môn quan hệ công chúng đề tài chiến dịch truyền thông giảm rác thải nhựa từ trạm tái sinh AQUAFINA

Theo Điều 4, Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 của Việt Nam, thì “đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

KHOA ĐẦU TƯ

Lớp : Kinh tế đầu tư 61C

Giảng viên hướng dẫn : TS Nguyễn Thị Thu Hà

Hà Nội - 2022

MỤC LỤ

MỤC LỤC i

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iii

DANH MỤC BẢNG iv

DANH MỤC SƠ ĐỒ v

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỨC TIỄN VỀ CÔNG TÁC ĐẤU THẦU QUA MẠNG 2

1.1 Tổng quan về đấu thầu 2

1.1.1 Khái niệm đấu thầu 2

1.1.2 Đặc điểm của hoạt động đấu thầu 3

1.1.3 Một số vấn đề cơ bản của đấu thầu 5

1.2 Đấu thầu qua mạng 11

1.2.1 Khái niệm 11

1.2.2 Quy trình đấu thầu qua mạng 16

1.2.3 Các tiêu chí đánh giá công tác tổ chức đấu thầu qua mạng 17

1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng lựa chọn nhà thầu qua mạng 19

1.3 Kinh nghiệm quốc tế về đấu thầu qua mạng 24

1.3.1 Đấu thầu qua mạng ở Philippin 24

1.3.2 Đấu thầu qua mạng ở Hàn Quốc 25

1.3.3 Bài học kinh nghiệm về đấu thầu qua mạng cho Việt Nam 27

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐẤU THẦU QUA MẠNG TẠI CÔNG TY TNHH MTV ỨNG DỤNG KỸ THUẬT VÀ SẢN XUẤT GIAI ĐOẠN 2019 - 2021 29

2.1 Tổng quan về công ty TNHH MTV Ứng dụng Kỹ thuật và Sản xuất 29

2.1.1 Sơ lược về công ty TNHH MTV Ứng dụng Kỹ thuật và Sản xuất 29

2.1.2 Cơ cấu tổ chức và bộ máy quản lý của công ty 31

2.1.3 Chức năng và nhiệm vụ 33

2.1.4 Thành tựu đạt được 35

2.1.5 Hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty 36

2.2 Thực trạng công tác đầu thầu qua mạng của Công ty TNHH MTV Ứng dụng Kỹ thuật và Sản xuất 37

2.2.1 Sự cần thiết phải ứng dụng đấu thầu qua mạng trong hoạt động đấu thầu của Công ty TNHH MTV Ứng dụng Kỹ thuật và Sản xuất 37

2.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng lựa chọn nhà thầu qua mạng tại Công ty TNHH MTV Ứng dụng Kỹ thuật và Sản xuất 38

2.2.3 Số gói thầu và đặc điểm các gói thầu công ty tổ chức 42

2.2.4 Quy trình tổ chức đấu thầu qua mạng của Công ty TNHH MTV Ứng dụng Kỹ thuật và Sản xuất giai đoạn 2019-2021 46

2.3 Minh họa công tác tổ chức đầu thầu qua mạng tại Công ty TNHH MTV Ứng dụng Kỹ thuật và Sản xuất 60

2.3.2 Triển khai quy trình tổ chức đấu thầu qua mạng 67

2.3.3 Tổ chức lựa chọn nhà thầu 72

2.3.4 Ký kết hợp đồng 76

2.4 Đánh giá công tác đấu thầu điện tử qua mạng của Công ty TNHH MTV Ứng dụng Kỹ thuật và Sản xuất 76

2.4.1 Những kết quả đạt được 76

2.4.2 Những tồn tại hạn chế cần khắc phục 80

CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC TỔ CHỨC ĐẤU THẦU ĐIỆN TỬ QUA MẠNG TẠI CÔNG TY TNHH MTV ỨNG DỤNG KỸ THUẬT VÀ SẢN XUẤT 83

3.1 Định hướng phát triển Công ty TNHH MTV Ứng dụng Kỹ thuật và Sản xuất đến năm 2030 83

3.1.1 Phương hướng tổng quát 83

3.1.2 Phương hướng cụ thể 84

3.2 Các giải pháp hoàn thiện công tác tổ chức đấu thầu điện tử qua mạng tại Công ty TNHH MTV Ứng dụng Kỹ thuật và Sản xuất 85

3.1.1 Quán triệt quy định của pháp luật về đấu thầu điện tử 85

3.1.2 Nâng cao chất lượng cán bộ phụ trách đấu thầu 86

3.1.3 Hoàn thiện từng khâu trong tổ chức đấu thầu điện tử 86

3.1.4 Tăng cường sự phối hợp giữa các phòng ban 90

3.1.5 Nhóm các giải pháp khác 91

3.2 Kiến nghị về phía Nhà nước và các cơ quan có liên quan 91

3.2.1 Định hướng của Chính phủ trong việc ứng dụng đấu thầu qua mạng 91 3.2.2 Hoàn chỉnh hệ thống luật pháp về đấu thầu 92 3.2.3 Minh bạch, công khai hóa thông tin đấu thầu 93 3.2.4 Tích cực thanh tra, kiểm tra xử lý các hành vi vi phạm 93

KẾT LUẬN 95 TÀI LIỆU THAM KHẢO 96

DANH MỤC BẢN

Bảng 1.1: Tỷ lệ tiết kiệm đạt được khi ứng dụng mua sắm công

qua mạng 15

Bảng 2.1: Bảng báo cáo tài chính của Công ty TNHH MTV Ứng dụng Kỹ thuật và Sản xuất 37

Bảng 2.2: Số lượng gói thầu theo lĩnh vực tổ chức đấu thầu 2019 - 2021 42

Bảng 2.3: Danh sách các gói thầu tiêu biểu Công ty đã tổ chức đấu thầu qua mạng 43

Bảng 2.4: Số lượng gói thầu theo hình thức lựa chọn nhà thầu đã thực 2019-2021 45

Bảng 2.5: Số lượng nhà thầu phân theo phương thức lựa chọn nhà thầu qua mạng giai đoạn 2019-2021 46

Bảng 2.6: Các bước lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu 47

Bảng 2.7: Tiêu chuẩn đánh giá năng lực và kinh nghiệm 49

Bảng 2.8: Những yêu cầu đối với nhân sự chủ chốt 50

Bảng 2.9: Những yêu cầu đánh giá tiêu chuẩn kỹ thuât 50

Bảng 2.10: Biểu mẫu mời thầu và dự thầu 53

Bảng 2.11: Biểu mẫu phạm vi cung cấp 54

Bảng 2.12: Biểu mẫu thông số kỹ thuật của hàng hóa 55

Bảng 2.13: Bảng đánh giá tính hợp lệ của HSDT 57

Bảng 2.14: Bảng đánh giá năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu .58

Bảng 2.15: Quy trình tổ chức đấu thầu gói thầu Mua sắm nguyên vật liệu sản xuất trang bị loạt “0”- Thiết bị đa năng cấp chiến thuật TRS-32 và TRS-64 của Công ty TNHH MTV Ứng dụng Kỹ thuật và Sản xuất 61

Bảng 2.16 : Nội dung mua sắm 64

Bảng 2.17: Kế hoạch lựa chọn nhà thầu 66

Bảng 2.18: Tiêu chí đánh giá về năng lực và kinh nghiệm 68

Bảng 2.19 : Yêu cầu về nhân sự chủ chốt 71

Bảng 2.20: Kết quả đánh giá E-HSDT 75

Bảng 2.21: Bảng tiến độ thực hiện dự án 77

Bảng 2.22: Công thức tính số tiền tiết kiệm 78

Bảng 2.23: Các dự án tiêu biểu trong vòng 3 năm gần đây củaCông ty TNHH MTV Ứng dụng Kỹ thuật và Sản xuất 79

DANH MỤC SƠ Đ

Sơ đồ 1.1: Mô hình đấu thầu qua mạng 12

Sơ đồ 2.1 : Quy trình tổ chức đấu thầu qua mạng tại Công tyTECAPRO 46

lộ những hạn chế khó khắc phục Chi phí thực hiện cao, sự vất

vả của chủ đầu tư và nhà thầu… đang là những điều cản trở mụctiêu của hoạt động đấu thầu Trong bối cảnh đó, đấu thầu quamạng là phương pháp tốt nhất để hạn chế những nhược điểmtrên Rút kinh nghiệm từ những nước đi trước và nhận được sựtrợ giúp nhiệt tình từ phía Hàn Quốc, Việt Nam đang từng bướctriển khai đấu thầu qua mạng để nâng cao hiệu quả của hoạtđộng đấu thầu Đây là một bước đi lớn trong công tác đấu thầu ởnước ta

Trên cơ sở làm rõ những ưu điểm và hạn chế của mua sắm thương mạiđiện tử nói chung và đấu thầu qua mạng nói riêng, luận văn đánh giá thực trạngtriển khai đấu thầu qua mạng tại Công ty TECAPRO, những nguyên nhân củacác kết quả đạt được và các hạn chế cần khắc phục Dựa vào đó để đề xuất cácbiện pháp nhằm hoàn thành lộ trình triển khai đấu thầu qua mạng 100% trongtương lai, góp phần tiết kiệm ngân sách nhà nước, tránh lãng phí Từ việc tíchlũy kiến thức đã học cũng như thực tập tại Công ty TNHH MTV Ứng dụng Kỹ

thuật và Sản xuất, em đã nghiên cứu và quyết định chọn đề tài: “Giải pháp

hoàn thiện công tác tổ chức đấu thầu qua mạng tại Công ty TNHH MTV Ứng dụng Kỹ thuật và Sản xuất”.

Nội dung khóa luận tốt nghiệm của em được chia làm ba chương sau đây:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác đấu thầu qua mạng

Chương 2: Thực trạng công tác đấu thầu qua mạng tại Công ty TNHH MTV Ứngdụng Kỹ thuật và Sản xuất giai đoạn 2019-2021

Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện công tác tổ chức đấu thầu điện tửqua mạng tại Công ty TNHH MTV Ứng dụng Kỹ thuật và Sản xuất

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỨC TIỄN VỀ CÔNG

TÁC ĐẤU THẦU QUA MẠNG1.1 Những vấn đề cơ bản về đấu thầu

1.1.1 Khái niệm đấu thầu

Đấu thầu là một phương thức giao dịch đặc biệt Nó dựa vào tính chấtcạnh tranh công khai của thị trường Hiểu đơn giản, đấu thầu là một hoạt độngmua sắm đặc biệt mà người mua yêu cầu một hoặc nhiều người bán cung cấpnhững hàng hóa, dịch vụ mình cần với mức giá tốt nhất, tức là sử dụng đồng tiềnmột cách hiệu quả nhất

Theo từ điển Tiếng Việt (do Viện ngôn ngữ khoa học biên soạn, xuất bảnnăm 1998) đấu thầu được giải thích là “độ công khai, ai nhận làm nhận bán vớiđiều kiện tốt nhất thì được giao cho làm hoặc được bán hàng” Theo Từ điểnBách khoa Việt Nam “Đấu thầu là phương thức giao dịch đặc biệt, theo đó ngườimuốn xây dựng một công trình (người gọi thầu) công bố trước các yêu cầu vàđiều kiện xây dựng công trình để người nhận xây dựng công trình (người dựthầu) công bố giá mà mình muốn nhận Người gọi thầu sẽ lựa chọn người chủthầu nào phù hợp với điều kiện của mình, và giá thấp hơn Phương thức đấu thầuđược áp dụng tương đối phổ biến trong việc mua sắm tài sản và xây dựng cáccông trình tư nhân và Nhà nước” Theo khái niệm này, đấu thầu bị giới hạn chỉdành cho lĩnh vực xây lắp, chỉ là một phần trong những hoạt động đấu thầu ngàynay thực hiện

Theo quy chế đấu thầu hiện nay của Việt nam, đấu thầu là quá trình lựachọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu Bên mời thầu là chủ DA,chủ đầu tư hoặc pháp nhân đại diện hợp pháp của chủ DA, chủ đầu tư được giaotrách nhiệm thực hiện công việc đấu thầu Nhà thầu là tổ chức kinh tế có đủ tưcách pháp nhân tham gia đấu thầu Nhà thầu là nhà xây dựng trong đấu thầu xâylắp, là nhà cung cấp trong đấu thầu mua sắm hàng hóa, nhà tư vấn trong đấuthầu tuyển chọn tư vấn, là nhà đầu tư trong đấu thầu lựa chọn đối tác đầu tư

Theo Điều 4, Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 của Việt Nam, thì “đấu thầu

là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ

tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để

ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án

đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế”.

Từ các định nghĩa được trích dẫn ở trên, bản chất của đấu thầu là hoạt độngmua bán đặc biệt, trong đó người mua thường là bên mời thầu có quyền chọnngười bán- nhà thầu tốt nhất một cách công khai theo một quy trình nhất định.Trong đấu thầu, tính cạnh tranh của các nhà thầu được xem xét như là yếu tốquyết định Trước đây, khi nền kinh tế Việt Nam còn ở chế độ bao cấp, ngườimua không có quyền lựa chọn những hàng hóa phù hợp, thậm chí còn mua theokiểu tem phiếu Chỉ đến khi nền kinh tế Việt Nam theo chế độ kinh tế thị trườngđịnh hướng XHCN thì tính cạnh tranh xuất hiện, người mua được quyền quyếtđịnh chọn người bán Khái niệm về đấu thầu cũng dần được hình thành và đượcchấp nhận như một điều tất yếu

1.1.2 Đặc điểm của hoạt động đấu thầu

Đấu thầu và đấu giá thường được hiểu là giống nhau Tuynhiên, trong hai hình thức này có những sự khác biệt cơ bản.Đấu giá hàng hoá là hoạt động thương mại, theo đó người bánhàng tự mình hoặc thuê người tổ chức đấu giá thực hiện việcbán hàng hoá công khai để chọn người mua trả giá cao nhất.Đấu giá là việc tạo ra sự bình đẳng và môi trường cạnh tranhcông bằng khi tất cả người tham gia trả giá đều có cơ hội ngangnhau, giúp quan hệ mua bán diển ra nhanh chóng, với thời gian

và địa điểm xác định, thúc đẩy trao đổi thương mại phát triển.Trong khi đó, đấu thầu là khi bên mua có thể lựa chọn đượcngười cung ứng hàng hóa, dịch vụ thỏa mãn tốt nhất yêu cầumình đặt ta, giảm chi phí đầu tư và tăng lợi ích cho mua sắmhàng hóa, tìm kiếm người cung ứng dịch vụ, tạo môi trường cạnhtranh lành mạnh về giá cả, năng lực, chất lượng của hàng hóa,dịch vụ đó

Đấu thầu có những đặc điểm chung với các hoạt độngthương mại khác Cụ thể là đấu thầu hàng hóa, dịch vụ đượcthực hiện bởi những nhà thầu tham dự có tư cách pháp nhân;được thực hiện nhằm mục đích sinh lời; có đối tượng là cáchàng hóa, dịch vụ được phép lưu thông theo quy định của Phápluật và quyền, nghĩa vụ của các bên tham gia đấu thầu được xác

lập theo những hình thức pháp lý nhất định do pháp luật quyđịnh Bên cạnh đó, đấu thầu cũng có những đặc trưng cơ bảnliên quan đến quy mô bên mua và bên bán, đối tượng mua sắm,giá mua-bán, và hành lang pháp lý của đấu thầu.

Thứ nhất, người mua có quyền lựa chọn người bán với quy

mô lớn.

Sự lựa chọn trong hoạt động đấu thầu đặc biệt hơn mua bánhàng hóa thông thường vì người mua sẽ đưa ra các yêu cầu và

tổ chức một “cuộc thi” để những người bán có khả năng tới tham

dự và cạnh tranh với nhau Đấu thầu hàng hóa, dịch vụ là mộtquá trình gồm nhiều giai đoạn Muốn tiến hành hoạt động đấuthầu, các bên phải thực hiện qua nhiều giai đoạn mời thầu, dựthầu, mở thầu, xét thầu, xếp hạng và lựa chọn nhà thầu, công

bố kết quả đấu thầu đến ký kết hợp đồng Mỗi giai đoạn của quátrình đấu thầu đều hướng tới một mục tiêu khác nhau nhưnggiữa chúng vẫn có mối liên hệ mật thiết, gắn bó Vì vậy, quy môcủa sự lựa chọn trong hoạt động đấu thầu lớn hơn hẳn các hoạtđộng mua bán khác

Thứ hai, hàng hóa trong hoạt động đấu thầu thường có giá trị lớn, số lượng nhiều hoặc có yêu cầu khắt khe về kỹ thuật.

Điều kiện để nhiều người bán quan tâm đến cuộc đấu thầuthường là người mua phải đem lại lợi ích cho bên bán bằng cáchđặt hàng với số lượng lớn hoặc giá trị hàng hóa cao, kéo dàitrong tương lai Hoặc một trường hợp khác là khi hàng hóa, dịch

vụ có yêu cầu đặc biệt về kỹ thuật, không thể áp dụng hình thứcmua bán thông thường mà phải tổ chức đấu thầu Khi đã đăngyêu cầu trên các phương tiện thông tin đại chúng, người bánhàng phù hợp sẽ tìm đến cuộc đấu thầu và đưa ra các thỏathuận

Thứ ba, trong đấu thầu có nhiều mức giá khác nhau mà các bên tham gia phải phân biệt được.

Muốn đạt được thỏa thuận khi đấu thầu, cả người bán vàngười mua cần nắm được các mức giá của một cuộc đấu thầu

người bán dựa vào đó giới thiệu những sản phẩm đạt đủ yêu cầuvới mức giá thấp hơn hoặc bằng mức ngân sách Mức ngân sáchkhông phải là giá mua mà là giá trần của sản phẩm thường gọi

là giá gói thầu Mỗi người mua sẽ đưa ra các mức giá khác nhau.Mức giá cuối cùng của sản phẩm sẽ là mức giá của nhà thầutrúng tuyển và được đưa vào ký kết hợp đồng chính thức

Thứ tư, cơ sở pháp lý của đấu thầu là các loại hồ sơ mời thầu, đấu thầu

Đấu thầu hàng hóa, dịch vụ được thực hiện dưới hình thứcpháp lý là hồ sơ mời thầu và hồ sơ dự thầu Hồ sơ mời thầu làvăn bản do bên mời thầu lập ra, trong đó thể hiện đầy đủ nhữngyêu cầu về mặt kỹ thuật, tài chính, thương mại… của hàng hóa,dịch vụ cần mua sắm, sử dụng và những điều kiện khác của góithầu Căn cứ vào hồ sơ dự thầu, bên mời thầu xem xét, lựa chọnngười thắng cuộc để ký kết hợp đồng Những hồ sơ này chính lànhững căn cứ pháp lý làm xác lập, thay đổi, chấm dứt quyền vànghĩa vụ giữa các bên trong quan hệ đấu thầu hàng hóa, dịchvụ

Thứ năm, trong đấu thầu có rất nhiều các khoản đặt cọc.

Thông thường, trong mua bán, người ta hay sử dụng việcđặt cọc để đảm bảo cho việc mua hàng hay người mua là ngườichi trả các khoản đặt cọc Tuy nhiên, khi tham gia đấu thầu, cácnhà thầu tức là người bán lại phải thực hiện nhiều lần đặt cọckhác nhau trong cả quá trình như bảo đảm dự thầu, bảo lãnhhợp đồng, bảo lãnh tạm ứng dự án Vì việc tổ chức đấu thầu diễn

ra phức tạp và đòi hỏi khá nhiều chi phí như thành lập tổ chuyêngia đấu thầu, tổ kiểm định, tổ chức buổi đấu thầu … nên nhữngkhoản đặt cọc này sẽ đảm bảo cho bên mời thầu không bị thiệtkhi nhà thầu bỏ tham gia đấu thầu

Thứ sáu, tiêu chí lựa chọn.

Trong các hoạt động mua sắm khác, tiêu chí lựa chọn có thể

là giá cả, mối quan hệ tùy theo mục tiêu hướng tới của các bêntham gia Tuy nhiên, trong hoạt động đấu thầu, tiêu chí lựa chọnquan trọng nhất là kỹ thuật, đó là tiêu chí tiên quyết cho mọi

đánh giá Vì bên mời thầu luôn đưa ra mức giá trần cho nhà thầunên giá cả không phải là yếu tố được quan tâm đầu tiên, chỉ cầnnhỏ hơn và bằng mức giá trần cho phép Tất cả các hồ sơ dựthầu đều được đánh giá kỹ càng về kỹ thuật, những nhà thầunào vượt qua được yêu cầu kỹ thuật mới xem xét tới giá cả.Như vậy, bản thân hoạt động đấu thầu đã thể hiện chất lượngcủa hoạt động mua bán trao đổi.

1.1.3 Một số vấn đề cơ bản của đấu thầu

1.1.3.1 Phân loại hình thức đấu thầu

Theo quy định tại mục 1 Chương II của Luật Đấu thầu, cụthể tại các Điều 20, Điều 21, Điều 22, Điều 25, Điều 26, Điều 27.Luật này quy định hai hình thức lựa chọn nhà thầu là đấu thầurộng rãi và đấu thầu hạn chế Hai hình thức này giống với đấuthầu trong thương mại, tuy nhiên vẫn có những sự khác biệttrong quy định, bên cạnh đó là những hình thức lựa chọn nhàthầu đó là: chỉ định thầu, mua sắm trực tiếp, chào hàng cạnhtranh, tự thực hiện, lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trườnghợp đặc biệt và tham gia thực hiện của cộng đồng

Đấu thầu rộng rãi: (Điều 20)

Đấu thầu rộng rãi là hình thức đấu thầu không hạn chế sốlượng nhà thầu, nhà đầu tư tham dự Đây là hình thức lựa chọnđược nhà thầu tốt nhất mang tính cạnh tranh cao Tuy nhiên,hình thức này cũng mang lại nhiều khó khăn cho bên mời thầukhi phải quản lý số lượng lớn hồ sơ, chi phí cho hoạt động tổchức đấu thầu cũng kéo theo thời gian thực hiện công tác tổchức cũng dài Đồng thời có thể xảy ra trường hợp nhà thầu liênkết với nhau để đẩy giá trúng thầu

Đấu thầu hạn chế: (Điều 21)

Đấu thầu hạn chế là hình thức chỉ có một số lượng nhàthầu nhất định tham gia dự thầu (ít nhất là ba nhà thầu),được áp dụng trong trường hợp gói thầu có yêu cầu cao về kỹthuật hoặc kỹ thuật có tính đặc thù mà chỉ có một số nhà thầuđáp ứng yêu cầu của gói thầu

Ưu điểm của hình thức này là bên mời thầu tiết kiệm đượcthời gian và chi phí Tuy nhiên, do sự lựa chọn ít nên trong nhiềutrường hợp bên mời thầu chưa chắc đã lựa chọn được nhà thầuphù hợp nhất Hình thức này không tạo ra được môi trường cạnhtranh lớn nhất giữa các nhà thầu, vì thế có thể giảm hiệu quả củahoạt động đấu thầu Trong trường hợp một số nhà thầu được chọnnhỏ hơn 5 thì bên mời thầu phải thông báo công khai và báo cáochủ đầu tư trình cấp có thẩm quyền xem xét Danh sách nhà thầutham dự do chủ đầu tư quyết định trên cơ sở đánh giá của bên mờithầu về năng lực, kinh nghiệm Điều kiện áp dụng hình thức nàychỉ có một số nhà thầu có khả năng đáp ứng yêu cầu gói thầu, doyêu cầu của nguồn vốn sử dụng và do tình hình cụ thể của góithầu mà việc đấu thầu hạn chế có lợi thế

Luật Đấu thầu đã quy định những hình thức lựa chọn nhàthầu như:

Một là, chỉ định thầu: là hình thức lựa chọn trực tiếp nhà

thầu đáp ứng yêu cầu của gói thầu để thương thảo và ký kếthợp đồng Nhà thầu được lựa chọn có những điều kiện nhất định

mà những nhà thầu khác không đáp ứng được Luật đấu thầuquy định rõ các trường hợp được chỉ định thầu:

Chỉ định thầu đối với nhà thầu được áp dụng trong cáctrường hợp sau đây:

Gói thầu cần thực hiện để khắc phục ngay hoặc để xử lý kịp thờihậu quả gây ra do sự cố bất khả kháng; gói thầu cần thực hiện

để bảo đảm bí mật nhà nước; gói thầu cần triển khai ngay đểtránh gây nguy hại trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe và tài sảncủa cộng đồng dân cư trên địa bàn hoặc để không ảnh hưởngnghiêm trọng đến công trình liền kề; gói thầu mua thuốc, hóachất, vật tư, thiết bị y tế để triển khai công tác phòng, chốngdịch bệnh trong trường hợp cấp bách;

Gói thầu cấp bách cần triển khai nhằm mục tiêu bảo vệ chủquyền quốc gia, biên giới quốc gia, hải đảo;

Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóaphải mua từ nhà thầu đã thực hiện trước đó do phải bảo đảm tính tương thích về

công nghệ, bản quyền mà không thể mua được từ nhà thầu khác; gói thầu có tínhchất nghiên cứu, thử nghiệm; mua bản quyền sở hữu trí tuệ;

Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kếxây dựng được chỉ định cho tác giả của thiết kế kiến trúc công trình trúng tuyểnhoặc được tuyển chọn khi tác giả có đủ điều kiện năng lực theo quy định; góithầu thi công xây dựng tượng đài, phù điêu, tranh hoành tráng, tác phẩm nghệthuật gắn với quyền tác giả từ khâu sáng tác đến thi công công trình;

Gói thầu di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật do một đơn vị chuyên ngànhtrực tiếp quản lý để phục vụ công tác giải phóng mặt bằng; gói thầu rà phábom, mìn, vật nổ để chuẩn bị mặt bằng thi công xây dựng công trình;

Gói thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công, gói thầu có giá gói thầu tronghạn mức được áp dụng chỉ định thầu theo quy định của Chính phủ phù hợp vớiđiều kiện kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ

Hai là, Mua sắm trực tiếp:

Mua sắm tực tiếp được áp dụng đối với gói thầu mua sắm hàng hóa tương

tự thuộc cùng một dự án, dự toán mua sắm thuộc dự án, dự toán mua sắm khác.Khi thực hiện mua sắm trực tiếp, được mời nhà thầu trước đó đã được lựachọn thông qua đấu thầu để thực hiện gói thầu có nội dung tương tự Đơn giáđối với các nội dung thuộc gói thầu áp dụng mua sắm trực tiếp không được vượtđơn giá của các nội dung tương ứng thuộc gói thầu tương tự đã ký hợp đồngtrước đó

Gói thầu mua sắm hàng hóa thông dụng, sẵn có trên thị trường với đặc tính

kỹ thuật được tiêu chuẩn hóa và tương đương nhau về chất lượng

Gói thầu xây lắp công trình đơn giản đã có thiết kế bản vẽ thi công được phêduyệt

Bốn là, Tự thực hiện:

Được áp dụng đối với gói thầu thuộc dự án, dự toán mua sắm trong trườnghợp tổ chức trực tiếp quản lý, sử dụng gói thầu có năng lực kĩ thuật, tài chính,kinh nghiệm đáp ứng yêu cầu của gói thầu.

Năm là, Lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt:

Hình thức này áp dụng rộng rãi đối với các gói thầu có đặc thù riêng biệt

mà nếu có quy định riêng thì việc tổ chức đấu thầu không thể thực hiện được.Với hình thức này, người có thẩm quyền trình Thủ tướngChính phủ xem xét, quyết định phương án lựa chọn nhà thầu,nhà đầu tư

Sáu là, Tham gia thực hiện cộng đồng:

Là hình thức mà theo đó cộng đồng dân cư, tổ, nhóm thợ tạiđịa phương nơi có gói thầu được giao thực hiện toàn bộ hoặcmột phần gói thầu đó trong các trường hợp: gói thầu thuộcchương trình mục tiêu quốc gia, chương trình hỗ trợ xóa đóigiảm nghèo cho các huyện, xã miền núi, vùng sâu, vùng xa, hảiđảo, vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, gói thầu quy mônhỏ mà cộng đồng dân cư, tổ chức, tổ, nhóm thợ tại địa phương

có thể đảm nhiệm

1.1.3.2 Các phương thức đấu thầu

Dựa vào cách mà bên mời thầu yêu cầu các nhà thầu nộp

hồ sơ dự thầu, có các phương thức đấu thầu khác nhau như sau:

Phương thức đấu thầu một giai đoạn – một túi hồ sơ: Thường

được áp dụng đối với hinh thức đấu thầu rộng rãi và đấu thầuhạn chế cho gói thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, mua sắmhàng hóa, xây lắp, gói thầu hỗn hợp quy mô nhỏ; hình thức chàohàng cạnh tranh cho gói thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, muasắm hàng hóa, xây lắp; hình thức chỉ định thầu đối với gói thầucung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa,xây lắp, hỗn hợp, lựa chọn nhà đầu tư; hình thức mua sắm trựctiếp đối với gói thầu mua sắm hàng hóa Đây là phương thức màbên mời thầu đã nêu rõ những yêu cầu cụ thể về công việc củamình tỏng hồ sơ mời thầu và đề nghị các nhà thầu nộp đề xuất

kỹ thuật và tài chính vào cùng một túi hồ sơ Như vậy, các đề

xuất tài chính và kỹ thuật của tất cả các nhà thầu đều được bênmời thầu biết trong quá trình đánh giá hồ sợ dự thầu Việc mởthầu được tiến hanh một lần.

Phương thức đấu thầu một giai đoạn – hai túi hồ sơ: Thường

được áp dụng đối với đấu thầu rộng rãi và đấu thầu hạn chế củađấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắmhàng hóa xây lắp và hỗn hợp; hình thức đấu thầu rộng rãi đốivới lựa chọn nhà đầu tư Đây là phương thức các nhà thầu nộpđồng thời hồ sơ đề xuất kỹ thuật và tài chính trong hai túi hồ sơriêng biệt Việc mở thầu được tiến hành hai lần Các túi hồ sơchưa đề xuất kỹ thuật sẽ được mở ngay sau thời điểm đóngthầu và đánh giá trước để chọn nhà thầu đạt yêu cầu kỹ thuật.Chỉ những nhà thầu nào đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật mới được

mở hồ sơ đề xuất tài chinh để đánh giá Những nhà thầu còn lại

sẽ được hoàn trả túi hồ sơ đề xuất tài chính còn niêm phong

Phương thức hai giai đoạn – một túi hồ sơ: Được áp dụng

trong hình thức đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế cho góithầu mua sắm hàng hóa, xây lắp và hỗn hợp có quy mô lớn,phức tạp hoặc bên mời thầu còn chưa chắc chắn khi đưa ranhững yêu cầu cụ thể về công việc của mình Khi đó, ở giai đoạnmột, bên mời thầu sẽ đề nghị các nhà thầu nộp đề xuất kỹthuật, phương án tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầunhưng chưa có giá dự thầu Trên cơ sở trao đổi với từng nhà thầutham gia giai đoạn này sẽ xác định hồ sơ mời thầu giai đoạn hai.Trong giai đoạn hai, theo hồ sơ mời thầu giai đoạn hai, cácnhà thầu tham gia giai đoạn một được mời nộp hồ sơ dự thầubao gồm đề xuất về kỹ thuật, đề xuất tài chính theo yêu cầu của

hồ sơ mời thầu, trong đó có giá dự thầu, biện pháp bảo đảm dựthầu

Phương thức hai giai đoạn – hai túi hồ sơ: Được áp dụng

trong hình thức đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với góithầ mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp có kỹ thuật, công nghệmới, phức tạp, có kỹ thuật đặc thù

Trong giai đoạn một, nhà thầu nộp hồ sơ đề xuất về kỹ

thuật và tài chính riêng biệt theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu.

Hồ sơ đề xuất về kỹ thuật được mở ra ngay sau tời điểm đóngthầu Trên cơ sở đánh giá đề xuất kỹ thuật của các nhà thầutrong giai đoạn này sẽ xác định nội dung điều chỉnh về kỹthuật so với hồ sơ mời thầu danh sách nhà thầu đáp ứng đượcyêu cầu tham gia dự thầu giai đoạn hai Hồ sơ đề xuất tài chínhđược mở ở giai đoạn hai

Trong giai đoạn hai, các nhà thầu đáp ứng yêu cầu tronggiai đoạn một được nộp hồ sơ mời thầu Hồ sơ dự thầu bao gồm

đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về tài chính theo yêu cầu của hồ

sơ mời thầu giai đoạn hai đúng với nội dung điều chỉnh kỹ thuật.Trong giai đoạn này, hồ sơ đề xuất tài chính đã nộp trong giaiđoạn một sẽ được mở đồng thời với hồ sơ dự thầu giai đoạn hai(bao gồm cả đề xuất kỹ thuật đã hiệu chỉnh và đề xuất tài chínhhiệu chỉnh) để đánh giá

1.1.3.3 Quy trình đấu thầu

Quy trình đấu thầu gồm 5 bước cơ bản từ mời thầu, dự thầu,

mở thầu, chấm thầu và ký kết hợp đồng

Bước 1: Mời thầu.

Trước khi tiến hành mời thầu, chủ đầu tư phải lập HSMT,đảm bảo trong HSMT phải có các yêu cầu liên quan đến hànghóa, dịch vụ đấu thầu, phương pháp đánh giá, so sánh, xếphàng, lựa chọn nhà thầu và các chỉ dẫn khác liên quan đến đấuthầu Chi phí về việc cung cấp hồ sơ cho bên dự thầu do bên mờithầu quy định Đồng thời bên mời thầu có trách nhiệm thông báorộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng đối với trườnghợp đấu thầu rộng rãi hoặc gửi thông báo mời đăng ký dự thầuđến các nhà thầu đủ điều kiện trong trường hợp đấu thầu hạnchế [9, tr79]

Bước 2: Dự thầu

Các nhà thầu nộp đơn dự thầu theo các gói thầu đã đượcquy định bởi chủ đầu tư Các giai đoạn dự thầu một giai đoạnmột gói đầu tư, một giai đoạn hai gói đầu tư, hai giai đoạn một

gói đầu tư, hai giai đoạn hai gói đầu tư.

Bước 3: Mở thầu

Mở thầu là việc tổ chức mở hồ sơ dự thầu tại thời điểm đãđược ấn định, hoặc trong trường hợp không có thời điểm được ấnđịnh trước thì thời điểm mở thầu là ngay sau khi đóng thầu.Những hồ sơ dự thầu nộp đúng hạn phải được bên mời thầu mởcông khai Những hồ sơ dự thầu nộp không đúng hạn khôngđược chấp nhận và được trả lại cho bên dự thầu dưới dạng chưa

mở Các bên dự thầu có quyền tham dự mở thầu

Bước 4: Chấm thầu

Chấm thầu là hình thức mà chủ dự án xem xét về kỹ thuậtcũng như khả năng tài chính của các nhà thầu trong hồ sơ dựthầu đã gửi về cho chủ dự án Chủ dự án sẽ xem xét về mặt kỹthuật trước, sau khi chọn được các nhà thầu có kỹ thuật tốt sẽxem xét đến yếu tố tài chính của các hồ sơ dự thầu đã đượcchọn vào vòng trong Nếu nhà thầu nào đưa ra được mức tàichính thấp nhất trong các hồ sơ đã được chọn thì sẽ trúng thầu

Bước 5: Thông báo kết quả đấu thầu và ký kết hợp đồng

Ngay sau khi có kết quả đấu thầu, bên mời thầu có tráchnhiệm thông báo kết quả đấu thầu cho bên dự thầu, tiến hànhhoàn thiện và ký kết hợp đồng với bên trúng thầu trên cơ sở kếtquả đấu thầu, các yêu cầu nêu trong HSMT, nội dung nêu trongHSDT Để bảo đảm thực hiện hợp đồng thì các bên có thể thỏathuận bên trúng thầu phải đặt cọc, ký quỹ hoặc được bảo lãnh

để bảo đảm thực hiện hợp đồng Số tiền đặt cọc, ký quỹ do bênmời thầu quy định, nhưng không quá 10% giá trị hợp đồng Trừtrường hợp có thoả thuận khác, bên trúng thầu được nhận lạitiền đặt cọc, ký quỹ bảo đảm thực hiện hợp đồng khi thanh lýhợp đồng Bên trúng thầu không được nhận lại tiền đặt cọc, kýquỹ bảo đảm thực hiện hợp đồng nếu từ chối thực hiện hợpđồng sau khi hợp đồng được giao kết Sau khi nộp tiền đặt cọc,

ký quỹ bảo đảm thực hiện hợp đồng, bên trúng thầu được hoàntrả tiền đặt cọc, ký quỹ dự thầu

1.2 Đấu thầu qua mạng

1.2.1 Khái niệm

1.2.1.1 Đấu thầu qua mạng là gì ?

Đấu thầu qua mạng là hoạt động đấu thầu được thực

hiện trực tuyến thông qua hệ thống mạng đấu thầu quốc gia

Mô hình đấu thầu qua mạng

Sơ đồ 1.1: Mô hình đấu thầu qua mạng

(Nguồn: Tác giả tổng hợp)

Đấu thầu qua mạng là việc ứng dụng công nghệ thông tin(đặc biệt là mạng Internet) vào quá trình đấu thầu bởi Chínhphủ, nhằm kiểm soát những mối quan hệ về đấu thầu với cácnhà cung cấp và nhà thầu trong việc đấu thầu mua sắm hànghóa, xây lắp và dịch vụ tư vấn Đấu thầu qua mạng sẽ dỡ bỏkhoảng cách vật lý về không gian và thời gian, cho phép cungcấp một luồng thông tin minh bạch và hiệu quả cùng quá trìnhthực hiện rộng rãi hơn.

Các bên tham gia đấu thầu qua mạng phải thực hiện khaibáo, đăng tải nội dung HSMT, nộp HSDT, thông báo kết quả đấuthầu… theo các mẫu được lập trình sẵn Việc sử dụng chữ kýđiện tử và có sự quản lý chặt chẽ của một cơ quan quản lýchung là điều bắt buộc trong quy trình thực hiện

Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia là hệ thống công nghệ

thông tin do cơ quan QLNN (Cục quản lý đấu thầu) về hoạtđộng đấu thầu xây dựng và quản lý nhằm mục đích thống nhấtquản lý thông tin về đấu thầu và thực hiện đấu thầu quamạng

Mọi dự án lựa chọn hình thức đấu thầu qua mạng để chỉ tổchức đấu thầu tại một hệ thống duy nhất theo quy trình do Bộ

Kế hoạch và Đầu tư quy định

Mọi công việc đấu thầu: đăng tải thông báo mời thầu,phát hành hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu, và thôngbáo kết quả lựa chọn nhà thầu đều được thực hiện thông quaInternet Mọi dữ liệu trong đấu thầu đều được xác thực vàbảo mật và quản lý chặt chẽ theo đúng quy định của Nhà nước

1.2.1.2 Ưu điểm đấu thầu qua mạng

Trong hoạt động Đấu thầu qua mạng, Nhà thầu có thể vàotrang mạng đấu thầu quốc gia để tự đăng ký thông tin và tựchịu trách nhiệm, ở bất cứ đâu, bất cứ lúc nào, mở rộng khônggian, thời gian và đối tượng Mọi hoạt động của Đấu thầu quamạng đều được thực hiện thông qua internet, đối với việc mua

hồ sơ mời thầu, nhà thầu chỉ cần có chữ ký số thì sẽ mua được,

hồ sơ dự thầu qua mạng mà không phải đến trực tiếp để gặpbên mời thầu Với đặc thù như vậy, đấu thầu qua mạng cónhững đặc điểm cơ bản sau:

Thứ nhất, Hệ thống ĐTQM có địa chỉ website cụ thể, được công bố công khai đối với các doanh nghiệp và toàn xã hội Tất

cả doanh nghiệp quan tâm chỉ cần vào trang này sẽ thấy hết nơi nào đang mời thầu qua mạng ĐTQM thứ nhất sẽ giúp không còn

chuyện giấu giếm, chỉ có một vài doanh nghiệp thân cận đượcbiết kế hoạch đấu thầu nữa

Thứ hai, khi biết thông tin rồi, doanh nghiệp cũng không cần phải đi tìm địa chỉ, chờ mua hồ sơ mời thầu nữa, mà có quyền đăng ký tham gia đấu thầu ngay Việc tìm cách chỉ bán hồ sơ

cho những doanh nghiệp thân cận cũng sẽ không thể thực hiệnđược

Thứ ba, chủ đầu tư phải công bố công khai tổng mức đầu

tư, các thông tin về dự án Do công khai, ĐTQM sẽ có nhiều doanh nghiệp đăng ký Với tính cạnh tranh mạnh, chi phí giao

dịch và giá dự thầu sẽ giảm Tất nhiên, ĐTQM không phảicông cụ duy nhất cải thiện những thách thức trong hoạt độngđấu thầu

Do vậy, nếu đấu thầu có vai trò đặc biệt trong nền kinh tếthị trường, thì đấu thầu qua mạng là một giải pháp mới choChính phủ điện tử trong lĩnh vực đấu thầu tại Việt Nam Vai tròcủa hệ thống này được thể hiện ở những ưu điểm so với đấuthầu thông thường

Đầu tiên, đấu thầu qua mạng giúp tăng cường tính côngbằng, công khai, minh bạch và hiệu quả trong công tác đấuthầu Nó góp phần đưa quy trình đấu thầu dần theo đúng quytrình đấu thầu chuẩn trong môi trường hiện đại hội nhập kinh tếquốc tế, trong khi vẫn đảm bảo thực hiện nghiêm túc và tuânthủ chặt chẽ hơn nữa các qui định của Nhà nước và pháp luậtViệt Nam về đấu thầu Đối với Chính phủ, đấu thầu qua mạnggiúp chống gian lận trong đấu thầu, thúc đẩy tăng cường sốlượng nhà cung cấp do các thông tin đều được công bố rộng rãi,

giám sát việc mua sắm chuyên nghiệp hơn Bên cạnh đó, đâycũng là cơ hội để tích hợp với các hệ thống khác của Chính phủnhư hệ thống tài chính và giúp tiến hành đơn giản hóa, cải cáchthủ tục hành chính, loại bỏ các công việc lặp đi lặp lại và rútngắn được chu trình mua sắm Do vậy, đấu thầu qua mạng cảithiện việc tiếp cận vào thị trường của Chính phủ, giúp mở rộngthị trường cho các nhà cung cấp mới và khuyến khích khốidoanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia.

Xét đơn thuần ở hệ thống mua sắm điện tử, với giao diệnthân thiện, đơn giản, dễ sử dụng, nó tạo thuận lợi cho quá trìnhđấu thầu diễn ra nhanh chóng, kịp thời và tiết kiệm, các bên cóthể giao dịch bất cứ nơi đâu, bất cứ thời gian nào Bên cạnh đó,

hệ thống cũng tăng cường bảo mật và an toàn thông tin đấuthầu, đảm bảo quy trình thực hiện đấu thầu luôn được kiểm tra,giám sát chặt chẽ, tránh thất thoát, lãng phí Nhờ có hệ thốngnày mà nhà thầu có thể dễ dàng tiếp cận được các thông tinmua sắm của Chính phủ, và họ cũng có thể theo dõi, giám sátviệc thực hiện đấu thầu, góp phần tăng tính minh bạch của quytrình

Đối với nhà thầu hay bên mời thầu thì đấu thầu qua mạngđều mang lại hiệu quả về mặt chi phí Bên mời thầu thì có đượcgiá tốt hơn và giảm thiểu chi phí giao dịch, cắt giảm các chi phínhân sự và giảm chi phí ngân sách Trong khi với nhà thầu thì

họ giảm được chi phí cho các cuộc đấu thầu như chi phí đi lại,

in ấn, nộp HSDT, ngoài ra họ cũng giảm được chi phí nhân sự đigiao dịch bởi việc bán hàng đã được thực hiện qua hình thức đấuthầu qua mạng, do đó cải thiện được dòng tiền của doanhnghiệp

Đấu thầu qua mạng đóng vai trò ngày càng quan trọngtrong nền kinh tế hiện đại bởi nó khắc phục được các nhượcđiểm của đấu thầu truyền thống Những nhược điểm thườngthấy là thời gian thực hiện một hoạt động đấu thầu kéo dài,trung bình là 45 ngày; các đối tượng tham gia trong hoạt độngđấu thầu chưa tuân thủ các qui định về cung cấp thông tin đấu

thầu; chưa nhất quán trong quá trình thực hiện các quy trình,thủ tục theo các quy định về đấu thầu; thông tin chưa được tậptrung đầy đủ vào một đầu mối duy nhất, nhà thầu gặp khókhăn trong việc tiếp cận thông tin đấu thầu, HSMT, chi phí đi lạicủa nhà thầu khi mua HSMT, nộp HSDT, in ấn tài liệu cao.

Nghiên cứu, thống kê và báo cáo thực hiện tại một số quốcgia cho thấy hiệu quả tác động của mua sắm công qua mạng làrất lớn Theo báo cáo ở Đức, nhờ có hệ thống đấu thầu quamạng mà Chính phủ nước này giảm được 10%-30% giá mua(chi phí mua sắm công) và 25%-75% chi phí giao dịch Còn tạiAnh, sau khi áp dụng phương thức đấu thầu qua mạng tại 500trường học, con số báo cáo tiết kiệm được từ các mua sắm công

là £100 triệu/năm Tại khối EU, chi phí chuyển hệ sang sử dụng

hệ thống simap.eu.int của Châu Âu khoảng €10 triệu, việc dừngphân phối các hồ sơ tài liệu bằng giấy tiết kiệm khoảng €70triệu/năm Thời gian từ khi có yêu cầu đến khi ký hợp đồng giảm

từ 52 ngày xuống còn 10-15 ngày

Trong 4 tháng của năm 2003, khoảng 1000 cơ quan muasắm và 8000 nhà cung cấp ở Rumani đã tham gia với hơn60.000 giao dịch trên hệ thống đấu thầu qua mạng của Chínhphủ (e-GP), giúp Chính phủ nước này tiết kiệm được 22% Tổngnguồn vốn ($35,5 triệu trên tổng số $161,4 triệu)

Bảng 1.1: Tỷ lệ tiết kiệm đạt được khi ứng dụng mua sắm công qua mạng Chương trình đã triển

Tiết kiệm

Chương trình cải tiến

Đấu giá ngược US Government – buyers.gov 7-10%

1.2.1.3 Hạn chế của đấu thầu qua mạng

Bên cạnh những ưu điểm của đấu thầu qua mạng thì một sốhạn chế cũng được đưa ra để xem xét

Trước tiên, rõ ràng muốn thay đổi từ phương pháp đấu thầu

truyền thống sang đấu thầu điện tử Thứ nhất, cần nhiều thời

gian để chuẩn bị về nhân lực, hệ thống khoa học công nghệ, xây dựng hệ thống pháp luật mới Điều này yêu cầu NSNN phải

đầu tư một khoản không nhỏ cho sự chuẩn bị để thay đổi sangphương pháp mới Với những quốc gia như Việt Nam, nguồnNSNN còn hạn chế thì chi NSNN để đầu tư hệ thống CNTT vẫncòn đang gặp nhiều khó khăn

Thứ hai, trên thế giới có rất ít nước đã áp dụng thành công ĐTQM, và điều kiện kinh tế- xã hội ở các nước đó cũng khác Việt Nam Băn khoăn lớn nhất là nếu áp dụng những kinh nghiệm, công nghệ tiên tiến của nước ngoài vào Việt Nam thì có đạt được thành tựu tương tự, hay có sự chênh lệch về các kết quả đạt được Trong tương quan so sánh giữa chi phí phải bỏ ra để

tiếp thu công nghệ mới và kết quả đạt được, nhiều tổ chức, cánhân còn e ngại việc thực hiện đấu thầu qua mạng

1.2.2 Quy trình đấu thầu qua mạng

Bước 1: Đăng ký tham gia hệ thống mạng đấu thầu quốc gia

Bên mời thầu, nhà thầu tiến hành đăng ký tham gia hệ

thống mạng đấu thầu quốc gia, sử dụng chứng thư số được đăng

ký với cơ quan vận hành hệ thống

Bước 2: Mời thầu

Bên mời thầu tự đăng tải thông báo mời sơ tuyển, thôngbáo mời quan tâm, thông báo mời thầu, thông báo mời chàohàng trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia Đối với gói thầumua sắm hàng hóa, bên mời thầu công khai quy cách hàng hóacần mua sắm

Bên mời thầu phát hành miễn phí hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơmời quan tâm, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu trên hệ thốngmạng đấu thầu quốc gia đồng thời với thông báo mời sơ tuyển,thông báo mời quan tâm, thông báo mời thầu, thông báo mờichào hàng Trường hợp có sự sai khác giữa văn bản điện tử đínhkèm và nội dung điền trong mẫu thì văn bản điện tử đính kèm

sẽ có giá trị pháp lý

Bước 3: Dự thầu.

Nhà thầu nộp hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ quan tâm, hồ sơ dựthầu, hồ sơ đề xuất trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia Hệthống mạng đấu thầu quốc gia phải phản hồi cho nhà thầu là đãnộp hồ sơ thành công hay không thành công, đồng thời ghi lạithời điểm, trạng thái nộp trên hệ thống làm căn cứ giải quyếttranh chấp (nếu có) Nhà thầu thực hiện nộp bảo lãnh dự thầuthông qua ngân hàng có kết nối đến hệ thống mạng đấu thầuquốc gia Trường hợp rút hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ quan tâm, hồ

sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất, nhà thầu thông báo đến bên mời thầu

và ngân hàng thực hiện bảo lãnh (nếu có) trước thời điểm đóngthầu

Bước 4: Mở thầu.

Bên mời thầu mở và giải mã hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ quantâm, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất trên hệ thống mạng đấu thầuquốc gia ngay sau thời điểm đóng thầu Biên bản mở hồ sơ dự sơtuyển, hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất được đăngtải công khai trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trong thời

hạn không quá 02 giờ sau thời điểm đóng thầu.

Bước 5: Chấm thầu và thông báo kết quả đấu thầu

Sau khi đánh giá hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ quan tâm, hồ sơ

dự thầu, hồ sơ đề xuất, bên mời thầu nhập kết quả lựa chọn nhàthầu lên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia Kết quả lựa chọnnhà thầu được đăng tải công khai trên hệ thống mạng đấu thầuquốc gia ngay sau khi có quyết định phê duyệt kết quả lựa chọnnhà thầu Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết về thời gian

và quy trình lựa chọn nhà thầu qua mạng

1.2.3 Các tiêu chí đánh giá công tác tổ chức đấu thầu qua mạng

1.2.3.1 Số lượng các gói thầu và nhà thầu tham dự

Hoạt động đấu thầu qua mạng tại Công ty đa phần là nhữngthiết bị kỹ thuật những thiết bị máy tính để phục vụ trong việcphát triển công nghệ thông tin Do đó số lượng gói thầu trongnăm cũng là một chỉ tiêu thể hiện hiệu quả hoạt động của Công

ty Số lượng gói thầu tăng sẽ thể hiện rằng Công ty đang cầnnhiều thiết bị máy móc hơn để đáp ứng đủ và kịp thời so với nhucầu khách hàng

Trong đấu thầu, đặc biệt là Đấu thầu rộng rãi – “không hạnchế số lượng nhà thầu tham dự đấu thầu” Nhà thầu nào có nănglực đều có thể nộp HSDT Bởi vậy, số lượng nhà thầu tham dự cótác động mạnh mẽ tới sự cạnh tranh của gói thầu Chỉ tiêu nàygiúp đánh giá phân nào khả năng tổ chức LCNT tại Công ty NếuCông ty tổ chức LCNT tốt thì số lượng Nhà thầu sẽ tăng lên vàngược lại

1.2.3.2 Tiến độ thực hiện gói thầu

Đây là chỉ tiêu “phản ánh chất lượng hoạt động đấu thầu”

nghiệm của Công ty Tiến độ là định hướng, là căn cứ cho hoạtđộng quản lý và chỉ đạo các chủ thể tham gia vào dự án;

- Chủ đầu tư cần tới tiến độ nhằm cân đối kế hoạch, đồngthời chuẩn bị tiền để đáp ứng các nhu cầu của nhà thầu Nhờ có

kế hoạch tiến độ mà Chủ đầu tư lựa chọn phương án vốn mộtcách hiệu quả hơn và có kế hoạch giám sát, giao nhận và thanhquyết toán kịp thời cho nhà thầu;

- Nhà thầu nhờ có kế hoạch tiến độ mà có thể chỉ đạo, điềuhành đáp ứng đầy đủ hàng hóa các yêu cầu đã được đặt ra tronghợp đồng, đồng thời là cơ sở để nhà thầu lên kế hoạch để chuẩn

bị các kế hoạch dự phòng khác cũng như rà soát lại chất lượngcủa hàng hóa trước khi chuyển hàng đến cho Chủ đầu tư

- Đối với các cơ quan quản lý nhà nước, kế hoạch tiến độ làmột cơ sở khoa học giúp các cơ quan có thẩm quyền có thể luậnchứng, đánh giá, thẩm định và xét duyệt hàng hóa

1.2.3.3 Chất lượng thực hiện gói thầu

Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, chữ tín rất được xemtrọng Trong đấu thầu, Chủ đầu tư đánh giá rât cao cao Nhà thầu

có uy tín trên thị trường “Đảm bảo chất lượng gói thầu”, việcLCNT có năng lưc đóng vai trò vô cùng quan trọng Năng lực củanhà thầu thể hiện ở số lượng, chất lương hàng hóa, kinh nghiệm,tiến độ bàn giao,…

1.2.3.4 Chi phí tiết kiệm được

Một trong nhưng tiêu chiiquan trọng trong đánh gia côngtác đấu thầu là chiiphí tiết kiêm được Việc LCNT tốt thể hiệnphần nào tiêu chí này Nhà thầu với năng lực chuyên môn cao sẽgiúp đảm bảo chất lượng cũng như tiến độ gói thầu Chi phí tiếtkiệm cũng được biểu hiện trên “kết quả trúng thầu của gói thầu

so với giá trị gói thầu được duyệt”

Tiêu chí này thể hiện ở 2 khía cạnh:

 Mức tiết kiệm tuyệt đối = Giá gói thầu được phêduyệt – Giá trúng thầu

 Tỷ lệ tiết kiệm = Tổng giá gói thầuđược phê duyệt Mực tiết kiệm

1.2.3.5 Tính pháp lý, tính công bằng, cạn tranh và minh bạchtrong công tác đấu thầu qua mạng

Công tác tổ chức, đánh giá LCNT phải tuân theo các phápluật liên quan tới hoạt động đầu tư Nó đòi hỏi các bên tham giaphải nắm rõ các quy định về pháp luật và nghiêm túc thụ hiện

Quá trình LCNT phải đảm bảo “tính minh bạch, công bằng

và cạnh tranh” Hoạt động đấu thầu được công khai trên websitemuasamcong.vn , trên trang thông tin đấu thầu của Nhà nước

và các phương tiện thông tin đại chúng

Quá trình đánh giá HSDT phải khách quan Như vậy mớigóp phần loại bỏ những hiện tượng không trong sạch trong hoạtđộng đấu thầu, loại bỏ các Nhà thầu không có năng lực, …

1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng lựa chọn nhà thầu qua mạng

b) Nguồn vốn

Đây là nhân tố hết sức quan trọng trong việc tổ chức đấuthầu và xuyên suốt quá trình thực hiện dự án Nếu chủ đầu tưkhông đủ năng lực về nguồn vốn để thực hiện dự án thì có thểdẫn đến sự trì trệ trong việc hoàn thành gói thầu, gây thêmnhiều sự bất cập tới phía nhà thầu và tiến độ dự án đã đề ratrước đ

c) Đội ngũ nhân lực phục vụ dự án

Đây là nhân tố rất cần thiết cho việc LCNT Họ phải là nhữngcán bộ thực sư có năng lực điều này được thể hiện ở “năng lựcchuyên môn, số năm kinh nghiệm của CBCNV của BMT” Nhưvậy, có thể nói “đội ngũ cán bộ là một trong những yếu tố thenchốt trong công tác lựa chọn nhà thầu để đảm bảo việc tổ chứcđấu thầu được thực hiện một cách nhanh chóng và chuyênnghiệp, đặc biệt là trong vấn đề lập HSMT Trong trường hợpBMT không đủ năng lực lập HSMT hoặc tổ chức đấu thầu thì bắtbuộc phải thuê một đơn vị tư vấn lập HSMT, tổ chức đấu thầu.Điều này gián tiếp làm tăng chi phí trong quá trình tổ chức đấuthầu, làm giảm hiệu quả gói thầu”

Bên cạnh đó, trình độ và năng lực quản lý về đấu thầu củacác cơ quan QLNN nói chung, CĐT, BMT nói riêng có tác động vôcùng lớn tới hoạt động đấu thầu Nếu trình độ của các CQQLNN

về đấu thầu, CĐT, BMT không không cao, không nắm rõ về hoạtđộng đấu thầu sẽ dễ dẫn tới việc xây dựng, ban hành các chínhsách pháp luật không đầy đủ, hoàn thiện, thiếu đi tính đồng bộ,chặt chẽ, cũng như dẫn tới quá trình thưc hiện dễ xảy ra sai sóttrong hoat động quan lí từ đó sẽ gây ra thiếu hụt cho NSNN.Ngược lại nếu năng lực quản lí cảu cán bộ đấu thầu tốt thì các cơquan QLNN, các CĐT và BMT sẽ phát huy tốt vai trò trong côngtác xây dựng, hoàn thiện luật pháp liên quan tới đấu thầu, đồngthời quá trinh LCNT cũng sẽ phần nào hạn chế nhiều nhữngthiếu sót, khắc phục chúng để giúp thực hiện tốt hơn hoat dộngđấu thầu

1.2.4.2 Nhân tố khách quan

Hệ thống luật pháp liên quan đến đấu thầu qua mạng

Hệ thống luật pháp của đấu thầu qua mạng cũng là mộtnhân tố ảnh hưởng cực kỳ quan trọng trong công tác đấu thầuđiện tử Chủ đầu tư và nhà thầu đều phải tuân thủ những pháp

lý do cơ quan nhà nước ban hành và mới nhất gần đây là Thông

tư 08/2022/TT-BKHĐT quy định về cung cấp, đăng tải thông tin

về đấu thầu và lựa chọn nhà thầu Sự ổn định của môi trường

pháp lý cũng như sự ổn định chính trị sẽ là một nhân tố thuận lợitạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển, làm tăng khả năngcạnh tranh của doanh nghiệp đồng thời góp phần làm tăng khảnăng cạnh tranh của quốc gia Trong khi đó, các nhà thầu sẽ gặpkhó khắn khi phải đối diện với những thay đổi liên tục của phápluật, dẫn đến suy yếu năng lực cạnh tranh của các nhà thầu.

Sự ảnh hưởng lớn của pháp luật nhà nước đối với việc tổchức đấu thầu của chủ đầu tư là pháp luật và quy chế quy địnhcác dự án nào phải tổ chức đấu thầu những hình thức lựa chọnnhà thầu, nhận hồ sơ như thế nào, xét mở thầu ra sao…

Năng lực các nhà thầu

Nhà thầu là lực lượng tạo ra sự thành công hay thất bại củacác cuộc đấu thầu điện tử Không có các nhà thầu thì không có cáccuộc đấu thầu và cũng chẳng cần có các quy định về đấu thầuđiện tử Tuy nhiên, chất lượng, năng lực của các nhà thầu cũnggóp phần không nhỏ vào chất lượng của các cuộc đấu thầu, đặcbiệt là trong đấu thầu điện tử qua mạng Năng lực đấu thầu củadoanh nghiệp là toàn bộ năng lực về tài chính, thiết bị, công nghệ,lao động, marketing, tổ chức quản lý mà doanh nghiệp có thể sửdụng để tạo ra lợi thế của mình so với các đối thủ cạnh tranh,chiếm lĩnh thị phần lớn, tạo ra thu nhập cao và phát triển bềnvững Trong đấu thầu điện tử thì năng lực đấu thầu của doanhnghiệp chính là thị phần của nhà thầu xây dựng, doanh thu, lợinhuận từ hoạt động đấu thầu, năng lực tài chính của doanhnghiệp, nguồn nhân lực có trình độ cao có kinh nghiệm, phươngpháp quản lý, bảo vệ môi trường, uy tín và thương hiệu của doanhnghiệp Những yếu tố trên tạo cho doanh nghiệp có lợi thế cạnhtranh có nghĩa là tạo cho doanh nghiệp có khả năng triển khai cáchoạt động với hiệu suất cao hơn đối thủ cạnh tranh, tạo ra giá trịkhác biệt cho khách hàng dựa trên những sự khác biệt hóa trongcác yếu tố của chất lượng hoặc chi phí thấp hoặc cả hai

Năng lực tổ chức sản xuất của một số nhà thầu chưa tốt,còn hạn chế về tổ chức điều hành, làm ảnh hưởng đến tiến độthi công Trong nhiều trường hợp, năng lực về thiết bị, tài chính

của một số nhà thầu chưa tốt dẫn đến trong quá trình thực hiệngói thầu không đảm bảo tiến độ đã cam kết, chất lượng thi côngchưa đảm bảo yêu cầu, và cuối cùng dẫn đến bị thay thế bởi cácnhà thầu khác vào thi công Điều đó rất ảnh hưởng tới việc thicông công trình và việc quản lý của chủ đầu tư đối với các nhàthầu.

Khi quy mô của gói thầu lớn đòi hỏi năng lực của nhà thầutham gia dự thầu cũng phải được nâng cao Do vậy, việc liêndanh, thuê thầu phụ để thực hiện gói thầu là rất phổ biến trongcác cuộc đấu thầu Nhưng nhiều khi, cùng với giá cả biến động,quan hệ thầu chính, thầu phụ không sòng phẳng dẫn đến ảnhhưởng đến chất lượng, tiến độ của gói thầu, ảnh hưởng đếncông tác nghiệm thu, hoàn công và thanh toán giải ngân Vấn

đề gây nhiều tranh cãi hiện nay là tình trạng nhà thầu bỏ giáquá thấp cũng đã xảy ra Việc nhà thầu bỏ giá thấp ảnh hưởngrất lớn đến việc lựa chọn nhà thầu Vì chưa chắc các nhà thầu

có giá thấp đã có những giải pháp kỹ thuật tốt Mục tiêu củaviệc đấu thầu là tìm ra được các nhà thầu thực hiện tốt việcxây dựng công trình và tiết kiệm ngân sách cho Nhà nước Tuynhiên theo quy định thì nhà thầu nào có giá đánh giá thấp nhất

sẽ được chọn, do đó không thể làm trái với quy định của Nhànước Nên khi nhà thầu đưa giá thấp, nhưng yêu cầu về mặt kỹthuật chỉ đáp ứng tối thiểu thì vẫn được chọn Trong khi nhàthầu khác có thể đưa ra giá cao hơn một chút nhưng có biệnpháp kỹ thuật tiên tiến thì lại không được chọn Cạnh tranhgiữa các nhà thầu trong đấu thầu điện tử qua mạng là quátrình doanh nghiệp tìm kiếm thông tin về đấu thầu điện tử, tìmkiếm thị trường sau đó tiến hành lựa chọn các gói thầu phù hợpvới năng lực doanh nghiệp, đưa ra các giải pháp về tài chính và

kỹ thuật các biện pháp thi công để tham gia đấu thầu Nếutrúng thầu thì tiến hành ký kết và thực hiện hợp đồng cho tớikhi bàn giao công trình cho Chủ đầu tư Như vậy, muốn giànhthắng lợi trong cuộc cạnh tranh gay go này thì nhà thầu phải

có thực lực về mọi mặt, không ngừng phát huy điểm mạnh,phải tạo ra được sự khác biệt đối với các nhà thầu khác

Năng lực các tổ chức tư vấn

Năng lực của tư vấn thiết kế: Ngoài một số ít các doanh

nghiệp tư vấn có truyền thống, bề dày kinh nghiệm, còn lại làcác doanh nghiệp tư vấn nhỏ lẻ mới hình thành trong nhữngnăm gần đây, còn yếu về năng lực Hiện nay thiếu các tư vấnchất lượng cao ở tầm vĩ mô trong việc đề xuất các chủ trươngđầu tư xây dựng, quy hoạch, lập dự án, đề xuất các giải pháp kỹthuật công nghệ chính xác, hợp lý, khả thi Trong nhiều trườnghợp đã để xảy ra các sai sót, phải điều chỉnh cho quá trình xâydựng gây tốn kém, lãng phí, ảnh hưởng lớn đến chất lượng côngtrình Nhiều tổ chức tư vấn do đòi hỏi bức bách của công việc màhình thành, chưa có những định hướng, chiến lược phát triển rõrệt Các Công ty tư vấn xuất hiện tràn lan, đã bắt đầu có hiệntượng một số doanh nghiệp tư vấn về việc thực hiện dịch vụtheo kiểu môi giới hoặc thuê mượn, thiếu thực lực gây hiệntượng cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động tư vấn.Chính vì vậy trong quá trình lập dự án, thiết kế công trình còn cónhiều thiếu sót:

a)Tư vấn còn lệ thuộc quá nhiều vào ý chí của các cơquan quản lý Nhất là các dự án đi qua các địa phương, các tưvấn đều lập theo đề nghị của địa phương về quy mô, hướngtuyến mà không chủ động theo đề xuất của mình, dẫn đến khilập phải điều chỉnh lại

b)Công tác khảo sát điều tra địa chất, thủy văn khôngchính xác, giải pháp thiết kế đưa ra ở một số dự án không phùhợp, các công trình đang thi công dở dang phải thay đổi giảipháp kỹ thuật, phải tạm dừng để điều chỉnh thiết kế hoặc thiết

kế bổ sung Hơn nữa hiện nay nhu cầu đầu tư kết cấu hạ tầnggiao thông lớn, các tổ chức tư vấn không phát triển thêm, vẫnchỉ là các đơn vị trước đây, nhiều đơn vị chưa đầu tư phát triển

về chiều sâu Trong khi đó nhiều tổ chức tư vấn tư nhân đượcthành lập nhưng năng lực còn hạn chế, thiếu thiết bị khảosát, phòng thí nghiệm, thiếu chuyên gia giỏi, chưa thực hiệnđược các dự án lớn, kỹ thuật phức tạp Do vậy trong nhiều nămqua, công tác tư vấn ở các công trình chủ yếu đang sử dụng ởhình thức chọn chỉ định thầu, chưa áp dụng được việc tuyểnchọn theo hình thức đấu thầu điện tử, điều này cũng là một yếu

tố liên quan trực tiếp đến chất lượng thiết kế Trình độ tư vấnthấp sẽ dẫn tới thiếu trách nhiệm với công việc tạo ra kết quảkém như: Thiết kế kỹ thuật có nhiều sai sót, dự toán tiên lượngtính thiếu làm cho công tác đấu thầu của các nhà thầu rất vất

vả Trong quá trình làm hồ sơ mời thầu rất khó khăn làm ảnhhưởng đến quá trình xét thầu Nhìn chung Nhà thầu tư vấn chưachịu trách nhiệm đến cùng đối với sản phẩm thiết kế của mình

Năng lực của tư vấn lập hồ sơ mời thầu: Công tác chuẩn bị

HSMT và tiêu chuẩn đánh giá là bước quan trọng trong quá trìnhđấu thầu, song trong nhiều trường hợp do chuẩn bị không tốthoặc việc phê duyệt còn đơn giản nên đã có nhiều vướng mắcnhư: HSMT được chuẩn bị một cách chung chung, mập mờ gâykhó hiểu cho nhà thầu cũng như cho việc đánh giá Trong đó khốilượng đưa ra sai lệch so với thiết kế; Tiêu chuẩn đánh giá không

rõ ràng, không phù hợp với gói thầu Chất lượng của HSMT đượchình thành bởi tiêu chuẩn đánh giá thiếu cơ sở tin cậy sẽ gây ranhững thắc mắc khiếu nại Đối với tất cả các khiếm khuyết trênthì chất lượng của HSMT mà cụ thể tiêu chuẩn đánh giá lànguyên nhân làm cho quá trình đấu thầu kéo dài thiếu tin cậy Khi

có bộ HSMT kỹ và tốt, quá trình phân tích dễ dàng đưa về cùngmột mặt bằng xem xét, đảm bảo sự bình đẳng và minh bạch khixét thầu Sự yếu kém về chất lượng khi phải đáp ứng hồ sơ mờithầu viết kỹ và tốt sẽ thể hiện khá rõ trong hồ sơ dự thầu Bêncạnh đó HSMT được soạn kỹ và tốt dẫn tới công tác kiểm tra,giám sát và nghiệm thu trong quá trình thi công, quá trình thựchiện hợp đồng sẽ rất thuận lợi Do đó, sự yếu kém về năng lực củanhà tư vấn lập HSMT sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến công tác đấuthầu và lựa chọn nhà thầu thắng thầu.

1.3 Kinh nghiệm quốc tế về đấu thầu qua mạng

1.3.1 Đấu thầu qua mạng ở Philippin

Năm 2002, Chính phủ nước này đã ban hành Luật Đấu thầu(Government Procurement Reform Act - GPRA) Trước thời điểmnày, các quy định về đấu thầu của Philippine nằm rải rác tronghơn 100 văn bản quy phạm pháp luật, không có mẫu HSMT vàkhông có cơ quan chịu trách nhiệm ban hành chính sách vàquản lý hoạt động đấu thầu Các nguyên tắc trong Luật Đấuthầu của Philippines bao gồm các giá trị cốt lõi của sáng kiếnhợp đồng công khai là công khai, minh bạch, giám sát, tham giacủa cộng đồng và khả năng giải trình

Trên thực tế hiện nay, việc quản lý hoạt động đấu thầu tạiPhilippines có một số đặc điểm nổi trội Các thông tin đấu thầuđược đăng tải trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (PhilGEPS)

và Trang thông tin điện tử của bên mời thầu (nếu có) Đối vớinhững gói thầu mua sắm hàng hóa có dự toán được phê duyệthạn mức giá trị gói thầu nhất định, chủ đầu tư/bên mời thầu bắtbuộc phải đăng tải thông tin trên một tờ báo phát hành toànquốc Bên mời thầu gửi các thông tin về đấu thầu cho Cục Chínhsách đấu thầu (GPPB) và đăng tải HSMT trên Trang thông tinđiện tử của mình và PhilGEPS kể từ thời điểm phát hành HSMT.Nhà thầu có thể tải các thông tin này từ các trang thông tin điện

tử nói trên

Theo quy định của Philippines, bên mời thầu phải gửi cácthông tin về đấu thầu cho Cục Chính sách đấu thầu (GPPB) vàđăng tải trên Trang thông tin điện tử của mình, bao gồm: kếhoạch lựa chọn nhà thầu; báo cáo tổng kết hoạt động đấu thầuhàng năm; các trường hợp giải quyết khiếu nại trong quá trình tổchức đấu thầu; danh sách các nhà thầu vi phạm; gia hạn hợpđồng quá 6 tháng; danh sách nhà cung cấp được lựa chọn trước.Ngoài ra, các thông tin khác cũng được công bố trên PhilGEPSnhư danh sách các tổ chức phi chính phủ (NGO), tổ chức xã hộidân sự (CSO), hoặc các tổ chức nghề nghiệp được mời tham giavới vai trò giám sát hoạt động đấu thầu và thực hiện hợp đồng.Đối với công tác giám sát của cộng đồng, Chính phủPhilippines cho phép các NGO, các CSO, hoặc các tổ chức nghềnghiệp… tham gia giám sát tất cả các giai đoạn của quá trìnhđấu thầu và được phép xem biên bản họp tổ chuyên gia, báocáo tóm tắt năng lực nhà thầu và các hồ sơ đề xuất đã đượcmở… Đây là một nội dung quan trọng trong việc triển khai sángkiến hợp đồng công khai.

Tuy nhiên, trong quá trình phát triển Hệ thống mạng đấuthầu quốc gia, Philippines cũng gặp nhiều khó khăn trong việctích hợp dữ liệu từ các bộ, ban, ngành liên quan Do đó, để thựchiện thành công mô hình quản lý hiệu quả này, cần có sự quyếttâm chính trị của người đứng đầu quốc gia và sự thống nhất,phối hợp giữa các bộ, ban ngành và địa phương

1.3.2 Đấu thầu qua mạng ở Hàn Quốc

Chính phủ Hàn Quốc cho rằng đấu thầu có vai trò đặc biệtquan trọng đối với sức cạnh tranh của các doanh nghiệp cũngnhư toàn bộ nền kinh tế Ý nghĩa của công tác đấu thầu khôngdừng lại ở việc tiết kiệm ngân sách khi Chính Phủ tiến hành muasắm công mà quá trình đấu thầu còn tạo ra động lực để cácdoanh nghiệp lớn mạnh, nâng cao sức cạnh tranh, từ đó gópphần nâng cao sức mạnh của cả nền kinh tế Theo các nhà quản

lí, mục tiêu chính của công tác đấu thầu là tính cạnh tranh giữacác doanh nghiệp và tính hiệu quả trong sử dụng ngân sách Cả

hai mục tiêu này phải luôn được thực hiện song song quá trìnhquản lý công tác đấu thầu.

Sự ra đời và phát triển hệ thống Koneps

Tại Hàn Quốc, thương mại điện tử ra đời nhấn mạnh vào tínhminh bạch trong hoạt động kinh doanh Đây cũng là một trongnhững yêu cầu trong hiệp định WTO-GPA cũng như các hiệp địnhthương mại tự do mà Hàn quốc đã kí kết Trong bối cảnh thươngmại điện tử ra đời như một sự phát triển tất yếu của kinh doanhthương mại thì sự thay đổi phương thức đấu thầu cũng hứa hẹnkhắc phục những hạn chế của đấu thầu truyền thống trước đâynhư quá nhiều hồ sơ tài liệu, không hiệu quả và kém cạnhtranh, quá trình đăng kí hồ sơ nhà thầu lặp đi lặp lại nhiều lần

Sự phát triển hệ thống Koneps trải qua 3 giai đoạn: Giaiđoạn chuẩn bị (từ 1997- 2001); Giai đoạn mở rộng (từ 2002-2004); Giai đoạn phát triển hệ thống (từ 2005 đến nay) Tronggiai đoạn chuẩn bị, Hàn Quốc xây dựng hệ thống trao đổi vănbản điện tử năm 1997, hệ thống shopping mall năm 1998 và hệthống bảo hành và thanh toán điện tử năm 2001 Trong giaiđoạn mở rộng, Koneps đã được phát triển để sử dụng trong tất

cả các cơ quan nhà nước năm 2002, có hệ thống phục hồi dữliệu năm 2003 và kho dữ liệu năm 2004 Từ năm 2005 đến nay,Hàn quốc tập trung vào việc nâng cấp hệ thống bằng việc cungcấp tính năng hỗ trợ tìm kiếm và đấu thầu điện tử, xây dựng hệthống mua sắm sản phẩm thông minh, nâng cấp hệ thốngshopping mall và hỗ trợ đấu thầu qua điện thoại di động

Hàn Quốc đã tiết kiệm được $17,1 tỷ trong khi chi phí đầu

tư cho hệ thống là $25 triệu Trong 4 năm, cơ quan mua sắmgiảm từ 1058 xuống 935 người trong khi khối lượng mua sắmtăng tới 30% Việc thanh toán hoàn toàn tự động không chậmhơn 4 giờ

Những thách thức ban đầu và bài học kinh nghiệm

Quá trình xây dựng hệ thống Koneps thời gian đầu gặpkhông ít khó khăn Ngay cả Tổng cục Mua sắm công Hàn Quốc(PPS) ban đầu cũng quan ngại về việc đấu thầu qua mạng có