BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI VIỆN HỢP TÁC QUỐC TẾ ---BÀI THẢO LUẬN HỌC PHẦN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Đề tài: Nêu và phân tích những yêu cầu cơ bản đối với sinh viên hiện
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI VIỆN HỢP TÁC QUỐC TẾ
-BÀI THẢO LUẬN HỌC PHẦN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Đề tài: Nêu và phân tích những yêu cầu cơ bản đối với sinh viên hiện nay
trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: Phạm Ngọc Phương
Hà Nội, 2021
Trang 2DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2016, 2017): Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh (Dành cho sinh viên đại học, cao đẳng khối không chuyên ngành Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Xuất bản lần thứ 10), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
2 Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia các bộ môn khoa học Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh (2003): Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
3 Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập (15 tập), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
4 Võ Nguyên Giáp (2000): Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt Nam, Nxb
Lý luận chính trị, Hà nội
5 Song Thành (2005): Hồ Chí Minh, nhà tư tưởng lỗi lạc, Nxb Lý luận chính trị,
6 Hà nội
7 Đặng Xuân Kỳ (1997): Phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh, Nxb Lý luận chính trị,
Hà Nội
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Trong quá trình làm bài thảo luận, nhóm 5 chúng em cũng có tham khảo giáo trình
và một số tài liệu liên quan tới đề tài “Nêu và phân tích những yêu cầu cơ bản đối với sinh viên hiện nay trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.” Nhưng chúng em cam đoan rằng đây là bài thảo luận nhóm do chúng em cùng
nhau làm và không có sự sao chép hay trùng lặp bất cứ một bài thảo luận nào có trước Chúng em xin cam đoan nếu có bất kỳ vấn đề gì chúng em sẽ hoàn toàn chịu trách nhiệm
Nhóm trưởng
Trang 4CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
BIÊN BẢN THẢO LUẬN NHÓM 5
Môn học: Tư tưởng Hồ Chí Minh
Nhóm thảo luận : 05
Mã lớp học phần : 2134HCMI0111
Giáo viên hướng dẫn: Phạm Ngọc Phương
Đề tài: “Nêu và phân tích những yêu cầu cơ bản đối với sinh viên hiện nay trong học tập và làm
theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.”.
Thời gian : 9h30p ngày 20 tháng 3 năm 2021 Địa điểm : Sân CD
Chủ trì: Nhóm trưởng Cao Thùy Linh
Thành viên tham gia: Cả nhóm
Nội dung công việc chính: Cả nhóm thống nhất ý kiến lập đề cương khái quát, thống nhất phân
công công việc như sau:
1 Cao Thùy Linh Chuẩn mực đạo đức trong tư tưởng Hồ Chí
Minh
2 Nguyễn Thị Thùy Linh Chuẩn mực đạo đức trong tư tưởng Hồ Chí
Minh
3 Trần Thị Mai Linh Tổng hợp Word và phản biện
4 Phạm Đức Mạnh Thuyết trình
5 Nguyễn Thị Ngọc (K55Q1) Xây dựng đạo đức lối sống của sinh viên Việt
Nam hiện nay
6 Nguyễn Thị Ngọc (K55QT1) Chuẩn mực đạo đức trong tư tưởng Hồ Chí
Minh
7 Phạm Thị Ngọc Xây dựng đạo đức lối sống của sinh viên Việt
Nam hiện nay
8 Vũ Thu Oanh Powerpoint
9 Lương Ngọc Phúc Xây dựng đạo đức lối sống của sinh viên Việt
Nam hiện nay
Biên bản đã được đọc trước tất cả thành viên trong nhóm Cả nhóm đồng ý với những điều
đã viết như trên
Trang 5Nhóm trưởng Thư ký
BẢNG ĐÁNH GIÁ THÀNH VIÊN NHÓM
STT Họ và tên Nhiệm vụ Đánh giá của nhóm Đánh giá của giáo
viên
1 Cao Thùy Linh Nhóm trưởng
2 Nguyễn Thị Thùy
Linh Phản biện
3 Trần Thị Mai Linh Tổng hợp Word ,
Phản biện
4 Phạm Đức Mạnh Thuyết trình
5 Nguyễn Thị Ngọc
(K55Q1) Thành viên
6 Nguyễn Thị Ngọc
(K55QT1) Phản biện
7 Phạm Thị Ngọc Thành viên
8 Vũ Thu Oanh Thư ký,
Powerpoint
9 Lương Ngọc Phúc Thành viên
Trang 6I CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
1 Quan điểm về vai trò và sức mạnh của đạo đức
I.1 Đạo đức là gốc của cách mạng
Hồ Chí Minh đã khẳng định đạo đức là nguồn nuôi dưỡng và phát triển con người Người nói: “Cũng như sông có nguồn thì mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo Người cách mạng có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”
Hồ Chí Minh luôn đặt đạo đức bên cạnh tài năng, gắn đức với tài, lời nói đi đôi với hành động, hồng với chuyên, thống nhất giữa phẩm chất và năng lực Trong đó, đức là gốc của tài, hồng là gốc của chuyên, phẩm chất là gốc của năng lực
I.2 Đạo đức là nhân tố làm nên sức hấp dẫn của chủ nghĩa xã hội
Theo Hồ Chí Minh, sức hấp dẫn của chủ nghĩa xã hội trước hết là ở những giá trị đạo đức cao đẹp, ở phẩm chất của những người cộng sản ưu tú, bằng tấm gương sống và hành động của mình, chiến đấu cho lý tưởng đó trở thành hiện thực
2 Quan điểm về những chuẩn mực đạo đức cách mạng
2.1 Trung với nước, hiếu với dân:
Trung với nước là tuyệt đối trung thành với sự nghiệp dựng nước và giữ nước, với con đường đi lên của đất nước, suốt đời phấn đấu cho Đảng, cho cách mạng
Hiếu với dân thể hiện ở tin dân, phục vụ nhân dân hết lòng Để làm được như vậy phải gần dân, kính trọng và học tập nhân dân, phải dựa vào dân, lấy dân làm gốc
2.2 Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư:
- Cần là siêng năng, chăm chỉ, lao động có kế hoạch, có hiệu quả
- Kiệm là tiết kiệm (thời gian, công sức, của cải, )
- Liêm là luôn tôn trọng của công và của dân, trong sạch , không tham lam
- Chính là thẳng thắn, đứng đắn
- Chí công vô tư là công bằng, công dân, không thiên vị, “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”
2.3 Thương yêu con người, sống có tình nghĩa:
Tình yêu thương dành cho những người nghèo khổ, những người bị mất quyền, những người bị áp bức, bị bóc lột không phân biệt màu da, dân tộc
Trong mối quan hệ với bạn bè, đồng chí, anh em: phải chặt chẽ, nghiêm khắc với mình, rộng rãi, độ lượng, vị tha với người khác, kể cả với những người lầm lạc
2.4 Có tinh thần quốc tế trong sáng:
Trang 7Đó là sự tôn trọng, hiểu biết, thương yêu và đoàn kết với giai cấp vô sản toàn thế giới, với tất cả các dân tộc và nhân dân các nước, với những người tiến bộ trên toàn cầu, chống lại mọi
sự chia rẽ, hằn thù, bất bình đẳng và phân biệt chủng tốc, chống lại chủ nghĩa bành trướng bá quyền
3 Quan điểm về những nguyên tắc trong việc xây dựng đạo đức
- Nói đi đôi với làm, phải nêu gương vè đạo đức
- Xây đi đôi với chồng Xây dựng đạo đức mới, đạo đức cách mạng phải đi đôi với chồng, với việc loại bỏ cái sai, cái xấu, cái vô đạo đức trong đời sống hàng ngày
- Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời
4 Quan điểm của Hồ Chí Minh về đạo đức mới, lối sống mới
Đạo đức mới, theo quan điểm của Hồ Chí Minh là đạo đức cách mạng , nó tiếp thu , kế thừa truyền thống đạo đức cổ truyền như lòng thương nước thương đân , tình thần tương thân tương ái nhưng nó khác về bản chất đạo đức cũ, đạo đức phong kiến tư sản Đạo đức mới là đạo đức cách mạng , đạo đức cộng sản chỉ nghĩa, trong đó có sự kết hợp giữa đạo đức của giai cấp công nhân với truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc và tinh hoa đạo đức nhân loại
Lối sống mới là lối sồng có lý tưởng , có đạo đức Đó còn là lối sống văn minh tiên tiến kết hợp hài hòa truyền thông tốt đẹp của dân tộc với tinh hoa căn hóa nhân loại , còn người muốn tồn tại phải làm sao cho có ăn mặc ở đi lại và làm việc , phải làm sao cho mỗi hoạt động
đó đều mang tính căn hóa , chính vì vậy để xây dựng lối sống mới , Hồ Chí Minh yêu cầu phải sửa lại “ cách ăn cách mặc , cách ở , cách đi lại “ đó chính là phong cách sống( sinh hoạt ứng xử)
và phong cách làm việc
II XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC, LỐI SỐNG CHO SINH VIÊN VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN
NAY
1 Xây dựng đạo đức lối sống của sinh viên hiện nay
1.1 Vai trò của sinh viên
Hồ Chí Minh đã nói: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà… Nước nhà thịnh hay suy , yếu hay mạnh, một phần lớn là do thanh niên” Trong đó, học sinh , sinh viên là những người nắm trong tay nhiều tri thức cùng với những hiểu biết về tiến bộ xã hội nói chung và sự phát triển đất nước nói riêng Về mặt số lượng , sinh viên là một lực lượng không nhỏ Họ là lớp người đanng được đào tạo toàn diện nhất , đầy đủ nhất, bao gồm các cchuyeen ngành học trên tất cả các lĩnh vực tự nhiên, xã hội, khoa học… Công cuộc xây dựng và phát triển đất nước không thể thiếu thế hệ học sinh, sinh viên Họ chính là những chủ nhân tương lai của đất nước, những người mang sức trẻ , long quyết tâm, nhiệt huyết và tài năng của mình dựng xây đất
nước “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” Trong thư gửi các học sinh, Hồ Chí Minh đã viết: “ Non
song Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để
Trang 8sanh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”
1.2 Thực trạng đạo đức lối sống của sinh viên hiện nay
Tích cực
Sinh viên là những con người năng động và sang tạo Đã có nhiều sinh viên nhận được bằng phát minh, sang chế và không ít trong số những phát minh ấy được áp dụng ,được biến thành những sản phẩm hữu ích trong thực tiễn Với thế mạnh là được đào tạo vừa toàn diện vừa chuyên sâu, sinh viên có mặt trong mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế, xã hội của đất nước Sự năng động của sinh viên còn được thể hiện ở việc tích cực tham gia các hoạt động xã hội như y
tế, từ thiện… rõ ràng, năng động và sang tạo là những ưu điểm nổi bật của sinh viên Việt Nam thời đại mới
Sinh viên dám nghĩ, dám làm, dám chịu thử thách, dám nhìn thăng vào thất bại và vượt qua nó
Thanh niên đã kế tục xứng đáng sự nghiệp cách mạng của Đảng Phần lớn sinh viên, thanh niên trí thức vần giữ được lối sống tình nghĩa, trong sạch, khiêm tốn, luôn cần cù và sang tạo trong học tập, sống có bản lĩnh, có trí lập thân, lập nghiệp Trên các lĩnh vực của đời sống xã hội
đã và đang xuất hiện những nhà quản lý, nhà doanh nghiệp, nhà khoa học, nhà hoạt động nghệ thuật có đức, có tài trong độ tuổi thanh niên Nét nổi bật của thanh niên nước ta là ý trí vươn lên, tinh thần cần cù, sang tạo trong lao động sản xuất, ham mê nghiên cứu và ứng dụng khao học công nghệ để thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu, làm giàu cho bản thân, gia đình và xã hội,
Tiêu cực
Bên cạnh những mặt tích cực, vẫn còn tồn tại những mặt tiêu cực trong lối sống của học sinh, sinh viên hiện nay
Tư tưởng của một bộ phận sinh viên còn lệch lạc Dưới sự tác động ồ ạt của nền kinh tế thị trường, dường như giới trẻ ngày nay luôn nhìn sự vật dưới con mắt của người tư bản Họ còn nghi ngờ vào chế đọ xã hội chủ nghĩa Nhiều sinh viên đã đánh mất niềm tin vào chủ nghĩa xã hội
Nét tiêu cực trong lối sống của sinh viên còn thể hiện trong việc nhìn nhận một cách sai lầm
về giá trị cuộc sống Đó là hiện tượng sung bái giá trị vật chất Nhiều thanh niên lấy đồng tiền làm thước đo giá trị trong cuộc sống Đó là thang giá trị của xã hội tư bản chủ nghĩa Trong xã hội ấy kẻ có tiền là kẻ mạnh Chính vì thế, không ít sinh viên đã sử dụng đồng tiền gây ra nhiều chuyện sai trái: mua điểm, chèn ép bạn bè…lối sống hưởng thụ còn dẫn đến nhiều vấn đề tiêu cực khác trong sinh viên Tệ nạn xã hội như trộm cắp, nghiện hút ma túy Thái độ không đúng đắn với lao động xảy ra nhiều với sinh viên
Chủ nghĩa cá nhân có xu hướng tăng trong giới trẻ hiên nay Nhiều người chỉ quan tâm tới lợi ích các nhân trước mắt mà quên đi lợi ích tập thể, thậm chí chà đạp lên lợi ích người khác Vì đồng tiền, vì lợi ích cá nhân, một số thanh niên còn bất chấp tất cả: luật pháp, gia đình, bạn bè…
Trang 9một số khác sống không động chạm đến ai, nhưng cũng không quan tâm đến ai, chỉ cần biết đến mình
2 Nguyên nhân của những biểu hiện tiêu cực
Do ảnh hưởng mặt trái của nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, thanh niên, học sinh, sinh viên không giữ vững được lập trường, bị cuốn theo lối sống thực dụng, chủ nghĩa cá nhân
và những biểu hiện tiêu cực khác
Do tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, bệnh cơ hội, chủ nghĩa cá nhân và tệ quan lieu, tham nhũng, lãng phí trong một bộ phận cán bộ công chức diễn ra nghiêm trọng Do tình trạng nhũng nhiễu, của quyền, thiếu trách nhiệm của một số cơ quan trực tiếp giải quyết công việc của dân và doanh nghiệp chậm được khắc phục Điều đó đã làm mất longf tin của nhân dân nói chung và thế hệ trẻ nói riêng của đảng, vào chế độ xã hội chủ nghĩa
Các ban ngành, đoàn thể chưa thực sự quan tâm giáo dục đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ trước những biến đổi to lớn của đất nước Nội dung giáo dục đạo đức, lối sống còn thiếu chiều sâu, chưa thiết thực, hình thức giáo dục đạo đức, lối sống còn sơ sài, chưa có sức hấp dẫn, lôi cuốn thanh niên Sự phối kết hợp giữa các cơ quan chức năng, giữa nhà trường, gia đình, xã hội còn nhiều hạn chế
Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết cần phải có những biện pháp xây dựng lối sống,
cho học sinh, sinh viên, cho thanh niên tri thức
3 Phương hướng, biện pháp xây dựng đạo đức, lối sống mới trong học sinh, sinh viên ở Việt Nam hiện nay
3.1 Đối với xã hội, các ban ngành toàn thể nhà trường
Giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh niên hiện nay là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị của mỗi gia đình và toàn xã hội Trước hết phải tập trung thực hiện có hiệu quả các giải pháp dưới đây:
Một là: thường xuyên chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng, lối song trong sạch, lành mạnh cho
thanh niên
Đây là giải pháp cơ bản nhằm xây dựng, hình thành nhân cách con người mới, xã hội chủ nghĩa cho thanh niên nói chung và học sinh , sinh viên nói riêng
Trước hết cần quan tâm giáo dục những vấn đề cơ bản về chủ nghãi Mác- Lenin, tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh, nhằm xây dựng cho thanh niên thế giới quan, phương pháp luận đúng đắn
Chú trọng giáo dục làm cho thanh niên nhận thức đúng đắn các giá trị chân, thiện, mĩ , những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc: tình yêu quê hương đất nước: “mình vì mọi người, mọi người vì mình”, “thương người như thể thương thân”… Từ đó hình thành cho họ lối sống trong sạch, lành mạnh, những hành vi đạo đức trong sáng phù hợp với giá trị truyền thống tốt đẹp của dần tộc và thời đại
Hai là: phải kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc giáo dục, rèn luyện
đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên
Trang 10Đây là vấn đề có ý nghĩa quan trọng nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, các lực lượng cùng chăm lo giáo dục, đạo đức, lối song cho thanh niên trí thức, hình thành phẩm chất cao đẹp của con người mới, xã hội chủ nghĩa
Trước hết trong gia đình, ông bà, cha mẹ phải thật sự mẫu mực, làm gương về đạo đức, yêu thương, chăm lo bồi dưỡng thế hệ trẻ Để giáo dục đạo đức cho thanh niên, mỗi gia đình cần giữ gìn đạo đức, nề nếp gia phong, phát huy các giá trị đạo đức truyền thống làm cho các giá trị
đó ngày càng tỏa sáng, góp phần bồi dưỡng tư tưởng tình cảm cao đẹp cho thế hệ con cháu Nhà trường không chỉ dạy chữ, dạy nghề mà còn dạy người Giaos dục lý tưởng, đạo lý làm người là nội dung giáo dục hàng đầu trong nhà trường hiện nay và phải đặc biệt coi trọng Các tổ chức đoàn thể, các đơn vị lực lượng vũ trang cần quan tâm định hướng,gây tạo môi trường thuận lợi để thanh niên phấn đấu rèn luyện trưởng thành Cấp ủy đảng, chính quyền, mặt trận, đoàn thể, nhất là đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cần tổ chức nhiều hoạt động phong phú, đa dạng để thu hút, tập hợp thanh niên, rèn luyện thanh niên theo các chuẩn mực đạo đức cách mạng
Phải nêu gương về đạo đức Hồ Chí Minh đã chỉ rõ “ một tấm gương sống còn còn có giá trị hơn một tram bài diễn văn tuyên truyền” Hồ Chí Minh cho rằng hơn bất cứ một lĩnh vực nào khác, trong việc xây dựng một nền đạo đức mới, đạo đức cách mạng phải đặc biệt chú trọng “ đạo làm gương” Để làm được như vậy mỗi cán bộ đảng viên phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thực sự cần, kiệm, liêm, chính, trí công vô tư, hết lòng phụng sự nhân dân, phụng
sự tổ quốc, gia đình phải thật sự mẫu mực,… có như vậy, học sinh, sinh viên, thanh niên mới trông vào đó
Ba là: phát huy vai trò tự học tập tự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống của thanh niên
Phát huy vai trò của thanh niên trong tự học tập, tự tu dương đạo đức lối sống là biện pháp quan trọng giúp họ nhanh chóng tiến bộ, trưởng thành Đó còn là điều kiện quyết định kết quả rèn luyện của mỗi cá nhân Trước hết phải hình thành cho thanh niên nhu cầu, động cơ phấn đấu, rèn luyện đúng đắn, rèn luyện cho mỗi người có ý thức làm chủ , ham học hỏi, cầu tiến bộ,
có ý thức làm chủ chính mình Cần tạo mọi điều kiện thuận lợi để thanh niên phấn đấu, rèn luyện Đồng thời phải thường xuyên theo dõi, kiểm tra, đánh giá kết quả, định hướng phấn đấu cho thanh niên Quan tâm đáp ứng những nhu cầu chính đáng của thanh niên về vật chất, tinh thần
3.2 Tư tưởng đạo đức, lối sống mới trong học sinh – sinh viên
Để trở thanh người có ích cho xã hội, người chủ tương lai của nước nhà, thế hệ trẻ Việt Nam nói chung và sinh viên, thanh niên trí thức nói riêng cần phải học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
- Một là, học trung với nước, hiếu với dân, suốt đời đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người