(TIỂU LUẬN) NHỮNG đổi mới về GIÁO dục, đào tạo của ĐẢNG được THÔNG QUA tại đại hội lần THỨ XIII SO với đại hội lần THỨ XII

Trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, Đảng, Nhà nước và Chính phủ Việt Nam xác định giáo dục và đào tạo như một lợi thế, nhân tố, chìa khóa, động lực mới cho sự thúc đẩy

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

TIỂU LUẬN CUỐI KÌ HỌC PHẦN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

ĐỀ TÀI NHỮNG ĐỔI MỚI VỀ GIÁO DỤC, ĐÀO TẠO CỦA ĐẢNG ĐƯỢC THÔNG QUA TẠI ĐẠI HỘI LẦN THỨ XIII

SO VỚI ĐẠI HỘI LẦN THỨ XII

Họ và tên: Dương Diệu Ly

Mã sinh viên: 20032404 Ngày sinh: 29/04/2002

Mã lớp học phần: HIS1001 4

Hà nội, ngày 24 tháng 7 năm 2021

Đầu tiên em xin chân thành cảm ơn cô vì sự tâm huyết, chu đáo trong suốt quá trình giảng dạy chúng em trong những tuần học vừa qua! Dù thời gian học ngắn và không thể gặp mặt trực tiếp vì lí do dịch bệnh, nhưng em cũng như tất cả các bạn trong lớp đều cảm nhận được sự yêu thương, tình cảm

và những hy vọng mà cô muốn gửi gắm qua những bài học dành cho chúng

em Vì thời gian và lượng kiến thức của em còn hạn chế nên trong bài làm sẽ

có nhiều sai sót, em mong cô đóng góp ý kiến để em rút kinh nghiệm và hoàn thiện hơn trong những lần làm bài tiếp theo Em xin chân thành cảm ơn cô ạ!

LỜI CẢM ƠN

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài 2

3 Đối tượng nghiên cứu 2

4 Phạm vi nghiên cứu 2

5 Phương pháp nghiên cứu 2

6 Kết cấu của đề tài 2

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG 1 QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VỀ PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC, ĐÀO TẠO 3

1.1 Khái quát về giáo dục 3

1.1.1 Hệ khái niệm 3

1.1.2 Tầm quan trọng của giáo dục và đào tạo 3

1.2 Quan điểm “Giáo dục là quốc sách hàng đầu” của Đảng qua các kỳ đại hội 4

Tiểu kết chương 1 5

CHƯƠNG 2 ĐƯỜNG LỐI CỦA ĐẢNG VỀ GIÁO DỤC, ĐÀO TẠO THÔNG QUA ĐẠI HỘI LẦN THỨ XII 5

2.1 Tình hình chung 5

2.2 Nội dung cơ bản đường lối của Đảng về giáo dục, đào tạo trong Đại hội lần thứ XII 6

2.3 Ý nghĩa đường lối của Đảng 9

Tiểu kết chương 2 9

CHƯƠNG 3.ĐƯỜNG LỐI CỦA ĐẢNG VỀ GIÁO DỤC, ĐÀO TẠO THÔNG QUA ĐẠI HỘI LẦN THỨ XIII 10

3.1 Tình hình chung 10

hội lần thứ XIII 10

3.3 Ý nghĩa đường lối của Đảng 11

Tiểu kết chương 3 12

CHƯƠNG 4 NHỮNG ĐỔI MỚI VỀ GIÁO DỤC, ĐÀO TẠO CỦA ĐẠI HỘI XIII SO VỚI ĐẠI HỘI XII 12

4.1 Bài học kinh nghiệm từ Đại hội XII 12

4.1.1 Những hạn chế trong việc thực hiện đường lối của Đảng 12

4.1.2 Bài học kinh nghiệm 13

4.2 Những điểm mới về phát triển giáo dục, đào tạo trong văn kiện Đại hội XIII của Đảng 13

Tiểu kết 14

KẾT LUẬN 15

TÀI LIỆU THAM KHẢO

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Từ trước đến nay, giáo dục - đào tạo là một vấn đề hết sức quan trọng trong đời sống chính trị của mỗi quốc gia, là biểu hiện trình độ của các nước, liên quan trực tiếp đến nhiều lĩnh vực khác trong xã hội Phát triển giáo dục chính là cơ sở để thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, cùng cố quốc phòng - an ninh, vì vậy Đảng và nhà nước ta từ trước đến nay đều rất coi trọng, tập trung mọi nỗ lực để phát triển giáo dục, dựa vào giáo dục và lấy giáo dục làm động lực

Chính sách giáo dục được thể hiện ngay trong Điều 35 của Hiến pháp 1992: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu”, đến năm 2001 được sửa đổi thành: “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu” Như vậy, ngay trong quy định của Hiến pháp, Đảng và Nhà nước ta đã xác định được tầm quan trọng của giáo dục Theo quan điểm của nhà nước ta, không có sự đầu tư nào mang lại nhiều lợi ích như đầu tư cho giáo dục, bởi giáo dục là hoạt động mà qua đó hình thành nên nhân cách của công dân, đào tạo nên những người lao động có nghề, năng động và sáng tạo, là tiền đề cho sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước

Đặc biệt trong thế kỉ 21, sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng khoa học công nghệ, nổi bật là công nghệ thông tin, truyền thông, kinh tế tri thức có vai trò ngày càng quan trọng trong quá trình phát triển lực lượng sản xuất, tính cạnh tranh cao của các quốc gia khiến Việt Nam vừa có nhiều cơ hội nhưng cũng có không ít thách thức Trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, Đảng, Nhà nước và Chính phủ Việt Nam xác định giáo dục và đào tạo như một lợi thế, nhân tố, chìa khóa, động lực mới cho sự thúc đẩy nền kinh tế - xã hội phát triển Nắm bắt kịp thời những xu thế chung của thế giới, Đảng ta đã đề ra các chủ trương, đường lối mới đúng đắn, chính xác để phát triển giáo dục, đào tạo, được thể hiện rõ ràng thông qua kỳ họp Đại hội Đảng lần thứ XIII Đại hội lần này đã đưa ra nhiều điểm đổi mới và sáng tạo so với Đại hội lần thứ XII năm 2016, phù hợp với bối cảnh đất nước và toàn thế giới

hiện nay Từ đó làm cơ sở xác định phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp đẩy mạnh đổi mới căn bản, toàn diện đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước, đưa Việt Nam trở thành một quốc gia giàu mạnh, tiến bộ

Xuất phát từ lý do trên, tôi quyết định lựa chọn đề tài: “Những đổi mới

về giáo dục, đào tạo của Đảng được thông qua tại Đại hội lần thứ XIII so với Đại hội lần thứ XII”

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Trên cơ sở nghiên cứu chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển giáo dục, đào tạo được thông qua tại Đại hội lần thứ XII và Đại hội lần thứ XIII, từ đó chỉ ra những điểm đổi mới, sáng tạo trong đường lối của Đảng trong giai đoạn hiện nay

3 Đối tượng nghiên cứu

Chủ trương, đường lối của Đảng và những đổi mới về phát triển giáo dục, đào tạo

4 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi nghiên cứu không gian: trên phạm vi nước Việt Nam

- Phạm vi nghiên cứu thời gian: Đại hội Đảng lần thứ XII (năm 2016) và Đại hội Đảng lần thứ XIII (năm 2021)

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp phân tích tài liệu: Gồm các nghị quyết, bài tham luận, bài báo và một số đề tài nghiên cứu liên quan Việc phân tích tài liệu thông qua nội dung, các kết luận chính của tài liệu giúp tôi có được cái nhìn tổng quan

về vấn đề đang tìm hiểu, từ đó điều chỉnh hướng nghiên cứu cho phù hợp

- Ngoài ra còn có các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: phương pháp lịch sử và logic, tổng hợp và phân tích đánh giá, so sánh đối chiếu, khái quát hóa,… để làm rõ vấn đề

6 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của tiểu luận gồm 4 chương:

- Chương 1: Quan điểm của Đảng về phát triển giáo dục, đào tạo

- Chương 2: Đường lối của Đảng về giáo dục, đào tạo thông qua Đại hội lần thứ XII

- Chương 3: Đường lối của Đảng về giáo dục, đào tạo thông qua Đại hội lần thứ XIII

- Chương 4: Những đổi mới về giáo dục, đào tạo trong Đại hội XIII

PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1 QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VỀ PHÁT TRIỂN

GIÁO DỤC, ĐÀO TẠO 1.1 Khái quát về giáo dục

1.1.1 Hệ khái niệm

Giáo dục là một hiện tượng xã hội, diễn ra quá trình trao truyền tri thức,

kinh nghiệm giữa con người với con người thông qua ngôn ngữ và các hệ thống ký hiệu khác nhằm kế thừa và duy trì sự tồn tại, tiến hóa và phát triển của nhân loại

Chính sách giáo dục là các chính sách do Đảng đặt ra nhằm điều chỉnh

lĩnh vực giáo dục và thực hiện những mục tiêu yêu cầu của giáo dục

Quốc sách hàng đầu là những chính sách trọng tâm có vai trò chính yếu

của đất nước, luôn dành được sự ưu tiên hàng đầu, quan tâm đặc biệt của Đảng, của nhà nước, được thể hiện qua một loạt các chính sách, các biện pháp, phạm vi thực hiện và nguồn ngân sách chi cho chính sách đó

1.1.2 Tầm quan trọng của giáo dục và đào tạo

Giáo dục và đào tạo là cơ sở thiết yếu để đào tạo nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa Đó không chỉ là nhân tố có ý nghĩa quyết định đến đào tạo nguồn nhân lực cho nền sản xuất xã hội mà còn là trung tâm đào tạo nhân tài cho đất nước Trong quá trình phát triển nền kinh tế tri thức hiện nay, vai trò của nhân tài nói riêng, của đội ngũ tri thức nói chung ngày càng chiếm

vị trí đặc biệt quan trọng không chỉ đối với sự nghiệp phát triển kinh tế, xã hội

mà cả trong lĩnh vực an ninh quốc phòng, trong đối nội và đối ngoại

Phát triển giáo dục và đào tạo sẽ nâng cao về mặt bằng dân trí, yếu tố thúc đẩy sự phát triển và tiến bộ xã hội của môi trường quốc gia, góp phần ổn định chính trị xã hội Từ đó xây dựng nền móng văn hóa dân tộc, phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc

1.2 Quan điểm “Giáo dục là quốc sách hàng đầu” của Đảng qua các

kỳ đại hội

Bắt đầu từ Đại hội lần thứ IV của Đảng, Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ướng khóa IV đã ra Nghị quyết số 14 ngày 11/01/1979 về cải cách giáo dục, trong đó xem giáo dục là bộ phận quan trọng của cuộc cách mạng tư tưởng; thực thi nhiệm vụ chăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ từ nhỏ đến lúc trưởng thành; thực hiện tốt nguyên lý giáo dục “học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với xã hội”

Đại hội Đảng lần thứ VIII một lần nữa khẳng định vai trò quan trọng của giáo dục đào tạo: “Giáo dục và đào tạo phải thực sự trở thành quốc sách hàng đầu” Coi trọng cả ba mặt của giáo dục: mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng và phát huy hiệu quả để đáp ứng nguồn nhân lực phục vụ yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Nhấn mạnh quan điểm hợp tác đào tạo với các nước trên thế giới

Đại hội Đảng lần thứ IX nêu rõ: “Phát triển giáo dục đào tạo là một trong những động lực thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người – yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học, hệ thống trường lớp và hệ thống quản lý giáo dục, thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa,

xã hội hóa”

Đại hội lần thứ X đã xác định mục tiêu giáo dục là nhằm bồi dưỡng thế

hệ trẻ tinh thần yêu nước, lòng tự tôn dân tộc, lý tưởng chủ nghĩa xã hội, lòng nhân ái, ý thức tôn trọng pháp luật, tinh thần hiếu học, ý chí tiến thủ lập nghiệp, không cam chịu nghèo nàn, đào tạo lớp người lao động có kiến thức

cơ bản, làm chủ năng lực nghề nghiệp, quan tâm hiệu quả thiết thực, nhạy

cảm với chính trị, có ý chí vươn lên về khoa học công nghệ, đồng thời, tiếp tục khẳng định: “Giáo dục và đào tạo cùng với khoa học công nghệ là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”

Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, Đảng ta khẳng định “Phát triển giáo dục và đào tạo cùng với phát triển khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục và đào tạo là đầu tư phát triển” Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8, khóa XI cũng đề ra mục tiêu tổng quát trong đổi mới giáo dục và đào tạo: “Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý tốt; có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lý, gắn với xây dựng xã hội học tập; bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng; chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục

và đào tạo; giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc”

Tiểu kết chương 1

Nội dung chủ yếu của chương 1 là làm rõ các khái niệm, nhấn mạnh đến

vị trí, tầm quan trọng của giáo dục và đào tạo, từ đó lý giải cho quan điểm

“Giáo dục là quốc sách hàng đầu” của Đảng ta Tiếp đó hệ thống lại vấn đề giáo dục qua các kỳ họp Đại hội luôn gắn với quan điểm nêu trên, thể hiện tính nhất quán trong chủ trương, đường lối của Đảng và nhà nước, từ đó làm

cơ sở cho việc tiếp tục thực hiện và đổi mới căn bản đường lối trong bối cảnh đất nước hiện nay, đặc biệt là trong Đại hội lần thứ XII năm 2016 và Đại hội lần thứ XII năm 2021

CHƯƠNG 2 ĐƯỜNG LỐI CỦA ĐẢNG VỀ GIÁO DỤC, ĐÀO TẠO

THÔNG QUA ĐẠI HỘI LẦN THỨ XII 2.1 Tình hình chung

Đổi mới giáo dục đạt được một số kết quả bước đầu Tập trung ngân sách nhà nước cho giáo dục, đào tạo; việc huy động các nguồn lực xã hội cho phát triển giáo dục, đào tạo ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn được quan tâm; quy mô giáo dục tiếp tục được mở rộng phát triển Quản lý khoa học,

công nghệ có đổi mới, thực hiện cơ chế tự chủ cho các đơn vị sự nghiệp khoa học, công nghệ Thị trường khoa học, công nghệ bước đầu hình thành Đầu tư cho khoa học, công nghệ được nâng lên

Tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế, yếu kém như: việc đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao vẫn còn hạn chế; chưa chuyển mạnh sang đào tạo theo nhu cầu của xã hội Chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học lạc hậu, đổi mới chậm; chất lượng giáo dục toàn diện giảm sút, chưa đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá Quản lý nhà nước về giáo dục còn bất cập

2.2 Nội dung cơ bản đường lối của Đảng về giáo dục, đào tạo trong Đại hội lần thứ XII

Đại hội XII của Đảng diễn ra từ ngày 20-1-2016 đến ngày 28-1-2016 đã xác định đổi mới căn bản toàn diện giáo dục, đào tạo; phát triển nguồn nhân lực là một trong những định hướng lớn đề hiện thực hóa mục tiêu phấn đấu sớm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại Quan điểm về giáo dục đào tạo trong văn kiện Đại hội XII của Đảng là bước phát triển mới trong tư duy lý luận của Đảng, được thể hiện ở một số nội dung như sau:

Một là, đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Đại hội XI của Đảng đề ra 12 nhiệm vụ tổng quát trong đó có nhiệm vụ

“Đổi mới căn bản toàn diện giáo dục, đào tạo; phát triển nguồn nhân lực” Đây là quan điểm tổng quát, bao trùm của Đảng về giáo dục, đào tạo Đổi mới căn bản toàn diện giáo dục, đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo, mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện và sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý nhà nước đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo dục đào tạo; đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học nhằm hướng đến phát triển phẩm chất, năng lực của người học

Hai là, phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao.

Lần đầu tiên Đảng đưa ra quan điểm đổi mới căn bản toàn diện giáo dục, đào tạo gắn với chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao Nguồn nhân lực chất lượng cao là bộ phận quan trọng của nguồn nhân lực quốc gia,

là nguồn nhân lực đáp ứng các tiêu chí về chất lượng cao và trình độ cao; đồng thời là nguồn lực con người được đào tạo và sử dụng có chất lượng, hiệu quả cao với tổng hợp các phẩm chất và nhân cách, năng lực và thể lực con người Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, cần đặc biệt coi trọng việc xây dựng, phát triển nguồn nhân lực cao, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cộng nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế của nước ta

Ba là, giáo dục là quốc sách hàng đầu.

Kế thừa tư tưởng của các Đại hội Đảng và các nghị quyết về giáo dục đào tạo trước, Đại hội XII của Đảng tiếp tục khẳng định: “Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu” Giáo dục đào tạo là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội Phát triển giáo dục đào tạo là phát triển nguồn nhân lực là một bộ phận quan trọng của phát triển kinh tế - xã hội phải được ưu tiên và quan tâm thật sự

Bốn là, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục đào tạo theo hướng coi trọng phẩm chất, năng lực của người học.

Đây là sự tiếp tục khẳng định quan điểm của Nghị quyết Trung ương 8 khóa XI Mục tiêu này thể hiện sự chuyển biến căn bản về chất lượng, hiệu quả về giáo dục đào tạo, hướng đến xây dựng một nền giáo dục hiện đại, nhân văn đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo về tổ quốc thời kỳ mở cửa hội nhập quốc tế

Quan điểm này của Đảng thể hiện mục tiêu giáo dục theo tinh thần đổi mới: Chuyển quá trình giáo dục chủ yếu từ trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học, chú trọng dạy chữ, dạy người,