Hệ tiêu hóa và bệnh xơ gan ở ngưởi

Human resources slide 1 HỆ TIÊU HÓA Human resources slide 1 DINH DƯỠNG 1 Nội dung Human resources slide 2 Cấu tạo hệ tiêu hóa Sinh học tái tạo gan Bệnh xơ gan Phương pháp điều trị Tổng kết 2 I Nhiễm s.

HỆ TIÊU HÓA

Human resources slide 1

DINH DƯỠNG

Nội dung

Human resources slide 2

Cấu tạo hệ tiêu hóa

Sinh học tái tạo gan

Bệnh xơ gan

Phương pháp điều trị

Tổng kết

I Nhiễm sắc thể

• NST là phức hợp của DNA và protein (histone và nonhistone)

• Histone: tham gia cấu trúc nucleosome

• Nonhistone: tham gia đóng xoắn DNA, phân chia NST, phiên

mã, điều hòa biểu hiện gen

• NST có hai dạng: Dạng “đóng” heterochromatin và dạng

“mở” euchromatin

• Khoang miệng diễn ra hoạt động nhai răng cắm chặt vào

hàm trên và hàm dưới, lưỡi và các tuyến nước bọt gồm ba đôi: dưới hàm, dưới lưỡi và đôi tuyến mang tai

• Thức ăn được nghiền và trộn với dich tiêu hóa (enzyme

amylase ở nước bọt) giúp thức ăn dễ nuốt qua hầu xuống thực quản

• Thực quản: ngoài cùng là lớp mô liên kết, cơ vân, cơ trơn,

lớp dưới niêm mạc và lớp niêm mạc

Cấu tạo khoang miệng và thực quản

Dạ dày sẽ co bóp trộn đều và nghiền nát thức ăn cho thấm dịch vị và men tiêu hóa sẽ giúp hấp thu

• Ở tâm vị tiết nhiều chất nhày và một ít enzyme

pepsinogen.

• Vùng hang vị tiết vị tố gastrin và một ít chất nhày.

• Vùng tế bào bờ (tế bào thành) tiết ra HCl Tham gia vào

làm trương nở protid tạo thuận lợi cho quá trình tiêu hoá

ở dạ dày.

Cấu tạo dạ dày

• Ở ruột non, thức ăn được nhào trộn với dịch tụy, dịch mật

và dịch ruột, men tiêu hóa

• Vận động của thành ruột: vận động lắc lư, co bóp phân

đoạn, co bóp nhu động, vận động của nhung mao.

Cấu tạo ruột non

• Ruột già không có enzyme tiêu hóa mà chứa chất nhầy có

tính kiềm giúp làm trơn thành ruột khiến phân được di chuyển dễ dàng hơn Việc hấp thu chất dinh dưỡng là ruột non, không phải ruột già.

• Đa phần chất dinh dưỡng khi tới xuống ruột già đã được hấp

thu gần hết, tuy nhiên nhờ sự hỗ trợ của bộ phận này, triệt

để các chất dinh dưỡng được đưa vào cơ thể

• Hoạt động bài tiết ở ruột già là ở hậu môn với hai cơ thắt: cơ

trơn và cơ vân

Cấu tạo ruột già

II SINH HỌC TÁI TẠO

• Gan lấynguyên liệu thô được hấp thụ bởi ruột vào máu, từ

đó tạo ra các chất dinh dưỡng cho cơ thể sử dụng

• Gan cũng giải độc các hóa chất có hại

Hình: Các tế bào trong tái tạo gan

II SINH HỌC TÁI TẠO

GAN

Hình: Các tế bào trong tái tạo gan

II SINH HỌC TÁI

TẠO GAN

Hình: các tế bào trong tái tạo gan

II SINH HỌC TÁI

TẠO GAN

III BỆNH XƠ GAN (LIVER CIRRHOSIS)

Xơ gan (Liver Cirrhosis)

v

IV CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ

Tế bào

Hóa chất

Mô

Điều trị XƠ GAN bằng cách cấy Cấy ghép

TBG trung mô biểu hiện vượt mức EPO ở

mô hình chuột

MicroRNA-98 ức chế hoạt động tế bào hình sao trong điều

trị xơ gan

Ghép mô gan thai được phủ gel alginate siêu tinh

khiết giúp cải thiện chức năng gan

Tế bào

“Điều trị XƠ GAN bằng cách cấy ghép TBG trung mô biểu hiện vượt mức

ERYTHROPOETIN ở mô hình chuột”

Đặt vấn đề

ERYTHROPOETIN

Phân lập MSC từ tủy xương

Xác định đúng BM-MSC bằng flowcytometry

Thiết kế BM-MSC biểu hiện vượt mức EPO

Đánh giá tế bào BM-MSC biểu hiện vượt mức EPO

Tạo mô hình EPO- BM-MSC

Tạo mô hình chuột xơ gan

Đánh giá hiệu quả cải thiện xơ gan

• các α-SMA, sợi collagen và fibronectin

• các cytokine

Điều trị bệnh xơ gan bằng EPO-BM- MSC

Quy trình

Kết quả 1

BM-MSC chuyển gen qua lentivirus làm tăng đáng kể biểu hiện EPO

Biểu hiện vượt mức EPO

kích thích sự sống và di cư

của BM-MSCs

Kết quả 2

Biểu hiện vượt mức EPO kích thích sự sống và di cư của BM-MSCs

Sự biểu hiện quá mức của EPO không ảnh hưởng đến apoptosis

Kết quả 3

Biểu hiện vượt mức EPO tăng sự phosphoryl hóa Akt và ERK1/2

Sự biểu hiện vượt mức EPO thúc đẩy khả năng tồn tại và di chuyển của BM-MSC bằng cách kích hoạt các đường dẫn tín hiệu PI3K / Akt và ERK1 / 2

Kết quả 4

EPO tăng cường sự di cư BM-MSCs đến vị trí gan tổn thương

EPO tăng cường di chuyển BM-MSC đến vị trí tổn thương gan

Kết quả 5

EPO-MSCs cải thiện hiệu quả chống xơ hóa gan

Nồng độ ALT và AST tăng đáng kể trong huyết thanh sau khi tiêm CCl4

Kết quả 5

EPO-MSCs cải thiện hiệu quả chống xơ hóa gan

Kết quả 6

EPO-MSCs cải thiện hiệu quả chống xơ hóa gan

Kết quả 6

EPO-MSCs cải thiện hiệu quả chống xơ hóa gan

EPO-MSC cải thiện chức năng gan, giảm triệu chứng bệnh lý và giảm biểu hiện SMA và fibronectin

Kết luận

Sự biểu hiện vượt mức EPO kích thích sự sống và sự di cư BM-MSC

EPO-MSC tăng cường hiệu quả chống xơ hóa

Liệu pháp cấy ghép MSC biểu hiện vượt mức EPO là 1 chiến lược điều trị xơ gan tiềm năng.

Hóa chất

MicroRNA-98 ức chế kích hoạt tế bào gan và làm suy yếu xơ gan bằng cách điều chỉnh biểu hiện

HLF

Các con đường kích hoạt tế bào stellate gan

HÓA CHẤT

miRNA ức chế kích hoạt tế bào stellate gan

• miR-16 ức chế autophagy (Kim et al., 2018)

• miR-455-3p ngăn chặn biểu hiện HSF1 (Wei et al., 2019)

• miRNA-214 ngăn chặn biểu hiện Sufu (Ma et al., 2018)

• miRNA125b kích hoạt tín hiệu RhoA (You et al., 2018)

Vai trò của miRNA trong khối u đã được nghiên cứu rộng rãi Ít được biết đến là vai trò của nó trong

xơ hóa ???

=> Nhóm tác giả nghiên cứu trên miR-98 trong việc ngăn chặn yếu tố ung thư bạch cầu gan

(HLF) => ngăn chặn sự kích hoạt HSCs

Kết quả 1

miR-98 có xu hướng giảm khi HCS kích hoạt

• TGF-b1 hoạt hóa tế bào stellate gan dẫn đến tăng a-SMA, giảm mRNA 98, LRAT theo thời gian

Kết quả 3

Sự biểu hiện quá mức của miR-98 ức chế sự kích hoạt và tăng sinh của HSC

• miR-98 gắn vùng 3’ -UTR của HLF

=> miR-98 có thể nhắm mục tiêu HLF trong các tế bào LX-2 và điều chỉnh xơ hóa gan

• Giảm apoptosis trong các tế bào

• Tăng TGF-β và kích hoạt Smad2/ 3

• Tăng α-SMA, Collagen-I và TIMP-1

promoter HIF-1α có vùng tự HLF gắn liên kết

=> miRNA-98 bất hoạt HLF, ức chế con đường HIF-1α

Kết quả 6

MiR-98 được điều hòa quá mức và HLF bị biểu hiện quá mức trong các mô hình xơ gan khác nhau

• CCl4- (carbon tetrachloride)

• BDL- ( thắt ống mật)

• HFD- (chế độ ăn nhiều chất béo)

Kết quả 7

MiR-98 làm giảm xơ hóa gan ở chuột

Sự biểu hiện quá mức của miR-98 đã làm giảm mức độ biểu hiện của α-SMA, Collagen-I và TIMP-

1, HLF, HIF-1α, TGF-và ức chế kích hoạt Smad2 /

3 trong các mô gan từ CCl4-, BDL- và HFD

Kết luận

miR-98 có thể ức chế biểu hiện HLF trong HSC và làm giảm xơ hóa gan bằng cách ức chế con con đường HIF-1α / TGF-/ Smad2 / 3.

Ghép mô gan chuột thai nhi trên lớp phủ UPAL để cải thiện chức năng gan trong mô hình chuột xơ

gan

Đặt vấn đề

• Ghép gan hiện đang là phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho các bệnh gan giai đoạn cuối Mới phương pháp này, giàn giáo đóng một vai trò trong việc điều chỉnh sự trưởng thành và chức năng của tế bào, giàn giáo giống như mạch máu, sự hình thành các ống mật chức năng và duy trì các chức năng trao đổi chất phức tạp vẫn là những vấn đề lớn trong kỹ thuật mô gan và sẽ cần được giải quyết để tiếp tục tiến tới các ứng dụng lâm sàng.

• Nhóm tác giả nghiên cứu sử dụng một chất phủ mới: là gel alginate siêu tinh khiết (UPAL) cho ghép gan của thai nhi

• Nghiên cứu này nhằm mục đích so sánh sự hoàn hảo của UPAL với sự hoàn hảo của lớp phủ khác các tác nhân cải thiện khả năng ghép mô gan của thai nhi trong mô hình chuột bị xơ gan Chúng tôi so sánh diện tích đắp, tỷ lệ đắp và mức độ chức năng gan của những con chuột này.

Phương pháp

• 1./ Phân lập mô gan của thai nhi ở chuột : Các mô gan của thai nhi ED14 được thu thập từ thai nhi

• Chuột cái DPPIV (+) F344, được lưu trữ trên nước đá trong dung dịch muối phosphat (PBS) cho đến khi ghép

• 2./ Cảm ứng xơ gan trên chuột bằng cách tiêm DMN trong phúc mạc với nồng độ 10mg / kg (trọng lượng cơ thể) trong 3 ngày liên tiếp / tuần trong hơn 3 tuần

• 3./ Chất phủ: Matrigel (Corning, New York, NY, USA), fbrin (Sigma-Aldrich, St Louis, MO, USA), oxidised cellulose (Interseed; Johnson and Johnson, New Brunswick, NJ, USA)and sodium hyaluronate (Sepraflm; Kaken Pharmaceutical, Co, Ltd., Tokyo, Japan) dùng làm chất phủ

• 4./ Ghép mô

• 5./ Nhuộm Hematoxylin and eosin (HE)

• 6./ Nhuộm hóa học miễn dịch (phần mô đông lạnh)

• 7./ Nhuộm DPPIV

• 8./ Nhuộm đỏ bằng Sirius

• 9./ Đo các thông số chức năng gan

• 10./ Xác định hàm lượng hydroxyproline trong gan

Kết quả 1

Cảm ứng xơ gan chuột bằng DMN

1 Chuột được cảm ứng xơ gan bằng DMN

Kết quả 1

Cảm ứng xơ gan chuột bằng DMN

2 Bệnh gan do DMN gây ra ở chuột được đánh giá mô học bởi Sirius nhuộm màu đỏ,

Kết quả 1

3 Vùng xơ hóa được đánh dấu bởi Sirius nhuộm màu đỏ là 5% tổng diện tích ở chuột kiểm soát gan và 20% ở gan chuột được điều trị DMN Giá trị nhuộm màu đỏ của Sirius luôn cao ở nhóm được điều trị DMN, cho thấy tình trạng xơ hóa cao ở các thùy gan và cấu trúc tế bào, so với nhóm đối chứng

Kết quả 1

4 Đánh giá collagen trong mô gan bằng cách đo mức hydroxyproline Axit hyaluronic huyết thanh tương quan với mức độ xơ hóa gan Nồng độ hydroxyproline gan và axit hyaluronic huyết thanh tăng tương ứng với tỷ lệ xơ hóa gan (P <0,05)

Kết quả 1

5 Mức tiểu cầu (PLT) và thời gian prothrombin (PT) khác nhau đáng kể giữa các nhóm kiểm soát và tráng Ở chuột được điều trị bằng DMN, nồng độ PLT giảm, trong khi đó mức PT tăng (Hình 1f, g)

Kết quả 1

6 Sự khác biệt đã được quan sát trong các chỉ số chức năng gan chính, cụ thể là, aspartate transaminase huyết thanh (AST), alanine transaminase (ALT), tổng số bilirubin (T-BIL) và NH3, giữa chuột đối chứng và chuột được điều trị DMN Những chỉ số trong huyết thanh tăng đáng kể đối với chuột tiêm DMN

Ngược lại, biểu hiện albumin huyết thanh (ALB) giảm ở chuột được điều trị DMN

Kết luận chung: DMN gây ra bệnh xơ gan ở chuột, từ đó thiết lập thành

công mô hình chuột xơ gan.

Kết quả 2

Màng huyết thanh trên bề mặt thùy giữa của gan xơ đã được tẩy tế bào chết, và mô gan của thai nhi chuột ED14 được cấy ghép trên bề mặt tẩy

da chết của huyết thanh, so sánh những thay đổi được quan sát giữa nhóm phủ Matrigel và nhóm không phủ bằng nhuộm DPPIV => Tốc độ xâm lấn của mô gan của thai nhi được cấy ghép tăng lên đáng kể khi chất phủ được sử dụng trước khi ghép

Phương pháp cấy ghép mô gan của thai nhi ED14 lên bề mặt gan bằng xơ

hóa

Kết quả 2

Sau 1 tuần theo dõi sau ghép, tỷ lệ sống sót của chuột ghép gan cao hơn đáng kể ở nhóm được bọc so với nhóm không phủ

Kết quả 3

Nhuộm hóa học miễn dịch cũng được thực hiện để kiểm tra tỷ lệ của mạch máu trong mô cấy và mức độ trưởng thành của mô gan Một số dấu hiệu trong mô cấy đã được kiểm tra Các dấu hiệu này là dấu hiệu mô khả thi (CD26), dấu hiệu tế bào nội mô mạch máu (CD31), dấu hiệu tế bào nội mô ống mật (CD19), dấu hiệu tế bào gan (HNF4α) và dấu hiệu tế bào nội mô hình sin (SE-1)

Kết quả 3

Kết quả là, tỷ lệ diện tích HNF4α + trong nhóm được phủ UPAL gần như tương đương với nhóm được phủ Matrigel Ngoài ra, các tỷ lệ diện tích CD31 + trong nhóm được phủ UPAL cao hơn đáng kể so với các tỷ lệ trong các chất phủ khác được thử nghiệm

=> UPAL là tác nhân phủ hoàn hảo nhất về tốc độ hấp thụ, diện tích đắp và biểu

hiện của dấu hiệu chức năng gan.

Kết quả 4

Đánh giá mức độ hoàn hảo của mô gan của thai nhi được cấy ghép, chúng tôi đã kiểm tra tốc độ cấy ghép của mô ghép Phân tích mô học của mô gan thai nhi được đặt trên bề mặt của thùy giữa của gan và được bao phủ bởi UPAL Mô sống nhuộm DPPIV được thể hiện bằng màu đỏ Thanh sẹo: 5mm

Đánh giá chức năng của mô gan thai nhi được cấy ghép trong nhóm phủ UPAL

Kết quả 4

Tỷ lệ sống sót được cải thiện trong mô gan của thai nhi được cấy vào bề mặt gan

Kết luận

Từ kết quả trên ta thấy là phủ lên bề mặt gan của chuột bị xơ gan bằng UPAL thu được hiệu quả tốt nhất về diện tích cấy ghép và tốc độ cấy ghép của mô gan được cấy ghép và trong sự phục hồi chức năng gan so với nhóm đối chứng Do đó, lớp phủ UPAL có thể phục vụ như một chiến lược mới cho ghép gan.

Khái niệm về lớp phủ UPAL có thể không chỉ cải thiện tỷ lệ ghép mô gan của thai nhi mà còn cũng tạo ra một hiệu ứng tương tự trong việc cấy ghép các cơ quan hoặc mô khác Trong tương lai, các nghiên cứu về UPAL lớp phủ trên cấy ghép của các cơ quan hoặc mô khác nên được thử nghiệm in vivo Hơn nữa, nghiên cứu tiếp theo được yêu cầu xác định cơ chế của gel UPAL để tối ưu hóa vật liệu này.

V TỔNG KẾT

• Tái tạo gan chỉ ở mức độ duy trì theo cơ chế, nhưng khi có nhưng tổn thương nặng dẫn đến xơ hóa thì cần

áp dụng các phương pháp tiến bộ mới

• Kỳ vọng về việc nghiên cứu sâu và áp dụng thử nghiệm lâm sàn các phương pháp này trong tương lai

để điều trị bệnh xơ gan

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Wang, Q., Wei, S., Zhou, H., Li, L., Zhou, S., Shi, C., & Lu, L (2020) MicroRNA-98 Inhibits Hepatic Stellate Cell Activation and

Attenuates Liver Fibrosis by Regulating HLF Expression. Frontiers in Cell and Developmental Biology, 8, 513.

2. Wang, X., Wang, H., Lu, J., Feng, Z., Liu, Z., Song, H., & Xu, J (2020) Erythropoietin-Modified Mesenchymal Stem Cells Enhance

Anti-fibrosis Efficacy in Mouse Liver Fibrosis Model. Tissue Engineering and Regenerative Medicine, 1-11.

3. Qiu, R., Murata, S., Oshiro, K., Hatada, Y., & Taniguchi, H (2020) transplantation of fetal liver tissue coated by ultra-purified alginate

gel over liver improves hepatic function in the cirrhosis rat model. Scientific Reports, 10(1), 1-10.

Cảm ơn cô, mọi người

đã lắng nghe

Human resources slide 10