Tổ chức công tác kế toán TTSP ở Cty rượu Hà Nội

Luận văn : Tổ chức công tác kế toán TTSP ở Cty rượu Hà Nội

lời mở đầuTrớc đây trong cơ chế tập trung bao cấp, hầu hết các vấn đề của doanh nghiệp nh sản xuất cái gì, bao nhiêu, bán ở đâu, đều do Nhà nớc chỉ định, Nhà nớc toàn quyền quyết

định số lãi, phân phối thu nhập của doanh nghiệp (DN) thậm chí nếu DN làm ăn thua lỗ thì Nhà nớc sẽ bù lỗ Chính vì vậy hoạt động sản xuất kinh doanh của DN kể cả khâu tiêu thụ

đều đợc thực hiện theo kế hoạch Nhà nớc, mang nặng tính pháp lệnh, trách nhiệm của ND với kết quả sản xuất kinh doanh chỉ mang tính hình thức

Trong những năm gần đây, nền kinh tế nớc ta chuyển sang nền kinh tế hàng hóa vận

động theo cơ chế thị trờng có sự quản lý của Nhà nớc theo định hớng XHCN với cơ chế quản lý mới các DN đã thực sự vận động để tồn tại và phát triển bằng chính thực lực của mình các DN là các đơn vị kinh tế độc lập tự chủ về tài chính tự hạch toán tự chịu trách nhiệm về kết quả sản xuất kinh doanh của mình: sản xuất sản phẩm gì? khối lợng bao nhiêu, tiêu thụ chúng nh thế nào là do DN tự quyết định

Để có thể tồn tại và phát triển trong cơ chế thị trờng, một trong những điều kiện định

đoạt của DN sản xuất kinh doanh là phải tiêu thụ đợc sản phẩm của mình, có tiêu thụ đợc sản phẩm thì DN mới thu hồi đợc vốn để bù đắp những chi phí đã bỏ ra thu đợc lãi có thể tái sản xuất hoặc tích lũy để đầu t mở rộng quy mô sản xuất Vì thế sản xuất và tiêu thụ là vấn đề cần quan tâm hàng đầu của mỗi DN vì nó quyết định sự tồn tại hay phá sản của mỗi DN

Hoạt động sản xuất kinh doanh của các DN là một quá trình liên tục từ khâu cung ứng, tổ chức sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm tạo thành một vòng quay của vốn, tất cả các khâu đều h-ớng vào mục tiêu là tiêu thụ đợc sản phẩm, Vì thế để sản xuất và tổ chức công tác tiêu thụ nh thế nào đó cho phù hợp với điều kiện cụ thể của DN cũng nh nhu cầu của thị trờng thì các nhà quản lý doanh nghiệp buộc phải nghiên cứu, phân tích đánh giá đợc những nhu cầu thị trờng để

từ đó lựa chọn đợc phơng án kinh doanh, phơng án tiêu thụ có hiệu quả

Có bán đợc sản phẩm DN mới có điều kiện tồn tại và phát triển, đồng thời tiêu thụ nhanh sản phẩm cũng là một phơng thức để tăng nhanh vòng quay vốn Vì thế DN phải tìm mọi biện pháp để đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm và cũng cần trong quản lý Dựa vào những thông tin do kế toán cung cấp mà các nhà quản lý mới đa ra đợc các quyết định đúng đắn

có ảnh hởng tới toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của DN

Muốn tổ chức tốt tiêu thụ sản phẩm cần chú trọng tới công tác kế toán tiêu thụ, mặt khác việc xác định kết quả tiêu thụ cũng là một vấn đề cần quan tâm vì nó là mục đích hoạt

động của DN, để biết kết quả cao hay thấp, DN phải tính toán, so sánh thu nhập các chi phí

để xác định đợc kết quả tiêu thụ của mình

Qua việc đánh giá kết quả tiêu thụ mà DN tìm ra phơng hớng nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, chú trọng vào những mặt hàng kinh doanh có hiệu quả cao, loại bỏ, thu hẹp, hoặc có biện pháp xử lý đối với những mặt hàng kinh doanh không có hiệu quả Nhận thức đợc vấn đề này qua nghiên cứu lý luận và đợc tiếp xúc trực tiếp, thực tế công tác kế toán cùng với sự hớng dẫn của thầy giáo cộng với sự giúp đỡ của cán bộ phòng kế toán Công ty Xà phòng Hà Nội em xin thực hiện chuyên đề:

“Kế toán tiêu thụ sản phẩm và xác định kết quả tiêu thụ sản phẩm tại

Công ty Xà phòng Hà Nội”

Nội dung gồm 3 phần sau:

- Lời mở đầu.

Phần I: Những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán tiêu thụ sản phẩm và

xác định kết quả tiêu thụ trong DN sản xuất.

Phần II: Thực trạng công tác kế toán tiêu thụ sản phẩm và xác định

kết quả tại Công ty Xà phòng Hà Nội.

Phần III: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiêu thụ

và xác định kết quả tại Công ty.

- Phần Kết luận.

phần I

những vấn đề lý luận cơ bản về tổ chức kế toán và xác định

kết quả tiêu thụ sản phẩm trong doanh nghiệp

A-/ Những vấn đề chung về tiêu thụ sản phẩm

I-/ Khái niệm về sản phẩm, tiêu thụ sản phẩm

1-/ Khái niệm về sản phẩm:

Sau một thời gian chuyển sang nền kinh tế thị trờng nền kinh tế nớc ta có một bớc ngoặt rất lớn, từ nền kinh tế lạc hậu đến nay, nớc ta đã và đang tiến hành một cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật với chủ trơng đa đất nớc tiến lên con đờng Công nghiệp hóa-Hiện

đại hóa, chính điều đó đã nảy sinh mối quan hệ hàng hóa tiền tệ ngày càng mở rộng và phát triển Việc đa dạng hóa các thành phần kinh tế cộng với việc mở cửa nền kinh tế đã ngày càng xuất hiện nhiều các doanh nghiệp sản xuất thuộc các thành phần kinh tế khác nhau.Nói đến sản phẩm là nói đến kết quả của quá trình sản xuất gắn liền với quy trình công nghệ nhất định Trong phạm vi một doanh nghiệp quy trình sản xuất các loại sản phẩm khác nhau thì các loại sản phẩm sản xuất ra cũng khác nhau đặc biệt về chất lợng.Sản phẩm hàng hóa bao gồm thành phần là chủ yếu, chiếm tỷ trọng lớn và nửa thành phần và lao vụ có tính chất công nghiệp

2-/ Khái niệm về tiêu thụ sản phẩm:

Trong cơ chế thị trờng hiện nay, các doanh nghiệp cùng sản xuất cùng tồn tại cạnh tranh và bình đẳng trớc pháp luật Vì vậy nếu trớc nay các doanh nghiệp chỉ lo sản xuất đủ

về kế hoạch giao nộp cho Nhà nớc mà cho đến nay không còn đơn thuần là sản xuất mà phải đa công tác tiêu thụ sản phẩm lên hàng đầu, bởi nó vô cùng quan trọng quyết định sự thành bại của các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trờng

Đối với DN quá trình tiêu thụ sản phẩm đợc biểu diễn ra bên ngoài là quá trình DN xuất giao sản phẩm hàng hóa cho đơn vị mua thanh toán tiền hàng hoặc chấp nhận việc thanh toán tiền hàng theo giá thỏa thuận giữa bên bán và bên mua Song xét về thực chất đó chính là quá trình thực hiện giá trị hàng hóa và kết thúc một vòng tuần hoàn của vốn

Đứng trên góc độ luân chuyển vốn thì tiêu thụ sản phẩm là quá trình chuyển hóa vốn

từ hình thái vật chất sang hình thái tiền tệ, làm cho vốn trở lại hình thái ban đầu khi nó bớc vào mỗi chu kỳ sản xuất kinh doanh Thật vậy, quá trình tái sản xuất đợc “bắt đầu” của quá trình sản xuất nh: Công cụ lao động, đối tợng lao động, sức lao động, lúc này vốn bằng tiền

đợc chuyển hóa thành vốn dới hình thái vật chất, vốn dới hình thái vật chất đợc đa vào quá trình sản xuất để tạo ra sản phẩm, hàng hóa đợc tạo ra đem đi tiêu thụ và kết quả của quá trình tiêu thụ là doanh thu sẽ thu đợc tiền về Lúc này đồng vốn của doanh nghiệp lại từ hình thái vật chất quay về hình thái ban đầu của nó-hình thái tiền tệ, đây đã đến một chu kỳ

sản xuất hoàn thành, vốn, tiền tệ lại đợc sử dụng lặp lại theo đúng chu kỳ mà nó đã trải qua

Ta có thể khái quát quá trình tái sản xuất đó bằng sơ đồ sau:

Nh vậy tiêu thụ sản phẩm là khâu cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh thực hiện giá trị và giá trị sử dụng của sản phẩm hàng hóa thông qua 2 giai đoạn: DN cung cấp sản phẩm cho khách hàng và đợc khách hàng thanh toán hoặc chứng nhận thanh toán cho DN.+ Giai đoạn I: DN xuất sản phẩm giao cho khách hàng, giai đoạn này bên bán căn cứ vào hợp đồng kinh tế đã ký để giao hàng cho ngời mua, giai đoạn này phản ánh một mặt quá trình vận động cho sản phẩm nhng cha đảm bảo kết quả của quá trình tiêu thụ vì cha có cơ sở đảm bảo quá trình tiêu thụ đã hoàn tất

+ Giai đoạn II: Khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán tiền hàng Đây là giai đoạn hoàn tất quá trình tiêu thụ, DN thu đợc tiền (hoặc sẽ thu đợc tiền) doanh thu bán hàng đợc xác định và DN có thu nhập để bù đắp những chi phí đã bỏ ra và hình thành nên kết quả tiêu thụ

Xét về mặt hành vi, quá trình tiêu thụ phải có sự thỏa thuận trao đổi giữa ngời mua và ngời bán, ngời bán đồng ý bán, ngời mua đồng ý mua và thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán

Xét về mặt bản chất kinh tế; bán hàng là có sự thay đổi về quyền sở hữu hàng hóa sau

đó bán hàng ngời bán thu đợc tiền nhng mất quyền sở hữu hàng hóa còn ngời mua trả tiền

để có sự sở hữu hàng hóa

Trong quá trình sản xuất và tiêu thụ, DN sản xuất thành phẩm giao cho khách hàng

và nhận lại hoặc sẽ nhận lại một khoản tiền tơng ứng với giá bán của số hàng đó gọi là doanh thu bán hàng, với chức năng trên có thể thấy tiêu thụ có ý nghĩa rất quan trọng đối với mọi DN sản xuất

Theo quy định hiện nay sản phẩm đợc xác định là tiêu thụ trong các trờng hợp sau:

+ Trờng hợp 1: DN bán hàng cho khách hàng và đợc thanh toán ngay khi đó lợng

hàng hóa đợc xác định là tiêu thụ, đồng thời doanh thu tiêu thụ và tiền bán hàng cũng đợc xác định là trùng nhau về thời điểm thực hiện

+ Trờng hợp 2: DN sản xuất giao hàng đợc khách hàng chấp nhận thanh toán nhng

cha trả tiền ngay, lúc này doanh thu tiêu thụ sản phẩm đã xác định nhng tiền hàng cha thu về

+ Trờng hợp 3: DN xuất giao đủ hàng cho khách hàng theo số tiền mà khách hàng đã

trả trớc, đồng thời với việc xuất giao hàng cho khách tiền ứng trớc trở thành tiền thu bán hàng của DN do đó doanh thu tiêu thụ cũng đợc xác định tại thời điểm này

+ Trờng hợp 4: DN và khách hàng áp dụng phơng thức nhờ thu theo kế hoạch khi gửi

số sản phẩm này cho khách hàng thì số sản phẩm này đợc coi nh tiêu thụ

II-/ Yêu cầu quản lý tiêu thụ sản phẩm:

Xuất phát từ tầm quan trọng của việc tiêu thụ sản phẩm đối với DN sản xuất nói riêng cũng nh toàn bộ nền kinh tế quốc dân nói chung, trong nền kinh tế thị trờng mà các DN cần phải thực hiện tốt yêu cầu quản lý tiêu thụ sản phẩm Quản lý quá trình tiêu thụ là quản lý

về kế hoạch và mức độ hoàn thành kế hoạch tiêu thụ sản phẩm cả về số lợng, chủng loại, chi phí bán hàng cụ thể là:

+ Phải nắm bắt theo dõi chặt chẽ từng phơng thức bán hàng, lựa chọn hình thức tiêu thụ phù hợp với khách hàng, thị trờng; phải giám sát sản phẩm tiêu thụ: số lợng, chất lợng, chủng loại, để tránh mất mát, h hỏng trong khi tiêu thụ đồng thời giám sát chi phí bán hàng, xác định

đúng đắn số vốn của sản phẩm tiêu thụ để tính chính xác kết quả tiêu thụ

+ Phải quản lý chặt chẽ tình hình thanh toán của khách hàng, thanh toán theo đúng hạn tránh ứ đọng vốn cũng nh chiếm dụng vốn

+ Ngoài ra phải làm tốt công tác thăm dò nghiên cứu thị trờng để đáp ứng kịp thời nhu cầu của khách hàng, tìm kiếm mở rộng thị trờng

III-/ Vị trí, vai trò và ý nghĩa của quá trình tiêu thụ trong quá trình sản xuất kinh doanh

Trong nền kinh tế thị trờng chức năng của DN sản xuất là sản xuất hàng hóa phục vụ nhu cầu tiêu dùng của toàn XH bao gồm các khâu cung ứng, sản xuất tiêu thụ, vì vậy các

DN không những có nhiệm vụ sản xuất ra thành phẩm mà còn phải tổ chức tiêu thụ đợc sản phẩm trên thị trờng mới thực hiện đợc chức năng của mình, trong quá trình lu chuyển vốn, tiêu thụ là khâu giữ vai trò trực tiếp thực hiện nhiệm vụ kinh doanh của DN

Các khâu này phụ thuộc vào việc sản phẩm có tiêu thụ đợc hay không Vì vậy có thể nói tiêu thụ là cơ sở để bảo toàn và phát triển vốn kinh doanh tạo nên kết quả kinh doanh, quyết định sự thành bại của công ty Đối với DN có bán đợc sản phẩm mới có đợc thu nhập

để bù đắp chi phí, hình thành kết quả kinh doanh, thực hiện tốt khâu tiêu thụ hoàn thành kế hoạch bán hàng thì DN mới thu đợc vốn, có điều kiện quy vòng vốn tiếp tục sản xuất kinh doanh và ngợc lại, nếu sản phẩm không tiêu thụ đợc sẽ dẫn đến ứ đọng ế thừa sản phẩm, vốn kinh doanh, không thu hồi vốn đợc, thu nhập không đủ bù đắp chi phí, và sẽ dẫn đến phá sản

Đối với ngời tiêu dùng, quá trình tiêu thụ sẽ cung cấp hàng hóa cần thiết một cách kịp thời đầy đủ và đồng bộ đúng về số và chất lợng đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, thông qua tiêu dùng thì mới thực hiện đợc tính thích ứng hữu ích của sản phẩm, phản ánh sự phù hợp của sản phẩm đối với thị hiếu ngời tiêu dùng

Xét trên phạm vi toàn bộ nền kinh tế tiêu thụ là điều kiện để tiến hành tái sản xuất xã hội, quá trình tái sản xuất xã hội bao gồm các khâu sản xuất - phân phối - trao dổi và tiêu dùng giữa các khâu này có mối liên hệ mật thiết với nhau, nếu thiếu sẽ không thực hiện đ-

ợc Trong đó tiêu thụ là cầu nối giữa nhà sản xuất và tiêu dùng, giữa hàng hóa và tiền tệ, giữa nhu cầu tiêu dùng và khả năng thanh toán, Đồng thời nó là điều kiện để đảm bảo sự phát triển cân đối trong từng ngày từng vùng cũng nh toàn bộ nền kinh tế quốc dân

Nh vậy tiêu thụ sản phẩm là một nghiệp vụ rất quan trọng đối với hoạt động của mỗi doanh nghiệp sản xuất, trong cơ chế thị trờng bán hàng là một nghệ thuật, lợng sản phẩm

tiêu thụ đợc là nhân tố trực tiếp làm thay đổi lợi nhuận của DN, nó thể thiện sức mạnh cạnh tranh của DN trên thị trờng, là cơ sở để đánh giá trình độ quản lý, hiệu quả sản xuất kinh doanh của DN Doanh thu tiêu thụ là một chỉ tiêu tổng hợp để phân tích, đánh giá các chỉ tiêu kinh tế tài chính của DN nh: cơ cấu tiêu thụ, số vòng quay của vốn, Mặt khác, nó cũng gián tiếp phản ánh trình độ tổ chức các khâu cũng ứng, sản xuất cũng nh công tác dự trữ bảo quản thành phẩm Mặt khác phân công lao động xã hội đợc mở ra trên phạm vi thế giới thì trao đổi buôn bán cũng đợc đẩy mạnh Trong tiến trình hội nhập, nền kinh tế Việt Nam với nền kinh tế thế giới, nhất là hiện nay nớc ta đã trở thành, thành viên chính thức của tổ chức ASEAN, tiêu thụ sản phẩm không chỉ là cầu nối giữa các đơn vị, các thành phần kinh tế trong nớc lại với nhau thành một thể thốngn hất mà còn ý nghĩa rất quan trọng bắt chặt thêm mối quan hệ quốc tế nối thị trờng trong nớc và thị trờng quốc tế, thúc đẩy th-

ơng mại quốc tế phát triển mạnh mẽ

Có thể nói tiêu thụ sản phẩm cùng với xác định kết quả tiêu thụ có ý nghĩa lớn trong việc đẩy mạnh việc sử dụng nguồn nhân lực và phân bổ nguồn nhân lực có hiệu quả đối với toàn bộ nền kinh tế nói chung và đối với các DN nói riêng Hiệu quả kinh doanh của DN đ-

ợc đánh giá thông qua khối lợng hàng hóa đợc thị trờng chấp nhận mà DN thu đợc

IV-/ Các phơng thức tiêu thụ, thời điểm xác định doanh thu và thủ tục, chứng từ của từng phơng thức:

Hiện nay để đẩy mạnh khối lợng tiêu thụ sản phẩm các DN có thể sử dụng nhiều phơng thức bán hàng phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh, mặt hàng tiêu thụ của mình Công tác tiêu thụ thành phẩm trong DN sản xuất có thể tiến hành theo nhiều phơng thức sau:

1-/ Phơng thức bán buôn:

Bán buôn là việc bán sản phẩm cho các DN thơng mại, cửa hàng, đại lý, với số lợng lớn

để các đơn vị đó trực tiếp chuyển hay bán nguyên vật liệu cho đơn vị sản xuất hoặc bán hàng cho các tổ chức nhằm thỏa mãn các nhu cầu kinh tế, phơng thức bán buôn có đặc điểm là sản phẩm sau khi tiêu thụ vẫn nằm trong lĩnh vực lu thông, có 2 phơng thức sau:

a-/ Bán buôn qua kho: Theo phơng thức này sản phẩm đợc xuất tại kho của DN để

chuyển bán cho khách hàng bao gồm 2 trờng hợp cụ thể:

- Bán buôn trực tiếp tại kho của DN: Căn cứ vào hợp đồng kinh tế đã ký DN sản xuất

sản phẩm từ kho giao cho ngời mua đến nhận tại kho của DN ngời mua tự chịu trách nhiệm vận chuyển hàng, chứng từ sử dụng trong phơng thức này là hóa đơn kiêm phiếu xuất kho hóa đơn bán hàng do DN lập, thời điểm xác định doanh thu là khi ngời mua đã nhận đủ hàng và ký xác nhận bên chứng từ bán hàng

- Bán buôn theo phơng thức chuyển hàng: Căn cứ vào hợp đồng kinh tế đã ký kết DN

vận chuyển đến cho khách hàng bằng phơng tiện tự có hoặc thuê ngoài, thời điểm hàng đợc coi là tiêu thụ là khi khách hàng đã nhận đợc hàng và chấp nhận thanh toán, chứng từ bán hàng là hóa đơn kiêm phiếu xuất kho

b-/ Bán buôn không qua kho: DN xuất sản phẩm bán cho khách hàng từ nơi sản xuất,

sản phẩm sản xuất ra không làm thủ tục nhập kho, chứng từ là hóa đơn bán hàng, giao

thẳng do DN lập, thời điểm xác định doanh thu là khi khách hàng nhận đủ hàng và chấp nhận thanh toán.

2-/ Các phơng thức bán lẻ:

Là phơng thức bán hàng trực tiếp cho ngời tiêu dùng nhằm thỏa mãn nhu cầu sinh hoạt của cá nhân và một số bộ phận nhu cầu kinh tế của tập thể, số lợng nhỏ Có nhiều ph-

ơng thức bản lẻ:

a-/ Ph ơng thức bán hàng thu tiền tập trung: Trong phơng thức này nhiệm vụ thu tiền

và giao hàng tách rời nhau, mỗi quầy hàng bố trí một số nhân viên làm nhiệm vụ thu tiền của khách hàng và viết tích kê cho khách hàng, khách hàng dùng tích kê nhận hàng tại nhân viên giao hàng Cuối ca, cuối ngày nhân viên thu ngân làm giấy nộp tiền bán hàng, ngời giao hàng kiểm kê số lợng hàng để xác định lợng hàng đã giao cho khách sau đó lập báo cáo bán hàng Hai chứng từ trên là căn cứ để kế toán ghi sổ, thời điểm xác định doanh thu là khi ngời mua đã trả tiền và nhận đợc hàng, lợng sản phẩm bán ra đợc xác định theo công thức:

c-/ Ph ơng thức bán trả góp: Theo phơng thức này, khi giao hàng cho ngời mua thì

l-ợng hàng chuyển giao đợc coi là tiêu thụ ngời mua sẽ thanh toán lần đầu ngay tại thời điểm mua Số còn lại ngời mua sẽ trả dần ở các kỳ tiếp theo và phải chịu trách nhiệm một tỷ lệ lãi suất nhất định Thông thờng số tiền phải trả ở các kỳ bằng nhau, trong đó bao gồm một phần doanh thu gốc và một phần lãi suất trả chậm, lãi trả chậm đợc coi là thu nhập tài chính Phơng thức này giúp cho DN khai thác triệt để thị trờng tiềm năng mà hầu nh không phải đầu t thêm vốn (lãi trả chậm sẽ bù đắp chi phí vốn trong khâu tiêu thụ và dự phòng rủi ro)

d-/ Bán hàng xuất khẩu: Căn cứ vào phạm vi bán hàng thì hàng bán qua các hợp đồng

xuất khẩu và thanh toán bằng ngoại tệ

+ Hàng gửi đi hội chợ, triển lãm ở nớc ngoài sau đó bán thu ngoại tệ

+ Hàng gửi đi hội chợ cho nớc ngoài thông qua các Hiệp định, Nghị định th do Chính phủ ký kết với Chính phủ nớc ngoài do các doanh nghiệp xuất khẩu thực hiện

+ Hàng bán cho khách nớc ngoài thu ngoại tệ

Để xuất khẩu sản phẩm, doanh nghiệp có 2 hình thức là xuất khẩu trực tiếp và xuất khẩu ủy thác Trong xuất khẩu trực tiếp căn cứ vào hợp đồng đã ký DN tự vận chuyển hàng

đi tiêu thụ bằng phơng tiện tự có hoặc thuê ngoài, chứng từ sử dụng là phiếu xuất kho kiêm phiếu vận chuyển Thời điểm xác định doanh thu là khi hàng đã xếp lên phơng tiện vận chuyển, chủ phơng tiện đã ký lên chứng từ vận chuyển và hoàn thành thủ tục hải quan tại cửa khẩu, sân bay, bến cảng Xuất khẩu ủy thác là một hình thức riêng của giao hàng đại

lý Các DN có sản phẩm để xuất khẩu nhng không có khả năng xuất khẩu sẽ thực hiện ký kết hợp đồng xuất khẩu ủy thác với đơn vị có khả năng xuất khẩu Các đơn vị này sẽ ký hợp

đồng xuất khẩu với nớc ngoài Thời điểm đợc coi là tiêu thụ là khi hoàn thành thủ tục giao hàng cho đơn vị nhận ủy thác và nhận đợc thông báo chấp nhận hàng

V-/ Các phơng pháp đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm:

Muốn tăng doanh thu tiêu thụ, doanh nghiệp có thể sử dụng nhiều biện pháp khác nhau tùy thuộc vào các điều kiện về vốn nhân lực và các điều kiện về cơ sở vật chất kỹ thuật của DN Trớc hết để tăng doanh thu số bán buôn DN phải tăng cờng và phát triển các quan hệ thơng mại, xúc tiến việc ký kết các hợp đồng kinh tế, tranh thủ khai thác triệt để thị trờng tiêu thụ mà DN đang chiếm lĩnh cùng với việc nâng cao chất lợng sản phẩm DN cũng cần hoàn thiện mạng lới tiêu thụ sản phẩm Bên cạnh đó DN có thể áp dụng nhiều thủ thuật thu hút khách hàng nh: Quảng cáo, chào hàng, sử dụng chính sách chiết khấu hợp lý,

áp dụng nhiều phơng thức thanh toán thuận lợi Ngoài ra việc giữ uy tín là một vấn đề quan trọng Để củng cố uy tín DN cần có hợp đồng thủ tục đơn giản nhanh gọn đảm bảo giao hàng đúng thủ tục về số lợng, chất lợng, thời gian

Trên thực tế đối với các DN sản xuất kinh doanh số bán buôn là chủ yếu nhng việc phát triển mạng lới bán lẻ, cửa hàng giới thiệu sản phẩm cũng rất cần thiết Vì khi bán lẻ,

DN có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với ngời tiêu dùng, có điều kiện tìm hiểu thị hiếu, nhu cầu của khách hàng từ đó có biện pháp thỏa mãn nhu cầu ngời tiêu dùng về chất lợng, mẫu mã, giá cả, tăng khả năng cạnh tranh cho sản phẩm của doanh nghiệp Để tăng doanh số bán lẻ DN cần bố trí các cửa hàng, quầy hàng ở địa điểm thuận lợi, lựa chọn nhân viên bán hàng có phong cách nghiệp vụ chu đáo, tận tình,

Ngoài ra doanh nghiệp cũng cần áp dụng các thủ pháp bán lẻ nh: quảng cáo, giảm giá trong những dịp đặc biệt, tặng quà, có dịch vụ miễn phí kèm theo,

B-/ Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh tiêu thụ và kết quả tiêu thụ

I-/ Khái niệm kết quả và xác định kết quả:

Trong xã hội, mọi ngành, mọi doanh nghiệp khi tiến hành các hoạt động đều phải tính tới kết quả hoạt động đó Kết quả kinh doanh là khoản chênh lệch giữa thu nhập và chi phí kinh doanh, nó là mục đích cuối cùng của mỗi đơn vị kinh tế, kết quả kinh doanh phụ thuộc vào quy mô, chất lợng của quá trình hoạt động kinh doanh, nó không chỉ là tấm gơng phản ánh hoạt

động kinh doanh của DN kỳ này mà còn tác động đến hoạt động kinh doanh của kỳ sau:

Trong một DN có thể cùng một lúc nhiều hoạt động kinh tế khác nhau:

+ Hoạt động sản xuất chính: sản xuất và tiêu thụ các sản phẩm chính

+ Hoạt động sản xuất phụ: tận dụng năng lực và mặt bằng để sản xuất các sản phẩm phụ.+ Hoạt động tài chính: là các hoạt động có liên quan đến vốn (vay, cho vay vốn đầu t, cho thuế TSCĐ, liên doanh, ).

+ Các hoạt động mang tính chất bất thờng: nh nhợng bán, thanh lý TSCĐ, thu tiền phạt, tiền bị phạt

ứng với một hoạt động đều có một kết quả của hoạt động đó Tổng hợp kết quả từng hoạt động đó thành kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong một thời kỳ

Xác định kết quả kinh doanh là việc so sánh giữa chi phí kinh doanh đã bỏ ra với thu nhập của hoạt động kinh doanh đã đạt đợc:

Nếu thu nhập = Chi phí : Kết quả là hòa vốn

Nếu thu nhập > Chi phí: Kết quả là lãi

Nếu thu nhập < Chi phí: Kết quả là lỗ

Việc xác định kết quả thờng đợc tiến hành vào cuối kỳ hạch toán nh cuối tháng, cuối qúy, cuối năm tùy thuộc vào đặc điểm sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

II-/ ý nghĩa việc xác định kết quả kinh doanh:

Trong nền kinh tế thị trờng, ngoại trừ một số DN công ích, mục đích kinh doanh của các doanh nghiệp là lợi nhuận Lợi nhuận là mục tiêu hàng đầu chi phối mọi hoạt động của

DN, để biết đợc DN hoạt động có hiệu quả hay không, lợi nhuận là bao nhiêu, cao hay thấp, doanh nghiệp phải tính toán để xác định kết quả kinh doanh của mình

Kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng mà DN hớng tới, mọi chính sách biện pháp của DN đều xoay quanh vấn đề làm thế nào để có đợc kết quả kinh doanh tốt nhất Thông qua việc xác định kết quả DN sẽ tìm ra con đờng phơng hớng cần thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của mình

Xác định đúng đắn, chính xác kết quả kinh doanh là cơ sở đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ với Nhà nớc, giải quyết hài hòa mối quan hệ lợi ích kinh

tế giữa Nhà nớc với lợi ích của tập thể và cá nhân ngời lao động Xác định đúng kết quả sẽ giúp

DN đặt ra các phơng hớng phấn đấu phù hợp với khả năng, tạo điều kiện cho DN hoạt động tốt trong các kỳ sau, cung cấp số liệu cho những bên có quan tâm nhằm thu hút đầu t cải thiện và nâng cao uy tín của doanh nghiệp với bạn hàng, ngời lao động,

Do vậy có thể xác định kết quả chính xác là một yêu cầu cần thiết đối với mọi doanh nghiệp Trong DN sản xuất kết quả kinh doanh mỗi DN phải có hệ thống các phơng pháp xác định thu nhập và chi phí, đồng thời phải chỉ ra đợc những chỉ tiêu cần phản ánh khi xác

định kết quả kinh doanh

III-/ Kết quả tiêu thụ và phơng pháp xác định kết quả tiêu thụ

1-/ Kết quả tiêu thụ:

Kết quả tiêu thụ là chênh lệch giữa doanh thu thuần với giá trị vốn hàng hóa xuất bán, chi phí bán hàng phân bổ cho hàng đã bán chi phí quản lý DN Trong DN sản xuất kết quả

tiêu thụ là kết quả chính tạo nên lợi nhuận cho DN Thông qua việc xác định kết quả tiêu thụ mà DN có thể biết đợc hiệu quả sản xuất kinh doanh của mình, khả năng cạnh tranh của sản phẩm, những mặt hàng nào đẩy mạnh sản xuất (mặt hàng có hiệu quả cao), mặt hàng nào có hiệu quả thấp để có biện pháp xử lý.

2-/ Phơng pháp xác định kết quả tiêu thụ:

Mọi hoạt động của DN trong kỳ đều phải xác định kết quả đặc biệt quá trình tiêu thụ

- hoạt động chính phản ánh hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp sản xuất

Kết quả tiêu thụ đợc xác định kết quả qua công thức:

= - - -

a-/ Doanh thu bán hàng thuần: Doanh thu thuần là phần còn lại của doanh thu bán

hàng sau khi đã trừ đi khoản giảm trừ và thuế tiêu thụ Doanh thu thuần đợc xác định theo công thức:

= - -

Tổng doanh thu là số tiền ghi trên hóa đơn kể cả doanh thu bị giảm trừ, chấp nhận

cho khách hàng đợc hởng nhng cha ghi trên hóa đơn bán hàng

Các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm:

+ Chiết khấu bán hàng: là số tiền thởng cho khách hàng tính trên doanh thu do khách

hàng đã thanh toán sớm trớc thời hạn quy định ghi trên hóa đơn hay cam kết thanh toán hay vì một lý do u đãi khác

+ Doanh thu hàng bán bị trả lại: là doanh thu của số hàng đã tiêu thụ, dịch vụ lao vụ

đã cung cấp nhng bị khách hàng trả lại hoặc từ chối thanh toán do kém chất lợng, không

đúng quy cách, chủng loại, nh hợp đồng đã ký

+ Doanh thu giảm giá hàng bán: là các khoản giảm trừ trên giá bán đã quy định vì lý

do hàng kém phẩm chất hoặc nhằm khuyến khích khách hàng mua với số lợng lớn hơn bao gồm 3 loại:

- Giảm giá là khoản giảm trừ đợc ngời bán chấp nhận một cách đặc biệt trên giá đã thỏa thuận vì lý do hàng kém phẩm chất hoặc không đúng quy cách theo quy định trong hợp đồng

- Bớt giá là khoản giảm trừ trên giá bán thông thờng vì lý do khách hàng mua với số lợng lớn tính theo một tỷ lệ nào đó trên giá bán, ngời bán thực hiện bớt giá ngay sau từng lần mua

- Hồi khấu là khoản giảm trừ tính trên tổng số các nghiệp vụ đã thực hiện với một khách hàng trong một khoảng thời gian nhất định

Thuế tiêu thụ là loại thuế gián thu tính trên doanh thu của DN hoặc trên phần giá trị tăng

thêm của sản phẩm (Thuế GTGT) Thuế tiêu thụ bao gồm các loại:

- Thuế GTGT là loại thuế gián thu, thuế tính trên khoản giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ trong quá trình từ sản xuất, lu thông đến tiêu dùng Thuế GTGT bắt đầu thực hiện từ ngày 1/1/1999 thay thế cho thuế doanh thu

Đối tợng nộp thuế là những cá nhân sản xuất kinh doanh hàng hóa dịch vụ chịu thuế và

tổ chức, cá nhân nhập khẩu hàng hóa chịu thuế Đối tợng tính thuế là hàng hóa dịch vụ nhập khẩu hàng hóa chịu thuế, sản xuất trong nớc bán cho các đối tợng dùng cho sản xuất kinh doanh hay tiêu dùng ở Việt Nam

Đối tợng không chịu thuế GTGT:

+ Sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản

+ Sản phẩm muối

+ Hàng hóa, thành phẩm tiêu thụ đặc biệt

Thuế suất giá trị gia tăng đợc quy đinh ở 4 mức: 0%; 5%; 10%; và 20% Trong đó mức thuế suất 10% là thông dụng

Để khuyến khích xuất khẩu thuế GTGT hàng xuất khẩu 0%

Dịch vụ kinh doanh vũ trờng, mát xa, karaoke, casino,

Thuế TTĐB phải nộp đợc tính theo công thức:

= x x

Khi nộp thuế TTĐB cho một mặt hàng nào đó DN đợc phép trừ đi thuế TTĐB đã nộp

ở khâu nguyên liệu (nếu có)

- Thuế xuất khẩu là loại thuế gián thu đánh vào hàng hóa đợc phép xuất khẩu qua cửa khẩu biên giới Việt Nam kể cả hàng trao đổi, mua bán của các xí nghiệp khu chế xuất với các tổ chức, cá nhân ở thị trờng nội địa, hàng vận chuyển quá cảnh, mợng đờng biên giới, hàng chuyển khẩu, hàng viện trợ nhân đạo không phải chịu thuế xuất khẩu sau khi làm thủ tục hải quan

Thuế xuất khẩu đợc tính theo công thức:

= x x

b-/ Trị giá vốn hàng bán: phản ánh toàn bộ chi phí cần thiết bỏ ra để sản xuất số

thành phẩm đã bán trong hạch toán kế toán sản phẩm nhập kho đợc phản ánh theo giá vón tức là phản náh đúng chi phí thực tế DN bỏ ra để sản xuất đợc sản phẩm đó

Để xác định giá trị giá vốn hàng xuất, DN sản xuất có thể dùng giá thành sản xuất từ phân xởng, các phơng pháp sau để tính:

- Phơng pháp sử dụng hệ số giá: đợc sử dụng khi DN dùng giá hạch toán để hạch toán nhập-xuất-tồn kho sản phẩm Đến cuối tháng kế toán điều chỉnh về giá thực tế theo công thức:

= x

=

e-/ Chi phí bán hàng: Thành phẩm nếu chỉ dừng ở khâu sản xuất không đa ra tiêu thụ

thì sẽ không đáp ứng đợc nhu cầu của xã hội, DN sẽ không có thu nhập để bù đắp những chi phí bỏ ra và tạo ra lợi nhuận để tái sản xuất mở rộng Vì thế bán hàng là khâu quan trọng đa sản phẩm từ sản xuất đến tiêu dùng thì từ dó giá trị thành phẩm mới đợc thực hiện Chính đó là chi phí bán hàng và nó biểu hiện bằng tiền của những ngời lao động Chi phí bán hàng đợc phân thành các khoản mục:

+ Chi phí nhân viên

+ Chi phí vật liệu, bao bì

+ Chi phí công cụ đồ dùng

+ Chi phí khấu hao TSCĐ

+ Chi phí dịch vụ mua ngoài

+ Chi phí bảo hành

+ Các chi phí bằng tiền khác

d-/ Chi phí quản lý doanh nghiệp: là những khoản chi phí phục vụ cho quản lý chung

của DN nh tiền lơng nhân viên quản lý, đồ dùng văn phòng,

Về bản chất chi phí quản lý doanh nghiệp không tạo ra giá trị sản phẩm nhng lại là chi phí cần thiết đối với quá trình sản xuất kinh doanh của DN cũng phân theo các khoản mục:

+ Chi phí nhân viên: tiền trả công, tiền lơng, bảo hiểm XH, bảo hiểm Y tế và kinh phí công Đoàn cho Ban giám đốc, nhân viên văn phòng

+ Chi phí vật liệu, bao bì: là các chi phí vật liệu phục vụ cho quản lý hành chính và kinh doanh nh giấy, mực,

+ Chi phí công cụ đồ dùng, chi phí khấu hao TSCĐ, thuế, lệ phí, chi phí dự phòng, tất cả các chi phí liên quan đến việc quản lý doanh nghiệp

Sau khi xác định đợc các chỉ tiêu cần thiết để tiến hành xác định chỉ tiêu lãi gộp:

Lãi gộp = Doanh thu thuần - Giá vốn hàng bán

Cuối cùng xác định kết quả tiêu thụ theo công thức:

Kết quả tiêu thụ = Lãi gộp - Chi phí bán hàng - Chi phí quản lý DN

IV-/ Các biện pháp nâng cao hiệu quả sản xuất:

Thực chất việc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh đợc phản ánh thông qua chỉ tiêu lãi thuần từ hoạt động kinh doanh Biện pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh là tăng thu nhập và chi phí và giảm chi phí:

Kết quả = Thu nhập - Chi phí

Lãi thuần = Lãi gộp - (Chi phí bán hàng + Chi phí QLDN)

1-/ Các biện pháp tăng thu nhập:

Để tăng thu nhập, cần tích cực áp dụng các biện pháp để tăng doanh số bán ra, đẩy mạnh khối lợng tiêu thụ, đồng thời cũng giảm tối thiểu các khoản giảm trừ doanh thu Trong các khoản giảm trừ, doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến các khoản giảm trừ do hàng kém phẩm chất sai quy cách do vi phạm hợp đồng kinh tế Đây là các khoản làm giảm trừ doanh thu một cách tiêu cực nên DN cần có biện pháp hạn chế một cách tối đa khoản này Đối với chiết khấu bán hàng, bản thân khoản này làm giảm doanh thu nhng lại mang tính tích cực vì nó tạo ra doanh thu lớn thu hồi các khoản nợ phải thu một cách nhanh chóng vì thế DN cần có tỷ lệ chiết khấu hợp lý để tăng doanh thu nhng vẫn không làm ảnh hởng đết kết quả kinh doanh

2-/ Các biện pháp tiết kiệm chi phí:

Chi phí kinh doanh là các khoản chi phí cần thiết bỏ ra trong quá trình kinh doanh, muốn giảm chi phí không có nghĩa là căt giảm chi phí mà vấn đề cần thiết là tiết kiệm chi phí, quan trọng là giảm chi phí một cách tơng đối có nghĩa là có thể tăng chi phí nhng tốc

độ tăng doanh thu phải cao hơn tốc độ tăng chi phí để bảo đảm kết quả cao Chi phí trong kinh doanh bao gồm cả chi phí để sản xuất sản phẩm, do đó có biện pháp giảm giá thành cũng góp phần làm giảm chi phí Bên cạnh hạ giá thành doanh nghiệp cũng cần nghiên cứu

để có cơ cấu giữa các loại chi phí (chi phí khả biến, chi phí bất biến) hợp lý tạo cơ sở cho việc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh

C-/ Kế toán nghiệp vụ tiêu thụ và xác định kết quả

I-/ Nhiệm vụ của kế toán tiêu thụ và xác định kết quả

Kế toán trong các DN là một công cụ quan rlý, là khoa học thu nhận xử lý và cung cấp toàn bộ thông tin về tài sản, nguồn vốn và tình hình biến động của tài sản trong DN Tiêu thụ và xác định kết quả là một trong những khâu quan trọng quyết định sự thành công của DN do vậy kế toán tiêu thụ và kết quả tiêu thụ có mối quan hệ chặt chẽ với nhau và có vai trò đặc biệt trong công tác quản lý tiêu thụ sản phẩm Thông qua các thông tin từ kế toán mà ngời điều hành DN có thể biết đợc mức độ hoàn thành kế hoạch tiêu thụ Để cung cấp đợc những thông tin kịp thời chính xác, đầy đủ kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ cần thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Ghi chép phản ánh chính xác đầy đủ, kịp thời vận động của khối lợng hàng hóa bán

ra, xác định chính xác đầy đủ doanh thu bán hàng, tổ chức tốt kế toán chi tiết ở khâu bán hàng cả về số lợng và chủng loại, giá trị

- Cung cấp kịp thời tình hình tiêu thụ phục vụ cho việc điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh của DN, báo cáo thờng xuyên kịp thời

- Phản ánh, kiểm tra tiến độ thực hiện kế hoạch tiêu thụ

- Xác định chính xác giá trị vốn hàng bán nhằm xác định chính xác kết quả tiêu thụ phản ánh giám đốc kết quả kinh doanh cũng nh tình hình phân phối kết quả đó để cung cấp

số liệu cho việc lập quyết toán đợc đầy đủ chính xác kịp thời, đúng chế độ

II-/ Tài khoản sử dụng và kết cấu:

* Nhóm tài khoản phản ánh doanh thu:

TK 511 - Doanh thu bán hàng: phản ánh doanh thu bán hàng thực tế của doanh

nghiệp thực hiện trong một kỳ kinh doanh kết cấu TK 511:

+ Phản ánh doanh thu bán hàng trong kỳ ghi trên hóa đơn

Tài khoản 511 không có số d đầu kỳ

TK 511 có 4 TK cấp II:

• 5111 - Doanh thu bán hàng

• 5112 - Doanh thu bán thành phẩm

• 5113 - Doanh thu cung cấp dịch vụ

• 5114 - Doanh thu trợ cấp trợ giá

TK 512 - Doanh thu bán hàng nội bộ.

Bên Nợ: Trị giá thực tế thành phẩm nhập kho kết chuyển trị giá thực tế thành phẩm tồn kho cuối kỳ.

Bên Có: Trị giá thực tế thành phẩm xuất kho, hao hụt Kết chuyển trị giá thực tế thành phẩm tồn kho

Số d Bên Nợ: Trị giá thực tế thành phẩm tồn kho cuối kỳ

TK 157 - Hàng gửi đi bán Kết cấu TK 157:

Bên Nợ:

- Trị giá thực tế thành phẩm gửi bán gửi đại lý

- Trị giá lau vụ, dịch vụ đã thực hiện với khách hàng nhng cha đợc thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán

- Kết chuyển trị giá thành phẩm, hàng hóa đã gửi đi nhng cha đợc chấp nhận thanh toán cuối kỳ

Bên Có:

- Trị giá thành phẩm, hàng hóa gửi đi bán nhng bị khách hàng trả lại

- Trị giá thành phẩm, hàng hóa gửi đi tiêu thụ

- Kết chuyển giá trị giá hàng hóa gửi đi cha đợc khách hàng chấp nhận thanh toán

+ Giá vốn thành phẩm, lao vụ, dịch vụ đã tiêu thụ kết chuyển vào TK 911- Xác

định kết quả kinh doanh

TK 632 không có số d cuối kỳ

Ngoài ra kế toán còn sử dụng một số TK sau:

Các chỉ tiêu cần phản ánh: Để cung cấp đợc những thông tin hữu ích cho quản lý kế toán tiêu thụ và xác định kết quả cần xác định rõ các chỉ tiêu sau:

- Doanh thu bán hàng

- Doanh thu thuần

- Lãi gộp

- Kết quả tiêu thụ thành phẩm

Các chỉ tiêu trên cần phản ánh tổng hợp (cho tất cả thành phẩm cũng nh chi tiết mỗi loại thành phẩm)

III-/ Phơng pháp kế toán nghiệp vụ tiêu thụ

1-/ Bán buôn

* Bán buôn trực tiếp:

+ Khi xuất sản phẩm giao cho ngời mua tại kho của DN kế toán phản ánh doanh thu:

Nợ TK 111 - Tiền mặt; TK 112 - Tiền gửi ngân hàng (thu ngay)

Nợ TK 131 - Phải thu của khách hàng (bán chịu)

Có TK 511 - Doanh thu bán hàng (Giá cha có thuế GTGT)

Có TK 331 - Thuế GTGT phải nộp (Thuế GTGT đầu ra)

Nếu doanh nghiệp tính thuế GTGT trực tiếp kế toán ghi:

Có TK 155 (Xuất tại kho)

Có TK 154 - Chi phí sản xuất dở dang (xuất từ nơi sản xuất)

+ Cuối kỳ kết chuyển số thuế GTGT đợc khấu trừ

Nếu DN áp dụng cách tính thuế GTGT trực tiếp kế toán ghi:

Nợ TK 642 (6425) - Chi phí QLDN

Có TK 3331 (Thuế GTGT phải nộp)

Khi nộp thuế kế toán ghi:

Nợ TK 3331

Có TK 111, Có TK 112Nếu doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phơng pháp kiểm kê đầu kỳ thì việc hạch toán doanh thu và thuế giống phơng pháp kiểm kê thờng xuyên chỉ khác phần hạch toán giá vốn

+ Đầu kỳ kế toán chuyển giá trị hàng tồn kho:

Nợ TK 632

Có TK 155, Có TK 157+ Sản phẩm hoàn thành nhập kho kế toán ghi:

Nợ TK 632 (Giá vốn hàng bán)

Có TK 631 - Giá thành sản xuất+ Cuối kỳ kiểm kê định kỳ xác định giá trị giá thành phẩm tồn kho và giá trị hàng gửi bán cha tiêu thụ, kế toán ghi:

Sơ đồ hạch toán bán buôn trực tiếp theo phơng pháp kiểm kê thờng xuyên

* Bán buôn theo ph ơng thức chuyển hàng.

- Khi xuất kho thành phẩm gửi cho ngời mua, kế toán ghi:

Nợ TK 157 : Hàng gửi bán

Có TK 154 : Chi phí sản xuất dở dang (từ nơi sản xuất)

Có TK 155 : Thành phẩm

Có TK 153 : Công cụ dụng cụ

- Khi khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán kế toán ghi tiếp:

Có TK 157 - Hàng gửi bánCuối kỳ kết chuyển số thuế GTGT đợc khấu trừ:

Nợ TK 333 - Thuế GTGT phải nộp

Có TK 133 - Thuế GTGT đợc khấu trừNếu doanh nghiệp áp dụng cách tính thuế GTGT trực tiếp, kế toán ghi:

Nợ TK 642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp (6425)

Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp

Khi nộp thuế kế toán ghi:

Nợ TK 3331

Có TK 111, 112

Sơ đồ hạch toán tiêu thụ theo phơng thức chuyển hàng

Sơ đồ hạch toán bán buôn theo phơng pháp KKĐK

TK 632 TK 511Kết chuyển

TK 632 TK 511

TK 154

SP DD đầu kỳ

Thành phẩm nhập kho

2-/ Bán lẻ

a-/ Bán thu tiền trực tiếp:

+ Căn cứ vào báo cáo bán hàng và các chứng từ bán kèm theo, kế toán phản ánh doanh thu:

Nợ TK 111, 112

Có TK 511 - (Giá cha có thuế GTGT)

Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (thuế đầu ra)Nếu DN tính thuế GTGT trực tiếp, kế toán ghi:

Nợ TK 111

Nợ TK 112

Có TK 511 - Doanh thu bán hàng (Giá có thuế GTGT)

Đồng thời kết chuyển giá vốn hàng bán:

Nợ TK 632 - Giá vốn hàng bán

Có TK 155 - Thành phẩmCuối kỳ kết chuyển số thuế GTGT đợc khấu trừ:

Nợ TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp

Có TK 133 - Thuế GTGT đợc khấu trừNếu DN phản ánh việc áp dụng cách tính thuế GTGT trực tiếp, kế toán ghi:

Hạch toán đơn vị có hàng gửi đại lý:

- Khi xuất hàng gửi đại lý kế toán ghi:

Nợ TK 157 - Hàng gửi bán

Có TK 155 - Thành phẩmKhi nhận đợc thông báo bán hàng do đại lý thanh toán kế toán tính tiền hoa hồng để ghi sổ (tính thuế theo phơng thức khấu trừ)

Nợ TK 111, 112

Nợ TK 642 - Chi phí bán hàng

Có TK 511 - Doanh thu bán hàng

Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộpNếu áp dụng cách tính thuế trực tiếp kế toán ghi:

Nợ TK 3331

Có TK 133Nếu DN áp dụng cách tính thuế GTGT trực tiếp kế toán ghi:

Nợ TK 642

Có TK 3331Khi nộp thuế kế toán ghi:

Nợ TK 3331

Có TK 111, 112Nếu DN hạch toán hàng tồn kho theo phơng thức kiểm kể đầu kỳ các định khoản phản ánh doanh thu, thuế tiêu thụ giống nh phơng pháp kiểm kê thờng xuyên còn định khoản phản ánh giá vốn nh:

Đầu kỳ kết chuyển trị giá hàng gửi bán nhng cha tiêu thụ đợc:

Nợ TK 632

Có TK 157Cuối kỳ kế toán xác định lợng hàng gửi bán nhng cha tiêu thụ đợc để định khoản:

Nợ TK 157

Có TK 632

Đồng thời kết chuyển giá vốn hàng bán

Nợ TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh

Có TK 632

Sơ đồ hạch toán tiêu thụ thành phẩm tại đơn vị có hàng gửi

c-/ Kế toán bán hàng trả góp:

Số lãi trả góp của ngời mua sẽ đợc tính là thu nhập tài chính:

Khi xuất bán hàng, kế toán ghi:

Nợ TK 111, 112

Nợ TK 131 (Số tiền ngời mua còn phải trả)

Có TK 511

Có TK 3331

Có TK 711 (Số lãi ngời mua phải trả)

Số thuế GTGT đầu ra chỉ tính trên doanh thu bán hàng 1 lần theo thỏa thuận:

Đồng thời kết chuyển giá vốn:

Nợ TK 632

Có TK 155Trong kỳ tiếp theo khi nhận tiền trả góp kế toán ghi:

Nợ TK 111

Nợ TK 112

Có TK 131

d-/ Kế toán bán hàng xuất khẩu:

* Xuất khẩu trực tiếp:

+ Khi xuất cho thành phẩm đem bán, kế toán ghi:

Khi hoàn thành thủ tục hải quan để xuất hàng qua biên giới kế toán ghi:

Nợ TK 131 - Phải thu của khách hàng

Có TK 511 - Doanh thu bán hàng

Có TK 157 - Hàng gửi

Đồng thời kết chuyển giá vốn hàng bán

Khi nhận tiền của khách hàng kế toán ghi:

Nợ TK 112

Có TK 131Cuối kỳ tính số thuế phải nộp

Nợ TK 511 - Doanh thu bán hàng

Có TK 333 - Thuế xuất khẩu

* Xuất khẩu ủy thác

Khi xuất hàng giao cho đơn vị ủy thác, kế toán ghi:

Nợ TK 157 - Hàng gửi bán

Có TK 155 - Thành phẩmKhi đơn vị nhận ủy thác thông báo đã bán đợc hàng, kế toán ghi:

Nợ TK 111, 112

Có TK 641 - Chi phí bán hàngCuối kỳ tính thuế xuất khẩu phải nộp

TK 641 cuối kỳ không có số d gồm các TK cấp 2 sau:

+ TK 6411 - Chi phí nhân viên+ TK 6412 - Chi phí vật liệu+ TK 6413 - Chi phí công cụ dụng cụ+ TK 6414 - Chi phí khấu hao tài sản+ TK 6416 - Chi phí bảo hành

+ TK 6417 - Chi phí dịch vụ mua ngoài

+ TK 6418 - Chi phí bằng tiền khácTrình tự hạch toán chi phí bán hàng đợc khái quát trong sơ đồ sau:

Sơ đồ hạch toán chi phí bán hàng

TK 142CCDC phân

bổ nhiều lần

Phân bổ trong các kỳ sau

kỳ sau

5-/ Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp

Kế toán sử dụng TK 642 để tập hợp và kết chuyển chi phí quản lý doanh nghiệp phát sinh trong kỳ kinh doanh TK 642 cuối kỳ có số d bao gồm các TK cấp II sau

+ TK 6421 - Chi phí nhân viên quản lý

Sơ đồ hạch toán chi phí quản lý doanh nghiệp

IV-/ Phơng pháp nghiệp vụ, xác định kết quả

1-/ Tài khoản sử dụng và kết cấu

TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh: dùng để tính toán kết quả hoạt động kinh

doanh của doanh nghiệp kết chuyển tài khoản 911

Bên Nợ:

TK 142CCDC phân

bổ nhiều lần

Phân bổ trong các kỳ sau

kỳ sau

TK 333

Thuế, phí lệ phí

+ Trị giá vốn của hàng xuất bán.

+ Chi phí bán hàng và chi phí QLDN phân bổ cho hàng bán ra

+ Số lãi trớc thuế về hoạt động kinh doanh

+ Chi phí tài chính và chi phí bất thờng

Bên Có:

+ Doanh thu thuần về số hàng bán trong kỳ

+ Thu nhập hoạt động tài chính và hoạt động tài chính bất thờng

+ Số lỗ của hoạt động kinh doanh

TK 911 không có số d cuối kỳ và đợc theo dõi chi tiết cho từng hoạt động sản xuất kinh doanh

TK 421 - Lãi cha phân phối Kết cấu TK 421:

Bên Nợ:

+ Số lỗ về hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

+ Phân phối các khoản lỗ

Bên Có:

+ Số thực lãi các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

+ Số tiền lãi của cấp dới nộp lên số lỗ đợc Nhà nớc cấp bù

+ Xử lý các khoản lỗ

Số d Bên Có:

+ Số lãi cha phân phối hoặc cha sử dụng

2-/ Trình tự kế toán nghiệp vụ xác định kết quả kinh doanh

Kết quả kinh doanh đợc xác định trên cơ sở kết chuyển số liệu các tài khoản doanh thu và chi phí vào TK 911

- Kết chuyển doanh thu thuần

Nợ TK 5112 - Doanh thu bán hàng

Nợ TK 512 - Doanh thu bán hàng nội bộ

Có TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh

- Kết chuyển trị giá vốn hàng xuất bán:

Nợ TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh

Có TK 632 - Giá vốn hàng bán

- Kết chuyển chi phí bán hàng phân bổ cho hàng bán ra:

Nợ TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh

Có TK 641 - Chi phí bán hàng.

- Kết chuyển chi phí quản lý doanh nghiệp:

Nợ TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh

Có TK 642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp

Xác định kết quả và kết chuyển (lỗ) lãi:

+ Trờng hợp lãi:

Nợ TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh

Có TK 421 - Lãi cha phân phối+ Trờng hợp lỗ:

Nợ TK 421 - Lãi cha phân phối

Có TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh

Sơ đồ hạch toán kết quả tiêu thụ

V-/ Hệ thống sổ chi tiết và tổng hợp dùng để hạch toán nghiệp vụ tiêu thụ

1-/ Hạch toán chi tiết

Hạch toán chi tiết tiêu thụ là sự chi tiết hóa các thông tin tổng quát đợc hình thành bởi hạch toán tổng hợp nhằm thu thập thông tin rộng rãi hơn cho việc quản lý và kiểm tra các hoạt động kinh doanh chi tiết hóa theo các hớng thành chỉ tiêu tổng quát và nghiên cứu

TK 421

Lãi kinh doanh

TK 421

Lỗ kinh doanh

các mặt tổng quát ở góc độ khác nhau.Thỏa mãn thông tin và nhu cầu thông tin cho quản lý

và ngời lao động là mục tiêu chính của hạch toán chi tiết

Hạch toán chi tiết tiêu thụ đợc thực hiện trên những mặt số chi tiết sau:

+ Số chi tiết tiêu thụ: Đợc sử dụng để chi tiết thông tin trên TK 511, sổ này đợc chi tiết theo từng loại thành phẩm

sổ chi tiết tiêu thụ

111 Cộng

Cộng Nợ

Thời hạn

đợc chiết khấu

t-Sæ chi tiÕt chi phÝ b¸n hµng

Ghi Nî TK Tæng sè

VÝ dô: nÕu DN ¸p dông h×nh thøc sæ kÕ to¸n NhËt ký chung th× tr×nh tù h¹ch to¸n qu¸

tr×nh tiªu thô nh sau:

D-/ Hệ thống chỉ tiêu phân tích tình hình tiêu thụ

và lợi nhuận

I-/ ý nghĩa và nhiệm vụ phân tích

Tiêu thụ là quá trình thực hiện giá trị sử dụng hàng hóa, là giai đoạn cuối cùng của một chu kỳ sản xuất kinh doanh Qua tiêu thụ sản phẩm chuyển từ hình thái hiện vật sang hình thái giá trị, kết thúc một vòng luân chuyển vốn,, mỗi doanh nghiệp có tiêu thụ đợc sản phẩm cua rmình mới chứng tỏ đợc năng lực của mình đồng thời sau quá trình tiêu thụ, DN không những thu hồi đợc những chi phí đã bỏ ra mà còn thực hiện đợc giá trị lao động thặng d, có thu nhập để tích lũy mở rộng sản xuất nâng cao đời sống ngời lao động

II-/ Phân tích tình hình tiêu thụ:

1-/ Phân tích chung tình hình tiêu thụ:

Để đánh giá tình hình tiêu thụ về khối lợng theo từng loại sản phẩm có thớc đo hiện vật:

= x 100

Chứng từ bán hàng

- Hoá đơn

- Hoá đơn kiêm phiếu xuất kho

nhật ký chung

nhật ký bán hàng Sổ chi tiết : Tiêu thụ : Bán hàng

đối tượng thanh toán

Sổ cái TK 511

TK 111, TK 131

bảng tổng hợp: đối tư ợng thanh toán

Bảng cân đối số phát

sinh

báo cáo kết quả kinh

doanh

Tuy nhiên muốn đánh giá chung tình hình tiêu thụ của toàn bộ sản phẩm phải sử dụng thớc đo giá trị theo công thức:

= x 100

- Q0i , Q1i : Khối lợng tiêu thụ kế hoạch và thực tế

- P0i : Giá bán kế hoạch đơn vị sản phẩm (giá cố định)

2-/ Phân tích tình hình tiêu thụ mặt hàng sẽ giúp cho lãnh đạo doanh nghiệp biết mặt hàng nào tiêu thụ đợc mặt hàng nào tiêu thụ ít, Qua đó có biện pháp đẩy mạnh tiêu thụ.

III-/ Phân tích kết quả kinh doanh

Lợi nhuận là kết quả cuối cùng của quá trình sản xuất - kinh doanh tiến hành phân tích kết quả kinh doanh sẽ cho DN biết đợc hiệu quả kinh doanh những nhân tố ảnh hởng

đến hiệu quả và đề ra đợc những biện pháp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh

1-/ Các chỉ tiêu phân tích kết quả kinh doanh

- Tốc độ tăng trởng doanh thu: