Vì vậy,nhiệm vụ quan trọng của người giáo viên Tiểu học là phải giúp các em hình thànhnăng lực và thói quen viết đúng chính tả, làm sao để các em có thể phát âm theophương ngữ nhưng vẫn
Trang 1RÈN KĨ NĂNG VIẾT ĐÚNG CHÍNH TẢ CHO HỌC SINH LỚP 5
I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Chính tả là những quy ước của xã hội trong ngôn ngữ, mục đích của nó làlàm phương tiện truyền đạt thông tin bằng chữ viết, đảm bảo cho người viết vàngười đọc hiểu thống nhất nội dung của văn bản Có thể nói chính tả là sự quyđịnh có tính chất xã hội, nó không cho phép vận dụng quy tắc một cách linh hoạtmang tính sáng tạo cá nhân Mà đã là quy định của xã hội thì buộc mọi người phảituân theo Nhưng trong thực tế giảng dạy nhiều năm nay, tôi nhận thấy học sinhTiểu học viết sai lỗi chính tả quá nhiều Kiểm tra vở Chính tả, vở Tập làm văn củahọc sinh lớp tôi và của các lớp khác trong khối, tôi chỉ thấy toàn những nét gạchbằng mực đỏ của giáo viên Lỗi chính tả và chữ viết của học sinh hiện nay đang làmối lo ngại của các cấp quản lí giáo dục và của các thầy cô giáo trực tiếp giảngdạy
Để khắc phục tình trạng học sinh viết sai lỗi chính tả, chúng ta đang cốgắng sử dụng nhiều biện pháp, nhiều hình thức dạy chính tả nhằm giúp học sinhTiểu học hình thành, phát triển và hoàn thiện kĩ năng viết đúng Tiếng Việt vănhóa, Tiếng Việt chuẩn mực theo hướng “giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt “,cũng như xây dựng chuẩn ngôn ngữ cho mỗi vùng miền của Tổ quốc Trong đónhà trường là môi trường quan trọng bậc nhất đóng vai trò chủ đạo trong việcthực hiện chuẩn hóa ngôn ngữ và chữ viết Và môn học đảm nhận trọng trách tolớn này của trường Tiểu học là phân môn Chính tả
Trong thời gian qua đã có nhiều người cho rằng chính tả phải đi đôi vớichính âm, nghĩa là giữa cách đọc và cách viết phải thống nhất với nhau, đọc nhưthế nào thì viết như thế ấy, đọc đúng thì mới viết đúng Bản thân tôi cũng vậy,mấy năm trước, tôi luôn chú trọng luyện rèn cho học sinh luyện đọc đúng, luyệnphát âm chuẩn xác để các em viết đúng chính tả Cách làm này tốn rất nhiều thờigian, công sức nhưng hiệu quả đạt được vẫn không như mong muốn Mặt khác nócòn làm cho giờ học nặng nề, học sinh căng thẳng và mệt mỏi Tôi thừa nhận rằngcách phát âm theo phương là nguyên nhân chính dẫn đến việc học sinh viết sai lỗichính tả Nhưng chúng ta không thể rèn cho học sinh đọc đúng chính âm được.Sau nhiều năm dạy học sinh Tiểu học gần gũi với học sinh với người dân, tôi đã
Trang 2có nhiều hiểu biết về văn hóa, về ngôn ngữ và thói quen của người dân nơi đây.Cách phát âm theo phương ngữ cụ thể không được xem là lỗi phát âm Vì vậy,nhiệm vụ quan trọng của người giáo viên Tiểu học là phải giúp các em hình thànhnăng lực và thói quen viết đúng chính tả, làm sao để các em có thể phát âm theophương ngữ nhưng vẫn viết đúng chính tả Với cách làm này, chúng ta mới có thểvừa giúp học sinh học tập tốt phân môn chính tả vừa giúp các em bảo tồn đượctiếng nói của địa phương vốn đã được gìn giữ và coi trọng từ bao đời nay.
Là một giáo viên dạy lớp 5 nhiều năm liền, tôi luôn chú trọng và quan tâmrèn cho học sinh viết đúng chính tả Thấy các em viết sai lỗi chính tả nhiều, tôi rấtbuồn lòng Đặc biệt là khi chấm bài tập làm văn của các em thì thật là khổ sở Các
em viết thì không dài nhưng để đọc và sữa lỗi cho các em thì thật là vất vả Chấtlượng học tập, tỉ lệ các em lên lớp cao hay thấp phần lớn là dựa vào việc viết đúngchính tả Có viết đúng chính tả thì các em mới học tốt môn Tiếng Việt cũng nhưcác môn học khác Việc dạy học sinh viết đúng chính tả là một việc làm vô cùngkhó khăn, nó đòi hỏi sự kết hợp vận dụng linh hoạt và sáng tạo nhiều yếu tố,nhiều biện pháp, phương pháp và hình thức dạy học Nhưng việc gì càng khókhăn thì nó lại càng quan trọng Mà đã là quan trọng thì chúng ta lại càng phảilàm và quyết tâm làm bằng được Cũng vì những lí do trên mà tôi đã chọn đề tài
Sáng kiến kinh nghiệm là: Một số biện pháp rèn kĩ năng viết đúng chính tả cho
học sinh lớp 5
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
Tìm và đưa ra một số biện pháp giảng dạy phân môn chính tả lớp 5 gópphần trang bị cho những cơ sở lí luận, vào việc hoàn thiện nội dung và phươngpháp dạy chính tả ở bậc tiểu học nói chung, dạy chính tả lớp 5 nói riêng:
- Tìm hiểu nguyên nhân mắc lỗi để xác định nội dung dạy học chính tả
- Phân tích thực trạng lỗi chính tả về âm, vần, dấu thanh
- Bổ sung nguyên tắc chính tả cho học sinh
- Xây dựng bài tập khắc phục lỗi chính tả cho học sinh
- Giáo viên phải gương mẫu về chữ viết và phát huy tính tích cực của họcsinh khi chữa bài viết cũng như bài tập chính tả
- Giải quyết những khó khăn trong việc dạy chính tả, rèn cho học sinh ýthức, thói quen và hoàn thiện kĩ năng viết đúng chính tả, nhằm nâng cao chấtlượng mônTiếng Việt
Trang 3- Nâng cao nghiệp vụ chuyên môn, tích lũy thêm kinh nghiệm, giúp bảnthân và các giáo viên trong khối dạy tốt phân môn Chính tả.
- Làm cho tất cả các giáo viên Tiểu học thấy rõ tầm quan trọng của phânmôn Chính tả, kiên trì rèn luyện cho các em viết đúng chính tả ngay từ các lớpdưới
- Đẩy mạnh phong trào thi đua viết đúng chính tả, rèn luyện chữ viết sạchđẹp trong học sinh khối 4+ 5
- Trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp về dạy chính tả cho học sinh Tiểu học
3 Thời gian nghiên cứu
Tôi bắt đầu thực hiện đề tài từ đầu năm học 2021 - 2022 đến nay
4 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
Đối tượng: Một số biện pháp rèn kĩ năng viết đúng chính tả cho học sinh
lớp 5
Phạm vi: Đề tài sáng kiến kinh nghiệm của tôi chỉ hướng vào nội dung dạy
phân môn chính tả ở trường Tiểu học, đối tượng chính là học sinh lớp 5
5 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp khảo sát chất lượng chữ viết của học sinh
- Phương pháp thống kê, phân tích
- Phương pháp thực nghiệm
- Phương pháp đối chiếu và so sánh kết quả sau khi vận dụng các biện pháptrên
II PHẦN NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận.
Tiếng Việt là ngôn ngữ chung thống nhất trên toàn đất nước Việt Nam,nhưng mỗi vùng đều có sự khác biệt nhiều cách phát âm của từng địa phươngkhác nhau Những cách phát âm đó làm cho Tiếng Việt thêm giàu đẹp, phongphú Cho nên khi đối thoại người ở các vùng miền trên đất nước ta đều nghe vàhiểu được Nhưng mặt khác của sự khác biệt về phát âm giữa các địa phương lạidẫn đến tình trạng viết sai chính tả do phát âm Trong cuộc sống của con người,
cụ thể là người Việt Nam không chỉ giao tiếp bằng ngôn ngữ nói mà còn giao tiếpbằng ngôn ngữ viết Như trong lĩnh vực học tập nghiên cứu tài liệu cũng như việcgiao tiếp giữa những người ở xa nhau, hoặc giữa các thế hệ đời trước với đời sau.Tiếng Việt là công cụ để giao tiếp tư duy và học tập, trong thực tế cuộc sống của
Trang 4con người, người ta vẫn thường có câu: “Văn hay không bằng chữ tốt” Chính vì
vậy yêu cầu đặt ra trong việc giao tiếp bằng ngôn ngữ viết là làm sao phải đảmbảo được người đọc hiểu đúng hoàn toàn ý nghĩa, nội dung trong văn bản củangười viết Viết đúng chính tả là giúp cho học sinh có điều kiện sử dụng TiếngViệt đạt hiệu quả cao trong việc học tập các môn học khác trong nhà trường Đểđạt được yêu cầu này trên lĩnh vực chữ viết phải được thể hiện một cách thốngnhất trên từng con chữ, từng âm tiết Tiếng Việt Nói một cách khác là mỗi âm vị
sẽ được thể hiện bằng một hay một tổ hợp chữ cái đồng thời mỗi từ cũng có mộtcách viết nhất định, thống nhất trong cộng đồng người Việt
Về cơ bản chính tả Tiếng Việt là chính tả ngữ âm, mỗi âm vị được ghi bằngmột con chữ Nói cách khác, giữa cách đọc và cách viết chính tả Tiếng Việt làthống nhất với nhau Đọc như thế nào sẽ viết như thế ấy Trong giờ chính tả, học
sinh sẽ xác định được cách viết đúng ( viết đúng chính tả) bằng việc tiếp nhận
chính xác âm thanh của lời nói ( hình thức chính tả nghe- viết) Cơ chế của cách
viết đúng là xác lập được mối liên hệ giữa âm thanh và chữ viết Giữa đọc và viết,
giữa tập đọc và viết chính tả (chính tả nghe – viết: tức là nghe đọc để viết lại) có
mối quan hệ mật thiết với nhau, nhưng lại có quy trình hoạt động trái ngược nhau.Nếu tập đọc là sự chuyển hoá văn bản dưới dạng âm thanh thành văn bản viết Cónhư vậy, khi giao tiếp bằng ngôn ngữ, người đọc mới hiểu đúng hoàn toàn nộidung, ý nghĩa mà người viết gửi gắm, việc viết đúng thống nhất như thế còn gọi
bằng thuật ngữ quen thuộc là: chính tả Bởi theo nghĩa gốc thì “chính tả” tức là “
phép viết đúng” hay “ lối viết hợp với chuẩn”.
Qua các bài viết chính tả rèn luyện cho học sinh “ có tính kỉ luật, tính cẩn
thận và óc thẩm mĩ” Đồng thời bồi dưỡng cho học sinh lòng yêu quý Tiếng Việt,chữ viết, cách biểu thị tình cảm được thể hiện trong việc viết đúng chính tả
Xuất phát từ tính chất và tầm quan trọng của việc viết đúng chính tả nhưthế nên phân môn chính tả đã được đưa vào chương trình giảng dạy của trườngphổ thông Cụ thể ở đây là các lớp bậc tiểu học, phân môn chính tả đã được giảngdạy ở tất cả các lớp (trừ học kì I của chương trình lớp 1 là chưa dạy) với nhiềuhình thức chính tả khác nhau: Từ chính tả nhìn bảng, nhìn sách để chép (ở cuốilớp 1 và đầu lớp 2) rồi đến chính tả so sánh, chính tả nghe - viết, chính tả nhớ-viết Với những hình thức chính tả này giúp học sinh có thể hiểu về quy tắc chính
tả để viết đúng chính tả Tuy việc viết đúng chính tả là quan trọng và cần thiết
Trang 5như vậy nhưng thực tế việc dạy và học và học chính tả ở tất cả các lớp trong bậchọc tiểu học nói chung và học sinh lớp 5 trường Tiểu học Lê Hồng Phong nóiriêng vẫn còn mắc nhiều lỗi khi viết chính tả Đây là nhiệm vụ của người học sinhcần phải rèn luyện chữ viết sao cho đúng “chính tả” và cũng là trách nhiệm đặcbiệt quan trọng của tập thể giáo viên trường Tiểu học Lê Hồng Phong nói chung
và cá nhân tôi là một giáo viên trực tiếp giảng dạy lớp 5, trách nhiệm đó đặc biệtcần chú trọng hơn
Trong quá trình học tập, để đánh giá được kết quả học tập của học sinh cơ bản
là thể hiện qua chữ viết Chữ viết của mỗi người là thể hiện một sự hiểu biết củachính bản thân họ Chính vì vậy mà một yêu cầu cấp thiết và tối thiểu nhất đặt ra
đó là phải viết đúng chính tả Nhưng muốn viết đúng chính tả cần phải trải quamột quá trình rèn luyện kiên trì, bền bỉ trong học tập, cụ thể hơn là thông qua giờchính tả vì đây là môn học mà các em được luyện viết nhiều nhất
Môn chính tả có một tầm quan trọng rất lớn trong việc luyện viết cho học sinh
Nó giúp cho các em có một kĩ năng, kĩ xảo về chữ viết Chính vì vậy muốn viếtđược đẹp thì trước tiên chúng ta phải rèn luyện cho các em cách viết đúng chính
tả Qua đó có thể khẳng định rằng việc rèn luyện kĩ năng cho học sinh là một vấn
đề rất cần thiết, nhất là đối với giáo viên trực tiếp giảng dạy
2 Thực trạng.
Qua kết quả thống kê chất lượng học tập ở từng khối lớp của trường tôitrong những năm đầu hưởng ứng cuộc vận động “ hai không “ của Bộ Giáo dục &Đào tạo, tôi nhận thấy tỉ lệ học sinh yếu phải rèn luyện trong hè đa số rơi vào mônTiếng Việt, mà nguyên nhân chính là do điểm viết chính tả quá thấp
Đầu năm học 2018- 2019, sau khi khảo sát chất lượng đầu năm, tỉ lệ họcsinh lớp tôi viết sai lỗi chính tả chiếm hơn 60%
Cứ đầu năm học, khi họp tổ để trao đổi tìm biện pháp dạy chính tả cho họcsinh, giáo viên nào cũng than phiền về lỗi chính tả và chữ viết của học sinh lớpmình Có những em, trong gần suốt một năm học không bài nào viết đúng 100%trong vở Chính tả Các em viết sai chính tả nhiều thì không thể viết được một bàiTập làm văn đạt yêu cầu, không thể làm tốt các bài kiểm tra Khoa học, Lịch sử,Địa lí, dẫn đến việc học yếu Giải quyết được vấn đề học sinh viết sai chính tả thì
sẽ hạn chế được tỉ lệ học sinh yếu hàng năm và đặc biệt là sẽ góp phần quan trọng
Trang 6vào việc “ giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt”, giúp học sinh vững vàng tự tintrên con đường học tập cũng như trong cuộc sống sau này.
Sau khi kết thúc năm học 2017 - 2018, thấy kết quả môn Tiếng Việt củakhối 5 khá cao, trong đầu tôi đã nảy sinh ý tưởng tìm biện pháp để rèn cho họcsinh viết đúng chính tả Năm học 2018- 2019 này, tôi đã có thêm kinh nghiệm dạyphân môn Chính tả Vì vậy, tôi muốn ghi lại kinh nghiệm này để để phổ biến rộngrãi cho giáo viên trong khối, trong trường với mong muốn hạ thấp tỉ lệ học sinhyếu cuối năm, đẩy mạnh phong trào thi đua dạy - học và rèn luyện chữ viết củagiáo viên và học sinh trong toàn trường
Trong thực tế giảng dạy chương trình môn Tiếng Việt, phân môn chính tả
có nhiệm vụ cung cấp cho học sinh các quy tắc viết đúng và rèn luyện để các em
có kĩ năng, thói quen viết đúng chính tả, rèn luyện để các em có kỹ năng viết đúngquy trình con chữ, rèn luyện cho học sinh một số phẩm chất: Tính kỷ luật, tínhcẩn thận (vì phải viết thẳng hàng, ngay ngắn, đẹp đẽ) Đồng thời bồi dưỡng chocác em lòng yêu quý Tiếng Việt
Do xác định được vai trò và tầm quan trọng của việc rèn chữ viết cho họcsinh tiểu học, tôi đã tìm hiểu vấn đề này Trước hết nhằm nâng cao chất lượng chữviết cho các em Viết đúng chính tả cho học sinh nói chung và học sinh lớp 5trường Tiểu học Lê Hồng Phong nói riêng Đồng thời cũng góp phần đúc rút kinhnghiệm và làm phong phú thêm một số biện pháp chỉ đạo chuyên môn trong nhàtrường Rèn cho học sinh có kỹ năng: đọc, nghe, nói, viết thành thạo
- Thuận lợi: Qua quá trình nghiên cứu và tìm hiểu để thực hiện đề tài này
ngoài sự cố gắng của bản thân tôi còn nhận được sự giúp đỡ tận tình của BGHnhà trường, các đồng chí giáo viên trong trường và đặc biệt là các đồng chí giáoviên khối 5 cùng toàn thể các em học sinh các lớp 5A, 5B, 5C của trường
- Khó khăn: Sau khi được nhà trường phân công trực tiếp giảng dạy lớp
5A, được tiếp cận với các em suốt từ đầu năm học đến nay tôi nhận thấy: Đa sốcác em khả năng viết còn hạn chế, đặc biệt là viết sai lỗi chính tả quá nhiều trongcác bài viết chính tả, các bài viết Tập làm văn và qua các môn học khác Chính vìvậy tôi đã quyết định đi nghiên cứu và tìm hiểu về nguyên nhân của những hạnchế đó
Trang 7- Nguyên nhân: Trước hết ta phải tìm ra các nguyên nhân dẫn đến việc học
sinh viết sai lỗi chính tả Theo tôi, học sinh viết sai lỗi chính tả nhiều là do 5nguyên nhân chính sau đây:
1 Học sinh chưa có ý thức viết đúng chính tả Cụ thể là những tiếng, từ cósẵn trong SGK hoặc giáo viên đã ghi trên bảng và những từ thường xuyên sửdụng nhưng vẫn viết sai.Có những giáo viên đã sửa nhiều lần nhưng nhiều emvẫn viết sai
2 Học sinh đọc còn yếu, nhiều tiếng phải dừng lại đánh vần, tốc độ đọc chỉđạt 60 đến 70 tiếng / phút Vì thế các em không nhớ chữ ghi âm, tiếng và từ, dẫnđến việc thông hiểu nội dung còn hạn chế
3 Học sinh không nhớ các qui tắc chính tả đã học nên viết tùy tiện, nghĩ
sao viết vậy, có em còn sáng tạo thêm các vần mới lạ như: unh, ing, âch,…
4 Học sinh không nắm nghĩa của từ, vốn từ ngữ tích lũy được còn rất hạnchế nên hay viết lẫn lộn các âm đầu, âm cuối, vần và thanh
5 Hiện nay, với sự phát triển nhanh về kinh tế, văn hóa và xã hội; việcnghe, nói, đọc xem của học sinh thì rất nhiều nhưng viết thì ngày càng giảm Họcsinh chịu sự tác động của kênh hình trong học tập nhiều hơn kênh chữ và việc lạmdụng các vở bài tập, các câu hỏi trắc nghiệm trong kiểm tra, trong thi cử làm chohọc sinh rất ít có cơ hội được viết, được rèn chính tả
Căn cứ vào các nguyên nhân trên, tôi đề ra các biện pháp thực hiện sau đây:
* Phát huy tính có ý thức trong dạy chính tả
* Rèn kĩ năng đọc đi đôi với luyện viết chính tả
* Vận dụng qui tắc dạy chính tả theo khu vực
* Hướng dẫn học sinh tự phát hiện lỗi và sửa lỗi
* Tuyên dương khen thưởng kịp thời những học sinh có nhiều tiến bộ tronghọc tập
* KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG ĐẦU NĂM
Sau khi khai giảng năm học 2018 - 2019 được một tuần, các em bắt đầu ổnđịnh và đi vào nền nếp học tập, tôi đã tiến hành cho các em viết bài chính tả đểkhảo sát chất lượng đầu năm Qua bài khảo sát này nhằm nắm bắt được việc mắclỗi chính tả của học sinh lớp mình đang dạy
Tôi cho các em viết bài: Thư gửi các học sinh.
Sau khi thu về nhận xét tôi thấy kết quả cụ thể như sau:
Trang 8Tổng số bài viết: 29 bài
Viết đúng chính tả: 18 bài
Viết sai chính tả: 11 bài
Qua điều tra và kết quả hiện thực của lớp tôi thấy các em thường mắc lỗinhiều nhất ở phụ âm đầu l/n, các lỗi khác cũng có song số lượng ít hơn.Cụ thể là: Sai phụ âm đầu l/n: 9 bài
Sai phụ âm đầu s/x: 6 bài
Sai phụ âm đầu r/gi/d: 4 bài
Sai phụ âm đầu tr/ch: 3 bài
Sai về vần : 5 bài
Sai về dấu thanh: 6 bài
VD: Khi viết từ “tựu trường”các em thường viết thành “tịu trường”
Đặc biệt có em viết không có dấu hoặc viết sai dấu, nhầm dấu
VD: Khi viết từ “nghĩ”các em thường viết thành “nghỉ”, ngoan ngoãn viết thành
3 Biện pháp
3.1: Mục tiêu của biện pháp
Để khắc phục lỗi chính tả và nâng cao chất lượng chữ viết của học sinhkhối lớp 5 nói riêng và của học sinh trường Tiểu học Lê Hồng Phong nói chungtrước hết giáo viên phải nắm vững quy tắc chính tả, thuật ngữ chính tả, thuật nhớ
và mẹo chính tả Nắm vững cơ sở ngữ âm, ngữ nghĩa của chính tả Tiếng Việt Cóhiểu biết đầy đủ về khả năng kết hợp của các thành phần trong âm tiết Tiếng Việt.Mặt khác phải quán triệt nguyên tắc chính tả tại địa phương Cũng xuất phát từtình hình thực tế mắc lỗi chính tả của học sinh trường Tiểu học Lê Hồng phong
Trang 9nói chung, học sinh lớp 5 trường Tiểu học Lê Hồng Phong nói riêng Để giúp họcsinh viết đúng và chuẩn chính tả người giáo viên phải rèn chữ viết thường xuyên,viết chữ đúng mẫu, chuẩn, đẹp Phải gương mẫu về chữ viết trên bảng, chữ viếtnhận xét, chữa lỗi trong vở học sinh Đặc biệt phải quan tâm độ cao, kích thướccủa từng con chữ, khoảng cách giữa các con chữ, các tiếng phải đều, đúng quyđịnh, cách trình bầy bài phải khoa học Muốn rèn chữ viết của học sinh có hiệuquả đòi hỏi người giáo viên phải có ý thức trách nhiệm cao, nhiệt tình chỉ bảo uốnnắn chữ viết cho các em, dành nhiều thời gian cũng như tâm huyết với nghề, thực
sự yêu thương học sinh, quan tâm và thường xuyên nhắc nhở, động viên khenngợi các em kịp thời, đúng mức ở các bài viết ( khen, chê hợp lí, tránh tình trạngkhen ngợi quá mức để rồi các em không cố gắng hay chê trách nhiều để các em tự
ti mặc cảm với các bạn)
Một vấn đề cần lưu ý trong khi học sinh viết bài đó là tư thế ngồi viết, giáoviên yêu cầu học sinh ngồi viết đúng tư thế, không ngồi tuỳ tiện như: ngồinghiêng người, cúi sát vào vở, bàn ghế chưa đúng quy cách, … Việc ngồi khôngđúng tư thế sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nét chữ của các em, gây cong vẹo cộtsống,…Ngoài ra yêu cầu các em cầm bút đúng cách để khi viết bài được dễdàng.Thường xuyên chú ý nhắc nhở học sinh giữ sách vở cẩn thận không để nhàunát Muốn thành công trong việc rèn viết chính tả cho các em phải có sự bàn bạc ởtập thể chuyên môn, phải phối hợp với nhiều người, phối hợp giữa gia đình và nhàtrường Điều cần chú ý là rèn chữ viết cho học sinh ngay từ các lớp đầu cấp, nhằmrèn cho các em có ý thức ngay từ khi bắt đầu bước vào lớp học đầu tiên của bậchọc tiểu học Từ đó các em sẽ có thói quen viết cẩn thận, đúng, đẹp Khi đã hìnhthành được thói quen các em sẽ có ý thức viết đẹp hơn, trình bầy khoa học và mộtđiều quan trọng hơn là sẽ hạn chế tới mức thấp nhất việc viết sai chính tả
Trong mỗi bài viết chính tả hay bài tập chính tả, sau khi viết hay làm bàitập xong các em đều được chấm và chữa bài, nhiều giáo viên thu tất cả vở học
sinh để tự mình chấm (ở lớp hay ở nhà) Như vậy giáo viên đã bỏ qua bước cho học sinh tự chữa lỗi trong bài viết hay bài tập của mình hoặc của bạn (hình thức
đổi vở cho nhau để chữa bài) Bằng cách này giáo viên chỉ có một điểm thuận lợi
là giảm bớt thời gian trong tiết học, nhưng mặt khác học sinh không được một lầnnữa tiếp xúc với bài viết, bài tập vừa được viết, được làm, không tự phát hiện ralỗi sai dưới sự hướng dẫn, sửa chữa của giáo viên Do đó cần để cho học sinh phát
Trang 10huy tính tích cực, sáng tạo của bản thân các em bằng cách tự chữa bài viết cũngnhư bài tập chính tả của mình cũng như của bạn.
3.2 Nội dung và cách thức thực hiện
Đối với các em học sinh lớp 5A trường Tiểu học Lê Hồng Phong, ngay từđầu năm học 2021 - 2022 bản thân tôi đã vận dụng tối đa tính tích cực, sáng tạocủa học sinh trong việc nhận xét bài nhằm phát triển tư duy, sự nhận thức của các
em để các em tự nhận biết mình đã sai, nhầm lẫn như thế nào? Rồi qua đó các em
sẽ hiểu rằng mình cần phải ghi nhớ để không lặp lại những lỗi đó nữa Trong thờigian thực nghiệm đối với học sinh lớp 5A, tôi đã vận dụng để phát huy tính tíchcực, sáng tạo của học sinh khi nhận xét chữa bài Cụ thể bằng hai cách:
* Cách thứ nhất: Sau khi viết chính tả cũng như làm bài tập xong yêu cầuhọc sinh đọc lại bài và tự soát lỗi, chữa bài bằng cách dùng bút chì gạch chânnhững lỗi mà mình viết sai, làm sai.Giáo viên khuyến khích học sinh tự đánh giá
bài viết hay bài tập chính tả của mình (nghĩa là tự nhận xét bài của mình) Sau
đó giáo viên thu bài xem kết quả mà học sinh đã tự chữa bài, đánh giá và dùng bútmực đỏ gạch chân những chỗ sai mà học sinh chưa phát hiện rồi chữa lại chođúng ra lề vở
* Cách thứ hai: Học sinh đổi vở chính tả hay vở bài tập cho bạn ngồi kế bên
để chữa lỗi (dùng bút chì gạch chân những lỗi mà bạn viết sai hay làm sai).
Giáo viên khuyến khích học sinh đánh giá bài viết hay bài tập chính tả của bạn.Tiếp đó giáo viên thu bài, kiểm tra kết quả học sinh chữa lỗi chính tả, bài tậpchính tả và đánh giá bài của bạn có chính xác không? giáo viên có thể gọi một sốhọc sinh đối thoại trực tiếp vì sao lại đánh giá bài của bạn mình như vậy và đặt ramột số câu hỏi gợi ý để hướng cho học sinh tìm những lỗi mà các em chưa chỉ rađược
Việc trực tiếp ghi lại những lỗi mà mình hoặc bạn mình đã viết sai sẽ giúpcác em khắc sâu và ghi nhớ lâu hơn những lỗi đó, những lần sau đó các em sẽ tựnhớ để viết đúng Phần hướng dẫn học sinh làm các bài tập trong sách giáo khoa
vở bài tập, thông thường phần luyện tập giáo viên thường sử dụng chủ yếu hìnhthức luyện tập ở bảng lớp, kết hợp với vở bài tập nên còn nhiều hạn chế Do đóđòi hỏi người giáo viên cần linh hoạt khi hướng dẫn học sinh làm bài tập chính tả,yêu cầu các em phải có năng lực tư duy cao hơn để không những làm tốt bài tập