tieu luan lớp cao cấp lý luận chính trị, thực hiện bình đẳng giới và sự tiến bộ của phụ nữ huyện tĩnh gia, tỉnh thanh hóa thực trạng và một số giải pháp

MỞ ĐẦUBình đẳng giới và bảo đảm quyền của phụ nữ là mục tiêu quan trọngđược toàn thể nhân loại tiến bộ quan tâm thực hiện trong nhiều thập kỷ qua.Mới đây, các lãnh đạo Liên hợp quốc đã k

PHẦN 1 MỞ ĐẦU

Bình đẳng giới và bảo đảm quyền của phụ nữ là mục tiêu quan trọngđược toàn thể nhân loại tiến bộ quan tâm thực hiện trong nhiều thập kỷ qua.Mới đây, các lãnh đạo Liên hợp quốc đã khẳng định: bình đẳng giới và traoquyền cho phụ nữ không chỉ là mục tiêu mà còn là chìa khoá để thúc đẩyphát triển và tiến bộ xã hội lâu dài Đây cũng được coi là vấn đề kinh tế-xãhội cấp bách của Liên hợp quốc - tổ chức đa phương lớn nhất trên thế giới

Ở Việt Nam, bình đẳng giới và bảo đảm quyền của phụ nữ là chủtrương lớn của Đảng và là một trong những chính sách xã hội cơ bản củaquốc gia trong quá trình xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng Xãhội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế Luật Bình đẳng giới ra đời năm

2006 đánh dấu bước tiến quan trọng trong sự nghiệp bình đẳng giới ở ViệtNam: lần đầu tiên vấn đề bình đẳng giới được thể chế hóa và cơ quan quản

lý nhà nước về bình đẳng giới được thành lập…

Những năm qua, bình đẳng giới ở Việt Nam đã đạt được những kếtquả quan trọng Vai trò, địa vị của phụ nữ Việt Nam trong xã hội đượcnâng lên một bước; khoảng cách giới trong các cấp học phổ thông dần đượcthu hẹp; phụ nữ đã tham gia nhiều hơn vào các công việc có trả công; ViệtNam liên tục thuộc nhóm nước dẫn đầu khu vực Châu Á - Thái BìnhDương về tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội (khóa XIV là 26,8%) Tuy nhiên,cũng như các quốc gia khác, bất bình đẳng giới ở Việt Nam vẫn đang tồntại trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội và là rào cản đối với tăngtrưởng kinh tế, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, phát triển bền vữngđất nước và hội nhập Chính vì vậy đã có những Chương trình mục tiêu đặcbiệt của quốc gia để can thiệp và từng bước xóa bỏ tình trạng này trên bìnhdiện quốc gia và địa phương cụ thể

Quán triệt quan điểm của Đảng và các chính sách, pháp luật về bìnhđẳng giới và vì sự tiến bộ của phụ nữ, như Nghị quyết 11/NQ-TW của BộChính trị về công tác phụ nữ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiệnđại hoá đất nước, Luật bình đẳng giới, Luật phòng chống bạo lực gia đình,Quyết định số 235/QĐ-TTg ngày 24/12/2010 của Thủ tướng Chính phủ vềviệc phê duyệt Chiến lược Quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2011 -2020; Quyết định số 4071/QĐ-UBND ngày 14/10/2015 của Chủ tịch UBNDtỉnh Thanh Hóa về việc phê duyệt kế hoạch hành động về bình đẳng giớitỉnh Thanh Hóa, giai đoạn 2016 - 2020, Trong những năm qua các cấp ủyĐảng, chính quyền, Uỷ ban mặt trận tổ quốc, các ban, ngành, đoàn thể huyệnTĩnh Gia đã tích cực triển khai thực hiện công tác bình đẳng giới trên địabàn huyện Qua đó công tác bình đẳng giới trên địa bàn huyện đã đạt đượcnhiều kết quả quan trọng đã tạo điều kiện và cơ hội cho phụ nữ được đónggóp tài năng và trí tuệ của mình vào phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội huyệnnhà Những công tác bình đẳng giới vẫn còn nhiều mặt hạn chế như: triểnkhai luật pháp, chính sách về bình đẳng giới còn chậm và thiếu đồng bộ; bấtbình đẳng giới còn tồn tại trên hầu hết các lĩnh vực, đặc biệt, khoảng cáchgiới còn tồn tại khá lớn trong một số ngành nghề, lĩnh vực: chính trị, kinh tế

- lao động, văn hóa và gia đình … Từ thực trạng vấn đề và qua tiếp thu

những kiến thức được nghiên cứu, học tập tại Học viện Chính trị Hồ ChíMinh nhằm nhận thức thực chất vấn đề bình đẳng giới của huyện Tĩnh Gia,tỉnh Thanh Hóa hiện nay Qua đó đề xuất một số phương hướng, giải pháp chủyếu để giải quyết vấn đề bình đẳng giới trong giai đoạn tới Do vậy tôi chọn

tiểu luận:“Thực hiện bình đẳng giới và sự tiến bộ của phụ nữ huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa - Thực trạng và một số giải pháp” làm đề tài tiểu luận.

PHẦN 2 NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 Giới

Theo Luật Bình đẳng giới, “Giới” chỉ đặc điểm, vị trí, vai trò của nam và

nữ trong tất cả các mối quan hệ xã hội “Giới tính” chỉ các đặc điểm sinh họccủa nam, nữ

3 Bình đẳng giới trong các lĩnh vực đời sống xã hội và gia đình

Luật Bình đẳng giới đã quy định rõ bình đẳng giới trong các lĩnh vực củađời sống xã hội và gia đình như sau:

- Bình đẳng giới trong lĩnh vực chính trị (Điều 11)

- Bình đẳng giới trong lĩnh vực kinh tế (Điều 12)

- Bình đẳng giới trong lĩnh vực lao động (Điều 13)

- Bình đẳng giới trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo (Điều 14)

- Bình đẳng giới trong lĩnh vực khoa học và công nghệ (Điều 15)

- Bình đẳng giới trong lĩnh vực văn hoá, thông tin, thể dục, thể thao(Điều 16)

- Bình đẳng giới trong lĩnh vực y tế (Điều 17)

- Bình đẳng giới trong gia đình (Điều 18)

II THỰC TRẠNG THỰC HIỆN BÌNH ĐẲNG GIỚI Ở HUYỆN TĨNH GIA HIỆN NAY

1 Đặc điểm tình hình chung

Tĩnh Gia là một huyện vùng đồng bằng ven biển phía nam tỉnh ThanhHóa có 34 xã, thị trấn Với diện tích 450 km2, toàn huyện có 64.040 hộ với

257.295 nhân khẩu, số lao động trong độ tuổi là 128.102 người, chiếm50.0% Trong đó lực lượng lao động nữ chiếm khoảng 49,5% lực lượng laođộng toàn huyện, tỉ lệ hộ nghèo năm 2016 là: 15,84% Do đặc điểm tình hìnhhuyện tĩnh gia một số xã giải phóng mặt bằng, di dân tái định cư để phục vụ

dự án khu kinh tế Nghi sơn nên vấn đề bố trí lao động, việc làm và các dịch

vụ khác cũng bị ảnh hưởng, vấn đề tạo việc làm cho lao động đặc biệt là laođộng nữ là vấn đề đựơc các cấp chính quyền quan tâm nên đã ảnh hưởng đếncông tác bình đẳng giới cho các xã khu kinh tế Nghi sơn nói riêng và trên địabàn huyện nói chung

Trong 5 năm qua, được sự quan tâm của Ban vì sự TBPN tỉnh, dưới sựlãnh đạo của cấp ủy Đảng, sự quan tâm của chính quyền, sự phối hợp chặtchẽ với Mặt trận tổ quốc, các, ban, ngành, đoàn thể các cấp Đăc biệt có sựquan tâm của Ban vì sự tiến bộ của phụ nữ 31 xã, thị trấn Nhờ vậy mà cácmục tiêu đề ra trong Chương trình hành động cơ bản đã hoàn thành Nhữngkết quả đạt được đã góp phần thúc đẩy phong trào phụ nữ phát triển khátoàn diện, tạo điều kiện và cơ hội cho cán bộ, hội viên phụ nữ được tiếp cậnkiến thức và nguồn lực, đóng góp tài năng và trí tuệ của mình vào sựnghiệp đổi mới chung của huyện nhà

dân về Luật Bình đẳng giới; Nghị quyết 11-NQ/TW ngày 27/04/2007 của BộChính trị, Nghị Quyết 57/NQ-CP ngày 01/12/2009 của chính phủ về Chươngtrình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 11-NQ/TW ngày27/04/2007 của Bộ Chính trị về công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh côngnghiệp hoá, hiện đại hoá Đất nước; Quyết định số 2351/QĐ-TTg, ngày24/12/2010 của Thủ Tướng Chính phủ về phê duyệt Chiến lược quốc gia vềBình đẳng giới giai đoạn 2011 - 2020; UBND huyện đã ban hành các vănbản để thực hiện kế hoạch bình đẳng giới và sự tiến bộ phụ nữ trên địa bànhuyện: Quyết định số 98/QĐ-UBND ngày 11/2/2015 về việc kiện toàn Ban

vì sự tiến bộ phụ nữ huyện, phân công thành viên phụ trách các xã, thị trấn;kiện toàn Ban vì sự tiến bộ của phụ nữ cấp xã; Hàng năm Ban Vì sự tiến bộphụ nữ huyện ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện chiến lược quốc gia

về bình đẳng giới và sự tiến bộ phụ nữ, trong đó phân công trách nhiệm cụthể cho các ngành liên quan nhằm tăng cường phối hợp trong tổ chức thựchiện

Công tác phối hợp liên ngành triển khai các hoạt động bình đẳng giới,

vì sự tiến bộ của phụ nữ được thực hiện hiệu quả Ban Vì sự tiến bộ phụ nữhuyện đã ban hành Quy chế hoạt động và phân công trách nhiệm cụ thể chocác ngành và thành viên, phối hợp với các phòng, ban, ngành trên địa bànhuyện thực hiện việc lồng ghép vấn đề bình đẳng giới trong xây dựng, tổchức thực hiện các chương trình, kế hoạch hoạt động của các cơ quan, đơnvị; Tăng cường tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về bình đẳnggiới; hướng dẫn, tổ chức thực hiện các biện pháp thúc đẩy về bình đẳng giới

và vì sự tiến bộ của phụ nữ trong ngành, lĩnh vực phụ trách Ủy ban nhândân các xã, thị trấn phối hợp với các ngành có liên quan tổ chức lồng ghépvấn đề bình đẳng giới vì sự tiến bộ của phụ nữ vào việc xây dựng và tổ chứcthực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa

phương Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, chính sách, giáo dụcpháp luật về bình đẳng giới cho cán bộ, đảng viên và toàn thể nhân dân tạiđịa phương thực hiện

Ban Tuyên giáo Huyện ủy, phòng Tư pháp, phòng Văn hóa - Thôngtin, Đài Phát thanh huyện phối hợp và chỉ đạo các xã, thị trấn tuyên truyền,phổ biến, tổ chức hội thi, tìm hiểu Luật Bình đẳng giới, Luật phòng chốngbạo lực gia đình nhằm nâng cao nhận thức về bình đẳng giới trong đội ngũcán bộ, công chức, viên chức, người lao động và các tầng lớp nhân dân;

Ban tổ chức Huyện ủy, phòng Nội vụ thường xuyên quan tâm thammưu công tác quy hoạch, bồi dưỡng đào tạo, bố trí đội ngũ cán bộ nữ cấphuyện, cấp xã; phòng Giáo dục - Đào tạo thường xuyên quan tâm đến độingũ quản lý là nữ, thực hiện tốt các chế độ chính sách đối với cán bộ giáoviên nữ, lồng ghép vấn đề bình đẳng giới trong giáo dục thông qua các bộmôn liên quan và các chương trình sinh hoạt ngoại khóa; Phòng Lao động –Thương binh và Xã hội phối hợp với các cơ sở đào tạo nghề mở các lớpđào tạo nghề ngắn hạn cho lao động nông thôn; Phòng Y tế, Trung tâm Dân

số - kế hoạch hóa gia đình phối hợp với Trung tâm Y tế dự phòng, Bệnhviên Đa khoa huyện chỉ đạo các xã, thị trấn thực hiện tốt công tác khámchữa bệnh và chăm sóc sức khỏe; Phòng Văn hóa - Thông tin chỉ đạo các

xã, thị trấn tuyên truyền thực hiện tốt các chỉ tiêu bình đẳng giới và phòng,chống bạo lực gia đình; Công an huyện phối hợp kiểm tra phát hiện vàngăn chặn hành vi buôn bán phụ nữ trẻ em trên địa bàn;

Các cơ quan, đơn vị, trường học và lực lượng vũ trang luôn thựchiện tốt các chỉ tiêu bình đẳng giới trên các lĩnh vực;

Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện đổi mới phương thức hoạt động, tổchức nhiều lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về giới cho hội viên; xâydựng các mô hình, động viên chị em vượt qua rào cản, tự tin phấn đấu rèn

luyện vươn lên, tích cực tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội, từng bướcnâng cao vị thế trong đời sống chính trị, xã hội;

UBMTTQ huyện, Hội phụ nữ huyện, Liên đoàn lao động huyện phốihợp tuyên truyền vận động các cấp các ngành, đoàn viên hội viên tham giatích cực công tác bình đẳng giới;

Ban vì sự tiến bộ phụ nữ huyện phối hợp với Hội Liên hiệp phụ nữhuyện tham gia đầy đủ các lớp tập huấn do tỉnh tổ chức; lồng ghép tập huấncho thành viên Ban Vì sự tiến bộ phụ nữ huyện, xã, thị trấn; thường xuyênchỉ đạo đôn đốc xây dựng các mô hình câu lạc bộ bình đẳng giới, đến naytoàn huyện đã có 89 câu lạc bộ với 1786 thành viên như câu lạc bộ “Bìnhđẳng giới”, “Gia đình hạnh phúc”, “Khi mẹ vắng nhà”, “tình thương”,

“Quyền trẻ em”

UBND huyện chỉ đạo thực hiện quản lý nhà nước về bình đẳng giớitrên các lĩnh vực, phấn đấu đạt các chỉ tiêu bình đẳng giới năm; lồng ghépviệc thực hiện chiến lược bình đẳng giới trong lập quy hoạch, kế hoạchphát triển kinh tế - xã hội; bố trí kinh phí hoạt động cho Ban Vì sự tiến bộphụ nữ

2.2 Về thực hiện các mục tiêu bình đẳng giới

Việc thực hiện 7 mục tiêu của Chiến lược quốc gia về Bình đẳng giớitrên địa bàn huyện đã đạt được các kết quả cụ thể như sau:

a Mục tiêu 1: Tăng cường sự tham gia của Phụ nữ vào các vị trí quản

lý, lãnh đạo, từng bước giảm dần khoảng cách giới trong lĩnh vực chính trị:

- Chỉ tiêu 1: Tỷ lệ nữ tham gia các cấp uỷ Đảng nhiệm kỳ 2010 - 2015đạt 16,2% đến nhiệm kỳ 2015 - 2020 đạt 19,4% Tỷ lệ nữ đại biểu HĐNDcác cấp nhiệm kỳ 2011 - 2016 đạt 22,4% đến nhiệm kỳ 2016 -2021 đạt27,6%

- Chỉ tiêu 2: cán bộ lãnh đạo chủ chốt là nữ

Cấp huyện: 1/13 Ủy viên Ban thường vụ Huyện ủy là nữ; 1/5 ban

Huyện ủy có lãnh đạo là nữ; 7/12 phòng của UBND huyện có lãnh đạo lànữ; 3/6 tổ chức chính trị xã hội có lãnh đạo là nữ Tổng số cán bộ chủ chốtcấp huyện là nữ có 16/78 người chiến tỉ lệ 20,51%

Cấp xã: 01/34 xã, thi trấn có Bí thư Đảng ủy là nữ chiếm tỉ lệ 2,94%;

05/34 xã, thị trấn có Phó bí thư Đảng ủy là nữ chiếm tỷ lệ 14,7%; 4/34 xã,

b Mục tiêu 2: Giảm khoảng cách trong lĩnh vực kinh tế, lao động việc

làm, tăng cường sự tiếp cận của Phụ nữ nghèo ở nông thôn, phụ nữ ngườidân tộc thiểu số đối với các nguồn lực kinh tế, thị trường lao động

- Chỉ tiêu 1: Tạo việc làm mới cho trên 10000 lao động trong đó nữchiếm 35%

- Chỉ tiêu 2: Tỷ lệ nữ làm chủ doanh nghiệp chiếm tỉ lệ 15,8 %

- Chỉ tiêu 3: Tỷ lệ nữ là lao động nông thôn được đào tạo nghề và trình

độ chuyên môn kỹ thuật đạt 32%

- Chỉ tiêu 4: Tỷ lệ chủ hộ nữ là hộ nghèo, dân tộc thiểu số 100% đượcvay vốn từ các chương trình mục tiêu giảm nghèo

c Mục tiêu 3: Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nữ, từng bước bảo

đảm sự tham bình đẳng giữa nam và nữ trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo

- Chỉ tiêu 1: 100% Nam và nữ ở vùng dân tộc thiểu số, vùng đặc biệtkhó khăn biết chữ

- Chỉ tiêu 2: Tỷ lệ nữ thạc sỹ đạt 21%.

d Mục tiêu 4: Bảo đảm bình đẳng giới trong tiếp cận và thụ hưởng

các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ

- Chỉ tiêu 1: Tỷ số giới tính khi sinh 118nam/ 100 nữ

- Chỉ tiêu 2: Tỷ lệ tử vong bà mẹ liên quan đến thai sản xuống 41/100.000 trẻ sinh sản

- Chỉ tiêu 3: Tỷ lệ phụ nữ mang thai được tiếp cận dịch vụ chăm sóc

và dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con 45%

e Mục tiêu 5: Bảo đảm bình đẳng giới trong lĩnh vực văn hoá thông

g Mục tiêu 6: Bảo đảm bình đẳng giới trong đời sống gia đình, từng

bước xoá bỏ bạo lực gia đình trên cơ sở giới

- Chỉ tiêu 1: khoảng cách về thời gian tham gia công việc gia đình của

nữ so với nam được rút ngắn

- Chỉ tiêu 2: Phụ nữ tham gia ngày càng sâu rộng các quyết địnhquan trọng trong gia đình;

- Chỉ tiêu 3: Phụ nữ bị bạo lực gia đình đối với 1 số hành vị nhưđánh, mắng, ép buộc quan hệ tình dục ngày càng giảm

- Chỉ tiêu 4: các vụ bạo lực gia đình được tư vấn về pháp lý, sứckhỏe, được hỗ trợ và chăm sóc tại các cơ sở mở rộng; số người gây bạo lựcgia đình cơ bản được tư vấn về phòng chống bạo lực gia đình

- Chỉ tiêu 5: Không có tội phạm và nạn nhân phụ nữ, trẻ em bị buônbán trên địa bàn.

h Mục tiêu 7: Nâng cao năng lực quản lý Nhà nước về bình đẳng

bộ làm công tác bình đẳng giới chưa được trang bị kiến thức, kỹ năng phục

vụ công tác chuyên môn Nguồn kinh phí chi cho công tác bình đẳng giớicòn ít và chưa ổn định

Về khoảng cách giới trong các lĩnh vực, bất bình đẳng giới còn tồntại trên hầu hết các lĩnh vực, đặc biệt, khoảng cách giới còn tồn tại khá lớn

trong một số ngành nghề, lĩnh vực như: trong lĩnh vực chính trị, nam giớihiện đang nắm giữ hầu hết các vị trí lãnh đạo, quản lý; tỷ lệ cán bộ nữ làmlãnh đạo, quản lý còn thấp, chưa tương xứng với tiềm năng của lực lượnglao động nữ cả nước Tỷ lệ tham gia của phụ nữ vào các vị trí lãnh đạo cònthấp, nhất là các vị trí chủ chốt Trong lĩnh vực kinh tế - lao động, phụ nữvẫn chiếm tỷ trọng lao động làm việc ngoài gia đình thấp hơn khá nhiều sovới nam giới; tỷ lệ nữ làm chủ doanh nghiệp còn thấp (8%); lao động là nữchưa qua đào tạo nghề thấp, chưa đáp ứng yêu cầu; đặc biệt tỷ lệ nữ nôngthôn thiếu việc làm cao (13%) Trong lĩnh vực văn hóa và gia đình, vấn đềbạo lực trên cơ sở giới vẫn còn; Tỷ lệ sinh trên 2 con còn cao (18,3%), tỷ lệmất cân bằng giới tính nam/nữ là 110/100;

2.3.2 Nguyên nhân:

Một là, một số cấp uỷ, chính quyền cơ sở chưa thật sự quan tâm đối

với công tác bình đẳng giới vì sự tiến bộ phụ nữ; công tác quy hoạch cán

bộ trong đó có quy hoạch cán bộ nữ thực hiện chưa nghiêm túc, thiếu đồngbộ; việc lồng ghép các chủ trương, các mục tiêu, chỉ tiêu bình đẳng giớivào kế hoạch phát triển kinh tế xã hội còn lúng túng công tác tuyên truyềnchưa đạt yêu cầu;

Hai là, nhận thức về bình đẳng giới về vai trò vị trí của phụ nữ trong

các cấp, các ngành còn nhiều hạn chế, định kiến về giới vẫn còn tồn tạitrong một bộ phận của nhân dân; việc tạo điều kiện và cơ hội để chị emphấn đấu rèn luyện còn hạn chế, một bộ phận chị em còn tự ti, an phận,chưa vượt lên những rào cản để phấn đấu tu dưỡng, vươn lên; đây đó vẫncòn tình trạng níu kéo, chưa giúp đỡ lẫn nhau để cùng phát triển;

Ba là, Ban Vì sự tiến bộ phụ nữ cấp huyện và đặc biệt là cấp xã hoạt

động còn hạn chế; vấn đề lồng ghép về giới còn lúng túng, thiếu cụ thể, chế