộng tại thị trường này Tuy nhiên, kế hoạch này đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng do các hạn chế về giãn cách xã hội và tình hình du lịch giảm mạnh Sự suy giảm lượng khách du lịch đến Nha Trang đã khiến cho Starbucks phải điều chỉnh chiến lược và tạm hoãn các dự án mở rộng tại địa phương.
3.2 Tính toán các chỉ số trên đầu người
- Tăng trưởng kinh tế đạt +5,03%
- Tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) - lạm phát đã giảm mạnh
- Tỷ giá hối đoái ít thay đổi Mặt bằng lãi suất có xu hướng giảm.
Bình quân đầu người tại Việt Nam hiện đạt 2.786 USD, phản ánh sự gia tăng đáng kể của thu nhập trung bình trong cộng đồng người tiêu dùng Điều này đã thúc đẩy các thương hiệu nước ngoài tích cực thâm nhập và mở rộng hoạt động tại thị trường tiêu dùng Việt Nam, nhằm tận dụng cơ hội tăng trưởng từ tầng lớp trung lưu ngày càng tăng Sự cải thiện về thu nhập trung bình không chỉ nâng cao khả năng chi tiêu của người dân mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp quốc tế phát triển mạnh mẽ trong khu vực.
Năm GDP/người Tăng trưởng(%)
⇒ Bảng : GDP/Người tại VN GĐ 2010 – 2020(Đơn vị : USD)
Nền kinh tế Việt Nam dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm tới, tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ đồ uống, đặc biệt là cà phê Sự phát triển của các ngành công nghiệp và thị trường tiêu dùng góp phần làm tăng khả năng tiếp cận và thưởng thức các loại thức uống đa dạng Nhờ vào tốc độ tăng trưởng ổn định của kinh tế, ngành cà phê Việt Nam có nhiều cơ hội mở rộng thị trường trong và ngoài nước, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.
Việt Nam có dân số trẻ, đây là một yếu tố tích cực thúc đẩy dự báo tăng trưởng tiêu thụ cà phê trong thị trường nội địa Điều này cho thấy tiềm năng lớn để phát triển ngành cà phê, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của các nhóm khách hàng trẻ Với lực lượng lao động trẻ, thị trường Việt Nam hứa hẹn sẽ trở thành một trong những điểm đến hấp dẫn cho ngành cà phê quốc tế.
Phần lớn người tiêu dùng trẻ ngày càng coi việc thưởng thức cà phê tại quán là một phần quan trọng trong lối sống hàng ngày của họ Thói quen uống cà phê tại quán không chỉ giúp họ tận hưởng những ly cà phê chất lượng mà còn tạo điều kiện gặp gỡ, giao lưu và kết nối xã hội Xu hướng này đang ngày càng phát triển mạnh mẽ, trở thành phong cách tiêu dùng phổ biến của giới trẻ hiện nay.
Sự gia tăng của thu nhập một phần là dành cho nhu cầu tiêu dùng các sản phẩm cà phê có giá trị cao
Khoảng 65% người tiêu dùng hiện nay thích thưởng thức cà phê Việt Nam, trung bình uống khoảng 7 lần mỗi tuần, chủ yếu là nam giới chiếm 59% Trong khi đó, tỷ lệ tiêu thụ cà phê hòa tan đạt 21%, với nhóm người dùng từ 3 đến 4 lần trong tuần và phần lớn là nữ giới, chiếm 52%.
Tỷ lệ sử dụng cà phê tại nhà (In home) và bên ngoài (Out of home) là ngang nhau 49%/50%.
Thời gian uống cà phê phổ biến nhất trong ngày là từ 7-8 giờ sáng, phù hợp với thói quen bắt đầu ngày mới của nhiều người Ba yếu tố chính ảnh hưởng đến quyết định uống cà phê tại quán bao gồm khẩu vị cá nhân, thói quen hàng ngày và yếu tố xã hội hay cảm giác thoải mái khi thưởng thức cà phê ngoài quán Hiểu rõ những yếu tố này giúp các quán cà phê tối ưu hóa dịch vụ và đáp ứng nhu cầu khách hàng hiệu quả hơn.
Nhãn hiệu cà phê sử dụng
Khoảng 44,7% người uống cà phê tại quán cho rằng khẩu vị là yếu tố quan trọng nhất, đặc biệt là sở thích về vị đắng và mùi thơm của cà phê Trong khi đó, 39,9% đánh giá phong cách quán là yếu tố thu hút, như không gian yên tĩnh, sang trọng, có phong cách riêng và thuận tiện để tụ tập bạn bè Những yếu tố này góp phần tạo nên trải nghiệm ấn tượng và sự hài lòng của khách hàng khi chọn lựa quán cà phê.
Chỉ có 15,4% lựa chọn nhãn hiệu Người tiêu dùng ngày nay cũng có thiện cảm hơn với các sản phẩm cà phê làm từ nguyên liệu sạch
Những người kinh doanh cà phê cho rằng thói quen sử dụng cà phê pha phin đậm vị của người Việt sẽ là rào cản lớn đối với sự xâm nhập của Starbucks Họ cho rằng cà phê pha phin truyền thống, đặc trưng với hương vị đậm đà và đựng trong cốc giấy, phù hợp với khẩu vị và thói quen tiêu dùng của người Việt Nam Điều này khiến việc giới thiệu các sản phẩm cà phê mang phong cách quốc tế như của Starbucks gặp khó khăn trong việc thích nghi và thuyết phục khách hàng địa phương.
Các chuỗi cà phê mới nổi như Highland hay The Coffee House theo phong cách của Starbucks gặp nhiều hạn chế trong việc cung cấp trải nghiệm đồng nhất và chất lượng dịch vụ, khiến thương hiệu này có lợi thế cạnh tranh vượt trội trên thị trường cà phê ngày càng đa dạng.
Môi trường văn hoá
Khái niệm
Nhà nghiên cứu Herskovit đưa ra khái niệm rộng nhất về văn hóa theo đó
Văn hóa là phần do con người sáng tạo trong môi trường sống của mình, góp phần xây dựng nét đặc trưng riêng biệt của từng xã hội Nó ảnh hưởng đến cách sống của các thành viên, từ phong cách ăn mặc đến các niềm tin và giá trị mà họ tin tưởng Văn hóa giúp phân biệt từng xã hội khác nhau thông qua các đặc điểm về lối sống và cách cảm nhận ý nghĩa cuộc sống.
Văn hóa đóng vai trò là thành phần quan trọng nhất trong nền văn minh của mỗi quốc gia, thể hiện rõ nét sự đa dạng và đặc trưng của các xã hội thông qua ngôn ngữ, thói quen và tập quán.
Các yếu tố văn hoá
Ngôn ngữ đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện và xác định bản sắc văn hóa của mỗi quốc gia Nó không chỉ giúp con người giao tiếp hiệu quả mà còn phản ánh cách chúng ta nhìn nhận và cảm nhận thế giới xung quanh Các quốc gia đa ngôn ngữ thường sở hữu nhiều nền văn hóa đa dạng, thể hiện sự phong phú và đặc trưng của từng cộng đồng.
Hiện nay, trên thế giới có gần 7.000 ngôn ngữ đang được sử dụng, trong đó có hơn 2.000 ngôn ngữ tại châu Phi và châu Á Thành thạo nhiều ngôn ngữ mang lại lợi thế lớn trong kinh doanh quốc tế, giúp thúc đẩy sự hiểu biết đa văn hóa và mở rộng cơ hội hợp tác toàn cầu Học và làm chủ các ngôn ngữ phổ biến là một chiến lược quan trọng để phát triển sự nghiệp kinh doanh quốc tế hiệu quả và bền vững.
Ngôn ngữ thông thường là phần thiết yếu trong hệ thống truyền tải tin của một nền văn hóa, thể hiện qua lời nói và chữ viết Khi đến một quốc gia mới, sự khác biệt lớn nhất thường là ngôn ngữ, đòi hỏi chúng ta phải lắng nghe, tham gia đàm thoại và đọc các văn bản để hiểu rõ hơn về văn hóa đó Hiểu biết về ngôn ngữ là chìa khóa giúp khám phá và nắm bắt bản chất của một nền văn hóa, đặc biệt trong các hoạt động kinh doanh quốc tế Vì vậy, ngôn ngữ đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác và thành công trong môi trường toàn cầu.
Mỗi một dân tộc có một ngôn ngữ đặc trưng riêng của họ.
Liên hiệp Anh bao gồm Anh, Bắc Ireland, Scotland và xứ Wales, nơi mỗi dân tộc sở hữu ngôn ngữ và truyền thống riêng biệt Hiện nay, người Scotland đang đòi độc lập, trong khi ngôn ngữ Gaelic của người Ireland đang có xu hướng trở lại trên đài phát thanh truyền hình và trong các trường học, nhằm bảo tồn và phát triển ngôn ngữ bản địa này.
Ngôn ngữ bị chi phối bởi môi trường sống của con người.
Trong ngôn ngữ của người Inuit (Eskimo), không tồn tại một thuật ngữ chung cho tuyết, mà thay vào đó họ có tới 24 từ để mô tả các loại tuyết khác nhau như tuyết bột, tuyết rơi, tuyết ướt và tuyết trôi, phản ánh tầm quan trọng của việc phân biệt các dạng tuyết trong cuộc sống hàng ngày Ngược lại, người Aztec chỉ sử dụng một từ gốc để chỉ tuyết, băng và lạnh, cho thấy sự khác biệt trong cách các nền văn hóa diễn đạt về tự nhiên Đôi khi, việc chuyển tải ý nghĩa giữa các ngôn ngữ là rất khó khăn do thiếu các từ phù hợp hoặc chưa có từ tương ứng.
Ví dụ: Từ "dư vị" không tồn tại trong nhiều ngôn ngữ.
Trong ngôn ngữ, còn tồn tại khoảng cách ngữ nghĩa, dẫn đến việc khái niệm và ý nghĩa của một từ không luôn phổ quát Mặc dù các từ đó có thể được dịch sang các ngôn ngữ khác, nhưng ý nghĩa ban đầu có thể bị biến đổi hoặc mất đi, tạo ra sự khác biệt trong hiểu biết và giao tiếp.
Trong giao tiếp quốc tế, hiểu rõ các từ có thể mang nhiều nghĩa khác nhau là rất quan trọng Ví dụ, từ tiếng Nhật "muzukashii" có thể dịch là "khó khăn," "tể nhị," hoặc "tôi không muốn thảo luận về nó," nhưng trong đàm phán kinh doanh, nó thường có nghĩa là "bất khả xâm phạm." Những người từ các quốc gia khác nhau, dù nói cùng một ngôn ngữ, cũng có thể gặp khó khăn trong truyền đạt ý tưởng do cùng một từ mang nhiều ý nghĩa khác nhau ở các nền văn hóa Vì vậy, việc hiểu rõ ngữ cảnh và các sắc thái của ngôn ngữ là yếu tố then chốt để tránh hiểu lầm trong giao tiếp quốc tế.
Ngôn ngữ chung đóng vai trò là ngôn ngữ thứ ba hoặc ngôn ngữ liên kết mà cả hai bên cùng hiểu, giúp giao tiếp hiệu quả giữa những người nói các ngôn ngữ bản địa khác nhau Đây là cầu nối ngôn ngữ quan trọng trong các tình huống giao thương, hợp tác quốc tế hoặc trao đổi văn hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho việc chia sẻ thông tin và xây dựng mối quan hệ Việc sử dụng ngôn ngữ chung giúp giảm thiểu hiểu lầm và thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau trong các giao dịch hàng ngày.
Tiếng thổ ngữ Quảng Đông được sử dụng phổ biến ở Hồng Kông, trong khi tiếng Quan Thoại là ngôn ngữ chính tại Đài Loan Các vùng miền khác nhau của Trung Quốc cũng có những ngôn ngữ riêng biệt phù hợp với từng khu vực, phản ánh sự đa dạng văn hóa của đất nước.
Các công ty đa quốc gia hoạt động trên nhiều quốc gia, đối mặt với đa dạng ngôn ngữ Vì vậy, họ cần lựa chọn một ngôn ngữ chung thống nhất để đảm bảo giao tiếp nội bộ hiệu quả Việc sử dụng một ngôn ngữ chung giúp thúc đẩy sự phối hợp, hạn chế hiểu lầm và nâng cao hiệu suất làm việc trong toàn bộ tổ chức.
Ví dụ: Công ty Sony và công ty Matshushita của Nhật cùng dùng tiếng Anh cho tất cả các thư từ và giao dịch nội bộ.
Thông thạo ngôn ngữ là yếu tố then chốt giúp các nhà quản lý không phải dân bản địa có thể hiệu quả trong việc điều hành thiết bị sản xuất và giám sát công nhân địa phương Khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ phù hợp giúp nâng cao hiệu suất làm việc và đảm bảo an toàn trong môi trường sản xuất Việc nắm vững ngôn ngữ còn giúp các nhà quản lý xây dựng mối quan hệ tốt hơn với nhân viên, từ đó thúc đẩy năng suất và sự hợp tác trong công việc.
Dưới Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ, các công ty Mỹ liên tục mở rộng hoạt động tại Mexico, dẫn đến những khác biệt về văn hóa nơi làm việc Công nhân Mexico thường thích làm việc trong môi trường thoải mái và không muốn rắc rối, nhưng một nhà quản lý Mỹ đã nhầm lẫn khi cho rằng môi trường trong nhà máy của mình rất phù hợp Điều này dẫn đến việc công nhân tổ chức bãi công để phản đối điều kiện làm việc không đáp ứng kỳ vọng Vấn đề chính nằm ở chỗ nhà quản lý không hiểu rõ về văn hóa và ngôn ngữ của công nhân Mexico, khiến anh ta không nhận thức được những lời phàn nàn của họ và cho rằng họ không quan tâm đến yêu cầu về điều kiện làm việc Realize rằng sự khác biệt văn hóa và khả năng giao tiếp là yếu tố then chốt để xây dựng mối quan hệ lao động hiệu quả trong bối cảnh quốc tế.
Dù tiếng Anh ngày nay được sử dụng rộng rãi như ngôn ngữ chung trong kinh doanh quốc tế, việc học tiếng địa phương mang lại những lợi thế đáng kể Nhiều người ưu tiên giao tiếp bằng ngôn ngữ mẹ đẻ, và khả năng nói tiếng địa phương giúp xây dựng các mối quan hệ kinh doanh quan trọng Doanh nghiệp quốc tế không hiểu rõ ngôn ngữ địa phương có thể gặp phải các sai lầm dịch thuật nghiêm trọng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động Việc dịch chính xác tất cả thông tin là yếu tố then chốt trong thành công của kinh doanh quốc tế.
Gần đây, hãng Microsoft đã mua một bộ từ điển đặc biệt dành cho trình duyệt web hỗ trợ ngôn ngữ Tây Ban Nha trong chương trình chuyển đổi từ ngữ Tuy nhiên, bộ từ điển này lại chứa nhiều từ đồng nghĩa đối nghịch, gây ra những hiểu lầm gây tổn thương, ví dụ như từ "thú ăn thịt người" (man-eater) đồng nghĩa với "thú ăn thịt đồng loại" (cannibal), hoặc "người dã man" (barbarian) bị liên kết với người da đen Microsoft đã phải đưa ra lời xin lỗi công khai, nhưng công ty vẫn phải đối mặt với phản ứng tiêu cực từ cộng đồng người Tây Ban Nha, Mexico, và Mỹ Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm tra kỹ lưỡng nội dung trước khi phát hành để tránh những hiểu lầm và tổn thương không đáng có trong quá trình quốc tế hóa sản phẩm.
Ngôn ngữ cử chỉ là hình thức truyền tin qua các điệu bộ tay chân, nét mặt và ánh mắt không sử dụng âm thanh, phổ biến trong giao tiếp cá nhân Giống như ngôn ngữ nói, ngôn ngữ cử chỉ không chỉ truyền đạt thông tin mà còn thể hiện cảm xúc và đặc trưng văn hóa của mỗi cộng đồng Việc hiểu và sử dụng ngôn ngữ cử chỉ đóng vai trò quan trọng trong giao tiếp và hiểu biết giữa các nền văn hóa khác nhau.
Tác động của môi trường văn hoá đến Starbucks
Starbucks mở quán sử dụng ngôn ngữ ký hiệu
Ngay sau khai trương, địa điểm này đã nhận được nhiều phản hồi tích cực từ khách hàng là người khiếm thính, cho thấy sự thành công trong việc đáp ứng nhu cầu của cộng đồng Không chỉ vậy, nó còn thu hút sự yêu thích và mong muốn trở lại thường xuyên của các cư dân trong khu vực.
Mỗi tuần, quán Starbucks đặc biệt sẽ cung cấp hướng dẫn học ngôn ngữ ký hiệu nhằm kết nối cộng đồng và nâng cao nhận thức về người khiếm thính Việc mở cửa quán này không chỉ giúp khách hàng học hỏi ngôn ngữ ký hiệu mà còn tạo cơ hội việc làm cho người khiếm thính, góp phần xây dựng môi trường thân thiện và gần gũi hơn với cộng đồng.
Ngoài ra, đây cũng là nơi tổ chức các chương trình nghệ thuật của người khiếm thính và các sự kiện cho cộng đồng người khiếm thính địa phương.
Nhân viên của Starbucks luôn được đào tạo đầy đủ kiến thức, kỹ năng và quy tắc phục vụ, đặc biệt là cách chào hỏi khách hàng, nhằm tạo ra môi trường phục vụ chuyên nghiệp và thân thiện Starbucks không ngừng hoàn thiện hình ảnh và phương pháp pha chế, mang lại trải nghiệm hoàn hảo cho khách hàng Kể từ khi gia nhập thị trường Việt Nam, Starbucks đã đánh dấu 7 năm phát triển bằng việc làm mới hình ảnh và kết hợp phương pháp pha cà phê truyền thống của Việt Nam, đưa phong cách cà phê phin Việt Nam phổ biến ra thị trường quốc tế Chiếc cốc của Starbucks có hình dạng giống ly cà phê phin của Việt Nam, sử dụng chất liệu nhôm và nhựa, kèm theo hướng dẫn pha chế chuẩn xác ngay trên bao bì Với logo thương hiệu quen thuộc và hình ảnh đặc trưng trên thân cốc, Starbucks vẫn giữ vững bản sắc thương hiệu đồng thời kết nối với khách hàng yêu thích cà phê nói chung và cà phê Việt Nam truyền thống nói riêng.
Bà Patricia Marques ghi lại từng chi tiết trên cốc cà phê sau khi khách gọi, thể hiện sự tận tâm và chú trọng đến nhu cầu của khách hàng Những ghi chú này phản ánh sự hiểu biết sâu sắc về tâm lý người Việt, giúp Starbucks tạo trải nghiệm cá nhân hóa và nâng cao sự hài lòng của khách hàng Việc ghi chú cẩn thận các chi tiết nhỏ không chỉ thể hiện sự quan tâm mà còn xây dựng lòng trung thành và tạo nên khác biệt trong ngành cà phê tại Việt Nam.
Trong 5 năm gần đây, Starbucks chỉ mới có các cơ sở tại Việt Nam, do đó thương hiệu này không quá chú trọng đến yếu tố tôn giáo Với phương châm "Khách hàng là thượng đế", Starbucks luôn cung cấp các sản phẩm phù hợp với mọi khách hàng Khi tuyển dụng nhân sự tại Việt Nam, Starbucks thể hiện rõ quan điểm không phân biệt tôn giáo, mà chỉ dựa trên năng lực để xác định vai trò của từng người trong doanh nghiệp.
3.3 Giá trị và thái độ
Sau gần một thập kỷ thâm nhập thị trường Việt Nam, Starbucks Coffee đã ghi dấu ấn rõ nét với chiến lược phát triển độc đáo và nhất quán Thay vì tập trung vào các số liệu doanh thu, Starbucks coi cộng đồng người Việt Nam là thành phần trung tâm trong chiến lược của mình, thể hiện sự quan tâm 깊 sắc đối với nhân viên và khách hàng Trong suốt đại dịch Covid-19, mục tiêu hàng đầu của hãng là đảm bảo an toàn và giữ chân mọi nhân viên bất kể vai trò hay địa điểm làm việc, nhằm duy trì sự gắn bó và ổn định trong cộng đồng.
Bà Patricia Marques, Tổng giám đốc Starbucks Việt Nam, nhấn mạnh rằng ngày khai trương cửa hàng đầu tiên tại ngã sáu Phù Đổng (quận 1, TP.HCM) vào ngày 1/2/2013 là dấu mốc quan trọng đánh dấu sự hiện diện của Starbucks tại Việt Nam Thời điểm đó, ông John Culver, Chủ tịch Starbucks Trung Quốc và châu Á - Thái Bình Dương, nhận định rằng “Việt Nam là một trong những thị trường cà phê năng động và thú vị nhất châu Á,” mở ra nhiều cơ hội phát triển lâu dài cho thương hiệu Tính đến nay, Starbucks đã mở rộng lên 67 cửa hàng tại 4 thành phố lớn, tạo việc làm cho gần 1.000 đối tác (nhân viên) và khẳng định vị thế của mình trên thị trường cà phê Việt Nam.
Bí mật thành công của Starbucks nằm ở văn hóa, các giá trị và nguyên tắc đối xử tôn trọng nhân viên Sự tôn trọng lẫn nhau, chấp nhận và khai thác những điểm khác biệt là chìa khóa của văn hóa này Starbucks luôn lắng nghe, tạo điều kiện để nhân viên tham gia và có tiếng nói trong các quyết định, giúp họ cảm thấy là phần không thể thiếu của tổ chức Sự chấp nhận đa dạng về nhân viên khuyến khích họ phát triển tối đa khả năng để đạt được mục tiêu chung.
3.4 Cách cư xử và phong tục
Những Năng lực quan trọng nhất của đối tác (Nhân viên) Starbucks:
Đặt khách hàng lên hàng đầu bằng cách liên tục quan tâm và lắng nghe những mong muốn của họ Hiểu rõ nhu cầu của khách hàng giúp doanh nghiệp tạo ra những trải nghiệm tuyệt vời nhất, từ đó nâng cao sự hài lòng và trung thành của khách hàng Việc tập trung vào khách hàng là chìa khóa thành công, góp phần xây dựng thương hiệu bền vững và phát triển lâu dài.
Kỹ năng làm việc nhóm tốt là yếu tố quan trọng giúp xây dựng môi trường làm việc thân thiện và hiệu quả tại Starbucks Việc lắng nghe và giao tiếp tốt với các thành viên trong và ngoài công ty góp phần thúc đẩy sự hợp tác, tạo sự hiểu biết lẫn nhau và nâng cao hiệu suất làm việc nhóm Điều này giúp tạo ra môi trường làm việc tích cực, thúc đẩy sáng tạo và đạt được mục tiêu chung của đội nhóm.
Khả năng lãnh đạo thể hiện qua tinh thần trách nhiệm cao và làm việc đúng chuẩn mực, giúp bạn vững vàng trong các môi trường bất ổn và nhiều thử thách Khả năng thích nghi nhanh chóng với sự thay đổi là yếu tố then chốt để đưa ra những quyết định đúng đắn kịp thời, góp phần nâng cao hiệu quả công việc.
Tiềm năng phát triển trong tương lai là cơ hội để liên tục mở rộng kỹ năng và kiến thức của bản thân cũng như tạo ra giá trị cho cộng đồng Lãnh đạo dựa trên niềm tin, sự trung thực và cam kết tuyển dụng, đào tạo, phát triển các đối tác theo đúng tiềm năng sẵn có giúp xây dựng một môi trường làm việc hiệu quả và bền vững Việc không ngừng tìm kiếm các cơ hội phát triển là chìa khóa để duy trì sự cạnh tranh và thúc đẩy thành công lâu dài trong mọi lĩnh vực.
Hiệu quả công việc cao là nhờ vào hiểu biết tổng quát về các yếu tố xây dựng nên thành công của Công ty và khả năng chịu trách nhiệm mang lại hiệu quả tối ưu cho công việc được giao Người làm việc cần có kiến thức về các giá trị cốt lõi của Công ty và con đường để đạt kết quả tốt nhất, không ngại khó khăn và biết hành động để giảm thiểu tác động của chúng, từ đó đảm bảo hiệu quả làm việc đạt mức cao nhất.
3.5 Các yếu tố vật chất
Starbucks đánh dấu 7 năm có mặt tại thị trường Việt Nam bằng chiến lược làm mới hình ảnh và phương pháp pha chế, kết hợp giữa cà phê truyền thống Việt Nam và phong cách phục vụ của thương hiệu toàn cầu Thương hiệu này mong muốn giới thiệu phong cách cà phê phin Việt Nam phổ biến đến bạn bè quốc tế, qua đó nâng cao nhận thức về văn hoá cà phê Việt Nam Chiếc cốc Starbucks đặc trưng được thiết kế giống ly cà phê phin của Việt Nam, với chất liệu nhôm và nhựa, thể hiện sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại Đặc biệt, thiết kế bao bì còn đi kèm hướng dẫn pha cà phê cách chuẩn xác, giúp người tiêu dùng dễ dàng thưởng thức cà phê đúng chuẩn ngay tại nhà.
Starbucks duy trì bản sắc thương hiệu thông qua logo quen thuộc và logo trên thân cốc, giúp kết nối với khách hàng yêu thích cà phê nói chung và những người yêu thích cà phê truyền thống Việt Nam nói riêng Việc này giúp thương hiệu giữ mối liên hệ gần gũi với khách hàng bằng cách kết hợp văn hóa cà phê truyền thống Việt Nam vào hình thức bao bì mới, tạo sự gắn kết đặc biệt và thúc đẩy trải nghiệm thương hiệu.