(TIỂU LUẬN) QUY LUẬT CHUYỂN hóa từ NHỮNG sự THAY đổi về LƯỢNG dẫn đến sự THAY đổi về CHẤT và NGƯỢC lại vận DỤNG QUY LUẬT LƯỢNG – CHẤT TRONG HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN

Quy luật lượng – chất là một trong ba quy luật của phép biện chứng duy vật, quy luật này cho biết nguyên nhân, phương thức, quá trình và kết quả của sự vận động và phát triển.. Tóm tắt n

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH



BÀI TẬP LỚN HỌC PHẦN TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN

ĐỀ TÀI:

QUY LUẬT CHUYỂN HÓA TỪ NHỮNG SỰ THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG DẪN ĐẾN SỰ THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI VẬN DỤNG QUY LUẬT

LƯỢNG – CHẤT TRONG HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN

LỚP CC04 NHÓM 10 HK212

NGÀY NỘP:

Giảng viên hướng dẫn: cô Nguyễn Thị Minh Hương

Sinh viên thực hiện Mã số sinh viên Xếp loại

Thành phố Hồ Chí Minh – 2021

BẢNG CHỮ VIẾT TẮT

BC : Biện chứng

CNDV: Chủ nghĩa duy vật

SH: Siêu hình

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 4

Chương 1: QUY LUẬT CHUYỂN HÓA TỪ NHỮNG SỰ THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG DẪN ĐẾN SỰ THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI 5

1.1 Vị trí của quy luật lượng – chất trong phép biện chứng duy vật 5

1.1.1 Tóm tắt nội dung của phép biện chứng duy vật 5

1.1.2 Quy luật lượng – chất giải thích phương thức vận động và phát triển của thế giới 6

1.2 Một số khái niệm cơ bản trong quy luật lượng – chất: lượng; chất; độ; điểm nút; bước nhảy 6

1.2.1 Khái niệm chất 6

1.2.2 Khái niệm lượng 7

1.2.3 Khái niệm độ 7

1.2.4 Khái niệm điểm nút 7

1.2.5 Khái niệm bước nhảy 7

1.3 Nội dung quy luật lượng – chất 7

1.3.1 Tính thống nhất của lượng – chất 7

1.3.2 Sự vận động và phát triển của lượng – chất 7

1.3.3 Kết quả sự vật cũ mất đi, sự vật mới ra đời thông qua bước nhảy 8

1.4 Ý nghĩa phương pháp luận của quy luật lượng – chất 8

Chương 2: VẬN DỤNG QUY LUẬT LƯỢNG – CHẤT VÀO 9

2.1 Nội dung lượng - chất của sự thay đổi trình độ học vấn của một con người 9

2.2 Đánh giá thực trạng lượng chất của sự thay đổi trình độ học vấn của một con người 9

2.3 Một số giải pháp phát triển một vấn đề cụ thể trong thực tiễn dựa trên cơ sở lý luận của quy luật lượng – chất 9

KẾT LUẬN 10

TÀI LIỆU THAM KHẢO 10

PHỤ LỤC 11

MỞ ĐẦU

Thế giới là một khái niệm về phạm trù nghiên cứu của triết học mà ở đó, con người bằng tư duy lý luận của mình hình thành nên những nhận thức đầu tiên và sau

đó phát triển thành những hệ thống quan điểm lý luận chung nhất hay còn gọi là những

hệ thống quy luật

Quy luật lượng – chất là một trong ba quy luật của phép biện chứng duy vật, quy luật này cho biết nguyên nhân, phương thức, quá trình và kết quả của sự vận động

và phát triển Việc nhận thức được quy luật lượng – chất mang ý nghĩa rất quan trọng trong cuộc sống của mỗi cá nhân khi quan sát và nhận xét các sự vật, hiện tượng Việc

tiếp thu và nhận thức lệch lạc quy luật này sẽ dẫn đến hai hậu quả Thứ nhất là phủ nhận sự thay đổi về lượng và đòi hỏi có ngay sự thay đổi về chất Thứ hai là khi sự

thay đổi về lượng đã vượt quá giới hạn độ nhưng lại phủ nhận sự thay đổi về chất

Trong hoàn cảnh đất nước ta đang quá độ lên chế độ Chủ nghĩa Xã hội, bỏ qua giai đoạn phát triển của Chủ nghĩa Tư bản, việc nhận thức đúng về quy luật lượng – chất sẽ có tác động rất lớn trong quá trình hình thành và phát triển theo định hướng Xã hội Chủ nghĩa

Mục đích của nhóm tác giả là làm rõ bản chất, vị trí, vai trò và ý nghĩa của quy luật lượng – chất Đồng thời để tăng tính thực tiễn cho tiểu luận, nhóm tác giả sẽ vận dụng quy luật vào các vấn đề trực tiếp, thực tế để phân tích, đánh giá và từ đó đưa ra giải pháp

Tiểu luận bao gồm hai phần với bốn nội dung chính trong phần thứ nhất và ba bước giải quyết vấn đề trong phần thứ hai và được trình bày theo trình tự cụ thể trong mục lục

Chương 1: QUY LUẬT CHUYỂN HÓA TỪ NHỮNG SỰ THAY ĐỔI VỀ

LƯỢNG DẪN ĐẾN SỰ THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI

1.1 Vị trí của quy luật lượng – chất trong phép biện chứng duy vật

1.1.1 Tóm tắt nội dung của phép biện chứng duy vật

Khái niệm

Định nghĩa khái quát về phép biện chứng duy vật, Ăngghen cho rằng: “Phép biện chứng là môn khoa học về những quy luật phổ biến của sự vận động và phát triển của tự nhiên, của xã hội loài người và của tư duy”

Những đặc trưng cơ bản của phép biện chứng duy vật (2)

- Một là: phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lênin là phép biện chứng được xác lập trên nền tảng của thế giới quan duy vật khoa học

- Hai là: Trong phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lênin có sự thống nhất giữa nội dung thế giới quan (duy vật biện chứng) và phương pháp luận (biện chứng duy vật), do đó nó không dừng lại ở sự giải thích thế giới mà còn là công cụ để nhận thức thế giới và cải tạo thế giới

Vai trò của phép biện chứng duy vật

Đặc biệt quan trọng trong thế giới quan và phương pháp luận triết học của chủ nghĩa Mác-Lênin, tạo nên tính khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin,

đồng thời nó cũng là thế giới quan và phương pháp luận chung nhất của hoạt động sáng tạo trong các lĩnh vực nghiên cứu khoa học

Những nguyên lý cơ bản của phép biện chứng duy vật (2)

- Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

- Nguyên lý về sự phát triển

Các quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật (3)

- Quy luật đấu tranh và thống nhất giữa các mặt đối lập

- Quy luật chuyển hoá từ những biến đổi về lượng dẫn tới những biến đổi về chất và ngược lại

- Quy luật phủ định của phủ định

Các cặp phạm trù cơ bản của phép biện chứng duy vật

- cặp phạm trù cái riêng và cái chung

- tất nhiên và ngẫu nhiên

- nguyên nhân và kết quả

- bản chất và hiện tượng

- khả năng và hiện thực

- nội dung và hình thức

1.1.2 Quy luật lượng – chất giải thích phương thức vận động và phát triển

của thế giới

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập (hay còn gọi là quy luật mâu thuẫn) là quy luật ở vị trí “hạt nhân” của phép biện chứng duy vật Theo Lênin:

“Có thể định nghĩa vắn tắt phép biện chứng là học thuyết về sự thống nhất của các mặt đối lập Như thế, là nắm được hạt nhân của phép biện chứng, nhưng điều đó đòi hỏi phải có những sự giải thích và một sự phát triển thêm”.

1.2 Một số khái niệm cơ bản trong quy luật lượng – chất: lượng; chất;

độ; điểm nút; bước nhảy

1.2.1 Khái niệm chất

Chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định khách quan vốn có của

sự vật, hiện tượng; là sự thống nhất hữu cơ của các thuộc tính làm cho sự vật là chính

nó chứ không phải là cái khác

1.2.2 Khái niệm lượng

Lượng là một phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật về các phương diện: số lượng các yếu tố cấu thành, quy mô của sự tồn tại, tốc độ, nhịp điệu của các quá trình vận động, phát triển của sự vật

1.2.3 Khái niệm độ

Độ là một phạm trù triết học dùng để chỉ sự thống nhất giữa lượng và chất, nó

là khoảng giới hạn, mà trong đó, sự thay đổi về lượng chưa làm thay đổi căn bản về chất của sự vật

1.2.4 Khái niệm điểm nút

Điểm nút là phạm trù triết học dùng để chỉ thời điểm mà tại đó, sự thay đổi về lượng đã làm thay đổi chất của sự vật

1.2.5 Khái niệm bước nhảy

Muốn chuyển từ chất cũ sang chất mới phải thông qua bước nhảy

Bước nhảy là một phạm trù triết học dùng để chỉ sự chuyển hoá về chất của sự vật do những sự thay đổi về lượng trước đó gây nên

1.3 Nội dung quy luật lượng – chất

1.3.1 Tính thống nhất của lượng – chất

Theo phần tích thì mối quan hệ giữa lượng và chất là mối quan hệ biện chứng Theo Mac – Lê nin thì chất và lượng là hai mặt đối lập, bản chất của chất thì tương đối

ổn định, ngược lại thì lượng thường xuyên biến đổi Tuy nhiên chúng lại không thể tách rời nhau, đổi lại giữa chúng đều luôn có sự tác động qua lại lẫn nhau

Sự thống nhất này được xác định trong một độ nhất định khi sự vật đang tồn tại Trong đó độ là một phạm trù của triết học dùng để chỉ sự thống nhất giữa lượng và chất, được biểu thị ở mức độ sự thay đổi về lượng chưa làm thay đổi cơ bản về chất của sự vật đó

1.3.2 Sự vận động và phát triển của lượng – chất

Mỗi sự vật, hiện tượng là một thể thống nhất bao gồm chất và lượng nhất định, trong đó chất tương đối ổn định còn lượng thường xuyên biến đổi Sự biến đổi này tạo

ra mâu thuẫn giữa lượng và chất Lượng biến đổi đến một mức “độ “nhất định và trong những điều kiện nhất định thì lượng phá vỡ chất cũ, mâu thuẫn giữa lượng và chất được giải quyết, chất mới được hình thành với lượng mới, nhưng lượng mới lại biến đổi và phá vỡ chất đang kìm hãm nó Và từ đó quá trình tác động lẫn nhau giữa lượng và chất tạo lên sự vận động liên tục, dần dần biến đổi thành “bước nhảy” và rồi lại biến đổi dần tới “bước nhảy” khác

1.3.3 Kết quả sự vật cũ mất đi, sự vật mới ra đời thông qua bước nhảy

Tại thời điểm lượng đạt đến một giới hạn nhất định để vật thay đổi về chất Khi

có sự thay đổi về chất diễn ra gọi là “bước nhảy” Lúc này đánh dấu sự kết thúc một giai đoạn biến đổi về lượng, là sự đứt đoạn trong liên tục, nó không chấm dứt sự vận động nói chung mà chỉ chấm dứt một dạng vận động cụ thể, tạo ra một bước ngoặt mới cho sự thống nhất biện chứng giữa chất và lượng trong một độ mới

Lượng thay đổi tạo ra bước nhảy => chất mới ra đời thay thế cho chất cũ, sự vật mới ra đời thay thế cho sự vật cũ, nhưng rồi những lượng mới này tiếp tục biến đổi đến điểm nút mới lại xảy ra bước nhảy mới Tạo nên tính tuần tự, tiệm tiến, liên tục với tính gián đoạn, nhảy vọt trong sự vận động, phát triển

1.4 Ý nghĩa phương pháp luận của quy luật lượng – chất

Trong một điều kiện nhất định đáp ứng được sự biến đổi về lượng, một sự vật, hiện tượng sẽ có sự biến đổi về lượng, đến một mức độ nhất định, nó sẽ phá vỡ chất

cũ Lúc này mâu thuẫn giữa lượng và chất được giải quyết, chất mới được hình thành với một lượng mới

Mỗi một quy luật trong đời sống đều đem đến những ý nghĩa nhất định, phương pháp luận của quy luật lượng chất cũng vậy

Ý nghĩa phương pháp luận của quy luật lượng chất đem đến hai ý nghĩa cơ bản:

Ý nghĩa trong nhận thức và ý nghĩa trong thực tiễn

Chương 2: VẬN DỤNG QUY LUẬT LƯỢNG – CHẤT VÀO

2.1 Nội dung lượng - chất của sự thay đổi trình độ học vấn của một con người

Trong hoạt động nhận thức, hoạt động học tập, sinh viên phải biết tích luỹ về lượng (tri thức) để làm biến đổi về chất (kết quả học tập) theo quy luật Qua các kì thi (điểm nút) học sinh sẽ biết được khả năng, kết quả mà mình đã đạt được (bước nhảy)

để có thể tiến tới các bước tiếp theo, kết quả kì thi tốt – bước nhảy là sự kết thúc của một giai đoạn tích luỹ tri thức trong quá trình học tập, rèn luyện của chúng ta Quy luật này giúp chúng ta tránh được chủ quan trong học tập và hoạt động hằng ngày

2.2 Đánh giá thực trạng lượng chất của sự thay đổi trình độ học vấn của một con người

Mỗi học sinh, sinh viên cần phải có nhận thức rõ ràng, đúng đắn về quy luật này, phải tích đủ lượng tới giới hạn điểm nút thì mới được thực hiện bước nhảy, không được nôn nóng, đốt cháy giai đoạn Tuy nhiên thực tế trong nhiều năm qua, nền giáo dục của nước ta hiện nay vẫn còn tồn tại căn bệnh thành tích, đặc biệt là ở bậc tiểu học

và trung học cơ sở Tức là học sinh chưa tích lũy đủ lượng cần thiết, nhưng lại được

“tạo điều kiện” để thực hiện “thành công” bước nhảy, tức là không học mà vẫn đỗ, không học nhưng vẫn có bằng Kết quả là trong nhiều năm liền, giáo dục nước ta đã cho ra lò những lớp người không “lượng” mà cũng chẳng có “chất”

2.3 Một số giải pháp phát triển một vấn đề cụ thể trong thực tiễn dựa trên

cơ sở lý luận của quy luật lượng – chất

Như đã đề cập ở phần trên, vấn đề quan trọng nhất của việc vận dụng quy luật lượng-chất vào sự thay đổi trình độ học vấn của một con người là ta phải tích lũy đủ lượng tới giới hạn điểm nút thì mới được thực hiện bước nhảy Chính vì vậy những giải pháp dưới đây đưa ra nhằm mục đích giúp sinh viên có thể tích lũy về lượng (tri thức) một cách hiệu quả, đồng thời loại bỏ các vấn đề liên quan tới đốt cháy giai đoạn:

- Xác định mục đích học tập, nghiên cứu thật rõ ràng: “học để làm gì?”, “học để phục vụ ai?”

- Đoàn kết, giúp đỡ nhau trong học tập và nghiên cứu

- Có tinh thần tự giác, chủ động trong việc chuẩn bị bài vở

- Biết cách suy nghĩ lại và lật ngược vấn đề

- Nghỉ ngơi lành mạnh, hợp lí

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Đại học Tôn Đức Thắng (14/01/2022), Tiểu luận triết học Quy luật lượng – chất Truy cập từ Tiểu luận triết học Quy luật lượng - chất - Nguyên Lý Mác Lê Nín - - StuDocu

Mối quan hệ biện chứng giữa chất và lượng Truy cập từ https://luathoangphi.vn/noi-dung-quy-luat-luong-chat/#Noi_dung_quy_luat_luong_chat

Nội dung quy luật lượng chất Truy cập từ https://vi.wikipedia.org/wiki/Quy_lu

%E1%BA%ADt_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_-_ch%E1%BA%A5t#Chu_tr

%C3%ACnh_thay_%C4%91%E1%BB%95i

Phép biện chứng duy vật Truy cập từ https://lytuong.net/phep-bien-chung-duy-vat/

Quy luật chuyển hóa lượng – chất Truy cập từ

https://luatduonggia.vn/quy-luat-chuyen-hoa-luong-chat/

Quy luật lượng - chất – Wikipedia tiếng Việt Truy cập từ Quy luật lượng - chất – Wikipedia tiếng Việt

Quy luật lượng chất Truy cập từ https://khotrithucso.com/doc/p/quy-luat-luong-chat-260464

Quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập Truy cập từ

https://luathoangphi.vn/quy-luat-thong-nhat-va-dau-tranh-giua-cac-mat-doi-lap/

Quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập – Wikipedia tiếng Việt Truy cập từ

https://vi.wikipedia.org/wiki/Quy_lu%E1%BA%ADt_th%E1%BB%91ng_nh

%E1%BA%A5t_v%C3%A0_%C4%91%E1%BA%A5u_tranh_gi%E1%BB%AFa_c

%C3%A1c_m%E1%BA%B7t_%C4%91%E1%BB%91i_l%E1%BA%ADp

Ứng dụng quy luật lượng chất trong vấn đề học tập rèn luyện của sinh viên Truy cập

từ https://khotrithucso.com/doc/p/ung-dung-quy-luat-luong-chat-trong-van-de-hoc-tap-ren-luyen-60666

Ý nghĩa phương pháp luận của quy luật lượng chất, Phạm Kim Oanh Truy cập từ

https://luathoangphi.vn/y-nghia-phuong-phap-luan-cua-quy-luat-luong-chat/

PHỤ LỤC