Bài giảng môn Kiểm toán: Chuyên đề 3 - Lấy mẫu kiểm toán và các thủ tục lựa chọn khác

Bài giảng môn Kiểm toán: Chuyên đề 3 Lấy mẫu kiểm toán và các thủ tục lựa chọn khác được biên soạn dành cho sinh viên các ngành kế toán - kiểm toán nhằm phục vụ học tập. Bài giảng cung cấp kiến thức về phương pháp lựa chọn các phần tử thử nghiệm; Trình bày quy trình lấy mẫu kiểm toán;.... Mời các bạn cùng tham khảo chi tiết bài giảng tại đây.

Trang 1

BỘ MÔN KIỂM TOÁN - UEH

Downloaded by Nguynhavy Ha Vy (Ntkphuong205@gmail.com)

Trang 2

các phần tử thử nghiệm

Chọn tất cả các phần tư û

Lựa chọn các phần tử cụ the å

Lấy mẫu kiểm toán

Trang 3

Chọn tất cả các phần tử

- Tổng thể được cấu thành từ một số ít các phần tử, cácphần tử có giá trị lớn;

- Có rủi ro đáng kể mà các phương pháp khác không cungcấp đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích hợp; hoặc

- Tính chất lặp đi lặp lại của việc tính toán hoặc quy trìnhkhác được thực hiện tự động bởi một hệ thống thông tingiúp việc kiểm tra 100% sẽ tiết kiệm chi phí hơn

100%

Trang 4

Lựa chọn các phần tử cụ thể

 Các phần tử có giá trị lớn hoặc các phần tử đặc biệt: là các

phần tử có giá trị lớn hoặc có một số tính chất khác, như các phần tử đáng nghi ngờ, bất thường, có nguy cơ rủi ro cao hoặc

đã từng bị nhầm lẫn;

 Tất cả các phần tử có giá trị cao hơn một giá trị nhất định:

nhằm xác minh phần lớn giá trị của một nhóm giao dịch hoặc

số dư tài khoản;

 Các phần tử để thu thập tài liệu, thông tin về các vấn đề như

bản chất của đơn vị hoặc bản chất của các giao dịch (ví dụ tình hình kinh doanh, nội dung của các nghiệp vụ, kiểm soát nội bộ ) BỘ MÔN KIỂM TOÁN - UEH

Trang 5

Số dư chi tiết TK 131

Chọn 2 khách hàng đặc biệt gửi thư xác nhận?

Trang 6

Lựa chọn các phần tử cụ thể

tốn

dụng cho các phần tử được lựa chọn theo cách

này khơng thể được suy rộng cho tồn bộ tổng thể

6

BỘ MƠN KIỂM TỐN - UEH

Trang 7

Lấy mẫu kiểm toán

Là việc áp dụng các thủ tục kiểm toán trên số phần tử ít hơn 100% tổng số phần tử của một tổng thể kiểm toán sao cho tất cả các

đơn vị lấy mẫu đều có cơ hội được lựa chọn nhằm cung cấp

cho kiểm toán viên cơ sở hợp lý để đưa ra kết luận

về toàn bộ tổng thể

Trong thử nghiệm

kiểm soát Trongcơ bảnthử nghiệm

Lấy mẫu thống kê

Lấy mẫu phi thống kê

Trang 8

Lấy mẫu thống kê và phi thống kê

Lấy mẫuphi thống kê Lấy mẫuthống kê

Cỡ mẫu Xét đoán, lý thuyết

thống kê Xétthống kêđoán, lý thuyếtChọn mẫu Bất kỳ pp nào mà KTV

cho rằng mẫu sẽ đại diện cho tổng thể

Ngẫu nhiên

Đánh giá

mẫu Xét đoán BỘ MÔN KIỂM TOÁN - UEH Xétthống kêđoán, kết quả

Trang 9

 Lấy mẫu thống kê là:

- Phương pháp lấy mẫu dựa vào lý thuyết thống

kê để đánh giá kết quả mẫu, bao gồm cả định lượng rủi ro.

- Lấy mẫu thống kê đòi hỏi các phần tử phải được lựa chọn vào mẫu một cách ngẫu nhiên.

 Một phương pháp lấy mẫu không có hai (2) đặc điểm nêu trên được gọi là lấy mẫu phi thống kê BỘ MÔN KIỂM TOÁN - UEH

Trang 10

Lấy mẫuphi thống kê Lấy mẫuthống kêNhược

điểm Địi hỏi xét đốnThiếu khách quan Yêuthức thống kêcầu KTV cĩ kiến

Tốn thời gian

Ưu điểm Khơng yêu cầu

KTV cĩ kiến thứcthống kê

Tiết kiệm thời gian

-Thiết kế mẫu phù hợp

-Chọn mẫu đầy đủ

-Đánh giá khách quan hơn

Trang 11

Lấy mẫu kiểm toán

Là việc áp dụng các thủ tục kiểm toán trên số phần tử ít hơn 100% tổng số phần tử của một tổng thể kiểm toán sao cho tất cả các đơn vị lấy mẫu đều có cơ hội được lựa chọn nhằm cung cấp

cho kiểm toán viên cơ sở hợp lý để đưa ra kết luận

về toàn bộ tổng thể

Rủi ro ngoài mẫu

Rủi ro Lấy mẫu

KTV đưa ra kết luận sai

không liên quan đến mẫu

Mẫu không đại diện

Trang 12

Rủi ro lấy mẫu và rủi ro ngoài lấy mẫu

 Rủi ro lấy mẫu: l khả năng kết luận của kiểm tốn vin

đưa ra dựa trn lấy mẫu cĩ thể khc với kết luận m kiểmtốn vin đạt được nếu kiểm tra trn tồn bộ tổng thể vớicng một thủ tục

 Rủi ro ngoài lấy mẫu: là rủi ro khi kiểm toán viên đi

đến một kết luận sai vì các nguyên nhân không liênquan đến rủi ro lấy mẫu

 Thí dụ khi kiểm toán viên sử dụng thủ tục kiểmtoán không thích hợp, hay kiểm toán viên đã hiểu saibằng chứng và không nhận diện được sai sót 12

Trang 13

x x

x

x x x x x

x

Hình 1

Hình 2

Hình 3

Trang 14

Giảm rủi ro

l ấy mẫu

Áp dụng các thủ tục kiểm toán trên một số phần tử < 100%

Lập kế hoạch, giám sát

và soát xét việc thực hiện Tăng cỡ mẫu

Trang 15

- Lựa chọn các phần tử của mẫu

- Thực hiện các thủ tục kiểm toán

Trang 16

(Không có sự khác biệt khi thiết kế mẫu giữa lấy mẫu thống kê và phi thống kê)

Trang 17

 Thử nghiệm kiểm soát

Thu thập bằng chứng về

tính hữu hiệu của hệ thống

kiểm soát nội bộ

 Thử nghiệm cơ bản

Thu thập bằng chứng về các cơ sở dẫn liệu BCTC

Xác định mục tiêu của thử nghiệm

Trang 18

- Sai sót về nghiệp vụ hay số

dư tài khoản

 Sai phạm số liệu

Xác định sai phạm

Trang 19

Trang 20

Trang 21

Giao hàng nhưng không lập hóa đơn bán

hàng

?Tổng thể là tất cả các nghiệp vụ

giao hàng (các phiếu giao hàng)

Trang 22

khoản phải thu

tại thời điểm

cuối niên độ

Xác định sai phạm Xác định tổng thể

Khoản phải thu không có thực Tổng thể là số dư ?

chi tiết của các khoản phải thu của khách hàng cuối niên độ

Trang 23

Các khoản phảitrả không đượcghi chép trên sổsách

?

Trang 24

Trong thử nghiệm kiểm soát

Trong thử nghiệm cơ bản

( Việc xác định cỡ mẫu có sự khác biệt giữa lấy mẫu thống kê và phi thống kê, tuy nhiên trong phạm vi chương trình chỉ đề cập đến việc xác định cỡ mẫu theo lấy mẫu phi thống

kê) BỘ MÔN KIỂM TOÁN - UEH

Trang 25

Xác định cỡ mẫu trong TNKS

1 Mức độ xem xét của kiểm toán viên đối với các kiểm

soát liên quan khi đánh giá rủi ro tăng lên

Tăng

2 Tỷ lệ sai lệch có thể bỏ qua tăng lên Giảm

3 Tỷ lệ sai lệch dự kiến của tổng thể được kiểm tra tăng

lên

Tăng

4 Mức độ đảm bảo mà kiểm toán viên mong muốn về

việc tỷ lệ sai lệch thực tế của tổng thể không vượt quá tỷ

lệ sai lệch có thể bỏ qua tăng lên

Tăng

5 Số lượng đơn vị lấy mẫu trong tổng thể tăng Ảnh hưởng

không đáng kể

Trang 26

Phương pháp chọn mẫu phi thống kê

Ví dụ: Chính sách chọn mẫu của 1 cơng ty kiểm tốn

Mức độ tin cậy vào KSNB Cỡ mẫu

Trang 27

Xác định cỡ mẫu trong TNCB

1 Đánh giá của kiểm toán viên về rủi ro có sai sót trọng

yếu tăng lên

Tăng

2 Việc sử dụng các thử nghiệm cơ bản khác cho cùng

một cơ sở dẫn liệu tăng lên

Giảm

3 Sai sót có thể bỏ qua tăng lên Giảm

4 Số liệu sai sót mà kiểm toán viên dự kiến sẽ phát hiện

trong tổng thể tăng lên

Tăng

5 Phân nhóm tổng thể khi thích hợp Giảm

6 Số lượng đơn vị lấy mẫu trong tổng thể Ảnh hưởng

không đáng kể

Trang 28

Rủi ro tiềm tàng Gần mức

và rủi ro kiểm soát Tối đa tối đa Trung bình Thấp

Tối đa 3.0 2.7 2.3 2.0

Gần mức tối đa 2.7 2.4 2.0 1.6

Trung bình 2.3 2.1 1.6 1.2

Rủi ro phát hiện

Trang 29

Công thức trên được xây dựng dựa trên lý thuyết thống kêtheo chọn mẫu đơn vị tiền tệ, có thể sử dụng cho lấy mẫuphi thống kê (theo AICPA)

Khi áp dụng lấy mẫu phi thống kê trong TNCB, KTVthường xác định các phần tử quan trọng cần thực hiện thửnghiệm tách biệt vì việc xét đoán sai sót tiềm tàng từ cácphần tử này có thể vượt quá mức sai sót chấp nhận, vì vậygiá trị tổng thể trong công thức này là giá trị tổng thể đãtrừ đi giá trị các phần tử quan trọng được thử nghiệmriêng biệt

Xác định cỡ mẫu trong TNCB

Phương pháp chọn mẫu phi thống kê

Trang 30

Quy trình lấy mẫu kiểm toán

 Thực hiện

Chọn mẫu ngẫu nhiên (bảng số, chương trình…)

Lựa chọn hệ thống

Lựa chọn bất kỳ

Trang 31

Ví dụ: Lựa chọn hệ thống

… BỘ MÔN KIỂM TOÁN - UEH

Trang 32

 Thực hiện

Phù hợp với mục tiêu thử nghiệm

Phần tử được chọn không phù hợp  Phần tử thay thếThủ tục kiểm toán không thể áp dụng  Thủ tục thay thế

Trang 33

Bản chất: sai sót, gian lận

Nguyên nhân: hiểu sai, cẩu thả,…

Trang 34

 Đánh giá

Trang 35

 Trong thử nghiệm KS

- Tính tỷ lệ sai phạm của mẫu

- Không ước tính tỷ lệ sai sót

tổng thể

 Trong thử nghiệm cơ bản

- Xác định sai sót phát hiện của mẫu

- Ước tính sai sót tổng thể

Dự tính sai sót trong tổng thể

Trang 36

Trang 37

Đánh giá kết quả mẫu

(a) Tỷ lệ sai lệch (mẫu) > Tỷ lệ sai lệch dự kiến: điều chỉnh tăng mức rủi ro đã đánh giá

(b) Tỷ lệ sai lệch (mẫu) < Tỷ lệ sai lệch dự kiến: chấp nhận mức rủi ro đã đánh giá

Trang 38

Trong thử nghiệm cơ bản:

cấp được cơ sở hợp lý cho các kết luận của kiểm toán viên về tổng thể đã được kiểm tra

Trang 39

Trong thử nghiệm cơ bản:

Nếu là (b), khi đó KTV phải:

Yêu cầu Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán kiểm tra các sai sót đã được phát hiện và khả năng có các sai sót khác và thực hiện những điều chỉnh cần thiết; hoặc

Điều chỉnh nội dung, lịch trình, phạm vi các thủ tục kiểm toán tiếp theo để có thể đạt được mức độ đảm bảo cần thiết Ví dụ, trong trường hợp thử nghiệm kiểm soát, kiểm toán viên có thể

mở rộng cỡ mẫu, thực hiện một thử nghiệm kiểm soát thay thế hoặc sửa đổi các thử nghiệm cơ bản liên quan BỘ MÔN KIỂM TOÁN - UEH

Trang 40

Trang 41

 Giả định KTV sử dụng lấy mẫu phi thống kê,

- Thủ tục 1, tỷ lệ sai phạm của mẫu là 1,6% (1/60), thấphơn tỷ lệ sai phạm dự kiến là 2% Kết luận: Khả năng

tỷ lệ sai phạm tổng thể thực tế vượt quá 6% nằm tronggiới hạn rủi ro chấp nhận được là 5% (mức độ tin cậy95%)

- Thủ tục 2, tỷ lệ sai phạm của mẫu là 3,3% (2/60), caohơn tỷ lệ sai phạm dự kiến là 2% Kết luận: Khả năng

tỷ lệ sai phạm tổng thể thực tế vượt quá 6% nằm trongmức rủi ro cao không thể chấp nhận đ/chỉnh tăng mức RRKS đã đánh giá

Đánh giá kết quả lấy mẫu

Thử nghiệm kiểm soát

Trang 42

Chênh lệch

< 100 281 16.000 38 3.000 2.995 5

Đơn vị: triệu đồng

Trang 43

Giá trị mẫu Chênh

lệch % mẫu / Phân nhóm Sai sótước

Trang 44

Giả định KTV sử dụng lấy mẫu phi thống kê,

- Tổng sai sót ước tính là 74.7 triệu thấp hơn mức saisót có thể bỏ qua là 100 triệu Kết luận: giá trị sai sótthực tế của các khoản phải thu vẫn nằm trong mứcchấp nhận được là 100 triệu

- Tuy nhiên để đi đến kết luận về tính hợp lý của cáckhoản phải thu KTV cần xem xét thêm: sai sót địnhtính cũng như kết quả của các thủ tục kiểm toán khác

Thử nghiệm cơ bản

Trang 45

Kết thúc chuyên đề 3

Tiêu đề	Lấy mẫu kiểm toán và các thủ tục lựa chọn khác
Trường học	Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh
Chuyên ngành	Kiểm toán
Thể loại	Chuyên đề
Thành phố	TP. Hồ Chí Minh

Định dạng
Số trang	45
Dung lượng	4,37 MB