MỘT SỐ NÉT VỀ TÌNH HÌNH AN NINH QUỐC GIALiên Xô - Đông Âu tan rã đã có tác động tiêu cực và tạo thuận lợi cho các hoạtđộng chống phá của các tổ chức, thế lực phản động cả ở trong nước lẫ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
HỌC PHẦN: Đường lối quốc phòng và an ninh của đảng cộng sản Việt Nam
BÀI LUẬN:
TÌNH HÌNH AN NINH QUỐC GIA VÀ TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI
Giáo viên: NGUYỄN HOÀNG TÙNG
Trang 2MỤC LỤC
1 MỘT SỐ NÉT VỀ TÌNH HÌNH AN NINH QUỐC GIA 3
2 TÌNH HÌNH VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI 13
3 MỘT SỐ DỰ BÁO TÌNH HÌNH AN NINH QUỐC GIA, GIỮ GÌN TRẬT
TỰ AN TOÀN XÃ HỘI TRONG THỜI GIAN TỚI 17
Tình hình thế giới 18 Tình hình khu vực Đông Nam Á 32 Những thuận lợi và khó khăn của ta trong bảo vệ an ninh, quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội 41 Một số link tham khảo: 50
Trang 31 MỘT SỐ NÉT VỀ TÌNH HÌNH AN NINH QUỐC GIA
Liên Xô - Đông Âu tan rã đã có tác động tiêu cực và tạo thuận lợi cho các hoạtđộng chống phá của các tổ chức, thế lực phản động cả ở trong nước lẫn bọn phảnđộng lưu vong bên ngoài Chính vì thế hoạt động chống phá nhằm cản trở côngcuộc xây dựng và bảo vệ đất nước ta có những diễn biến phức tạp
Trước hết là hoạt động chống phá của các tổ chức và các thế lực phản độngcủa người Việt Nam ở nước ngoài có những diễn biến rất phức tạp
Tổ chức "Việt Nam canh tân cách mạng đảng" - gọi tắt là "Việt Tân", là cơ quan đầu não cực kỳ phản động, chỉ huy mọi hoạt động của “Mặt trận quốc gia thống nhất giải phóng Việt Nam”.
Trang 4Việt Tân bày ra mọi chiêu trò để lừa bịp và moi đô-la từ bà con Việt Kiều ở Hải Ngoại Ảnh cắt
từ phim tư liệu (Bộ Công an).
Thông báo về Tổ chức khủng bố Việt Tân của Bộ Công an năm 2016
Trang 5 Hiện nay có khoảng 200 tổ chức chính trị phản động người Việt lưu vong tạicác nước tư bản núp dưới các danh nghĩa khác nhau bao gồm:
o tổ chức phản động mang tính chính trị rõ nét,
o các tổ chức tập hợp bọn ngụy quân, ngụy quyền
o các tổ chức lợi dụng nhân quyền
o hoặc núp dưới các danh nghĩa “từ thiện”.
Các tổ chức phản động này có cơ sở vật chất tương đối khá gồm 50 nhàxuất bản, 500 tờ báo Việt ngữ, 6 chương trình truyền hình, 10 đài phátthanh Các tổ chức phản động này đều có sự dung túng của chính quyền một
số nước tư bản nên có điều kiện về kinh phí, trụ sở để hoạt động Hiện naytại các nước như: Mĩ, Pháp, Bỉ, Canada, Úc, có các tổ chức phản động lớn
như các tổ chức của Võ Văn Ái, Hoàng Cơ Minh, Võ Đại Tôn
Hầu hết các tổ chức phản động lưu vong này đều kêu gọi các nước cấm vận,trừng phạt Việt Nam bằng mọi thủ đoạn, chúng lợi dụng khó khăn, thiếu sóttrong quản lí của ta để thực hiện kế hoạch “chuyển lửa về quê” đưa ra cáclời kêu gọi lật đổ và tiếp tay, kích động cho các hoạt động của bọn phảnđộng trong nước
Mặc dù chúng ta đã làm thất bại các hoạt động đó nhưng vẫn còn nhiềunhóm hoạt động rất ráo riết như các nhóm của Võ Văn Ái, đặc biệt là tổchức phản động do Hữu Chánh cầm đầu trong những ngày gần đây lại bàytrò đại hội lập ra “Chính phủ Việt Nam tự do”, đưa tên "tướng" NguyễnKhánh lên làm “quốc trưởng” và ra tuyên bố sẽ về giải phóng Việt Nam
Trang 6Võ Văn Ái là người cầm đầu “Ủy ban bảo vệ quyền làm người tại Việt Nam” ở nước ngoài -một
tổ chức phản động lưu vong đã có nhiều hoạt động chống Việt Nam.
Hiện nay, FBI đã ra lệnh cấm Nguyễn Hữu Chánh và một số tên cốt cán trong tổ chức “Chính phủ Việt Nam tự do” rời khỏi Mỹ, để phục vụ yêu cầu điều tra Bản thân Nguyễn Hữu Chánh đã
Trang 7bị FBI áp dụng biện pháp quản lý chặt chẽ tại gia đình, tổ chức theo dõi, giám sát mọi biến động của y.
Cùng với hoạt động của các tổ chức phản động của người Việt lưu vong thìcác thế lực thù địch không từ bỏ ý đồ mục đích chống phá cách mạng ViệtNam với nhiều âm mưu, phương thức, thủ đoạn hết sức thâm độc, trong đónổi bật là hoạt động diễn biến hoà bình với 3 nội dung chủ yếu là:
o chiếm lĩnh thị trường ngoại giao hữu nghị,
o khoét sâu mâu thuẫn mà mục đích chính là xoá bỏ Việt Nam
o làm thối rữa từ bên trong đi đến thôn tính Việt Nam
Hoạt động của các tổ chức phản động nội địa như các tổ chức phản động củabọn ngụy quân, ngụy quyền còn chống đối không chịu cải tạo, cũng như bọnphản động lợi dụng tôn giáo, lợi dụng dân tộc và số cơ hội bất mãn trongnhững năm qua cũng diễn biến khá phức tạp, nhiều nơi chúng cấu kết vớicác tổ chức nước ngoài, được các tổ chức nước ngoài cung cấp tài liệu, tiềnbạc, vũ khí để tập hợp lực lượng, nhen nhóm tổ chức, tiến hành các vụ gâyrối bạo loạn Một số đối tượng bất mãn viết tin tài liệu nói xấu chống lạiĐảng và Nhà nước ta, đòi thay đổi đường lối rồi phát tán qua mạng internethoặc phổ biến thông qua các cuộc gặp gỡ với các phóng viên báo chí nướcngoài Có những đối tượng chống đối điên cuồng, quyết liệt như các tên:Thích Quảng Độ, Nguyễn Văn Lí, Điển hình gần đây như các đối tượngNguyễn Văn Đài và Lê Thị Công Nhân ở Văn phòng luật sư Thiên Ân, TrầnKhải Thanh Thuỷ…
Tình hình an ninh văn hoá tư tưởng, an ninh kinh tế trong những năm quacòn nhiều bất cập
Trang 8 Phá hoại tư tưởng là một dạng đặc biệt của chiến tranh lạnh, một hình thứcchủ yếu trong cuộc đấu tranh tư tưởng của chủ nghĩa đế quốc chống chủnghĩa xã hội.
Trong những năm qua các hoạt động phá hoại văn hoá tư tưởng được cácbọn phản động nhất là bọn phản động bên ngoài tiến hành thông qua các đàiphát thanh, mạng internet Hiện tại có nhiều đài phát thanh và chương trình
do bọn phản động lưu vong tham gia, trong đó có 5 chương trình, 300 báođược thực hiện ở Mĩ, có 175 tờ báo chống cộng như “Quê mẹ”, “Hoa sen”,
“Công luận” hoạt động phá hoại văn hoá tư tưởng được tiến hành theo cácchiến dịch, có sự phối hợp giữa các nước đế quốc với bọn phản động và gắnliền với các hoạt động tình báo gián điệp
Ảnh minh họa về các nền tảng Internet.
→ Tất cả các hoạt động đó đều nhằm vào xuyên tạc, nói xấu, kích độngnhằm gây mất ổn định trong nước
Trong những năm qua, tình hình lộ bí mật, mất thông tin bí mật về kinh tế:xảy ra ở nhiều cơ quan, xí nghiệp và gây ra nhiều thiệt hại
Trang 9 Các hoạt động nhằm phá hoại về kinh tế được tiến hành cả bề rộng lẫn
bề sâu thông qua các hoạt động lấy cắp bí mật kinh tế, tuyên truyền vàkéo cán bộ quản lí kinh tế và khoa học kĩ thuật phá hoại cơ sở vật chất
Trong tình hình hiện nay, chúng nhằm vào phá hoại các chủ trươngđường lối kinh tế, các công trình trọng điểm của ta
Tình hình an ninh biên giới còn nhiều phức tạp, các vụ xâm nhập qua biêngiới diễn ra với nhiều hình thức, hoạt động xuất nhập cảnh có nhiều thiếu sótdẫn đến tình trạng nhập cảnh trái phép, nhất là các khu vực giáp biển
Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Lũng Cú, BĐBP Hà Giang tuần tra, bảo vệ biên giới.
Ảnh: Kim Nhượng.
Trang 1023 công dân Việt Nam nhập cảnh trái phép từ Trung Quốc vào Việt Nam ngày 3-5-2021 bị Đồn
Biên phòng Ngọc Côn, BĐBP Cao Bằng phát hiện, tạm giữ Ảnh: Anh Tuân
Lợi dụng các mối quan hệ của các dân tộc hai bên biên giới, các đốitượng bên ngoài qua lại, móc nối, lôi kéo, chia rẽ các dân tộc, dòng họtrong nước hòng làm suy yếu, tiến tới gây bạo loạn ở những nơi
Số ngụy quân, ngụy quyền, đảng phái phản động cũ còn ở trong nướcphần lớn đã cải tà, quy chính và nhận thức rõ được chính sách đúng đắncủa Nhà nước, nhất là chính sách khoan hồng Tuy nhiên vẫn còn một bộphận không chịu cải tạo, ngấm ngầm chống đối dưới nhiều hình thức, tìmmọi cách móc nối với các đối tượng từ ngoài vào để được giúp đỡ
Trong nhiều năm qua xuất hiện nhiều điểm nóng về an ninh trật tự
Trang 11Các đơn vị công an của TPHCM đồng loạt ra quân tuần tra, kiểm soát lưu động trong trạng thái
“bình thường mới” (Ảnh: SGGP)
Xuất phát từ những bức xúc, bất bình của nhân dân trước những việc làmsai trái, thiếu sót của cán bộ cơ sở trong việc giải quyết đền bù đất đai, …
Trang 13Người dân căng bản đồ quy hoạch Thủ Thiêm tại buổi tiếp xúc cử tri Ảnh: Phạm Duy
Trang 14Các cử tri bày tỏ bức xúc vì nhà đất bị thu hồi Ảnh: Phạm Duy
Do làm chưa triệt để, chưa công bằng nên đã để một bộ phận nhân dân bịmột số phần tử quá khích kích động dẫn đến manh động làm rối loạn anninh trật tự ở một số địa phương
Đây là những nguyên nhân tiềm ẩn, là mảnh đất tốt mà các thế lực thùđịch nhằm vào để kích động, gây ngòi nổ hòng gây mất ổn định trong xãhội ta
Tóm lại: Tình hình về an ninh quốc gia trong những năm qua nổi lên
những vấn đề khá phức tạp và nhạy cảm Đó là những yếu tố có thể gây ratình hình mất ổn định, ảnh hưởng đến sự an nguy của quốc gia, vì vậyĐảng và Nhà nước đã xác định bảo vệ an ninh quốc gia là nhiệm vụ cực kìquan trọng của toàn Đảng, toàn dân
Trang 15bán, vận chuyển hàng cấm, Tội phạm, vi phạm pháp luật về môi
trường, an toàn vệ sinh thực phẩm xảy ra phổ biến ở nhiều địa bàn, lĩnhvực, nổi lên là các hành vi: xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật ra ngoàimôi trường; khai thác cát, đất sét, đất đồi,… trái phép làm nguyên, vậtliệu xây dựng; săn bắt, vận chuyển, mua bán trái phép động vật hoang dã;chế biến, kinh doanh, bảo quản thực phẩm không đảm bảo vệ sinh Đángchú ý, xảy ra 03 vụ làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm Covid-19 trongcộng đồng Tội phạm về ma túy được phát hiện chủ yếu vẫn là các vụmua bán, tàng trữ ma túy tính chất nhỏ lẻ; tình trạng trồng trái phép cây
có chứa chất ma túy (cây cần sa) còn xảy ra ở nhiều địa phương trên địabàn tỉnh Tội phạm sử dụng công nghệ cao có chiều hướng diễn biếnphức tạp, nhất là trong điều kiện các địa phương đang thực hiện nghiêmcác biện pháp phòng, chống dịch bệnh Covid-19, nổi lên là tội phạm tổchức đánh bạc, đánh bạc qua mạng Internet dưới các hình thức cá độbóng đá, ghi số đề với số tiền giao dịch lớn, có nhiều đối tượng tham gia
Một số hình ảnh từ Bộ Công an tỉnh Đắk Lắk:
Trang 16Các bị cáo trong đường dây đánh bạc qua mạng Internet trong phiên xét xử hồi tháng 7/2021
Trang 17Bắt đối tượng Hoàng Dân Thắng về hành vi tàng trữ, mua bán trái phép chất ma túy
Bộ trưởng Tô Lâm trình bày báo cáo tóm tắt công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp
luật năm 2021 tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV.
Trang 18 Tại Báo cáo tóm tắt công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm phápluật năm 2021 tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV, Bộ trưởng Tô Lâmcho biết:
o Đối với công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật về trật tự
xã hội, các vụ án rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng đều được
khẩn trương điều tra làm rõ, đạt 87,05%; trong đó, án rất nghiêm trọngđạt 95%, án đặc biệt nghiêm trọng đạt gần 96,6%, vượt chỉ tiêu Quốchội giao; tội phạm về trật tự xã hội tiếp tục được kéo giảm 8,06%
o Về công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật về tham nhũng,
kinh tế, buôn lậu, Bộ trưởng Tô Lâm nhấn mạnh, trong năm 2021, lực
lượng Công an nhân dân đã chỉ đạo tăng cường công tác nghiệp vụ,chọn đúng khâu đột phá để phát hiện, xử lý; nhất là trong đấu tranh vớicác vi phạm trong buôn bán các mặt hàng thiết yếu, vật tư y tế phục vụphòng, chống dịch bệnh Covid-19 Đẩy mạnh điều tra các vụ án, vụ việckinh tế, tham nhũng đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp thuộc diện Ban Chỉđạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng theo dõi, chỉ đạo; đã điềutra, xử lý nghiêm hành vi làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguyhiểm, góp phần tích cực phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnhCovid-19
o Về công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trong lĩnh vực
công nghệ thông tin, mạng viễn thông, số vụ khởi tố mới tăng gần
88,82% Hành vi vi phạm chủ yếu là giao dịch tài chính trái phép, lừađảo, mua bán dữ liệu thông tin cá nhân, giả danh nhà mạng, cơ quanchức năng, đánh bạc, đưa tin sai sự thật, không được kiểm chứng, nhất
là liên quan đến công tác phòng, chống dịch bệnh Covid-19
Trang 19o Trong công tác phòng, chống tội phạm về ma túy, tiếp tục nâng cao hiệu
quả phối hợp giữa các lực lượng chức năng trong phòng ngừa, ngănchặn ma túy ngay từ khu vực biên giới, cửa khẩu Số vụ mới được pháthiện giảm 0,41%, triệt phá nhiều đường dây mua bán, vận chuyển matúy xuyên quốc gia với số lượng lớn Công tác cai nghiện, quản lý ngườinghiện sau cai được quan tâm nâng cao hiệu quả Tuy nhiên, số ngườinghiện ma túy còn nhiều, phần lớn ở ngoài xã hội, là tác nhân gia tăngcác loại tội phạm
o Công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật về môi trường, tài
nguyên, an toàn thực phẩm: Số vụ phát hiện, xử lý giảm 4,92%; đã điều
tra, xử lý nghiêm hành vi làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguyhiểm, góp phần tích cực phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh
Covid-19 Công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trong
lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông: Số vụ khởi tố mới tăng
gần 88,82% Hành vi vi phạm chủ yếu là giao dịch tài chính trái phép,lừa đảo, mua bán dữ liệu thông tin cá nhân, giả danh nhà mạng, cơ quanchức năng, đánh bạc, đưa tin sai sự thật, không được kiểm chứng, nhất
là liên quan đến công tác phòng, chống dịch bệnh Covid-19
Video:
https://vod.antv.gov.vn/vod/VIDEOS/2021/10/23/touohammama.mp4
Tóm lại: tình hình trật tự, an toàn xã hội trong những năm qua đã và đang
là vấn đề nóng bỏng, bức xúc mà Đảng, Nhà nước và nhân dân phải quyếttâm khắc phục, giải quyết Trên cơ sở đó, chúng ta mới giữ vững được trật
tự, an toàn xã hội cùng với bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia góp phần
ổn định tình hình, làm nền tảng cho sự phát triển của đất nước
Trang 203 MỘT SỐ DỰ BÁO TÌNH HÌNH AN NINH QUỐC GIA, GIỮ GÌN TRẬT
TỰ AN TOÀN XÃ HỘI TRONG THỜI GIAN TỚI
Tình hình thế giới
Sự chuyển dịch quyền lực và điều chỉnh chiến lược của các nước lớn từTây sang Đông, dẫn tới sự thay đổi tương quan so sánh lực lượng giữacác nước lớn trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương:
Thế giới đã trải qua ba cuộc chuyển giao quyền lực lớn làm thay đổi
cơ bản đời sống quốc tế trên mọi mặt
o Cuộc chuyển giao quyền lực đầu tiên là sự trỗi dậy của châu Âu từ
thế kỷ XV đến cuối thế kỷ XVIII dưới sự tác động của cách mạngcông nghiệp, thương mại và đầu tư
o Cuộc chuyển giao thứ hai là sự trỗi dậy của Mỹ từ những năm cuối
thế kỷ XIX, nhất là sau Chiến tranh thế giới thứ hai (1945), Mỹ trởthành siêu cường chi phối trật tự quốc tế cho tới cuối thế kỉ XX
o Bước vào thế kỉ XXI, do sự suy yếu tương đối của Mỹ và sự trỗi
dậy mạnh mẽ của một số nước, nổi bật là Trung Quốc và Ấn Độdẫn đến sự chuyển dịch lần thứ ba trên phạm vi toàn cầu Đây là sựchuyển dịch trọng tâm quyền lực từ Tây sang Đông và dẫn tới sựthay đổi tương quan so sánh lực lượng giữa các nước trong khu vựcChâu Á - Thái Bình Dương Sự chuyển dịch lần thứ ba này đã vàđang tác động đến quan hệ quốc tế, tập hợp lực lượng giữa các nướckhông chỉ trong phạm vi khu vực mà còn biến động sâu sắc tới toàncầu Sự chuyển dịch đó làm cho cục diện thế giới theo hướng đacực, đa trung tâm diễn ra nhanh hơn
Mỹ với mục tiêu duy trì vị thế siêu cường duy nhất, tiếp tục đẩy mạnh
Trang 21điều chỉnh chiến lược với từng khu vực để khống chế, kìm hãm cácthế lực thách thức "ngôi vị số một" của mình Hiện tại, về kinh tế, Mỹvẫn là nền kinh tế số một với 18.000 tỷ USD năm 2015, gần bằng 25%toàn cầu Tài sản tư nhân của Mỹ còn cao hơn thế, đã vượt 90.000 tỷUSD bằng 34% toàn thế giới, giàu hơn cả khối Châu Âu và cao hơnnhiều so với 9% của nền kinh tế Trung Quốc Mỹ tiếp tục dẫn đầutrong cuộc cách mạng khoa học công nghệ lần thứ tư Ngân sách quân
sự của Mỹ hiện nay gần 700 tỷ USD/năm, chiếm gần 50% chi phíquân sự trên toàn cầu, bằng tổng ngân sách của 12 nước đứng sau Chitiêu cho nghiên cứu quốc phòng của Mỹ chiếm 50% tổng chi dành chonghiên cứu của tất cả các nước khác
Trang 22 Cũng trong thời gian qua, trái với tuyên bố của Tổng thống MỹG.H.Bu-sơ (1989-1993) rằng, NATO sẽ không mở rộng thêm sau khibức tường Béc-lin sụp đổ, liên minh quân sự này tiếp tục mở rộng vàchưa có dấu hiệu dừng lại Sau “chiến tranh lạnh”, NATO đã kết nạpthêm 12 thành viên mới và hiện vẫn chủ trương kết nạp thêm nhiều
thành viên nữa Năm 2010, NATO thông qua Chiến lược mới nhằmbiến NATO thành công cụ an ninh toàn cầu, sẵn sàng sử dụng sứcmạnh quân sự bên ngoài phạm vi lãnh thổ các quốc gia thành viêntheo quyết định của NATO mà không cần được phép của Hội đồngBảo an Liên hợp quốc, đe dọa sự ổn định và hoà bình ở châu Âu vàtrên thế giới
Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO)
Trung Quốc với sức mạnh được tăng lên sau nhiều năm phát triển,
đang mở rộng không gian chiến lược để khẳng định vị thế cường quốckhu vực và quốc tế Hiện thực hóa “giấc mộng Trung Hoa”, TrungQuốc triển khai nhiều biện pháp chiến lược, như tăng thực lực quân
sự, chú trọng phát triển nhanh chóng lực lượng hải quân để mở rộnghoạt động ra hướng biển, gia tăng ảnh hưởng ở Đông Nam Á, Đông Á,
Trang 23từng bước cạnh tranh ảnh hưởng với Mỹ ở Châu Á – Thái BìnhDương Tiến bước xa hơn, Trung Quốc đẩy mạnh thực thi sáng kiến
“Vành đai và con đường”, tham gia và thúc đẩy nhóm nước kinh tếmới nổi (BRICS) và Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO), hướng tớixây dựng cơ chế hợp tác lấy Trung Quốc là trọng tâm, động lực Năm
2010, Trung Quốc đã là nước có nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, sau
Mỹ Theo Nghị quyết Đại hội lần thứ XVI Đảng Cộng sản TrungQuốc, tới năm 2020, GDP của Trung Quốc sẽ đạt 4000 tỉ USD, gấp 4lần năm 2000; Trung Quốc sẽ xây dựng thành công xã hội khá giả chohơn 1 tỉ dân Sự vươn lên của Trung Quốc trong thập kỷ qua là mộttrong những kịch bản lớn nhất của thế giới Trong những thập kỷ tới,Trung Quốc sẽ tăng cường hơn nữa sức mạnh và tầm ảnh hưởng
Tại liên bang Nga, Tổng thống V.Putin đẩy mạnh triển khai chiến lượcnhằm giành lại vị thế của mình tại các khu vực ảnh hưởng truyềnthống Mặc dù gặp nhiều khó khăn về kinh tế nhưng Nga vẫn khẳngđịnh vai trò của một cường quốc Trong cuộc khủng hoảng Ucrainamong muốn trở thành đồng minh NATO, Nga tìm mọi cách buộc Mỹ
và phương Tây muốn giải quyết vấn đề Ucraina phải có sự tham giacủa Nga Đặc biệt, Nga chủ động sáp nhập Crưm đã gây biến độngchính trị lớn ở Châu Âu khiến căng thẳng giữa Nga, Mỹ và phươngTây càng gay gắt Mỹ và phương Tây áp dụng nhiều biện pháp trừngphạt về kinh tế và đe dọa về quân sự với Nga… Đối phó với các độngthái của phương Tây, Nga tăng cường lực lượng, vũ khí, triển khai tấncông và giành nhiều thắng lợi trong việc sử dụng vũ khí công nghệcao để không kích lực lượng Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) ở Xyri.Điều đó chứng tỏ, Nga có đủ lực và sẵn sàng bảo vệ lợi ích của mình,
Trang 24đồng thời buộc Mỹ và phương Tây phải tính tới vai trò của Nga trênthế giới.
Đến năm 2020, Nhật Bản vẫn là cường quốc kinh tế thế giới nhưngnhiều khả năng sẽ bị Ấn Độ thách thức ở vị trí số 3 Mục tiêu chiếnlược của Nhật Bản là trở thành một cường quốc phát huy ảnh hưởng
cả về kinh tế, chính trị và quân sự trong khu vực và trên thế giới.Chính phủ Nhật Bản triệt để phát huy công cụ “ngoại giao kinh tế”,sửa đổi Hiến pháp, gỡ bỏ ràng buộc nội bộ để tăng quyền tự do hànhđộng trong một số vấn đề liên quan đến an ninh quốc gia, tăng cườngquan hệ đồng minh với Mỹ, cùng Mỹ liên kết chặt chẽ và chia sẻ tráchnhiệm Ở khu vực, Nhật Bản tập trung xử lý quan hệ với Trung Quốc
về kinh tế và căng thẳng gia tăng trong tranh chấp vùng biển NhậtBản quan tâm tới Đông Nam Á vì lợi ích chiến lược và lợi ích kinh tế,tham gia tích cực hơn các cơ chế hợp tác do ASEAN chủ đạo để cóvai trò lớn hơn
Ấn Độ ngày càng rút ngắn khoảng cách với Nhật Bản để vượt lên
thành nền kinh tế thứ 3 thế giới Thập kỷ vừa qua còn chứng kiến một nước Ấn Độ được mệnh danh là “quốc gia có thị trường bán lẻ lớn
nhất hành tinh”; “cái nôi của cuộc cách mạng xanh”; “siêu cường quốcphần mềm” của thế giới v.v Trong những năm vừa qua, chính phủ Ấn
Độ đặc biệt chú trọng đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao làm chỗdựa vững chắc cho nền kinh tế, trong đó có lĩnh vực chinh phục vàkhai thác khoảng không vũ trụ, đưa nền kinh tế Ấn Độ phát triển vớitốc độ nhanh Trong mười năm qua, GDP của Ấn Độ liên tục tăngtrưởng trung bình 6%/năm Ấn Độ tiếp tục duy trì cân bằng quan hệvới các nước lớn, trước hết là Mỹ và Trung Quốc Tuy nhiên cạnh
Trang 25định ảnh hưởng của mình ở khu vực Nam Á và Ấn Độ Dương, đẩymạnh chiến lược “hướng Đông” và gia tăng ảnh hưởng ở Đông Nam
Á, quan tâm hơn tới an ninh biển và bảo vệ trật tự biển
Tình hình EU trong những năm qua cho thấy chính sách đối ngoạiđang hướng vào bên trong để xử lý các vấn đề nổi cộm như Brexit,khủng hoảng nợ công, khủng hoảng nhập cư, phòng chống khủng bốquốc tế, vì vậy sự quan tâm và nguồn lực dành cho khu vực Châu Á –Thái Bình Dương có chiều hướng giảm đi Tuy nhiên, EU vẫn duy trìquan hệ với các đối tác ở các khu vực khác trong đó có ASEAN
Như vậy, cạnh tranh quyền lực, lợi ích và vị thế chiến lược giữa cácnước, đặc biệt là giữa Mỹ, Trung Quốc, Nga đang diễn ra ngày càngquyết liệt Tình hình đó dẫn tới xu hướng liên minh, liên kết, tập hợplực lượng và chạy đua vũ trang mang tính đối đầu có chiều hướng giatăng Từ đó sẽ nảy sinh những điểm nóng tại nhiều khu vực trên thếgiới, làm cho tình hình an ninh thế giới có nhiều biến động
Các nước lớn vừa đấu tranh vừa thỏa hiệp, xoa dịu các mâu thuẫn và tìmnhững điểm tương đồng để hợp tác
Quan hệ hợp tác (cả song phương và đa phương) giữa các nước lớn trởthành trào lưu mạnh mẽ Tiêu biểu cho xu thế trên là quan hệ Mỹ –Nga Đây vốn là mối quan hệ song phương quan trọng bậc nhất trênthế giới, xét trên tiềm lực sức mạnh chính trị-quân sự của hai nước vàtầm ảnh hưởng của mối quan hệ giữa hai nước đến các vấn đề quốc tế.Tuy thế, trong những năm qua, quan hệ Mỹ – Nga chẳng mấy khi êmdịu, nhất là trong hai nhiệm kỳ của chính quyền G.W Bu-sơ Tuynhiên ngay sau khi trở thành ông chủ Nhà trắng, Tổng thống Mỹ B Ô-ba-ma đã chủ động đối thoại, hợp tác nhằm cải thiện, “hạ nhiệt” quan
Trang 26sự khác biệt” Tháng 3-2009, Mỹ – Nga tái khởi động đàm phán về cắtgiảm vũ khí tiến công chiến lược Tháng 6-2009, hai bên tiếp tục đạtđược tiến triển trong vòng đàm phán thứ ba về hiệp ước mới thay thếHiệp ước cắt giảm vũ khí tiến công chiến lược giai đoạn I (START-I).Đặc biệt, tháng 7-2009, trong chuyến thăm chính thức nước Nga,Tổng thống B.Ô-ba-ma và Tổng thống Đ.Mét-vê-đép đã tiến hành hộiđàm trong bầu không khí được đánh giá là “thân thiện, cởi mở và chânthành” Hai bên đã thảo luận về nhiều vấn đề quan trọng không chỉ đốivới hai nước, mà còn đối với cả thế giới Đó là các vấn đề: hệ thốngphòng thủ tên lửa của Mỹ ở Đông Âu, chương trình hạt nhân của I-ran
và của Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên, Hiệp ước cắt giảm vũkhí tiến công chiến lược mới, việc mở rộng NATO sang phía Đông,cuộc xung đột ở Cáp-ca-dơ, ảnh hưởng trong không gian hậu Xô-viết,v.v Hai Tổng thống đã đặt bút ký một số văn kiện ghi nhận sự thoảthuận đối với một số vấn đề cụ thể trong quan hệ song phương Đặcbiệt, Nga đã thoả thuận cho Mỹ vận chuyển quá cảnh hàng hoá, binh
sĩ và vũ khí qua lãnh thổ Nga trong cuộc chiến “chống khủng bố” mà
Mỹ đang tiến hành tại Áp-ga-ni-xtan Hai bên còn ra tuyên bố chung
về hệ thống phòng thủ tên lửa ở Đông Âu, về sự hợp tác Mỹ – Ngatrong lĩnh vực hạt nhân và nhất trí thành lập Ủy ban của các Tổngthống để điều phối các vấn đề về phát triển, hợp tác
Không như quan hệ Mỹ – Nga, quan hệ Mỹ – Trung được coi là tươngđối “ổn định và lành mạnh” từ thời chính quyền G.W Bu-sơ Trongthời gian qua, hai nước có đến 60 khuôn khổ đối thoại và nhóm làmviệc song phương đã được thành lập, nổi bật nhất là đối thoại chiếnlược và kinh tế Mỹ–Trung, đối thoại quan chức cấp cao Mỹ– Trung
Trang 27chiến lược trong cuộc đua tranh giành ngôi vị giữa Mỹ và Trung Quốc
là điều không dễ gì hóa giải Có thể nhận thấy một loạt thỏa thuậnchiến lược, kinh tế, kết cấu hạ tầng mà Mỹ thiết lập với các đồng minhnhằm đẩy lùi ảnh hưởng của Trung Quốc ở khu vực châu Á - TháiBình Dương Ví dụ, Mỹ đưa ra một số sáng kiến kinh tế, sáng kiến kếtnối kỹ thuật số và đối tác an ninh (25 triệu USD), sáng kiến thúc đẩyphát triển và tăng trưởng thông qua năng lượng (50 triệu USD), sángkiến minh bạch Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (400 triệu USD)
Cùng với các quan hệ song phương nêu trên, quan hệ Nga – NATOđược khởi động trở lại từ sau cuộc chiến Nga – Gru-di-a; quan hệ Nga– Đức, Nga – Nhật và quan hệ Trung – Ấn có nhiều dấu hiệu tích cực,
là yếu tố quan trọng, phản ánh nhu cầu đối thoại, hợp tác đang là một
xu thế lớn hiện nay
Phong trào nhân dân thế giới chống chiến tranh bảo vệ hòa bình, vì độclập dân tộc cũng như cuộc đấu tranh chống mặt trái của toàn cầu hóa dochủ nghĩa tư bản chi phối sẽ tiếp tục phát triển Tuy nhiên các lực lươngđấu tranh vẫn chưa có sức mạnh thống nhất
Trong những năm gần đây, khi xu thế toàn cầu hoá ngày càng pháttriển và phát huy tác dụng to lớn, thì mặt trái của nó cũng ngày càngbộc lộ rõ, mâu thuẫn cơ bản của Chủ nghĩa tư bản càng trở nên gaygắt với qui mô ngày càng mở rộng
Phong trào đấu tranh chống mặt trái của toàn cầu hóa là chống lại việc
Chủ nghĩa tư bản lợi dụng toàn cầu hóa để áp đặt một kiểu toàn cầuhóa tiêu cực, phi nhân tính; chống lại sự lũng đoạn của hệ thốngquyền lực tư bản độc quyền quốc tế, đồng thời hướng tới xây dựngmột trật tự thế giới mới dân chủ, công bằng và bình đẳng hơn Phong