TO sU e l n thiet cua viec tra cOu cac thdng tin ve thien van va tim hieu ngO nghTa thien van mang tinh he thdng, chung tdi xay dung tO dien thien van bing phin mem ma ngudn md chuyen dy
Trang 1NGHIEN cufu & UfNG DUNG
XfiY Mm TSf DJEH Win VfiH IjQC
BANe P M e PtiAP blEN KET TtiEQ T4itf MQE
" Phil Chi Hoa - Cong Tang Ton NCf Thj Dieu Linh
Trudng Dai hgc Da Lat
e tra cOu thuat ngO
Thien van trUc
tuyen, cd t h i vao
mdt sd trang web tO dien
thien van hpc (TVH) nUdc
ngoai Tuy nhien, mdt sd
trang web chi dOng Igi 6 mOc
dp tra cOu Tgi Viet Nam,
TVH dupc gilng dgy trong
mdt sd trudng dai hpc, cao
dang va mdt phin nhd 6
trung hpc phd thdng Kien
thOc ve thien van hpc lien
quan den cac hpc thuyet Idn
eua vat ly nhU thuyet tUdng
dd'i, thuyet lUdng tO TO sU
e l n thiet cua viec tra cOu cac
thdng tin ve thien van va tim
hieu ngO nghTa thien van
mang tinh he thdng, chung tdi
xay dung tO dien thien van
bing phin mem ma ngudn
md chuyen dyng PHP lien
ket theo thu myc (PHP Link
directory- PHPLD) nhlm gdp
phin vao viec nghien cOu va
giang dgy mdn thien van hpc
d cac nha trUdng cung nhU
dap Ong nhu cau nang cao
hieu biet cua mpi ngudi
I PHPLD VA
VER-TRIGOSERV
PHP la mpt ngdn ngO lap
trinh kjeh ban hay mdt logi ma
lenh chu yeu dUdc dung de
phat then cac Ong dyng viet
eho may chiJ, ma ngudn md,
dOng cho myc dich tdng quat
PHP rat thich hpp vdi web va
cd the d l dang nhung vao
trang HTML Do dUpc tdi Uu
hda cho cac Ong dyng web, td'c do nhanh, gpn, cu phap gidng C va Java, d i hpc va thdi gian xay di/ng san pham tUdng dd'i ngan hdn so vdi cac ngdn ngO khac nen PHP da nhanh chdng trd thanh mpt ngdn ngO lap trinh web phd bien nhit the gidi
PHPLD giup ngUdi suf dung thOc hien cac lien ket theo thu myc Ben canh kha nang dUa hinh anh, am thanh, dogn phim vao trong ndi dung thi phin dac biet cua kha nang lien ket trong PHP chinh
la lien ke't giQa cac trang web
Vdi dac thu cua tO dien thi PHPLD la mdt lOa chpn kha hoan hao
PHPLD la mdt nguyen ban lien ket thu myc dupc sO dung rdng rai nha't tr§n Internet, da dUdc thO nghiem tren hdn 50.000 trang web
PHPLD d l chinh sOa, d l sii dyng vi cd sU hd trp rat tich cOc to djch vy cung d p
p h i n mem
PHPLD cdn la mdt he thdng quan ly ndi dung (content management sys-tem-CMS) cho phep tao trang, trinh bao cao, tUdng tac vdi ngudi sO dyng n h l m tao ra trang web la mdt khdi hoan chinh
Ben egnh PHPLD, viec tgo
to dien cdn sO dyng phin mem hd trp la VertrigoServ
Day la phan mem cho phep ngudi sCf dyng truy cap offline
vao PHPLD 04 tao thU vien
va nhap cac thdng tin
VertrigoServ [10] la phan mem tao may chu ehgy Web
de cai cac ma ngudn PHP nhu PHPLD VertrigoServ dUdc sCr dung nhieu vi tinh cP ddng Sau khi cai dat VertrigoServ 2.21 ta se cd Apache 2.0.63, PHP 5.2.6, Mysql 5.0.51 b.Smarty 2.6.19, SQLite 3.5.9, PhpMyAdmin 2.11.7, SQLiteManager 1.2.0, ZendOptimizer 3.3.3 (Hinh 1)
• PHP-S J «
•KifS(Jt.S,0,SS6
T r a j r i c « n « :
Hidv M l urt^da*- # 4 HW-Hiva
Hinh 1 Chay chuang trinh VertrigoSver
II C d S 6 DO LI$U Cdng viec xay dung tO diln dOdc b i t dau bing viec tgo cd
sd dOr lieu De tao thuan 101 cho ngudi tra cOu, chung tdi xay dOng tO diln Anh-Viet va
til dien Viet-Viet Cac tO dUpc
dua vao tO diln chu ye'u dUdc tham khIo, dich thuat va tim hilu ngO nghTa tO cac tO diln TVH xua't ban d ngoai nUdc va trong nUdc nhU Philip's
Astronomy encyclopedia, TU
dien khoa hpc trai da't va thifn
Sd 50 thang 10 nam 2009 ''''^^'''^^^^f^wmmmMf
Trang 2NGHIEN cufu &
van.TO dien bach khoa thifn
van hpc Ben egnh dd, cac tu
lieu v l kifn thOc thifn van nhU
cac giao trinh, cac b i n do sao,
cac chdm sao cung dU(?c
khIo sat, s i p xep va lift k f
theo thu mgc de bd sung vao
to dien
Trong mdi tO can tra cufu,
chung tdi khdng dOng Igi d
vifc djnh nghTa ma cdn cung
cap nhieu thdng tin md rdng
lifn quan d f n tO dd kem theo
cac hinh anh hoac dogn phim
minh hpa nhlm tang tfnh trOc
quan va sinh ddng d f n ngUdi
sO dyng tO dien Ta't c l cac
cd sd dO lifu dupc dUa vao
thu vifn cua VertrigoServ
Trong qua trinh xay dgng
to dien thi phan quan trpng
chinh la tgo dUdng lif n ket
Cdng vifc nay ddi hdi vifc
tao ra cac lifn k f t can cd
each nhin tdng quan ve toan
bp ngudn dO lifu trong thu
vifn va tham khIo thf m trong
cac thu vifn khac trfn mgng
Vifc djnh hudng lifn kft giup
tgo nf n sg chinh xac ve ndi
dung, h i p d i n v l hinh thOc
va phong phu ve thdng tin
Mdi I l n kfch vao dudng
l i f n k f t , ngudi suf dyng
chuyin den mpt trang mdi vdi
npi dung ciia tO dupc lien k f t
va vifc tra cOu md rdng dUdc
thge hifn d l dang
III N O I DUNG XAY D I ; N G
Ti:/DIEN TVH TROC TUYEN
1 Ngi dung trang chCi (hinh 2)
1 Thanh Menu ngang bao
gdm cac nut chOc nang:
GOi lifn kft: chOc nang
nay cho phep ngUdi sO dyng
to dien giii lifn k f t ciia mdt
trang web d f n de cung chia
s l thdng tin
Hinh 2 N0i dung trang chQ
Giii bai vift: chOc nang nay
y f u cau ngUdi tra cOu tO diln phii la thanh vifn chinh thOc
va bai vift cua hp dUdc chip nhan hay khdng do ngudi quin ly website quyft djnh Lifn k f t mdi nha't: chOc nang nay dUa ra mpt sd lifn kft mdi nhat dga theo chOc nang s i p x f p theo trinh tg thdi gian TO dd, giup ngudi tra cOu d f dang tim dpe bai mdi nha't
Bai vift mdi nhat: chOc nang nay dUa ra mdt sd bai vift ddng gdp mdi nhit dga theo chOc nSng s i p x f p theo trinh tg thdi gian
LUdt truy cap nhieu nha't:
chOc nang thdng k f bai dUdc nhieu ngudi xem nhit
Lifn Lgc: chOc nang lifn lgc vdi ban quan trj website
Tim kifm nang cao: chOc nang Ipc nang cao giup ngUdi tra cOu to dien d f dang tim kifm ndi dung can tra cOu
2 Module "logi tO dien": lift
kf cac logi tO diln va cac thanh phin lifn quan Cd t h i phat triln thfm nhilu hgng myc khac nOa trong module nay
3 Module "thdng k f " : chOa ndi dung thd'ng k f tOng phin ciia web
4 Module "npi dung chfnh":
chOa ndi dung chinh ciia web
5 Module "bai vift": chOa bai vift cCia ca nhan hay cua thanh v i f n trong difn dan
6 P h i n "dang nhap va dang ki": chufc nang nay cd the giup ngUdi tra cOu tO dien
cd the tham gia dang kf thanh
v i f n ciia difn dan TO do, cd thf bd sung ndi dung va cap nhap t h f m thdng tin cho web ngay cang hoan thifn
7 P h i n "nhap tO c i n tra":
b i n g each nhap tO khda, ngudi tra cOu de dang tim dUgic to ma minh c i n tra
2 Chufc n i n g tra cufu cOa tCr dien Anh - Vi$t, Vi$t - V i f t (hmh 3)
S»B"
Hinh 3 N^i dung cua td diin
Anh-ViSt
Bp to difn TVH dUdc s i p
x f p thO tg theo thO tg Alphabet nhu cac bp tO dien khac bao gdm tO difn
Anh-V i f t va to d i f n Anh-Viet-Anh-Viet Trong tO d i f n , bUdc d i u chung tdi da xay dgng dupc
2226 to va 744 hinh I n h Cac
to va hinh anh nay se dupc cap nhat va tang If n tO cac lifn kft ciia ngudi tham gia tra cOu va to ngodi q u i n ly
3 ChuTc ndng tim kiem cda trang web (IHinh 4) ChOc nang tim kifm d f dang giup ngUdi tra cOu d l dang tra tO b i n g each nhap
to,can tim vao d NHAP JU
CAN TRA chi can an nut TJM
la tha'y dope ndi dung kft q u i
Trang 3NGHIEN cufu & UfNG DUNG
*.% V«/-tvM • ^ » ^
Hinh 4 Chde nSng tim kiem eua
trang web
d module npi dung chfnh va
k i t q u i dupc s i p x f p theo
phin tram trung vdi tO e l n tra
4 Chufc nang lien ket cCia
trang web (Hinh 5)
TO npi dung eua tO da tra, cd
the lien ket den nhOng tO khac
trong Web Vidy, trong ndi dung
eua hinh ta thay nhOng chO mau
xanh dUdng nhgt va cd ggch
dudi la nhOng tO cd lien kft vdi
ndi dung khac trong web
£t~
Hinh 5: Chdc nSmg liin kit cui
trang web
Khi ngudi tra cOu mudn
hieu nghTa eiia tO sao, hp chi
c i n nhap chudt vao va thay
ndi dung nhU sau (Hinh 6):
Nhd nhOng lifn kft hifu
q u i nay ma ngOdi tra cOu cd the tra cOu mdt each d i dang
va lifn tyc cac ndi dung c i n tra cOu
5 ChCfc nang lien ket vdi trang web khac (Hinh 7) Ngoai k h i nang lifn kft
> * * * > i ( * i * ^ < S ^ isxv••.>>• * / • * r t ^ y ^ «
Hinh 6 Sau khi liin kit
Hinh 7 Chdc nlmg liin kit vdl trang web khie
bfn trong web, cdn cd chOc nang lifn kft d f n cac trang web bfn ngoai nhO mdt sd trang web trong nOdc va node ngoai cd chii de thich hpp
Dieu nay se tgo ra mdt mdi trudng tra cOu phong phu va
da dang giup ngUdi tra cOu hudng myc tifu thuan ldi va hifu qua
***
Mdt sd trang web tO difn TVH nudc ngoai thudng dUgic xay dgng dga trfn ngdn ngO html cd ndi dung tUdng tg nhU mpt cudn sach s i p x f p theo
A, B, C hay theo cac chu de eua tOng chO cai TO difn TVH trgc tuyen trinh bay trong bai bao nay dUdc xay dgng bing PHPLD cd giao
d i f n than thifn va d f sO dung Khi thge hien cac lifn kft b f n trong, vifc tra cOu rat thuan Ipi Khi lifn kft vdi cac trang web b f n ngoai, cd the
md rdng vifc tra cOu d f n cac ndi dung rdng va sau hdn
Vdi cac chOc nang eua tO difn, cac ndi dung da dUdc
xay dgng trong tO difn ludn dupc cap nhat, bd sung thudng xuyf n tO nhOng ngOdi suf dyng va quan ly
Su bung nd cOa cdng nghf thdng tin da tao dilu kien thuan ldi d f dOa cdng nghf tien tifn vao vifc gilng dgy va hpc tap Hpc bao ham mdt nghTa rat rdng la thu thap thdng tin tO mdi trUdng ngoai,
xO ly thdng tin va trfn cd sd
dd to bifn ddi minh Dgy hpc chu y f u giup ngudi hpc tU minh chie'm ITnh kifn thOe, ky nang va tO dd thay ddi tinh cam va hinh thanh thai dp Vdi y nghTa dd, hy vpng rang
TO difn TVH trOc tuyfn se giup cho nhOng ngudi yeu thich TVH cd thfm dieu kifn
de tim hieu, gdp phin vao viec nang cao chat lopng va hifu qua giao dgc.H
TAI Ligu THAM K H A O
1 Leif J Rotwison (2004) Philip's Astronomy encyclopedia Editor Emeritus, Sky & Telescope magazine
2 Hoing ChS (chii bgn) (2006) Tit diln khoa hflctrac^vathiSnvSn, NXB Khoa hoc Iv thua
3 Ph?m ViS Trinh (chu b(Sn)(1999) Ti/ tf&i bSch khoa l h i S n \ ^ hgc, NXB Khoa hoc 1^ thu?t
4 DonatG.Wentzel (chii b i ^ ) (2001) Thi6n v l r
v $ t l l , N X B G i ^ d v c
5 Nguyin Quang R i ^ (1995) Vu tiu, phbng thi
n g h i ^ IhiSn nhiSn vrd?i, NXB Gido due
e.Webslie http37users.skynelbe/sky03361/dic-lionary/dictionaiy.hlnnl
7 Webste http://space.aboutcom/od/glos-saiiea1p'space_de(initkins_toc.h1m
8 Websfe htlpa'A«ww,geocities.conVkev_wood-waid/dctionarycontBnts.hlm
9 Webstie htlp://Www.wikipediaoig/
10 Webstie http/Vww.phpfnkdirectify.conVarti-c)escript4idex.php)
11 Webstie htlp*/ertrigo.souroefoige.net
12 Webstie http:/A*ww.php.neV
8 Sd 50 thang 10 nam 2009