(TIỂU LUẬN) đề tài GIÃN CÁCH xã hội HAY PHÁT TRIỂN KINH tế lựa CHỌN nào là tối ưu

Về thống kê, không một quốc gia nào ghi nhận tăng trưởng tích cực khi đại dịch COVID-19 bùng phát, rất nhiều nền kinh tế lớn của phương Tây đã ghi nhận mức tăng trưởng âm trong năm 2020.

Trang 1

ĐỀ TÀI:

GIÃN CÁCH XÃ HỘI HAY PHÁT TRIỂN KINH TẾ:

LỰA CHỌN NÀO LÀ TỐI ƯU?

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

I TỔNG QUAN VỀ ĐẠI DỊCH COVID VÀ NỀN KINH TẾ 2

II GIÃN CÁCH XÃ HỘI HAY PHÁT TRIỂN KINH TẾ? 2

1 Hiệu quả của giãn cách xã hội giai đoạn cuối 2019 - nửa đầu 2021 3

2 Ảnh hưởng của giãn cách xã hội lên nền kinh tế trong khoảng từ đầu năm 2021 đến nay 3

3 Sự phù hợp cần thiết trong chính sách mở cửa 6

3.1 Thực trạng chủ quan, lơ là trước COVID từ Mỹ 6

3.2 Thực trạng cách mở cửa thận trọng từ Singapore 7

III TỔNG KẾT 9

TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

Câu lạc bộ Chứng khoán Sinh viên SSC - Student Securities Club

1

Cùng trải nghiệm, cùng phát triển SSC CTV GEN 12 NHÓM 4

Trang 2

Facebook : https://www.facebook.com/ssc.neu Email: hoangtran24723@gmail.com

Trang 3

I TỔNG QUAN VỀ ĐẠI DỊCH COVID VÀ NỀN KINH TẾ.

Từ khi xuất hiện lần đầu vào cuối năm 2019 tại Vũ Hán, Trung Quốc, virus

SARS-CoV-2 đã nhanh chóng lây lan trên toàn thế giới và trở thành đại dịch toàn cầu, gây

ra tác động tiêu cực chưa từng thấy lên mọi mặt của đời sống

Tính đến thời điểm hiện tại, sau gần 2 năm, tuy đã có liệu pháp vaccine, cả thế giới

vẫn chưa tìm ra giải pháp để hoàn toàn đánh bại được kẻ thù vô hình này Diễn biến dịch

bệnh phức tạp và kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến vấn đề sức khỏe, tính mạng mà còn gây

tổn hại nặng nề cho nền kinh tế ở hầu hết các quốc gia

Về thống kê, không một quốc gia nào ghi nhận tăng trưởng tích cực khi đại dịch

COVID-19 bùng phát, rất nhiều nền kinh tế lớn của phương Tây đã ghi nhận mức tăng

trưởng âm trong năm 2020 Mỹ - nền kinh tế hàng đầu thế giới có tốc độ tăng GDP ở mức

-3.5% so với năm 2019 Tăng trưởng của những quốc gia đứng đầu châu Á như Trung

Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản cũng có dấu hiệu chững lại trong khoảng thời gian này

Hình 1 Tốc độ tăng trưởng GDP của 10 nền kinh tế lớn nhất thế giới 2020

Nguồn: World Bank

Nền kinh tế Việt Nam cũng chịu chung hậu quả với thế giới dưới sự tác động của

COVID Sau 5 năm từ 2015-2019 với mức tăng trưởng GDP bền vững luôn đạt ngưỡng

6-7%, đến năm 2020, chỉ số GDP sụt giảm nghiêm trọng xuống còn 2.9% - mức thấp nhất

trong một thập kỷ trở lại đây

Nguyên nhân chủ yếu gây ra khủng hoảng kinh tế là do khi dịch bùng phát, chính phủ đã

thắt chặt các biện pháp giãn cách phòng dịch, doanh nghiệp phải tạm ngưng các hoạt động

thương mại, sản xuất Hiện tượng đứt gãy chuỗi cung ứng đã ảnh hưởng đến các ngành

2

Trang 4

Email : ssc.sbf.neu@gmail.com SĐT: 0988786426

Trang 5

thương mại và đầu tư Kết quả, tăng trưởng kinh tế toàn cầu nói chung hay ở mỗi quốc gia

nói riêng đều phải chịu thiệt hại nặng nề Theo sau đó là nguồn cầu giảm mạnh khi phần

lớn người tiêu dùng hạn chế chi tiêu và sử dụng các dịch vụ như hàng không, du lịch,…

Sau rất nhiều những biện pháp giãn cách nghiêm ngặt được thi hành để đối phó với

dịch COVID-19, quá trình hồi phục kinh tế đang có những chuyển biến tích cực Tuy

nhiên vẫn còn tồn tại nguy cơ tiềm ẩn khiến dịch bùng phát trở lại, đó là sự biến đổi của

chủng mới có tên Delta Plus Chính vì thế, vấn đề mà các nhà chức trách cần giải quyết

vẫn là lựa chọn giữa hai hình thức: “Giãn cách để dập dịch hay mở cửa để hồi phục và

phát triển kinh tế?”

II GIÃN CÁCH XÃ HỘI HAY PHÁT TRIỂN KINH TẾ?

1 Hiệu quả của giãn cách xã hội giai đoạn cuối 2019 - nửa đầu 2021.

Trong thời gian cuối 2019 - nửa đầu 2021, khi dịch COVID-19 chuyển biến xấu và

làm đảo lộn mọi hoạt động của con người thì phong tỏa, giãn cách được cho là biện pháp

ưu tiên và cấp thiết, được áp dụng trên rất nhiều quốc gia toàn thế giới Không thể phủ

nhận rằng cách thức này đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho các quốc gia nói riêng và

toàn thế giới nói chung

Giãn cách xã hội đã giảm thiểu tối đa sự lây nhiễm trong cộng đồng và tỷ lệ tử vong

do virus SARS-CoV-2 gây ra ở nhiều nước Cụ thể hơn, vào đầu tháng 1/2021, số ca mắc

mới ở Anh đạt tới ngưỡng kỷ lục: 50,000 - 60,000 ca mắc mới/ngày Chính phủ Anh đã

buộc phải phát hành lệnh phong tỏa Chỉ trong vòng 2 tháng, số ca nhiễm mới ở Anh Quốc

mỗi ngày đã có sự giảm mạnh còn 4,000 - 5,000 ca/ngày (Số liệu thống kê theo Our World

in Data và JHU CSSE COVID-19 Data, 2021)

Chính nhờ biện pháp giãn cách và khoanh vùng dịch mà một số quốc gia ghi nhận sự

giảm thiểu nhanh chóng các ca nhiễm ngoài cộng đồng, tạo cơ hội dập dịch để mở cửa lại

nền kinh tế trong nước Trong năm 2020, Việt Nam là một trong các nước được đánh giá

cao về cách phòng chống dịch bệnh hiệu quả Ngày 1/4/2020, khi mới bắt đầu đợt dịch đầu

tiên, Thủ tướng chỉ thị giãn cách xã hội trên phạm vi toàn quốc, khẩn trương thực hiện rà

soát và kiểm tra y tế Cả nước chỉ mất hơn 1 tháng để dập hoàn toàn dịch bệnh và bình

thường hóa các hoạt động Sau hơn 3 tháng không có ca mắc nào, đến cuối tháng 7/2020,

Việt Nam đối mặt với đợt dịch thứ 2 Nhưng cũng nhờ biện pháp giãn cách xã hội triệt để,

làn sóng dịch thứ 2 kết thúc vào tháng 9 cùng năm Kết quả là trong khi đa phần các nước

tăng trưởng kinh tế âm, thì Việt Nam vẫn duy trì tăng trưởng kinh tế ở mức dương: tốc độ

tăng GDP đã đạt 2,91% (Trang thông tin điện tử Tổng cục Thống kê, 2021)

3

Trang 6

CÂU LẠC BỘ CHỨNG KHOÁN SINH VIÊN SSC Tuyển thành viên vòng 3 Ban Chuyên Môn Gen 12

Giãn cách xã hội đã chứng tỏ sự hiệu quả cho con người và cộng đồng giai đoạn 2019

- 2020, tuy nhiên, khi bước sang năm 2021, đó không còn là hướng đi tối ưu, khi vaccine phòng COVID-19 được phát minh và đưa vào sử dụng trên toàn thế giới Nếu tiếp tục thực hiện giãn cách có thể làm tê liệt nền kinh tế chung của toàn cầu, chính vì thế, cần kịp thời có một chính sách mở cửa lại phù hợp nhằm tránh cho nền kinh tế suy thoái quá ngưỡng phục hồi

Việt Nam là một ví dụ điển hình cho thấy việc giãn cách xã hội triệt để không còn là

lựa chọn tối ưu Thời gian đầu phải đối mặt với biến chủng Delta trong làn sóng dịch thứ

4 , Việt Nam tiếp tục áp dụng phong tỏa, dẫn tới việc nền kinh tế đã bị ảnh hưởng một cách

rõ rệt:

Thứ nhất, đối với tăng trưởng GDP, từ khi áp dụng giãn cách đợt 4 từ ngày 27/4/2021,

Việt Nam đã đóng cửa hầu hết các hoạt động kinh tế trong gần 3 tháng, do đó gây ảnh hưởng

đến hoạt động kinh tế trong quý III/2021 Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê (2021), GDP quý

III/2021 giảm mạnh với mức kỷ lục 6,17% so với cùng kỳ năm trước Tính hết 9 tháng đầu

năm thì GDP của nước ta chỉ tăng 1.42% so với cùng kỳ năm trước, nguyên nhân là do giãn

cách kéo dài ở nhiều khu vực kinh tế trọng điểm như TP Hồ Chí Minh, Hà Nội,

Hình 2 Tốc độ tăng/giảm GDP Việt Nam quý III so với cùng kỳ năm trước giai đoạn

2017-2021

Nguồn: Trang thông tin điện tử Tổng cục Thống kê Thứ hai, nhiều chuỗi cung ứng hàng hóa bị đứt gãy Việc cách ly tại nhiều khu vực

trong nước đã khiến chuỗi cung ứng trong nhiều ngành sản xuất các mặt hàng chế tạo như:

điện, điện tử, máy móc, thiết bị, đang phải chịu sự đứt gãy Lĩnh vực chế biến nông, lâm,

thủy sản cũng chịu tình trạng tương tự do việc di chuyển giữa các tỉnh, vùng miền bị hạn

chế Vì thế có thể thấy rằng trong thời kỳ này một số mặt hàng thực phẩm, nông lâm thuỷ

sản bị đẩy giá lên khá cao

4

Trang 7

Thứ ba, tỷ lệ thất nghiệp tăng ở mức kỷ lục vào quý III/2021 Giãn cách kéo dài đã

khiến cho nhiều doanh nghiệp, công ty phá sản hoặc buộc phải thu hẹp sản xuất, điều này

khiến số lượng lao động bị cắt giảm, đặc biệt là trong những công việc thủ công Theo

Tổng cục thống kê (2021), số lao động trong độ tuổi 15-60 rơi vào tình trạng thất nghiệp tại

Việt Nam vào quý III năm 2021 là hơn 1,7 triệu người, tăng 449,6 nghìn người so với cùng

kỳ năm 2020 Tỷ lệ lao động thất nghiệp là 3,98%, tăng 1,25% so với cùng kỳ năm 2020

Hình 3 Số người và tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động tại Việt Nam, các

quý năm 2020 và 2021

Nguồn: VnEconomy

Thứ tư, việc giãn cách xã hội cũng làm giảm sức hút của Việt Nam với các doanh nghiệp

FDI Trong 3 tháng đầu năm 2021, Việt Nam là một điểm đến hấp dẫn với nhiều nhà đầu tư

nước ngoài Tuy nhiên, sức hút ấy lại giảm dần trong khoảng thời gian giãn cách gần đây

Hình 4 Tình hình thu hút vốn FDI qua các tháng đầu năm 2021

5

Trang 8

Trang 9

Nguồn: VnEconomy

Đã có 1/5 số doanh nghiệp FDI giảm tỷ trọng đơn hàng ở nước ta theo khảo sát của

Hiệp hội thương mại Mỹ trong tháng 8, cùng với đó là 20% doanh nghiệp lựa chọn thay

đổi một phần hoạt động sản xuất sang các quốc gia khác (Theo thống kê của Hiệp hội

doanh nghiệp châu Âu, 2021) Thực hiện chính sách mở cửa là nước đi không thể thiếu đối

với các quốc gia có mong muốn hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu và Việt Nam cũng là

một trong số đó Việc chậm mở cửa trở lại sẽ khiến cho các nước bỏ lỡ làn sóng FDI cùng

với cơ hội phục hồi lại nền kinh tế sau thời gian dài “đóng băng”

3 Sự phù hợp cần thiết trong chính sách mở cửa.

Dù diễn biến của dịch vẫn còn trong tình trạng phức tạp nhưng một số nước đã có

động thái mở cửa lại nền kinh tế Tuy nhiên, chính sách mở cửa phải đi đôi với sự cẩn

trọng và đánh giá kĩ tình hình Trong khi một số nước có chính sách mở cửa đúng đắn và

phù hợp thì vẫn còn tồn tại những nước giữ thái độ thờ ơ trước COVID-19

3.1 Thực trạng chủ quan, lơ là trước COVID từ Mỹ

Quay lại thời điểm đầu năm 2020, nhiều quốc gia vẫn cho rằng COVID không phải là

một vấn đề đáng để lo ngại, việc nền kinh tế duy trì trạng thái mở cửa là điều hoàn toàn bình

thường, điển hình như vào ngày 26/2, tại cuộc họp báo về bệnh viêm đường hô hấp do virus

SARS-CoV-2 gây nên, tổng thống Mỹ đương nhiệm khi ấy là Donald Trump đã nhận định

rằng: “Hãy đối phó với dịch bệnh này giống như khi chúng ta đối phó với bệnh cúm" Tuy

nhiên ngay tại quý II năm đó GDP nước Mỹ đã giảm 32,9%, thấp hơn cả mức giảm 8,4%

quý IV của năm 2008, khi đất nước này hứng chịu cuộc khủng hoảng tài chính Tác động

của cuộc khủng hoảng được thể hiện rõ nhất qua tình trạng thiếu việc làm và sản lượng của

các doanh nghiệp ngành sản xuất Trong quý II/2020 , sản lượng công nghiệp nước này

giảm 42,6%, tình hình đầu tư giảm 27% so với cùng kỳ năm 2019 Lượng người thất nghiệp

tăng lên mức 14,7% vào tháng 4/2020 và chỉ trong giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 4/2020,

nước này đã mất 22 triệu việc làm (Thống kê của Chính phủ Mỹ, 2020)

6

Trang 10

Trang 11

Hình 5. GDP nước Mỹ theo quý từ năm 1950 đến quý II năm 2020

Nguồn : Bureau of Economic Analysis

Như vậy, việc thờ ơ với COVID-19 để duy trì nền kinh tế mở cửa hoàn toàn không

khiến cho nền kinh tế tăng trưởng, ngược lại nó gây ra những thiệt hại thảm khốc cả về kinh

tế lẫn con người Lối đi lâu dài cho các quốc gia là cần phải cân bằng giữa sức khỏe cộng

đồng và phát triển kinh tế, các chính sách mở cửa phải thực hiện một cách thận trọng và linh

hoạt để đảm bảo an toàn cho người dân cũng như mở đường cho con đường hồi phục lại nền

kinh tế

3.2 Thực trạng cách mở cửa thận trọng từ Singapore

Kể từ khi biến chủng Delta xuất hiện và lây lan mạnh mẽ, nhiều quốc gia đã nhận

thức được rằng: ý định giãn cách kéo dài để dập hoàn toàn dịch là không thể, bởi nó sẽ giết

chết nền kinh tế Tuy nhiên, sự chủ quan, lơ là trước dịch bệnh cũng sẽ tổn hại nghiêm trọng

đến tính mạng con người Vì vậy, hướng đi chuyển từ “Zero COVID” sang “Sống chung với

COVID” một cách từ từ, thận trọng được nhiều quốc gia lựa chọn, điển hình là “Đảo quốc

sư tử” Singapore

Một số biện pháp nới lỏng để sống chung với COVID-19 mà Singapore đã ban hành

bao gồm: không cách ly người tiếp xúc gần F0; chỉ xét nghiệm PCR khi có triệu chứng đặc

trưng; mở bán hoặc phát miễn phí một số thiết bị y tế nhằm phục vụ cho F0 có thể tự điều trị

tại nhà; vạch ra lộ trình tiêm vaccine cho trẻ em và tiêm mũi tăng cường cho người trưởng

thành Đối với xuất nhập cảnh, Singapore cũng có sự nới lỏng hơn cho phép tiếp nhận các

công dân đã tiêm đủ 2 mũi vaccine đến từ nhiều nước như: Canada, Đan Mạch, Tây Ban

Nha, Hà Lan, mà không cần cách ly sau nhập cảnh

7

Trang 12

Trang 13

Sự mở cửa như vậy, về khía cạnh kinh tế đã mang lại cho Singapore những thành quả

bước đầu Theo số liệu của Bộ Thương mại và Công nghiệp Singapore (MTI) công bố: GDP

của Singapore trong quý II/2021 đã tăng 14,7% so với cùng kỳ năm trước Hầu như các lĩnh

vực của nền kinh tế trong quý II năm 2021 đều tăng trưởng đáng kể so với cùng kỳ 2020,

tiêu biểu như xây dựng tăng trưởng với mức 106,2%, thương mại bán lẻ hàng hóa tăng

50,7%, ăn uống và dịch vụ tăng 36,7%, Tính hết quý II, GDP của Singapore đã tăng trưởng

7,7% so với cùng kỳ năm trước

Hình 6 Tăng trưởng GDP của Singapore tính đến quý II 2021

Nguồn: Focus Economics

Tuy nhiên, dù nới lỏng giãn cách để mở cửa trở lại nhưng chính phủ Singapore không

hề tỏ ra vội vã mà ngược lại họ chọn cách tiếp cận “chậm mà chắc” Đặc biệt, khi xuất hiện

biến chủng Delta càng làm nước này thận trọng hơn với những quyết sách tiếp theo

Đầu tiên, yêu cầu về tỷ lệ tiêm chủng cao được chính phủ đặt ra Singapore sẽ chỉ mở

cửa trở lại sau khi triển khai tiêm vaccine cho hơn 80% dân số Cho tới thời điểm tháng

10/2021, tỷ lệ tiêm chủng ở quốc đảo sư tử đã đạt khoảng 83% và vaccine đã đem lại hiệu

quả cho Singapore khi mà số ca mắc COVID phải nhập viện giảm mạnh và hầu hết các ca

không có biểu hiện hoặc chỉ có biểu hiện nhẹ Các ca tử vong chỉ hầu hết tập trung ở nhóm

cao tuổi và nhóm có bệnh lý nền như tiểu đường, suy thận từ trước Tuy nhiên, vaccine

không thể ngăn ngừa hoàn toàn được sự lây lan của dịch bệnh, nhất là với sự xuất hiện của

các loại biến chủng mới cực kỳ nguy hiểm, điển hình là Delta và Delta Plus Tháng 9/2021,

Bộ trưởng Bộ Y tế Singapore từng cho biết rằng chỉ có thể dựa vào vaccine ở giai đoạn

trung gian nên không thể mở cửa lại một cách mạnh mẽ ngay lập tức

8

Trang 14

Trang 15

Singapore đã tiến hành một số biện pháp để bảo vệ người dân như: thực hiện chương

trình tiêm nhắc lại cho nhóm người có hệ miễn dịch yếu và lực lượng chống dịch tuyến đầu

Khi số ca nhiễm tăng đột biến, lực lượng chống dịch sẽ tích cực truy vết với sự trợ giúp của

công nghệ Trace Together và Safe Entry Bên cạnh đó, người dân chưa được tiêm chủng

cũng sẽ bị siết chặt giãn cách hơn, họ không được cho phép đến những điểm mua sắm, vui

chơi, ăn uống đông người

Hình 7 Mức độ giãn cách trong nước theo diễn biến số ca bệnh tại Singapore Nguồn:

REUTERS

Có thể thấy, kể từ khi “Sống chung với COVID”, Chính phủ không siết chặt giãn cách lên

mức tối đa nhưng cũng không nới lỏng toàn bộ Thay vào đó, để đảm bảo hệ thống y tế không

bị quá tải và làm giảm gánh nặng lên nền kinh tế, các nhà chức trách của Singapore dựa trên

tình hình dịch bệnh và tỷ lệ bao phủ vaccine để lựa chọn mức độ giãn cách phù hợp

Một số nhận định cho rằng, với một đất nước đạt tỷ lệ tiêm chủng trên 80% như Singapore

thì chính sách như vậy là quá mức cẩn trọng Ở các khu vực có tỷ lệ tiêm chủng tương đương

như Mỹ hay châu Âu, người dân đã có thể tự do tham gia các hoạt động ở nơi công cộng đông

người Tuy nhiên, các nước châu Âu và Mỹ sau đó đã phải đối mặt với những đợt dịch bùng lên

trên diện rộng với số lượng ca nhiễm và tử vong cao trong thời điểm đầu của đại dịch Vậy nên

chiến lược cẩn trọng này của Singapore được nhiều nhà phân tích kinh tế - xã hội cho rằng sẽ

giúp cuộc sống sớm trở lại bình thường để phát triển kinh tế

III TỔNG KẾT.

Lựa chọn : mở cửa lại nền kinh tế

9

Tiêu đề	Giãn Cách Xã Hội Hay Phát Triển Kinh Tế Lựa Chọn Nào Là Tối Ưu
Trường học	Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
Chuyên ngành	Kinh tế
Thể loại	Báo cáo hoặc luận văn
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	440,89 KB