Một nền ẩm thực có sự ảnh hưởng lớn đến những nền văn hóa khác nhau như Hy Lạc Cổ Đại, La Mã Cổ Đại, Người do thái,…,thay đổi đáng kể về mặt lịch sử đã khiến Ý đi đến sự phát triển và ph
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH
BỘ CÔNG THƯƠNG
VĂN HÓA ẨM THỰC-0101100758604
ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH ẨM THỰC CỦA NƯỚC Ý QUA MÓN PIZZA
HỌ VÀ TÊN: TRẦN NGUYỄN ANH TÚ
MSSV:2028200120 STT 55
LỚP 11DHDD1
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGÀY 18 THÁNG 12 NĂM 2021
Trang 2Mục lục
Lời mở đầu 2
I Giới thiệu sơ lược về ẩm thực của nước Ý 3
II Các yếu tố ảnh hưởng đến nền ẩm thực của Ý 3
1 Yếu tố địa lí : 3
1.1 vị trí địa lý 3
1.2 thiên nhiên ở nước Ý 4
2 yếu tố lịch sử : 5
3 Yếu tố khí hậu: 6
4 Yếu tố văn hóa và con người: 7
4.1 văn hóa của nước 7
4.1.1 Âm nhạc 7
4.1.2 Mỹ thuật Ý 7
4.1.3 Văn học ở Ý 8
4.1.4 Nền công nghiệp thời trang 9
4.1.5 Con người: 9
III Văn hóa ẩm thực tại Ý: 11
IV Cấu trúc bữa ăn của người Ý: 12
V Pizza món ăn đường phố “ăn đặc” truyền thống : 12
5.1 Lịch sữ của pizza: 12
5.2 Các loại pizza: 14
5.2.1 Pizza tonda 14
5.2.2 Pizza al taglio 14
5.2.3 Pizza alla pala 14
Kết luận 15
Trang 3Lời mở đầu
Ý là vùng đất của những giai thoại lịch sử, là vùng đất của họa sĩ tài ba như Leonardo da Vinci, Rapheal, Guido Reni Hay là nơi sinh ra những nhà soạn nhạc hào kiệt như Claudio Monteverdi, Antonio Vivaldi hay Domenico Scarlatti Là vùng đất của ngành thời trang lớn nhất thế giới, là nơi đóng đô của thương hiệu thời trang nổi tiếng như Gucci, Veneta,
Valetion,… những điều trên cho thấy nước Ý đa tài, phong khoáng Nhưng sẽ thật thiếu xót khi không nhắc tới nền ẩm thực đa dạng, tinh tế, nhưng vô cùng đơn giản của nước hình chiếc ủng này
Trang 4I Giới thiệu sơ lược về ẩm thực của nước Ý
Ẩm thực Ý cho có những mỹ từ để nói hết được sự tinh tế, đa dạng trong các món
của người Ý Một nền ẩm thực có sự ảnh hưởng lớn đến những nền văn hóa khác nhau
như Hy Lạc Cổ Đại, La Mã Cổ Đại, Người do thái,…,thay đổi đáng kể về mặt lịch sử đã
khiến Ý đi đến sự phát triển và phát hiện ra Tân Thế Giới cộng với việc du nhập một loạt
cây lương thực như khoai tây cà chua, ớt và ngô và hiện nay là thành phần chính trong
nền ẩm thực Ý Nước Ý là nước chú trọng vào sự da dạng văn hóa vùng miền, trong ẩm
thực cũng vậy các đầu bếp luôn chú trọng đến sự da dạng về miền,
hình 1: 1 pizza ;2 spaghetti ;3 kem gelato,4 cafe espresso Nguồn https://vi.m.wikipedia.org/wiki/%E1%BA%A8m_th%E1%BB%B1c_%C3%9D
II Các yếu tố ảnh hưởng đến nền ẩm thực của Ý
1 Yếu tố địa lí :
1.1 vị trí địa lý
Là bán đảo hình chiếc ủng nhô ra khỏi châu Âu vào biển Adriatic, biển Tyrhennian,
Địa Trung Hải và các vùng biển khác Vị trí đã cá một vai trò rất quan trọng trong
lịch sử nước Ý
Đất nước Ý đươc bao quanh bởi biển, và những ngọn núi đan xen nhau bên trong đát
liền chia thành nhiều vùng khác nhau Dãy Alps cắt ngang qua địa cầu đất nước xen
lẫn với những hồ băng dài và mỏng Từ cuối phía tây dãy Alps, dãy núi Apennines
trải dài xuống phía nam của toàn bộ bán đảo
Phía tây của Apennines là những ngọn đồi cây cối rậm rạp tạo lạc của nhiều thành phố
lịch sử của thế giới, trong đó có thành Rome, phía nam là các vùng đất ven biển khô,
nóng và có đồng bằng màu mỡ, nơi trồng được loại cây oliu, hạnh nhân và quả sung
Trang 5Hình 2: vị trí địa lý của nước Ý nguồn https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%9D 1.2 thiên nhiên ở nước Ý
Ý là vùng đất có những khu rừng bao phủ những khu vưc rộng lớn nhưng từ
xa xưa người dân nhưng từ xa xưa người dân Ý và tôt tiên của họ đã khai hoang để sinh sống nên diện tích rừng bị suy giảm theo thời gian, những sườn núi thấp hơn ở dãy Alps của Ý được bao phủ bởi rừng phía trên những cánh rững này là những đồng cỏ và nhiều chủng loại hoa đang sinh trưởng tại đây Trên khắp nước Ý, hàng triệu con chim dừng lại nghỉ ngơi trong chuyến
di cư hằng năm đến châu Phi
Hình 3 : Dãy Apls (nguồn google hình ảnh)
Trang 6hình 4 quần đảo maddalena ( nguồn google hình ảnh)
2 yếu tố lịch sử :
Ẩm thực Ý phát triên qua nhiều thời kì lịch sử khác nhau, qua nhiều thế kỉ Mặc dù nước Ý được biết đến là một đất nước không thống nhất cho đến thế kỷ XIX, nền ẩm thực có thể tìm ra nguồn gốc lùi về thế kỉ IV trước công nguyên Qua nhiều thế kỉ, những kẻ chinh phục, các đầu bếp cao cấp ổ Ý đã tìm ra Tân thế giới ảnh hưởng sâu sắc đến những ầm thực đầu tiên trên thế giới
hình 5: tân thế giới mà những kẻ chinh phục đã tìm thấy
( Nguồn google hình ảnh )
Trang 73 Yếu tố khí hậu:
Nước Ý có vị trí trải dài theo vĩ tuyến và địa hình hầu hết là đồi núi, nên khí hậu ở Ý có độ đa dạng cao Tại miền bắc và Miền trung nước Ý, khí hậu thay đổi từ cận nhiệt đới ẩm đến lục địa ẩm và đại dương Đặc biệt khí hậu vùng địa lý thung lung Po hầu hết mang tính lục địa, có mùa đông khắc nghiệt và mùa hè nóng
Các khu vực ven biển liguria, Toscana và hầu hết miền nam thường ứng với khuôn mẫu của khí hậu điah trung hải Điều kiện tại khu vực ven biển của khu vực bán đảo có sự khác biệt so với khu vực đất liền và vùng thung lũng trên đất liền Đặc biệt vào mùa đông thì ở nơi có vị trí cao có xu hướng lạnh, ẩm và thường có tuyết Mùa đông ở các vùng ven biển có xu hướng ôn hòa còn hè thì ấm và khô Ở các vùng thung lũng vùng thấp thường khi nóng khi hè đến, Nhiệt độ vào mùa đông trung bình dao động từ
00C trên dãy alpes cho đến 120C tại Sicilia, cũng như vậy nhiệt độ mùa hè dao động trung bình từ 200C đến 250C
hình 6 bốn mùa ở Ý ( Nguồn: google hình ảnh )
Trang 8
4 Yếu tố văn hóa và con người:
4.1 văn hóa của nước 4.1.1 Âm nhạc
Nói đến âm nhạc của bán đảo hình chiếc ủng này, người đang nói đến vùng đất của những vở diễn opera nổi tiếng như Đam cưới Figaro (1786), vở Don Giovanni( 1787) hay vở Cosi fan tutte ( 1790).Ý nổi tiếng văn hóa opera, đây cũng là vùng đất đã sinh ra những nhà soạn nhạc vĩ đại cho thế giới như Giuseppe Verdi, Luciano Pavarotti,
4.1.2 Mỹ thuật Ý
Có thể nói Nước Ý chính là một bức tranh nghệ thuật,vì ở đây ta có thể những tác phẩm ở bất kỳ đâu tại nước Ý xinh đẹp này, không chỉ ở bào tàng nghệ thuật tại các thành phố lớn như Rome, Venice, Florence, mà ta còn có thể thấy những tác phẩm nghệ thuật ở nhà thờ và các công trình, phương tiện công cộng nữa.Nổi tiếng nhất là những mảnh ghép của trần nhà nguyện Sistine ở Vatican, nó được sơn bởi Michelangelo vào giữa năm 1508 và
1512 Ý cũng là vùng đất đã sinh ra nhiều danh họa nổi tiêng tiêu biểu như Leon Battista Alberti và Leonnardo da Vinci
Hình 8: Ruggero Leoncavallo Hình 7: Vở đám cưới của Figaro
Trang 94.1.3 Văn học ở Ý
Văn học Ý có rất nhiều tác phẩm nổi tiếng và vĩ đại như Dante’s La Divince Comida,được viết vào thế kỉ XIII, những tác phẩm như Pietro Bembo, Nicilo Machiavelli và Ludovico Ariosto được viết vào thế kỉ XVI Tác phẩm của hoàng
tử Nước Ý Machiavelli được xem là tác phẩm đầu tiên vê khoa học chính trị
Hình 9: Michealangelo (1475-1564) và bên phải là nhà nguyện sistine tác phẩm để
đởi của ông
Hình 10 danh họa Leonnardo da Vinci
(1452-1519)
Trang 10
4.1.4 Nền công nghiệp thời trang
Nước Ý là kinh đô của những thương hiệu thời trang nổi tiếng, là quê hương của những thương hiệu thời trang nổi tiếng như Gucci, Armani, Benetton, Versace
Hình 11: Dante’s La Divince Comida
Hình 12 Nicolo Machiavelli
Hình 13 thương hiệu thời trang nổi tương ở Ý
Trang 114.1.5.1 Sơ lược về con người Ý
Khoảng 96% dân số của Ý là người Ý, mặc dù có nhiều sắc tộc khác sinh sống trên đất nước này Bao gồm: người Ả Rập Bắc Phi, người Italy gốc Albania, người Albanina người Đức,người Áo và một số nhóm người châu Âu, khác, nhưng đa số người Ý là những người biết tẩn hưởng cuộc sống, một dân tộc có một lối sống chậm rãi, hưởng thụ và chút gì hơi lười nhác.Nước Ý là một nước có nhiều vùng miền nên không tránh khỏi người Ý chịu ảnh hưởng đến các nền văn hóa vùng miền, và sự khác biệt giữa 20 vùng hành chính Người dân vùng Lombardia, nơi có kinh đô thời trang Milan, nổi tiếng là những người tham công tiếc việc, hay dân từ vùng đất cảng Napoli nổi tiếng nồng nhiệt và nóng nảy Người Ý luôn tự hào về văn hóa, cảnh quan cũng như những công trình kiến trúc nổi tiếng nơi hị sinh sống Là một đất nước của nghệ thuật nên người Ý khi sinh ra đã có dòng máu mang tính chất nghệ sỹ, nên tới đây ta sẽ có giác bất ngờ khi nhìn thấy những căn hộ của những người Ý luôn trang trí một cách tỉ
mỉ với nhiều với những đồ đơn giản nhưng không kém phần nghệ thuật Nhiều người cho rằng người Ý làm theo cảm hứng và tính cách của họ Người Ý còn là một dân tộc rất trân trọng các giá trị truyền thống của dân tộc Cũng là người tôn trọng những quan
hệ cá nhân
4.1.5.2 Tôn giáo
Nói về tôn giáo thì khoảng 90% người dân ở Ý theo đạo Công giáo La Mã Rone chính là quê hương của thành phố Vatican, là trung tâm của công giáo La Mã và
là nơi ở của giáo hoàng, 10% còn lại là theo đạo Tin Lành, Do Thái hay Hồi Giáo
Hình 14 Thành phố Vatican và Đức Giào Hoàng
Hình 15 đạo công giáo la mã
Trang 124.1.5.3 Văn hóa gia đình ở Ý
Theo Talia Wagner, một nhà tâm ly hôn nhân và gia đình đã nói “ Gia đình là một
giá trị rất quan trọng đối với văn hóa Ý” Tinh thần đoàn kết cảu gia đình tập trung
vào tất cả thành viên trong gia đình hơn là những gia đình hạt nhân như ở phương
đông, chỉ tập trung vào mẹ hay ba hoặc những đứa con
Người Ý thường rất coi trọng đến hạnh phúc gia đình, họ dành nhiều thời gian cho
gia đình và họ cho rằng những đứa trẻ được nuôi dưỡng để duy trì sự gần gũi với
gia đình trưởng thành và gắn kết gia đình tương lai của chúng vào xã hội
III Văn hóa ẩm thực tại Ý:
Đối với người Ý, ẩm thực đối với là nghệ thuật, và đang làm chủ nghệ thuật ấy với
sự kết hợp của tập hợp những tuyệt vời mà món mang lại.Tại Ý trung tâm của nước
Ý mí Spaghetti và pizza rất phổ biến Dù vậy ở phía bắc những món ăn phổ biến bao
gồm cá, khoai tây, xúc xích, thịt heo, mỳ ,, risotto.Ở phía nam cà chua là lương thực
chính, nó được dùng để ăn sống hay dùng để nấu thành sốt với các nguyên liệu như
bach hoa, tiêu, trái oliu, dầu oliu, tỏi, atiso, cà tím và pho mát ricotta Ẩm thực đối
với người dân Ý là sợi dây duy trì những quan hệ quan giữa gia đình và bạn bè, và
còn có nhiều món ăn đặc biệt trong mỗi dịp đặc biệt nữa
Hình 16 pizza và spaghetti món ăn phổ biến ở trung tâm nước Ý
Trang 13IV Cấu trúc bữa ăn của người Ý:
Aperitivo Các loại apéritif là đồ uống trước bữa ăn lớn, có thể là: Campari,
Lucano, Prosecco, Apero, Vermouth Antipasto Theo nghĩa đen là “ trước bữa ăn”, món khai vị nóng hay lạnh
Secondo “Món thứ hai”, món chính, thường là cá hoặc thịt Theo truyền
thống thịt bê, lợn và gà được sử dụng phổ biến nhất, ít nhất là ở phía bắc, mặc dùng thịt bò trở ên phổ biến hơn từ chiến tranh thứ 2
và thú săn hoang dã được tìm thấy, đặc biệt ở Toscanna Cá cũng rất phổ biến, đặc biệt ở phía Nam
Contorno “món ăn thêm”,có thể là salad hoặc rau nấu chín Thực đơn truyền
thống phục vụ salad cùng với món chính Formaggio e frutta “pho mát và hoa quả” , món tráng miệng đầu tiên Các loại pho mát
đại phương có thể thuộc phần antipasto hay contorno Dolce “đồ ngọt”, ví dụ như bánh ngọt và bánh quy
caffe Cà phê
Digestivo Tiêu hóa, rượu/rượu mùi
V Pizza món ăn đường phố “ăn đặc” truyền thống :
5.1 Lịch sữ của pizza:
Tiền thân của những chiếc Pizza hiện nay là những chiếc bánh làm bằng bột mì được nướng trên những phiến đá và nóng Khoảng 1000 năm trước, tẩm bột mì nhào hình tròn có rắc lá thơm và gia vị trên mặt, nó lần đầu xuất hiện và phổ biến tại Napoli,nhưng có một số tài liệu cho rắng, những pizza đầu tiên xuất hiện tại Hy Lạc
Những pizza hiện đại được ra đời tại Napoli vào năm 1889 bởi một chủ quán rượu tên Raffaele Esposito Ông tạo chiếc bánh trong hoàn cảnh khi nử hoàng Margherita Teresa Giovanni vợ của Vua Umberto I của Ý đến thăm Napoli, ông được yêu cầu làm một món ăn đặc biệt để tiếp đón hoàng hậu Ông đã làm chiếc pizza với cà chua được rãi lên mặt bánh và kèm theo pho mát mozzarella và húng quế, những nguyên loại này đã tạo nên một chiếc pizza có 3 màu: màu đỏ của cà chua, màu trắng của pho mát và màu xanh của húng quế Ông làm ra pizza có màu tương tự như quốc kì của nước Ý, ông đã đặt tên cho chiếc bánh của mình Margherita Sau lần đó người ở các vùng đã nghĩ và sáng tạo ra nhiều loại nhân khác nhau,nhiều loại pizza khác mang đặc trưng riêng của từng vùng
Đến thế kỉ XX, pizza theo chân của người dân Ý tị nận sang Châu Mỹ Năm 1905,một ngưỡi Mỹ gốc Ý tên là Gennaro Lombardi đã mở cửa hàng bán Pizza phong cách đầu tiên ở New York Chính tại ở Mỹ, bánh Pizza đã trở thành món ăn nhanh được giao tận nhà Phong cách này nhanh chóng trở thành hình ảnh quen thuộc trên thế giới từ sau năm 1945 Trong giai đoạn lịch sử của thế chiến thứ II, những người lính của phe đồng
Trang 14minh vì một vài lý do phải ở lại Ý Tại đây họ đã được thưởng thức nhưng chiếc pizza thơm ngon, khi trở về nước họ đã kết hợp phương pháp của người bản địa và phương pháp giao hàng kiểu Mỹ Cho đến nay, pizza đã có một trên toàn thế giới,mỗi quốc gia đều sở hửu một kiều pizza theo đặc trưng ẩm thực riêng của mình
Hình 19 nữ hoàng Margherita Teresa Giovanni và pizza
Margherita
Hình 20 cửa hàng Pizza đầu tiên ở New York
Trang 155.2 Các loại pizza:
5.2.1 Pizza tonda
Là loại bánh có hình dạng tròn phổ biến ở Ý với cả pizza cổ điển hay pizza Napoletana Trên mỗi vùng miền ở Ý thì sẽ có phong cách nấu ăn mang đặc trưng cho từng vùng miền họ đang sinh sống Đặc biệt là Napoli vì họ là trung tâm, đóng vai trò rất quan trọng với sự hình thành và phát triển của những món pizza này ra toàn thế giới đó là lý do người Ý thường dùng từ pizza napoletana (pizza vùng Napoli)
Khá đặc biệt ở nước Ý cách làm loại bánh cũng có sự khác nhau khau, có thể béo hơn, có thể ngọt hơn, hay gia giảm gia vị khác nhau tùy thuộc vào từng địa phương
Để tạo hình cho loại pizza này có thể sử dụng cụ cán bột mỏng ra,tốt hơn là dùng tay để kéo bột và dàn đều đế bánh trên không Các chuyên gia làm bánh pizza thường sử dụng phương pháp thứ 2 cho đẹp mắt, kĩ thuật đó được gọi là pizzaioil acrobatici
5.2.2 Pizza al taglio
Là loại pizza được nướng trong các
khay lớn hình tròn hay hình chử nhật
để nướng, khi xong họ sẽ bán theo
yêu cầu của khách hành.loại pizza
được bán theo kí có lợi cho kinh tế
nên rất người kinh doanh ưu thích
Loại này có hương vị rất đặc trưng
nên được thực khách rất thích loại
pizza này Loại pizza chỉ bán ở các
pizzeria
5.2.3 Pizza alla pala
Tương tự pizza al taglio nhưng thay vì bỏ vào khung hình tròn hay chử nhật thì người vào khung hình mái chèo Cách nướng tương tự pizza tròn, loại này cũng được nướng một mặt tiếp xúc với lò nướng
Hình 21 Một loại pizza tonda ở Ý
Trang 16Kết luận Nước Ý một đất nước xinh đẹp với nhiều cảnh đẹp hùng vĩ với những con người có dòng máu của nghệ sĩ trong mình,là vùng đất đã sinh ra nhiều con người vĩ đạ,có cho mình một nền ẩm thực phong phú, tinh tế mà lại mang một tính chất đơn giản theo từng vùng miền Qua một chiếc Pizza đã cho ta thấy được Ý là nơi có nền ẩm thực phong phú mang đậm chất của từng vùng miền, và một sự tinh tế của những đầu bếp đã làm cho thức
ăn cho nên tinh tế đến lại thường Ý là một đất nước nghệ thuật kéo theo món ăn của họ cũng có một xíu nghệ thuật và sáng tạo ở đây Điều đó đã làm cho ẩm thực Ý đa dạng hơn phong phú