Vẻ đẹp gây nhiều tranh cãi của trang phục nữ thời Victoria

Nữ hoàng Victoria là người đã cai trị một đế chế khổng lồ trong suốt một thời gian dài. Không chỉ cải cách kinh tế và chính trị của nước Anh mà bà còn là người tạo ra xu hướng trang phục thế giới và điều đó còn ảnh hướng đến tận ngày nay. Bài viết Vẻ đẹp gây nhiều tranh cãi của trang phục nữ thời Victoria trình bày các yếu tố tạo nên trang phục; Cái nhìn khái quát về trang phục nữ.

VẺ ĐẸP GÂY NHIỀU TRANH CÃI CỦA TRANG PHỤC NỮ THỜI

VICTORIA

Nguyễn Tô Ngọc Trăm và Mai Quỳnh Như

Khoa Kiến trúc – Mỹ Thuật, Trường đại học Công Nghệ Thành phố Hồ Chí Minh

GVHD: ThS Phạm Thị Hồng Liên

TÓM TẮT

Nữ hoàng Victoria là người đã cai trị một đế chế khổng lồ trong suốt một thời gian dài Không chỉ cải cách kinh tế và chính trị của nước Anh mà bà còn là người tạo ra xu hướng trang phục thế giới và điều đó còn ảnh hướng đến tận ngày nay Những chiếc váy có hình đồng hồ cát với vòng eo siêu nhỏ, váy nhiều lớp bồng bềnh,cổ áo khoét sâu phóng khoáng,corset,crinoline,phụ kiện làm bằng côn trùng,hay màu xanh chết chóc Paris Green là những điều đặc biệt của trang phục nữ trong thời kỳ Victoria Có rất nhiều yếu tố độc đáo được nhiều nhà thiết kế yêu thích và lấy làm cảm hứng cho đứa con tinh thần của mình

Từ khóa: Corset,phụ kiên,thế kỷ XIX,trang phục nữ, Victoria

1 CÁC YẾU TỐ TẠO NÊN TRANG PHỤC

1.1 Văn hóa

Khi nữ hoàng Victoria lên ngôi năm 1837, bà đang tràn đầy niềm vui tuổi trẻ và rất thích những món thời trang thịnh hành.Thời gian trị vì của nữ hoàng kéo dài 63 năm Các lựa chọn về trang phục của nữ hoàng mang lại ảnh hưởng rất lớn đối với thần dân của mình Phụ nữ thời kỳ đó bắt đầu bắt chước người ca trị trẻ tuổi,muốn mang phong cách trang phục của mình đến gần hơn với hình ảnh của nữ hoàng Victoria Thời kỳ này chứng kiến nhiều sự thay đổi trong thời trang như phong cách,công nghệ thời trang và phương thức phân

phối

Hình 1: Nữ hoàng Victoria (1819-1901)

1.2 Tính thẩm mỹ

Trong thời kỳ Victoria,vòng eo nhỏ là điển hình cho cái đẹp Người ta điên cuồng đến mức không ngại gây nguy hiểm cho bản thân để có được vòng eo họ cho là đẹp nhất Quần áo bị thít chặt đến nỗi việc thở cũng trở nên thật khó khăn,thậm chí làm một số phụ nữ bị gãy xương sườn Ngoài vòng eo nhỏ ,phụ nữ muốn làm phần hông lớn hơn bao giờ hết để làm nổi bật vòng eo của mình Váy lót lúc bấy giờ được thiệt kế để nâng phần mông lên cao hơn

1.3 Khoa học kỹ thuật

Trong thời kỳ nữ hoàng Victoria cai trị ,công nghiệp hóa và đô thị hóa đang tiến triển đều đặn.Phụ nữ làm việc trong lĩnh vực tư nhân và gia đình không cần làm việc lao động phụ giúp chồng hay anh em như những thế kỷ trước Vai trò của nữ giới trong thời kỳ này được xác định rõ ràng và sự phụ thuộc của phụ nữ vào đàn ông được coi là một điều hiển nhiên.Trang phục phản ánh lối sống mới của phụ nữ,ngày càng ít vận động nên trang phục không còn mục đích thực dụng nữa Những tiến bộ của công nghệ không chỉ ảnh hưởng đến nền kinh tế còn mang lại sự thay đổi lớn đối với thời trang

Những năm 1830,xuất hiện đường viền tóc ngựa trở thành biểu tượng cho địa vị xã hội

Những năm 1850,sự đổi mới của đường viền lồng nhân tạo Phụ nữ không còn phải mặc quá nhiều lớp váy lót Những năm 1870,phụ nữ bắt đầu thích trang phục có hình dáng mảnh mai Một loại áo giáp che thân chức năng tương tự như nịt ngực được phát minh

1.4 Xã hội

Xã hội thời Victoria được tổ chức theo thứ bậc.Trang phục được xem như thứ thể hiện địa vị của người phụ

nữ trong xã hội do đó trang phục sẽ bị phân biệt theo tần lớp Phụ nữ ở tâng lớp thượng lưu thường sẽ một chiếc ao nịt ngực có dây buộc và kết hợp một chiếc váy được trang trí bằng nhiều hàng thêu Phụ nữ trung lưu cũng ăn mặc với phong cách tương tự tuy nhiên các đồ trang trí sẽ không quá xa hoa

1.5 Tín ngưỡng

Ở Anh, màu đen là màu trang tóc cho những người đã khuất Quan hệ càng gần thì thời gian để tang và mặc

đồ đen càng lâu Qua mỗi giai đoạn thì người để tang sẽ mặc trang phục ít màu đen hơn Đến cuối cùng màu

Một chiếc váy trong thời đại Victoria bao gồm hai phần riêng biệt : vạt áo và chân váy

Hình 2+3: Trang phục của phụ nữ thời đại Victoria

Để có độ bồng bềnh cho những chiếc váy cần đến một thứ phụ kiện gọi là Crinoline

Hình 4: Hình dáng của Crinoline Hình 5: Cấu tạo của Crinoline

Sự phát triển của máy may vào đầu những năm 1850 là một trong những phát kiến quan trọng nhất của thế kỷ

19 vì nó dẫn đến việc sản xuất hàng loạt quần áo bao gồm cả đồ lót

Vào thời gian này, người ta có xu hướng thích những chiếc váy càng rộng, càng bồng bềnh càng tốt.Tuy nhiên, không có đủ lông ngựa để làm crinoline và đến tháng 6 năm 1856, người ta đã sáng tạo ra những chiếc crinoline làm từ thép định hình Đây là một phát minh đột phá của ngành thời trang lúc bấy giờ

2.2 Vẻ đẹp độc hại

Trang phục nữ phải mặc nhiều lớp vải và cả một cái lồng kim loại rất to mang đến nhiều bất lợi Vì thế khi muốn giải quyết nhu cầu mà phải cởi hết đồ ra sẽ rất bất tiện Cuối cùng thì trên đồ lót của họ có một lỗ Nó

đi trái ngược hoàn toàn với mục đích thật sự của quần lót

Hình 6: Sự bất tiện của trang phục Hình 7: Chiếc quần lót “đặc biệt” dành cho nữ giới

Áo nịt ngực (corset) của họ chặt đến nỗi gây ra teo cơ, thay đổi hình dạng của xương ngực và thay đổi vị trí nội tạng

Hình 8: So sánh cơ thể người Hình 9: Hình dáng chiếc corset

bình thường và phụ nữ dùng corset

Hỗn hợp nhuộm ra màu vải xanh sang trọng được gọi là Paris Green cũng là sắc tố được dùng để sản xuất sơn tường Nhiều công nhân đã chết sau khi tiếp xúc với asen nhưng phải mất một thời gian dài họ mới biết được mối nguy hiểm của loại hóa chất đó Loại hóa chất này có màu xanh rất đẹp nhưng khi tiếp xúc với nước, nó

sẽ tiết ra một chất hóa học gây chết người

Ở thời kì này,màu xanh được xem là màu tao nhã,quý phái, màu trắng thì là màu của trẻ sơ sinh còn màu đỏ

là màu của sự mạnh mẽ

2.3 Phụ kiện, trang sức

Có một thời điểm, người Victoria chuộng mốt trang trí váy bằng cánh của bọ cánh cứng

Hình 12: Bộ trang phục được trang trí Hình 13: Cánh bọ cánh cứng được trang trí tỉ mỉ trên vải bằng cánh bọ cánh cứng

Xu hướng nghịch lý này bắt nổi lên trong thời kỳ cách mạng công nghiệp như cách người ta muốn cảm nhận gần gũi với thiên nhiên Việc đeo một con bọ cánh cứng sống trong một chiếc lồng nhỏ quanh cổ được cho là hợp mốt và thời trang, những con bọ thường được nạm kim loại quý và đá quý hiếm Ở những nơi khác, một

số người đặt đom đóm trên tóc, trong khi những người khác đi xa đến mức khâu chúng trực tiếp vào một chiếc váy

Hình 14+15: Trang sức được làm từ cánh bọ cánh cứng

Khi Hoàng tử Albert đột ngột qua đời vào năm 1861, những ảnh hưởng đối với Vương quốc Anh là rất lớn

Sự kiện này đã sinh ra nỗi ám ảnh của thời đại Victoria với tình cảm, ảnh hưởng đến sự gia tăng của các phụ kiện mang tính kỷ niệm Châm ngòi cho xu hướng trang sức tóc trong thời gian này Đính tóc vào trang sức

đã trở thành một hoạt động tương tự như đan móc với các nghệ nhân làm trâm cài, bông tai

Hình16+17: Các phụ kiện mang tính kỷ niệm gia tăng sau sự qua đời của Hoàng tử Albert

Giày của phụ nữ vào đầu thời kỳ Victoria rất hẹp và không có đế, bằng sa tanh màu đen hoặc trắng Đến những năm 1850 và 1860, chúng rộng hơn một chút với phần gót thấp và được làm bằng da hoặc vải Những đôi bốt buộc dây hoặc cài cúc dài đến mắt cá chân cũng rất phổ biến Từ những năm 1870 đến thếkỷ 20, gót cao hơn và ngón chân nhọn hơn

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 AO (2020) The Iconic Women’s Fashion of the Victorian Times

https://historythings.com/iconic-fashion-victorian-times/

2 http://victorian-erhttps://mimirbook.com/vi/f9fbca3e799a.org/victorian-era-womens-fashion.html

3 Các giai đoạn lịch sử trong thời trang: Thời trang nhiếp chính – Thời trang Victoria( 2014)

https://guthoitrang.wordpress.com/2014/09/04/cac-giai-doan-lich-su-trong-thoi-trang-thoi-trang-nhiep-chinh-thoi-trang-victoria/

4 Victorian fashion

https://en.m.wikipedia.org/wiki/Victorian_fashion

https://afamily.vn/buc-anh-khien-nhieu-nguoi-hieu-lam-co-gai-bi-bao-hanh-nhung-an-chua-su-that-ve-thu-trang-phuc-tu-than-tung-giet-chet-gan-3000-phu-nu-20200831144040281

8 Lệ Lin (2020) 10 điều thú vị về thời kì Victoria tại Anh (P.1)

https://idesign.vn/eco-art/i-gallery/10-dieu-thu-vi-ve-thoi-ki-victoria-tai-anh-p-1-409357.html

9 https://delphipages.live/vi/victorian-era

10 Phong cách ăn mặc thời Victoria

https://dress-vi.techinfus.com/stili-odejdy/viktorianskij/