Về tình hình trong nước, Chỉ thị nhận định: chính quyền nhân dân đã được thành lập trên khắp đất nước nhưng đang ở trong tình thế vô cùng gay go, phức tạp, không những phải đối phó với t
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ GIAO THÔNG VẬN TẢI
KHOA CHÍNH TRỊ - QPAN – GDTC
*****
BÀI TIỂU LUẬN
HỌC PHẦN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Đề tài:
Trình bày nội dung chỉ thị “Kháng chiến kiến quốc” ngày 25/11/1945? Liên hệ thực tiễn hoạt động lãnh đạo “chống dịch như
chống giặc” của Đảng trong giai đoạn hiện nay?
Sinh viên thực hiện : Nguyễn Thành Đạt
Mã sinh viên : 70DCOT31005 Lớp : 70DCOT31 Giảng viên hướng dẫn : Vũ Quỳnh Anh
Thái Nguyên, tháng 12 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 3
PHẦN NỘI DUNG 4
I/ Bối cảnh nước ta sau cách mạng tháng 8/1945 4
II/ Nội dung chỉ thị của Ban Chấp hành Trung ương về “kháng chiến kiến quốc” 25-11-1945 6
III/ Triển khai chỉ thị của Ban Chấp hành Trung ương về “Kháng chiến kiến quốc” 7
1.Nội chính 7
2. Kinh tế tài chính 8
3.Văn hóa (Diệt giặc dốt) 11
4. Quân sự - ngoại giao 12
IV/ Kết quả, ý nghĩa, bài học kinh nghiệm 13
1.Kết quả 13
2. Ý nghĩa và nguyên nhân thắng lợi 14
3. Bài học kinh nghiệm 14
V/ Liên hệ thực tiễn hoạt động lãnh đạo “chống dịch như chống giặc” của Đảng trong giai đoạn hiện nay 14
1 Bối cảnh của Nước ta hiện nay 14
2 Nhiệm vụ đặt ra 15
3 Tầm quan trọng của Đảng và sự đoàn kết của Nhân dân 15
PHẦN KẾT BÀI 15
TÀI LIỆU THAM KHẢO 16
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
Cách mạng Tháng Tám thành công đã đưa đến sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà Nhà nước cách mạng non trẻ vừa mới ra đời đã đứng trước những thách thức tưởng chừng khó vượt qua: thù trong, giặc ngoài và những khó khăn về kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, do chế độ thực dân phong kiến để lại Vận mệnh dân tộc như
"ngàn cân treo sợi tóc" Đảng ta từ một Đảng hoạt động bí mật trở thành Đảng cầm quyền, đứng trước tình thế phức tạp, buộc Đảng lại phải rút vào hoạt động bí mật (dưới hình thức tuyên bố "Tự ý giải tán" từ ngày 11-11-19451), nhưng vẫn duy trì phương thức lãnh đạo "khôn khéo", "kín đáo" Vì vậy, các cơ quan lãnh đạo của Đảng phải có hình thức ban hành nghị quyết phù hợp, linh hoạt, bảo đảm lãnh đạo kịp thời công cuộc đấu tranh xây dựng và bảo vệ chính quyền non trẻ Ngày 25-11-1945, Ban Thường vụ
Trung ương Đảng ra Chỉ thị Kháng chiến kiến quốc Chỉ thị phân tích những thay đổi
căn bản về tình hình quốc tế và trong nước sau chiến tranh, nhận định lực lượng hoà bình, dân chủ thế giới đã mạnh hơn lực lượng chiến tranh Bốn mâu thuẫn cơ bản trên thế giới vẫn còn và ngày càng sâu sắc, nhưng mâu thuẫn giữa các dân tộc bị áp bức với chủ nghĩa đế quốc gay go hơn hết ở Đông Nam Á Về tình hình trong nước, Chỉ thị nhận định: chính quyền nhân dân đã được thành lập trên khắp đất nước nhưng đang ở trong tình thế vô cùng gay go, phức tạp, không những phải đối phó với thực dân Pháp xâm lược mà còn phải đối phó với quân Anh, quân Tưởng, với bọn phản cách mạng, với nạn đói và các khó khăn về kinh tế, tài chính
Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của đảng nước ta đã vượt qua muôn vàn khó khăn của thời kì nước ta mới ra đời Để hiểu thêm về công cuộc xây dựng đất nước ta trong thời
kì này, chúng em xin nghiên cứu đề tài: “Chủ trương “kháng chiến – kiến quốc” của trung ương đảng ngày 25/11/1945”
Trang 4PHẦN NỘI DUNG
I/ Bối cảnh nước ta sau cách mạng tháng 8/1945.
Sau Cách mạng Tháng Tám, chính quyền nhân dân vừa mới được thành lập đã phải đương đầu với những khó khăn, thử thách rất nghiêm trọng Đất nước bị các thế lực đế quốc, phản động bao vây và chống phá quyết liệt
Cuối tháng 8 - 1945, theo thoả thuận của Đồng minh ở Hội nghị Pốtxđam
(Posdam), gần 20 vạn quân của chính phủ Tưởng Giới Thạch ồ ạt kéo vào nước ta từ vĩ tuyến 16 trở ra làm nhiệm vụ giải giáp quân đội Nhật Theo chúng là lực lượng tay sai phản động trong hai tổ chức "Việt quốc" (Việt Nam quốc dân Đảng) và "Việt cách" (Việt Nam cách mạng đồng minh hội) Vào Việt Nam, quân Tưởng Giới Thạch còn ráo riết thực hiện âm mưu tiêu diệt Đảng ta, phá tan Việt Minh, đánh đổ chính quyền cách mạng, lập chính quyền phản động tay sai của chúng Đằng sau quân Tưởng là đế quốc
Mỹ đang nuôi dã tâm đặt Đông Dương dưới chế độ "uỷ trị", một trá hình của chế độ thuộc địa kiểu mới của Mỹ
Phía Nam vĩ tuyến 16, quân đội Anh với danh nghĩa quân Đồng minh giải giáp quân đội Nhật đã đồng loã và tiếp tay cho thực dân Pháp quay lại Đông Dương Ngày 23-9-1945, được quân Anh giúp sức, thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Sài Gòn, mở đầu cuộc xâm lược nước ta lần thứ hai
Trên đất nước ta lúc đó còn có khoảng 6 vạn quân Nhật đang chờ giải giáp Một số quân Nhật đã thực hiện lệnh của quân Anh, cầm súng cùng với quân Anh dọn đường cho quân Pháp mở rộng vùng chiếm đóng ở miền Nam
Lúc này, các tổ chức phản động "Việt quốc", "Việt cách", Đại Việt ráo riết hoạt động Chúng dựa vào thế lực bên ngoài để chống lại cách mạng Chúng quấy nhiễu, phá rối, cướp của, giết người, tuyên truyền, kích động một số người đi theo chúng chống lại
chính quyền cách mạng và đòi cải tổ Chính phủ lâm thời và các bộ trưởng là đảng viên cộng sản phải từ chức Chúng lập chính quyền phản động ở Móng Cái, Yên Bái, Vĩnh Yên Chưa bao giờ trên đất nước ta có mặt nhiều thù trong, giặc ngoài như lúc này
Trang 5Trong lúc đó, ta còn phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng về kinh tế, xã hội Nạn đói ở miền Bắc do Nhật, Pháp gây ra chưa được khắc phục Ruộng đất bị bỏ hoang Công nghiệp đình đốn Hàng hóa khan hiếm, giá cả tăng vọt, ngoại thương đình trệ
Tình hình tài chính rất khó khăn, kho bạc chỉ có 1,2 triệu đồng, trong đó quá nửa là tiền rách Ngân hàng Đông Dương còn nằm trong tay tư bản Pháp Quân Tưởng tung tiền quốc tệ và quan kim gây rối loạn thị trường 95% số dân không biết chữ, các tệ nạn xã hội do chế độ cũ để lại hết sức nặng nề
Trong những năm đầu sau Cách mạng Tháng Tám, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà chưa có nước nào công nhận và đặt quan hệ ngoại giao với Chính phủ ta Đất nước bị bao vây bốn phía, vận mệnh dân tộc như "ngàn cân treo sợi tóc" Tổ quốc lâm nguy!
Trước tình hình đó, Đảng ta do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu đã tỉnh táo và sáng suốt phân tích tình thế với 2 khả năng:
+ Đành mất chính quyền quay về kiếp sống nô lệ
+ Củng cố và bảo vệ chính quyền non trẻ
Từ chiều hướng phát triển của các trào lưu cách mạng trên thế giới và sức mạnh mới của dân tộc là cơ sở để vạch ra chủ trương và giải pháp đấu tranh giữ vững chính quyền, bảo vệ nền độc lập tự do
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, uy tín và địa vị của Liên Xô được nâng cao trên trường quốc tế Phong trào cách mạng giải phóng dân tộc có điều kiện phát triển, trở thành một dòng thác cách mạng Phong trào dân chủ và hòa bình cũng đang vươn lên mạnh mẽ ở trong nước, chính quyền nhân dân của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà
đã được kiến lập có hệ thống từ Trung ương đến cơ sở Nhân dân lao động đã làm chủ vận mệnh của dân tộc Lực lượng vũ trang nhân dân đang phát triển Toàn dân tin tưởng
và ủng hộ Việt Minh, ủng hộ Chủ tịch Hồ Chí Minh Dưới sự lãnh đạo khéo léo của Đảng, của Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ tối cao của dân tộc, toàn dân, toàn quân đoàn kết một lòng trong mặt trận dân tộc thống nhất, quyết tâm giữ vững nền độc lập tự do của
Trang 6dân tộc.
Trang 7Sau ngày tuyên bố độc lập, Chính phủ lâm thời đã nêu ra những việc cấp bách nhằm thực hiện ba nhiệm vụ lớn: diệt giặc đói, diệt giặc dốt, diệt giặc ngoại xâm Ngày
25-11-1945, Ban Chấp hành Trung ương ra Chỉ thị Kháng chiến kiến quốc Chỉ thị nhận
định tình hình thế giới và trong nước, chỉ rõ những thuận lợi cơ bản và những thử thách lớn lao của cách mạng nước ta Trung ương Đảng xác định: Tính chất của "cuộc cách
mạng Đông Dương lúc này vẫn là cuộc cách mạng dân tộc giải phóng"(1) Cuộc cách mạng ấy chưa hoàn thành vì nước ta chưa hoàn toàn độc lập Khẩu hiệu của ta lúc này
vẫn là "Dân tộc trên hết, Tổ quốc trên hết" Phân tích âm mưu của các đế quốc đối với Đông Dương, Trung ương nêu rõ "kẻ thù chính của ta lúc này là thực dân Pháp xâm
lược, phải tập trung ngọn lửa đấu tranh vào chúng"(2) Vì vậy phải "lập Mặt trận dân tộc
thống nhất chống thực dân Pháp xâm lược"(3) Mở rộng Mặt trận Việt Minh nhằm thu
hút mọi tầng lớp nhân dân; thống nhất Mặt trận Việt - Miên - Lào; kiên quyết giành độc lập - tự do - hạnh phúc cho dân tộc
Chỉ thị Kháng chiến kiến quốc nêu ra 4 nhiệm vụ chủ yếu của nhân dân cả nước ta
lúc nay là "củng cố chính quyền, chống thực dân Pháp xâm lược, bài trừ nội phản, cải thiện đời sống cho nhân dân"(4).
II/ Nội dung chỉ thị của Ban Chấp hành Trung ương về “kháng chiến kiến quốc” 25-11-1945.
Về chỉ đạo chiến lược: Đảng xác định mục tiêu phải nêu cao của cách mạng Việt Nam lúc này vẫn là dân tộc giải phóng, khẩu hiệu lúc này là: “dân tộc trên hết, tổ quốc trên hết”, nhưng không phải là giành độc lập mà giữ vững độc lập
Về xác định kẻ thù: Đảng phân tích âm mưu của các nước đế quốc đối với Đông Dương và chỉ rõ “ kẻ thù chính của ta lúc này là thực dân Pháp xâm lược, phải tập trung ngọn lửa đấu tranh vào chúng”
Về phương hướng nhiệm vụ: Đảng nêu lên bốn nhiệm vụ chủ yếu và cấp bách cần khẩn trương thực hiện là: “ củng cố chính quyền, chống thực dân pháp xâm lược, bài trừ nội phản, cải thiện đời sống cho nhân dân” Đảng chủ trương kiên kì nguyên tắc thêm
Trang 8bạn bớt thù, thực hiện khẩu hiệu “ Hoa -Việt thân thiện” đối với quân đội Tưởng Giới Thạch và “độc lập về chính trị, nhân nhượng về kinh tế” đối với Pháp
III/ Triển khai chỉ thị của Ban Chấp hành Trung ương về “Kháng chiến kiến
quốc”.
1 Nội chính
+ Tổng tuyển cử bầu quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.
Ngày 6 tháng 1 năm 1946, báo chí xuất bản hôm đó đều dành vị trí trang trọng nhất, giới thiệu cuộc tổng tuyển cử đầu tiên trong lịch sử dân tộc Báo Sự Thật ghi lên đầu trang nhất dòng chữ đậm nét: "Tất cả hãy đến thùng phiếu" Báo Quốc hội in hình Hồ Chủ tịch với lời khuyên của Người: "Khuyên đồng bào nam nữ 18 tuổi trở lên, hôm nay tất
cả đều đi bỏ phiếu để bầu những đại biểu xứng đáng vào hội đầu tiên của nước ta Chỉ hơn 4 tháng sau ngày Độc Lập, toàn thể nhân dân ta đón chào ngày hội lớn - ngày Tổng tuyển cử Dưới ách thống trị tàn bạo của đế quốc và phong kiến, người dân Việt Nam bị tước đoạt mọi quyền dân chủ Cách mạng tháng Tám đã thổi một luồng gió mới vào mọi mặt của đời sống xã hội, đem lại quyền làm chủ cho mỗi công dân Lần đầu tiên, mọi người được tự do thảo luận, bàn bạc và chọn lựa những đại biểu xứng đáng vào Quốc hội của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Ngày 6 tháng 1 năm 1946, báo chí xuất bản hôm đó đều dành vị trí trang trọng nhất, giới thiệu cuộc tổng tuyển cử đầu tiên trong lịch sử dân tộc Báo Sự Thật ghi lên đầu trang nhất dòng chữ đậm nét: "Tất cả hãy đến thùng phiếu" Báo Quốc hội in hình Hồ Chủ tịch với lời khuyên của Người: "Khuyên đồng bào nam nữ 18 tuổi trở lên, hôm nay tất cả đều đi bỏ phiếu để bầu những đại biểu xứng đáng vào hội đầu tiên của nước ta Chỉ hơn 4 tháng sau ngày Độc Lập, toàn thể nhân dân ta đón chào ngày hội lớn - ngày Tổng tuyển cử Dưới ách thống trị tàn bạo của
đế quốc và phong kiến, người dân Việt Nam bị tước đoạt mọi quyền dân chủ Cách mạng tháng
Tám đã thổi một luồng gió mới vào mọi mặt của đời sống xã hội, đem lại quyền làm chủ
Trang 9cho mỗi công dân Lần đầu tiên, mọi người được tự do thảo luận, bàn bạc và chọn lựa những đại biểu xứng đáng vào Quốc hội của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Trang 10+ Ra hiến pháp 9/11/1946: ghi lấy những thành tích vẻ vang của Cách mạng và
xây dựng trên những nguyên tắc dưới đây:
- Đoàn kết toàn dân, không phân biệt giống nòi, gái trai, giai cấp, tôn giáo.
- Đảm bảo các quyền tự do dân chủ.
- Thực hiện chính quyền mạnh mẽ và sáng suốt của nhân dân.
2 Kinh tế tài chính:
+ Diệt giặc đói:
“Tôi xin các cụ phụ lão thi đua đốc thúc con cháu hăng hái tham gia mọi công việc, các cháu nhi đồng thi đua học hành và giúp việc người lớn, đồng bào phú hào thi đua mở mang doanh nghiệp, đồng bào công nông thi đua sản xuất, đồng bào trí thức
và chuyên môn thi đua sáng tác, phát minh, nhân viên chính phủ thi đua tận tụy làm việc, phụng sự nhân dân, bộ đội thi đua giết giặc” “Tôi đề nghị với Chính phủ là phát động một chiến dịch tăng gia sản xuất… Tôi đề nghị mở một cuộc lạc quyên Mười ngày một lần, tất cả đồng bào chúng ta nhịn ăn một bữa Gạo tiết kiệm được sẽ góp lại
và phát
cho người
nghèo” Hồ Chí
Minh
Người đã khởi xướng, đề xuất và gương mẫu thực hiện phong trào hũ gạo cứu đói, với nghĩa cử cao đẹp mỗi tuần nhịn ăn một bữa, cùng với phong trào ''Tuần lễ vàng'' Hưởng ứng lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch, ở khắp các địa phương trên cả nước, Mặt trận Việt Minh và các đoàn thể cứu quốc vận động nhân dân hưởng ứng lời kêu gọi Một phong trào quyên góp, tổ chức “ngày đồng tâm”, “hũ gạo cứu đói” được phát động mạnh mẽ Trên tinh thần “tình làng nghĩa xóm”, hoạn nạn có nhau, chỉ sau một thời gian ngắn số lương thực cứu đói thu được khá nhiều, giải quyết kịp thời nhu cầu bức thiết của đời sống nhân dân
Song song với công tác lạc quyên cứu đói, chính quyền cách mạng còn phát động phong trào tăng gia sản xuất để giải quyết nạn đói tận gốc Đối với Bác, dù trong bất cứ
Trang 11hoàn cảnh nào, Bác đều đặt vấn đề đẩy mạnh phong trào tăng gia sản xuất như là một
Trang 12nhu cầu nội tại của quốc gia, của cách mạng Trong bài viết “Gửi nông gia Việt Nam” in trên báo “Tấc đất” (12/1945), Bác nói: “Thực túc thì binh cường Cấy nhiều thì khỏi đói Chúng ta thực hiện tấc đất tấc vàng thì chúng ta quyết thắng lợi trong hai việc đó Tăng gia sản xuất! Tăng gia sản xuất ngay! Tăng gia sản xuất nữa! Đó là khẩu hiệu của ta ngày nay Đó là cách thiết thực của chúng ta để giữ vững quyền tự do độc lập” Hưởng ứng lời kêu gọi của Bác, nhân dân ta đã phát huy tinh thần hăng hái lao động, đẩy mạnh tăng gia sản xuất Nhiều quãng đê bị vỡ đã được gia cố lại, đắp thêm một số đê mới Cho đến đầu năm 1946, tức là chỉ bốn tháng sau cách mạng, công tác đê điều đã hoàn thành Đồng thời với việc đắp đê, với khẩu hiệu “tấc đất tấc vàng”, chính quyền và nhân dân tất cả các địa phương ra sức cải tạo đất công cộng còn trống như sân bãi, vỉa hè, bờ
đê để trồng trọt, nhất là hoa màu ngắn ngày Nhờ đó, chỉ sau một thời gian ngắn, nạn đói
đã bị đánh lui Những thành quả của cách mạng những năm đầu sau cách mạng, nhất là trên lĩnh vực tiêu diệt giặc đói, đẩy mạnh tăng gia sản xuất thực sự là một kỳ công của chế độ dân chủ mà đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh Giữa bao bộn bề, lo toan, phải đối phó với thù trong giặc ngoài đoàn kết xây dựng chính quyền đang trong thời kỳ trứng nước, Bác Hồ đã đặc biệt quan tâm tới nông dân và mặt trận nông nghiệp
Đất nước ta đang trên con đường hội nhập và phát triển, đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, không vì thế mà chúng ta coi nhẹ mặt trận nông nghiệp Thấm nhuần tư tưởng của Người, trong hoàn cảnh thiên tai, dịch bệnh diễn biến phức tạp những năm gần đây, vấn đề an ninh lương thực luôn được Đảng và Nhà nước
ta quan tâm đặc biệt Những lời dạy của Bác về sản xuất nông nghiệp đến nay vẫn còn nguyên giá trị
+ Phát động “tuần lễ vàng”, “ tuần lễ đồng” ủng hộ quỹ độc lập.
Để khắc phục khó khăn trước mắt về tài chính, Chính phủ động viên nhân dân xây dựng “Quỹ độc lập”, hưởng ứng “Tuần lễ vàng” và đến tháng 1-1946, phát hành tiền Việt Nam, xây dựng nền tiền tệ độc lập Bà Tống Minh Phương, người đã đem 200 cây