(TIỂU LUẬN) tôi sợ sự giả dối truyền đến đời con cháu

 Cách thức làm việc trong quá trình hoàn thành nhiệm vụ của nhóm: o Thảo luận ngay từ đầu để thống nhất  Cách làm việc của nhóm  Cách đánh giá từng thành viên nhóm theo thời gian, chấ

PHÂN CÔNG VÀ CÁCH LÀM

 Thày gửi kèm bài tập nhóm đánh số thứ tự từ 1 đến nhóm 7 Mỗi nhóm làm bài tập trùng

số thứ tự của nhóm mình: nhóm 1 làm bài tập 1,… nhóm 7 làm bài tập 7

 Cách thức làm việc trong quá trình hoàn thành nhiệm vụ của nhóm:

o Thảo luận ngay từ đầu để thống nhất

 Cách làm việc của nhóm

 Cách đánh giá từng thành viên nhóm theo thời gian, chất lượng và thái độ làm việc (bằng cách cho điểm hoặc % tham gia của từng thành viên

 Phân công từng người làm từng việc:

 Người tóm tắt tình huống

 Người chuẩn bị trả lời theo câu hỏi

 Người tìm tài liệu đọc thêm (mở rộng liên hệ thực tiễn)

 Nhóm trưởng có thêm nhiệm vụ theo dõi đánh giá thành viên trong suốt quá trình nhóm làm việc

- Tổ chức thảo luận trong quá trình chuẩn bị để:

 Thống nhất câu trả lời của nhóm

 Viết bản word cuối cùng và chuẩn bị slides

 Phân công người điều hành, người trình bày, người thay mặt nhóm trả lời các câu hỏi khi thuyết trình

 Phân công chỉnh sửa lần cuối để nộp

 Thống nhất điểm cuối cùng mà mỗi thành viên được đánh giá

- Từ tuần thứ 7 trở đi có thể sẽ trình bày theo thứ tự bài tập

 Trong quá trình chuẩn bị cần gì thì hỏi thày

Tình huống 1 “Tôi sợ sự giả dối truyền đến đời con cháu' 1

"Hậu quả của lối làm ăn chụp giật, giả dối này ghê gớm lắm Tôi sợ nhất là nó truyền đời đến con cháu", nguyên Chủ tịch An Giang, ông Nguyễn Minh Nhị chia sẻ.

LTS: Tuần Việt Nam trân trọng giới thiệu cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Minh Nhị, tên

thường gọi là Bảy Nhị, nguyên chủ tịch UBND tỉnh An Giang.

Mở đầu những trăn trở về nông nghiệp và người nông dân VN, ông Bảy Nhị chia sẻ câu chuyện thăng trầm của cá ba sa - loài cá được dựng tượng đài tại Châu Đốc - An Giang vì tầm quan trọng của nó

Làm ăn kiểu "tình chị duyên em"

Sau khi thịt cá ba sa phi lê tìm được đường xuất khẩu vào thị trường Mỹ đầu những năm 1990, trải qua quá trình nghiên cứu, khảo sát vất vả, ông Nhị và các đồng nghiệp đã thành công trong việc cho loài cá này sinh sản nhân tạo Một thời cơ vàng dường như mở ra khi chúng ta chủ động được nguồn giống và nhu cầu thị trường lúc đó đang rất lớn

Vậy nhưng

Ông Nguyễn Minh Nhị: Tôi còn nhớ có lúc cao điểm giá cá ba sa xuất khẩu lên đến 8

USD/kg! Các bè cá mới mọc san sát trên sông Hậu Các nhà máy, cơ sở chế biến tấp nập ra đời

Lúc ấy tôi cũng lo là để phát triển tự phát sẽ chèn ép lẫn nhau, cạnh tranh sẽ không đảm bảo chất lượng, có sự gian dối nên đề nghị Nhà nước phải quản lý, nhất là khâu giống Nhưng không ai nghe cả Họ nói: "Thị trường là tự do! Nhà nước không nên can thiệp"

Khi nhu cầu cá ba sa tăng nhanh thì khách hàng ở Mỹ, mấy ông Việt kiều gợi ý đưa cá tra vào nuôi đội lốt cá ba sa kiếm lời khủng Cá tra dễ nuôi, năng suất cao, trong khi cá ba sa rất 'trưởng giả", khó tính Cũng nên biết rằng, trên thế giới này chỉ có Việt Nam nuôi cá ba sa thương phẩm thành công

Vậy là bất chấp tất cả, có quy hoạch hay không, bất kể đất lúa màu mỡ, rất nhiều người cứ thế đào ao nuôi cá tra rồi quy hoạch sau Phong trào rộ lên từ tỉnh đầu nguồn, lan ra khắp ĐBSCL, rồi đến lượt các nhà máy chế biến cũng bị hút vào cuộc, thi nhau vay vốn đầu tư

Từ sau năm 2000, sản lượng nuôi tăng vọt, số nhà máy chế biến cũng tăng theo Từ đó cung vượt cầu, sinh ra cạnh tranh kiểu "tự hủy diệt" Cứ sau mỗi kỳ hội chợ thủy sản ở Boston (Mỹ), Brussels (Bỉ) hay ở Việt Nam là giá cá lại sụt, vì các DN đến hội chợ chủ yếu "đi đêm" chào giá thấp

Khi dự hội nghị Chính phủ tại Hà Nội, tôi từng phát biểu tình hình này với tâm trạng rất bức xúc Bức xúc nhất là việc gian lận đánh tráo cá tra vào, mà tôi gọi là "Tình chị duyên em", khiến cá ba sa không còn mấy người nuôi Hành vi này làm mất uy tín VN trên thương trường, vừa làm cạn kiệt một giống loài là nguồn thực phẩm quí hiếm mà thiên nhiên ban tặng

Bây giờ ngay tại An Giang, quê hương của cá ba sa mà cá ba sa cũng chẳng còn Tôi

đi tiếp khách vào nhà hàng thấy thực đơn có món cá ba sa, bèn gọi Dù đã hỏi, căn dặn nhà hàng mấy lượt là phải đúng cá ba sa, họ dạ dạ vâng vâng nhưng đưa lên toàn cá tra! Tôi giận

quá, truy hỏi tại sao, họ trả lời: "Dạ, bây giờ không còn ai nuôi cá ba sa nữa Bác thông

cảm!" Chết không?

Con cá ba sa trời ban tặng cho miền sông Hậu đã đi vào truyện cổ tích mất rồi Tôi đang viết lại câu chuyện này để con cháu mai sau còn nhớ trên quê hương mình có giống cá

"độc nhất vô nhị" mà không giữ được!

Thưa ông, thời ông làm chủ tịch UBND tỉnh, An Giang xây tượng cá ba sa, bông lúa - hai biểu tượng kinh tế nông nghiệp của An Giang Nay cá ba sa đã "đi vào cổ tích", ông có lo cây lúa cũng theo bước?

Ông Nguyễn Minh Nhị: Có chuyện này tôi mới nghe mà hết hồn hết vía! Nhiều hộ nông dân

đang áp dụng kiểu ăn gian, ngày mốt cắt thì bữa nay xả nước vào ruộng, phun thuốc vào Hôm sau xả nước ra để ngày mai cắt lúa Kiểu gian dối này cho thêm khoảng 1 tấn/ha

Tôi điện hỏi mấy anh em DN có biết không? Họ trả lời biết rồi, nhưng không sao vì họ

có máy móc thiết bị đo độ ẩm, dễ gì ăn gian được Chết là mấy ông hàng xáo đi thu mua, nhưng họ cũng chỉ một lần bị mắc lừa nông dân thôi

Người ta nói "điếm vườn sao bằng điếm chợ", nông dân mình cứ tưởng làm vậy là khôn, có cái lợi trước mắt Nhưng chính họ sẽ bị trả giá nhiều nhất, không chỉ bị thương lái biết rồi ép trở lại, mà họ không thấy rằng uy tín của hạt gạo không có thì họ cũng bị thiệt nhất Làm ăn không nhìn xa thấy rộng, chỉ thấy lợi trước mắt, bất chấp thiệt hại lớn gấp nhiều lần sau đó Nuôi cá cũng vậy, trồng lúa cũng vậy, rất chụp giật

Đừng trách người nông dân

Thưa ông, tại sao tầng lớp nông dân luôn được xem là thật thà, chất phác mà lại có những trò gian dối như vậy? Không chỉ có trong nuôi cá và trồng lúa, họ sẵn sàng phun thuốc trừ sâu vào rau để sáng mai thu hoạch bán, bất chấp sức khỏe của người tiêu dùng?

Ông Nguyễn Minh Nhị: Nông dân mình có nhiều cái tệ, nhưng không trách họ được, và

cũng không nên trách Họ không có điều kiện để hiểu biết hết nên thấy cái gì có lợi là làm, hứng lên là làm Có ai chỉ họ làm cái gì cho có hiệu quả đâu? Họ phải tự mày mò, tự mưu sinh, làm ra sản phẩm may thì bán được, không may thì lãnh đủ nợ nần!

Họ không có tổ chức, không có ai hướng dẫn họ làm cái gì, không nên làm cái gì, làm

ra bán ở đâu Họ phải tự mưu sinh bằng những cách làm hại chính cả họ Và, cuối cùng họ vẫn là người chịu thiệt thòi nhất Theo tôi biết, ở các nước, nông dân được quan tâm, được tổ chức rất tốt chứ không bỏ mặc như nông dân ở ta đâu

Theo ông, nguyên nhân những khiếm khuyết đó của nông dân ta, mà trầm kha nhất là chụp giật, tầm nhìn ngắn, tự đục vào chân mình là gì?

Ông Nguyễn Minh Nhị: Ngày xưa, nông dân ta luôn được đánh giá là lương thiện, đạo đức,

cần cù Còn ngày nay, họ cũng bị ảnh hưởng rất nhiều thói xấu Tất cả bắt nguồn từ sự chụp giật, tranh thủ tối đa, bất kể hậu quả Căn bệnh này đã lây lan rộng chứ không chỉ nông dân Nhưng với nông dân thì quả thật đau lòng, vì họ lẽ ra phải là thành trì của đạo đức, của sự lương thiện, chất phác phải không?

Theo tôi, chúng ta phải nhìn sâu xa vào những nguyên nhân từ trong chính sách Bản chất của nông dân là gắn với đất đai, cả ngàn đời nay là vậy Nông dân là đất, đất là nông dân Khi đất không phải của nông dân mà chỉ được sử dụng có thời hạn thì họ chẳng còn gắn bó máu thịt với đất đai như xưa

Không còn gắn bó thì cũng không còn gìn giữ, bồi đắp vào cho đất, vì ngày mai có còn là của mình nữa đâu! Nhiều cái xấu ra đời từ đây, chính vì không gắn bó với đất, không nặng lòng với đất mà lương tâm, tình làng nghĩa xóm, tình quê hương bị tha hóa, sẵn sàng đánh đổi vì những lợi ích ngắn hạn

Tôi còn nhớ hồi mới giải phóng, ta thực hiện chính sách "nhường cơm sẻ áo" giống như ở miền Bắc trước đây Hồi ấy, những người có nhiều ruộng đất trong Nam là do họ cần

cù, siêng năng, chịu khó mà có nên nặng lòng với đất Tôi nhớ như in nhiều nông dân nghèo được Nhà nước chia lại ruộng của những người này, đã không nhận Họ nói: "Người ta làm sáng tối, không biết nghỉ mới có nhiều đất Mình lấy không của người ta coi sao được!"

Tôi báo cáo việc này lên Tỉnh ủy, ông Bí thư lúc ấy kết luận: "Nếu không nhận đất thì không phải là nông dân, thì không cho nữa!" Đơn giản thế thôi Lúc ấy chúng ta không lường được hậu quả tai hại như ngày nay đang chứng kiến

Người nông dân vốn dĩ là tốt, đã chuyển hóa và tha hóa từ đó Lúc đầu thấy nhận đất của người khác, tức mồ hôi và nước mắt của người khác là "kỳ lắm", "coi không được", quyết không nhận! Nay thì khác rồi Hai đám ruộng của hai nhà liền ranh còn lấn nhau từng chút huống chi những chuyện khác có nhiều lợi ích hơn Cái gì lợi cho mình thì dẫu có hại cho người khác cũng làm

Cái tình của người nông dân với đất phôi phai đi cũng làm cho cái tình với quê hương, nơi chôn nhau cắt rốn không còn thiêng liêng như xưa Những giềng mối gìn giữ đạo đức, lương tri, nhân bản chân chất nhất cũng từ đấy mà sút sổ, long ra

"Nói một đàng làm một ngả" nhiều quá

Từng giữ các vị trí lãnh đạo chủ chốt của tỉnh, về hưu trở lại làm nông dân trồng lúa và nuôi

cá, ông nhìn nhận các chủ trương, chính sách và công tác quản lý nhà nước với nông nghiệp nói riêng và kinh tế nói chung như thế nào?

Ông Nguyễn Minh Nhị: Tình trạng chung nhất là "Nói một đàng làm một ngả" nhiều quá.

Có muôn thứ chuyện chứng minh cho điều này

Chẳng hạn chuyện vận động nông dân làm ra nhiều lúa gạo rồi bán không được, mặc cho họ bị thua lỗ Xui nông dân nuôi con nọ, trồng thứ cây kia rồi bỏ chạy mất, không biết bán cho ai Lẽ ra, bảo nông dân trồng lúa thì phải có công ty mua số lúa làm ra chứ Có bên quăng thì phải có bên hứng, phải tổ chức cho khớp nhau thì nói và làm mới đi đôi chứ?

Gần đây tôi nghe Bộ NN - PTNT triển khai kế hoạch chuyển 200.000 ha đất lúa kém hiệu quả chuyển sang trồng bắp, đậu nành và màu Tôi thấy băn khoăn không hiểu trồng những thứ đó rồi nông dân bán cho ai hay lại đẩy họ vào chỗ khó như các chương trình chăn nuôi bò trước kia?

Thưa ông, theo tôi biết hàng năm Chính phủ vẫn cho thu mua tạm trữ, giảm áp lực tiêu thụ lúa cho nông dân mà?

Ông Nguyễn Minh Nhị: Chuyện này tôi quá hiểu! Khi lúa chín rộ, các công ty lương thực

sàng bên này, lách bên kia để chậm triển khai Bởi giá lúa càng thấp thì họ càng có lợi Đến khi triển khai cũng đâu có làm đúng như tinh thần chỉ đạo Nông dân gần như chẳng được gì

Tôi có ông bạn cùng quê xứ Tịnh Biên làm công tác thu mua lúa Tôi đến mấy trạm thu mua của ông ấy kiểm tra, thấy có hai giá mua, cao và thấp khác nhau Giá rẻ để ngoài là giá mua thật cho nông dân, còn giá cao cất bên trong, khi có đoàn kiểm tra đến thì trưng ra!

Bữa tôi bất ngờ đến, họ thay không kịp, tôi hỏi sao làm ăn vậy Họ trả lời: "Giá cao là giá Nhà nước quy định Còn giá thấp là giá thu mua theo thị trường!" Bất nhẫn vậy đấy Nhà nước cho vay không lãi để thu mua song thực chất họ mua vẫn ép nông dân chứ có nương gì đâu! Tôi cũng nhiều lần đi ký hợp đồng xuất khẩu gạo với anh em Ký xong về giá lúa lên là bẻ chĩa ngay!

Hậu quả của lối làm ăn chụp giật, giả dối này ghê gớm lắm Tôi sợ nhất là nó truyền đời đến con cháu sau này thành một xã hội giả dối Thế hệ chúng tôi dù sao cũng được "chích ngừa", còn phản kháng lại được

Còn thế hệ sau thì sao? Lo lắm!

Câu hỏi:

1 Tóm tắt thông tin chính gắn với chủ đề tình huống này

2 Hãy phân tích về trường hợp con cá basa trong bài và bình luận về kế quả, hậu quả, nguyên nhân

3 Hãy phân tích về trường hợp cây lúa với bà con nông dân trong bài và bình luận về kế quả, hậu quả, nguyên nhân

4 Hãy giải thích vì sao ông Nguyễn Minh Nhị lại sợ sự giả dối truyền đến đời con cháu?

Tình huống 2 Kinh doanh kiểu Việt Nam 2

Một người bạn, người thầy Thụy Sĩ nhiều năm gắn bó với Việt Nam đã kể cho tôi nghe câu chuyện về sự khác biệt trong cách khởi nghiệp của người Việt với người Thụy Sĩ như sau:

Ban đầu, một gia đình Việt Nam sản xuất bánh kẹo Nhà bên cạnh nhìn sang, thấy người hàng xóm của mình đang làm ăn tốt, họ cũng bắt đầu sản xuất bánh kẹo Các gia đình khác thấy vậy cũng tiếp tục sản xuất bánh kẹo Kết quả là, từ một gia đình, chúng ta có cả một làng, một xã sản xuất bánh kẹo Quy mô của họ nhỏ lẻ như nhau, các sản phẩm giống nhau, giá bán bằng nhau Câu chuyện đó cũng giống như nhiều mặt hàng khác, tạo nên rất nhiều làng nghề sản xuất thủ công nghiệp trên khắp Việt Nam

Còn ở Thụy Sĩ, ban đầu cũng có một gia đình làm bánh kẹo Nhà bên cạnh nhìn sang, thấy vậy bèn nghĩ mình có thể sản xuất nguyên liệu làm bánh Các gia đình khác nhìn vào hai gia đình kia, lại tiếp tục nghĩ đến việc cung cấp máy móc làm bánh kẹo, sản xuất vỏ hộp bánh kẹo, dịch vụ vận chuyển bánh kẹo Kết quả là, từ một gia đình, họ có một tổ hợp khép kín hỗ trợ cho nhau, tận dụng lợi thế của nhau Nhờ tính chuyên môn hóa cao, người Thụy Sĩ đã đưa nền kinh tế quốc gia phát triển, thoát khỏi sự lệ thuộc vào các quốc gia láng giềng và tạo ra những sản phẩm công nghiệp có chất lượng hàng đầu trên thế giới

Câu chuyện trên đã khiến tôi suy ngẫm rất nhiều về một phong cách kinh doanh kiểu Việt Nam Đó là các quán ăn với cách bài trí và món ăn tương tự, những bộ trang phục không nhãn mác trên sạp hàng, các khách sạn cùng một tiêu chuẩn làng nhàng, những bãi biển không

để lại ấn tượng, các trường đại học, cao đẳng mọi người không thể nhớ tên, những website thương mại điện tử na ná nhau và còn biết bao nhiêu mô hình khác nữa, tất cả đều giống nhau một cách đáng kinh ngạc Thậm chí cả những gói mỳ tôm, giờ cũng đang trở nên giống nhau, theo một cách không hiểu vô tình hay cố ý

2 Chu Ngọc Cường, VnExpress, Chủ nhật, 15/3/2015 | 08:08 GMT+7

Khi bắt chước lẫn nhau, chúng ta không chỉ làm thị trường hẹp đi, kìm hãm nền kinh

tế mà còn khiến những người anh em trong một nhà, những người hàng xóm cùng một làng

và những doanh nghiệp cùng một ngành trở nên xa cách, hay nói theo cách thông thường là

“khó nhìn mặt nhau” Thật vậy, khi các doanh nghiệp trở thành đối đầu trực tiếp thay vì bổ trợ cho nhau, họ chẳng có gì để nói với nhau cả

Đây có lẽ chính là nguyên nhân các hiệp hội ngành nghề ở Việt Nam không phát huy được hết vai trò của mình Chẳng hạn câu chuyện của các hiệp hội vận tải, các thành viên của hội cũng chính là các doanh nghiệp đối thủ của nhau, nên không có nhiều điều để thỏa hiệp Một quyết định giảm giá là có lợi cho doanh nghiệp này nhưng sẽ không có lợi cho doanh nghiệp khác

Vì vậy, trong một hiệp hội, sẽ luôn tồn tại hai nhóm lợi ích trái chiều với mọi nghị quyết Khi một quyết định được thông qua, nó có thể chỉ đang phục vụ cho một nhóm đa số doanh nghiệp hưởng lợi, chứ chưa thực sự dựa trên nền tảng của lợi ích chung của ngành

Không chỉ cạnh tranh thiếu lành mạnh theo chiều ngang bằng cách bắt chước sản phẩm, dịch vụ của nhau, chúng ta còn ứng xử không đẹp theo chiều dọc của chuỗi cung ứng

Đó là khi một doanh nghiệp chuyên sản xuất muốn kiêm khâu phân phối, bán lẻ, còn doanh nghiệp phân phối lại muốn kiêm nốt cả khâu sản xuất Chúng ta có xu hướng “cắt cầu” đối tác của mình để được “làm tất ăn cả” Sự thiếu trung thành, trung thực đã làm giảm uy tín của người Việt trên thương trường, và các doanh nghiệp luôn phải hợp tác trong hoàn cảnh “vừa bắt tay, vừa thủ thế” với nhau

Trở lại câu chuyện về người bạn Thụy Sĩ của tôi, ông đã dành nhiều thời gian ở Việt Nam để thuyết phục các doanh nghiệp “sản xuất bánh kẹo”, với mong muốn họ có thể chưa phối hợp với nhau ở đầu ra, thì hãy cộng tác ở đầu vào Ông khuyên các hộ kinh doanh cùng hợp lại mua nguyên vật liệu để được giá rẻ hơn, như vậy lợi nhuận của tất cả đều tăng Nhưng công việc này không hề dễ dàng, vì chỉ có một số ít nhận ra được lợi ích từ sự cộng tác đó, còn đa phần vẫn không muốn “chung đụng” với bất cứ ai, mà chỉ muốn làm theo cách của riêng mình Đó dường như là một nếp tư duy ăn sâu vào tâm trí của chúng ta, không dễ để thay đổi trong một sớm một chiều

Trong một trật tự kinh tế mới, doanh nghiệp của chúng ta không còn lựa chọn nào khác ngoài sự hội nhập Một thế giới văn minh sẽ là nơi các quốc gia, các doanh nghiệp không còn đối đầu, mà cần phải hợp tác với nhau cùng có lợi

Nếu chúng ta vẫn tin chắc rằng, lợi ích của mình chỉ đạt được dựa trên sự thua thiệt của người khác, thì nền kinh tế Việt Nam sẽ mãi lạc loài trong dòng chảy chung toàn cầu

Câu hỏi thảo luận:

1 Hãy chỉ ra các đặc trưng của kinh doanh “kiểu Việt Nam” trong mối quan hệ so sánh

với cách làm của người Thụy Sỹ từ nội dung bài báo và giải thích vì sao lại có kiểu kinh doanh như vậy?

2 Nhóm hãy trình bày đặc điểm tư duy kinh doanh của các nhà quản trị nước ta hiện

nay

3 Nhóm hãy tìm một ví dụ khác mô tả cách kinh doanh của Người Việt để chứng minh

cho luận điểm ở câu 2

4 Bình luận về cách kinh doanh trên và lý giải nguyên nhân

5 Cần làm gì nếu muốn kinh doanh phát triển?

Tình huống 3 Vinalines thua lỗ hàng nghìn tỷ đồng 'vì suy thoái' 3

Kết luận của Thanh tra Chính phủ vừa công bố cho thấy hàng loạt vấn đề trong hoạt động và kết quả kinh doanh của Vinalines giai đoạn 2007 – 2010 Trong đó, 4 vấn đề lớn nhất gồm: mua nhiều tàu cũ, để xảy ra nhiều vụ bắt tàu gây thiệt hại lớn, đầu tư xây dựng vội vàng

- ngoài quy hoạch và đầu tư tài chính sai nguyên tắc Những sai phạm này, cùng với một số yếu tố khách quan, đã dẫn đến kết quả kinh doanh yếu kém của doanh nghiệp, với tổng số lỗ trong 2 năm 2009 – 2010 lên tới hơn 1.686 tỷ đồng, các chỉ số tài chính khác đều đáng quan ngại

Để phát triển vận tải, trong giai đoạn 2005 – 2010, số liệu thanh tra cho thấy Vinalines

đã mua tổng cộng 73 tàu với giá trị hơn 22.850 tỷ đồng (đồng thời bán đi 55 tàu) nhưng đa phần trong số này là mua của nước ngoài, đã qua sử dụng Chủng loại tàu (đa phần là tàu hàng khô, trọng tải lớn) cũng được đánh giá là không phù hợp với chiến lược phát triển, chưa chú ý đến các loại tàu chuyên dụng Kết quả lỗ hơn 935 tỷ đồng của công ty mẹ phần nào do việc phát triển đội tàu chưa hợp lý

Bất cập trong hoạt động kinh doanh của Vinalines cũng được thể hiện khi nhiều tàu bị

“bắt” tại nước ngoài, gây gián đoạn hoặc hủy hợp đồng, phí tổn lớn để giải quyết hậu quả (chi phí trong các vụ điển hình như Vinalines Global hay tàu Hoa Sen lên tới hàng triệu USD)

Về xây dựng, trong giai đoạn 2007 – 2010, Vinalines đã góp vốn đầu tư 3 cơ sở sửa chữa tàu biển nhưng đều không có trong kế hoạch phát triển được Thủ tướng phê duyệt trước

đó Ngoài ra, một số công trình xây dựng cảng, mặc dù có trong quy hoạch, nhưng trong quá trình thực hiện vẫn xuất hiện nhiều sai phạm

Riêng việc quản lý tài chính, giống như nhiều tập đoàn, tổng công ty khác trong giai đoạn 2007 – 2010, hoạt động đầu tư của Vinalines được đánh giá là khá dàn trải khi góp vốn vào 158 doanh nghiệp và nảy sinh nhiều bất cập Doanh nghiệp sử dụng không đúng mục đích gần một nửa số tiền 1.000 tỷ đồng vốn trái phiếu được phép phát hành năm 2010, cho vay công ty con mà không tính lãi, chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế ở một số đơn vị… Đặc biệt là

để nợ đọng khoản tiền khó đòi lên tới hơn 23.000 tỷ đồng

Trao đổi với VnExpress.net xung quanh bản kết luận, Phó tổng giám đốc Vinalines –

Lê Triêu Thanh thừa nhận hầu hết nội dung được Thanh tra Chính phủ nêu lên, mặc dù cho biết còn nhiều chi tiết cần được kiểm chứng, làm rõ hoặc giải thích thêm Ông Thanh cũng cho biết một phần nguyên nhân quan trọng đến từ yếu tố khách quan, tổ chức cũng như phương thức điều hành doanh nghiệp trong thời gian qua

Tuy vậy, đại diện Vinalines cũng cho biết, để dẫn đến kết quả kinh doanh không được như mong đợi của doanh nghiệp, nguyên nhân chính đến từ đợt suy giảm “chưa từng thấy” của ngành vận tải biển thế giới suốt từ năm 2008 cho đến nay “Đợt suy giảm này đã khiến ngay

cả những hãng tàu lớn như Maersk, NYK, Neptune Orient… phải chịu lỗ nặng chứ không riêng gì Vinalines”, ông cho biết

Cụ thể, tháng 7/2008 chỉ số giá cước vận tải biển bất ngờ giảm mạnh từ 14.000 điểm xuống còn 800 điểm và duy trì ở mức thấp từ đó đến nay Trong khi đó, đội tàu của Vinalines chủ yếu phát triển mạnh trong giai đoạn 2007 – 2008, thời điểm mà “mua hôm trước, hôm sau

3 Nhật Minh, VnExpress KINH DOANH, Thứ bảy, 12/5/2012

có lãi” Do đó, khi khủng hoảng xảy ra, nhiều doanh nghiệp trong tổng công ty trở tay không kịp

Ngoài ra, đại diện Vinalines cũng cho biết sở dĩ chỉ dám mua các tàu cũ để khai thác

là do tiềm lực tài chính của doanh nghiệp còn hạn chế: “Ngoại trừ các dự án đóng mới trong nước được vay ưu đãi từ Ngân hàng Phát triển Việt Nam, còn toàn bộ tiền mua tàu của Vinalines là vay thương mại, do tổng công ty tự vay, tự trả trong điều kiện lãi suất ngày một cao”, ông Thanh chia sẻ

Cũng theo ông Thanh, Vinalines không dám mạnh tay đầu tư cho các loại tàu chuyên dụng do khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn hàng “Muốn quản lý, khai thác được các loại tàu chở dầu, container thì doanh nghiệp phải ở một “đẳng cấp khác”, trong khi đó, với điều kiện hạn chế thì đầu tư cho tàu hàng rời sẽ kinh tế hơn, dễ tìm khách hàng hơn”, ông nói

Cũng vì khó khăn về nguồn hàng, năng lực quản lý… nhiều doanh nghiệp thuộc Tổng công ty Hàng hải phải cho đối tác thuê trọn gói tàu Đây cũng là mầm mống cho rất nhiều vụ tranh chấp hàng hải, dẫn tới các vụ bắt giữ tàu “Nhiều trường hợp đối tác thuê tàu nhưng không thanh toán tiền dầu với một bên thứ ba Vinalines không biết chuyện này cho tới khi đối tác trả tàu, bên kia lại tìm đến mình để kiện, đòi bắt tàu”, ông Thanh ví dụ

Tuy vậy, đại diện của Tổng công ty Hàng hải thừa nhận, một số trường hợp bắt giữ, phải chuộc tàu là do sai sót trong việc kinh doanh của Vinalines Ngoài ra, việc thiếu kinh nghiệm trong quản lý, thẩm định dự án, nóng vội cũng khiến cho đơn vị này gặp nhiều trục trặc, bất lợi khi thực hiện các dự án xây dựng

Riêng về câu chuyện đầu tư dàn trải, đại diện Vinalines cho biết, đây là tình trạng chung, “phong trào” của các tập đoàn, tổng công ty trong giai đoạn trước, nhưng ông đảm bảo

số vốn mà doanh nghiệp đầu tư ra ngoài ngành không nhiều, đảm bảo quy định của Nhà nước Tuy vậy, tiếp thu ý kiến của Thanh tra Chính phủ, đại diện Vinalines cho biết, doanh nghiệp

sẽ tiến hành tổng kết, rút kinh nghiệm, xác định trách nhiệm cũng như có phương án khắc phục, thay đổi để cải thiện chất lượng hoạt động, kết quả kinh doanh theo yêu cầu đặt ra

Trong bản kết luận của mình, Thanh tra Chính phủ cho rằng, hoạt động của Vinalines giai đoạn 2007-2010 yếu kém có nguyên nhân khách quan là cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu Nhưng nguyên nhân chủ quan là sự thiếu đồng bộ, chậm trễ trong quản lý của Bộ Giao thông Vận tải cũng như ủy ban nhân dân một số tỉnh, thành

Cũng theo Thanh tra Chính phủ, trách nhiệm dẫn tới các hạn chế và sai phạm trong đầu tư, kinh doanh thuộc về tập thể lãnh đạo tổng công ty mà đứng đầu là Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc và các trưởng ban qua các thời kỳ (2005-2010)

Nhiệm vụ:

1 Anh/chị hãy chỉ ra các thông tin chứng tỏ Vinalines hoạt động không có hiệu quả

2 Chỉ ra nguyên nhân thực sự của thực trạng Vinalines hoạt động không có hiệu quả

3 Anh/chị hiểu gì về hiệu quả kinh doanh, chỉ tiêu nào phản ánh hiệu qủa kinh doanh?

Tình huống 4 Quản trị kinh doanh của 3 nhà quản trị Anh, Dũng và Phong

Anh, Dũng và Phong cùng học với nhau tại một trường về khoa học công nghệ thông tin ở

Mỹ Sau một thời gian về nước và làm việc cho hai công ty máy tính hàng đầu của Việt Nam

cả 3 người quyết định thành lập công ty riêng kinh doanh máy tính

Công ty thuê thêm 2 nhân viên (là bạn của Dũng và Phong), một người làm kế toán và một người khác bán hàng Vấn đề về tài chính, khai thác nguồn hàng, tìm kiếm khách hàng là do

ba anh tự chia nhau làm tuỳ từng điều kiện cụ thể Chiến lược của các anh là kinh doanh mặt hàng giá thấp để cung cấp cho khách hàng mục tiêu là người Việt Nam và các công ty Việt Nam Do có mối quan hệ tốt từ những ngày còn làm việc ở công ty cũ cùng với sự hiểu biết sâu sắc về sản phẩm của mình nên từ những ngày đầu thành lập công ty đã có những đơn đặt hàng không nhỏ Nhưng 1 năm sau đó thị trường máy tính Việt nam bước vào thời kỳ sôi động, cạnh tranh rất khốc liệt Duy trì, xây dựng, thiết lập được mối quan hệ với khách hàng quen và tìm đối tác mua hàng cho công ty là vấn đề khó khăn nhất Không thể không cải thiện tình hình, giám đốc công ty - anh Dũng đã họp bàn và các anh đưa ra quyết định mở thêm dịch vụ sau bán hàng Ngoài việc bảo hành công ty còn quyết định lắp đặt và đào tạo sử dụng phần mềm miễn phí cho khách hàng mua từ 5 máy tính trở lên Không dừng lại ở đấy các anh còn mạnh dạn mở rộng thêm dịch vụ dạy kỹ năng sử dụng máy tính ở các trình độ khác nhau Thời gian từ 5-15 ngày

Để tăng cường cho đội ngũ kỹ thuật và mở rộng các dịch vụ công ty tuyển thêm 9 nhân viên mới là những người tốt nghiệp loại giỏi khoa tin trường Bách Khoa và trường ĐH Tổng hợp

Công ty không tổ chức thành các phòng ban và cũng không theo mô hình tổ chức nào trong thời điểm hiện tại Ba nhà quản trị của Công ty thực hiện nhiệm vụ khác nhau và họ gặp nhau thường xuyên để thảo luận công việc kinh doanh Những nhà quản trị này duy trì cách quản trị kiểu năng động để có thể dễ dàng trao đổi và cùng giám sát các mảng công việc trong Công ty Một trong các nhà quản trị đã nhận ra rằng hệ thống kế hoạch và kiểm tra giám sát

mà họ đang áp dụng như điều hành thông qua các cuộc họp và động viên khuyến khích nhân viên là thực sự hiệu quả trong điều kiện môi trường luôn biến động hiện nay Cả ba nhà quản trị của Công ty đều hoàn toàn tin tưởng vào nhân viên của mình và giao quyền cho họ chủ động ra các quyết định về công việc để đem lại lợi ích cho Công ty

Cách quản trị rất linh hoạt, không cần có một chính sách cứng nhắc nào, họ cũng không xác định các mục tiêu và đặt ra nhiều kết quả cần phải đạt được thậm chí cho một thời gian 6 tháng Theo các nhà quản trị thì không cần có một kế hoạch kinh doanh dài hạn để làm cứng nhắc hoá hoạt động của Công ty Sự sắp xếp công việc và cách quản trị này rất dễ dàng được các thành viên trong Công ty chấp nhận

Thỉnh thoảng Công ty có tiến hành đánh giá khả năng làm việc của nhân viên để bố trí lại công việc một cách hợp lý và có hiệu quả hơn hoặc tiến hành xác định mức thưởng trong các dịp lễ, tết Công ty không có một chính sách nào để ràng buộc nhân viên vì ban giám đốc cho rằng chỉ cần đảm bảo lợi ích về thu nhập, việc làm và bảo hiểm cho nhân viên thì không có lý

do gì nhân viên lại muốn rời bỏ Công ty cả Nhưng 2 tháng qua hai nhân viên giỏi nhất của Công ty xin thôi việc để thành lập Công ty máy tính riêng và kéo theo hai nhân viên khác nữa của Công ty cũ sang làm cùng họ Công ty ADP vẫn cho rằng không có gì khó để tìm được nhân viên mới, nhưng đến nay Công ty vẫn chưa tìm được ai thay thế cả Bên cạnh đó số lượng khách hàng và dịch vụ của Công ty ngày càng nhiều vì Công ty vừa có một chiến lược quảng cáo rộng khắp Cả ba người đã lăn lưng làm cùng nhân viên nhưng họ cảm thấy thực sự mệt mỏi Họ rất lo lắng và đang cố gắng cải thiện tình hình này

Câu hỏi thảo luận:

1 Hãy tóm tắt tình huống trên

2 Ngay từ những ngày đầu thành lập Công ty ADP có những thuận lợi/khó khăn gì?

3 Hãy đánh giá cách thức quản trị của ba nhà quản trị Công ty?

4 Bình luận gì cách thức và kết quả hoạt động quản trị của ba nhà quản trị Công ty ADP

5 Hãy tìm ra các nguyên nhân và rút ra bài học cần thiết?

Tình huống 5 Chuyển đổi cơ cấu tổ chức

Công ty thiết bị số (Digital Equipment Corp-DEC) là một trong những nhà sản xuất máy tính lớn ở Mỹ Đầu thập kỷ 90 DEC đã gặp khó khăn rất lớn không thể điều hành hoạt động của Công ty một cách có hiệu quả Trước năm 1992 DEC đã phát triển cơ cấu tổ chức nhiều cấp và quản trị tập trung, trong đó tất cả các quyết định kinh doanh quan trọng đều do cấp quản trị cao nhất đề ra Các trưởng phòng, ban gần như không có quyền được quyết định đến giá và sản phẩm trong các khu vực thị trường của họ Các hoạt động nghiên cứu phát triển cũng được tập trung ở cấp quản trị chóp bu của Công ty Cơ cấu tổ chức nhiều cấp quản trị của DEC đã kéo theo sự gia tăng số lượng nhân viên quản trị ở các ban kinh doanh Dần dần, khách hàng của DEC đã chuyển sang mua các sản phẩm của các đối thủ cạnh tranh Năm

1992 DEC đã lỗ 2,9 tỷ USD do không bán được hàng

Tổng giám đốc điều hành mới của DEC đã nhận rõ vấn đề và đã thay đổi cách thức điều hành tổ chức Năm 1993, DEC thông báo tái cơ cấu tổ chức của họ thành các ban độc lập, mỗi ban tập trung vào sản xuất kinh doanh một sản phẩm cụ thể hoặc một phân đoạn thị trường Ngoài ra mỗi ban được xây dựng như một trung tâm, giám đốc trung tâm sẽ phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về hoạt động điều hành của họ Trách nhiệm của họ là phải tăng lợi nhuận thông qua việc cắt giảm mạnh quy mô nhân lực, tinh giản hàng ngàn nhân viên quản trị hoặc phân công họ về các ban nhằm đảm bảo Công ty bám sát khách hàng Để thay đổi, Tổng giám đốc còn tập trung vào việc mở rộng quyền tự quyết cho các phòng ban, rút ngắn số cấp quản trị của tổ chức nhằm làm tăng khả năng thích ứng với khách hàng Vai trò của chủ tịch Công

ty là điều phối các nguồn lực giữa các đơn vị và đặc biệt là việc triển khai các kết quả nghiên cứu và phát triển trong toàn Công ty để đảm bảo tăng tốc độ phát triển sản phẩm mới Tuy nhiên, nếu cấu trúc mới của DEC không hoạt động và họ không thể đưa ra sản phẩm mới một cách nhanh chóng để thu hút khách hàng trở lại, Công ty có thể bị phá sản

Câu hỏi thảo luận:

1 Hãy tóm tắt tình huống trên

2 Theo bạn, kiểu cơ cấu tổ chức cũ của DEC (trước 1992) có phải là nguyên nhân làm cho họ bị thua lỗ hay không?

3 Theo nhóm, việc tái cấu trúc của DEC năm 1993 sẽ khắc phục được những hạn chế gì của cơ cấu tổ chức cũ và ảnh hưởng thế nào đến khả năng cạnh tranh của Công ty

4 Hãy mô tả nhận thức của nhóm về các mô hình quản trị theo nhóm và mô hình mang lưới

5 Hãy bình luận về mô hình tổ chức mới của DEC

Tình huống 6 Sắp xếp thời gian của nhà quản trị cao cấp

Ông An là giám đốc một công ty một công ty thuộc loại lớn tại thành phố Hồ Chí Minh, trong quá trình công tác ông thường gặp một vấn nạn "Đó là sự bận rộn về thời gian" Hằng