Vì vậy, công tác quản lý nhà nước về báo chí vàXuất bản cần được tăng cường để hoạt động báo chí, xuất bản luôn được đặtdưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, phù hợp với th
Trang 1
CUỐI KHÓA BỒI DƯỠNG KIẾN THỨC LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BÁO CHÍ VÀ XUẤT BẢN
Đề tài
Công tác quản lý Nhà nước về Báo chí và Xuất bản trong
giai đoạn hiện nay
Họ và tên học viên: Nguyễn Mạnh Cường
Chức vụ: Trưởng Phòng Dịch vụ & Quảng cao
Đơn vị: Đài PT & TH tỉnh Tuyên Quang
Trang 3MỤC LỤC
I Phần mở đầu
II Lý luận chung về công tác quản lý Nhà nước về Báo chí và Xuất bản
trong giai đoạn hiện nay
1 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về vai trò của báo chí và truyền
thông đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước
2 Thực trạng phát triển của báo chí, xuất bản dưới sự lãnh đạo của Đảng
Cộng sản Việt Nam
III Khảo sát thực tế tại Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Tuyên
Quang
1 Tổ chức, cơ sở vật chất và chức năng nhiệm vụ của Đài Phát thanh và
Truyền hình tỉnh Tuyên Quang
2 Về hoạt động báo chí tại Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Tuyên
Quang
IV Giải pháp về tăng cường quản lý Nhà nước về Báo chí và Xuất bản
trong thời gian tới
V Kết luận
VI Tài liệu tham khảo
Trang 4I PHẦN MỞ ĐẦU
Trong sự nghiệp hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ chí Minh luôn coi báo chí
và những người làm báo là một bộ phận của sự nghiệp cách mạng, là vũ khí sắcbén trong công cuộc đấu tranh giành độc lập cho dân tộc và xây dựng cuộc sốngmới cho nhân dân Cuộc đời hoạt động của Người không tách rời hoạt động báochí Người làm báo là để làm cách mạng và để làm cách mạng Người đã trở thànhmột nhà báo Các tác phẩm báo chí của Người có nội dung vô cùng sâu sắc và hếtsức mẫu mực về hình thức thể hiện, tạo nên một phong cách độc đáo - phong cáchbáo chí Hồ Chí Minh Theo Người, báo chí là công cụ đấu tranh giai cấp, là vũ khíđấu tranh cách mạng Tính tư tưởng cách mạng của báo chí quyết định chất lượng,tác dụng của báo chí Để bảo đảm tính tư tưởng, tính đảng của báo chí thì trong đóphải thể hiện được tính chiến đấu, tính giáo dục và tính quần chúng của báo chí.Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần nhắc nhở những người làm báo, khi viết phải trảlời rõ: “Viết cho ai? Viết để làm gì?; “Vì ai mà viết? Mục đích viết làm gì?”.Những câu hỏi Người đặt ra chính là đòi hỏi báo chí phải xác định rõ đối tượngtiếp nhận thông tin Việc xác định đó nhằm hình thành phương pháp sáng tạo phùhợp cho nhà báo Thực hiện lời dạy của Người, 94 năm qua, báo chí cách mạngnước ta đã thể hiện là công cụ sắc bén của Đảng và Nhà nước trong công tác tuyêntruyền, giáo dục, cổ vũ, động viên toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta đoàn kết,vượt qua mọi khó khăn, thử thách, đưa sự nghiệp cách mạng nước ta không ngừngtiến lên và giành được những thành tựu to lớn Lớp lớp đội ngũ nhà báo Việt Namluôn trung thành với lý tưởng của Đảng, kiên định vững vàng trong những biếnđộng của lịch sử; có những đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp giành độc lập dântộc, đấu tranh thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hộichủ nghĩa Không ngừng phấn đấu rèn luyện “trí sáng, tâm trong, bút sắc”,
Trang 5thực hiện sứ mệnh cao quý của người cầm bút, sáng tạo nhiều tác phẩm báo chí
có chất lượng cao hơn
Tuy nhiên, gần đây, hoạt động báo chí xuất bản còn bộc lộ những vấn đềđáng lo ngại, như không thực hiện đúng tôn chỉ mục đích, thông tin sai sự thật
có chiều hướng không giảm, xu hướng ‘thương mại hóa’ chậm được khắcphục… Nguyên nhân là do một bộ phận người làm báo còn non kém về chínhtrị, nghiệp vụ, đặc biệt là thiếu trách nhiệm xã hội và vi phạm đạo đức nghềnghiệp Người đứng đầu một số cơ quan báo chí xuất bản buông lỏng quản lýnội dung thông tin, quản lý đội ngũ phóng viên, biên tập viên, cộng tác viên,chạy theo lợi nhuận đơn thuần mà xem nhẹ các chức năng định hướng, giáodục và thẩm mỹ của báo chí Vì vậy, công tác quản lý nhà nước về báo chí vàXuất bản cần được tăng cường để hoạt động báo chí, xuất bản luôn được đặtdưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, phù hợp với thực tiễn đấtnước và xu thế phát triển chung hiện nay
Là một cán bộ viên chức tham gia công tác quản lý tại phòng chuyênmôn của Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Tuyên Quang, sau khi nghiên cứu,hoc tâp chương trinh bồi dưỡng kiến thức lãnh đạo, quản lý nhà nước về Báo
chí và Xuất bản” tôi chon đê tai: “Công tác quản lý Nhà nước về Báo chí và
Xuất bản trong giai đoạn hiện nay”, làm tiểu luận cuối khoá học.
Do điều kiện công việc và khả năng nghiên cứu còn hạn chế nên khotranh khoi nhưng thiêu sot, kinh mong cac Thây giao, Cô giao tạo điều kiện,quan tâm giup đơ
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Trang 6II LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
BÁO CHÍ - XUẤT BẢN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
1- Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về vai trò của báo chí và truyền thông đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước
Báo chí cách mạng Việt Nam là công cụ của Đảng Cộng sản Việt Nam Trên cơ
sở những văn kiện của Đảng, có thể thấy rõ quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Namđối với quá trình quản lý nhà nước về báo chí cũng như phát triển báo chí - truyềnthông phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Vì vậy, năm 2015, Trung ương khẳng định sự cần thiết phải sớm ban hành và
tổ chức thực hiện Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí đến năm 2025; với nămquan điểm chỉ đạo quy hoạch, cụ thể:
Một là, báo chí là phương tiện thông tin, công cụ tuyên truyền, vũ khí tư tưởng
quan trọng của Đảng và Nhà nước, diễn đàn của nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo trựctiếp, toàn diện của Đảng, sự quản lý của nhà nước, hoạt động trong khuôn khổ phápluật
Hai là, phát triển báo chí đi đôi với quản lý tốt, nâng cao năng lực, xây dựng
nền báo chí nước ta cách mạng, chuyên nghiệp, hiện đại, nhân văn, tuyên truyềnđường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, thành tựu công cuộc đổi mớiđất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đáp ứng nhu cầu thông tin của nhân dân, đoànkết toàn dân tộc, tạo đồng thuận trong xã hội, định hướng tư tưởng và thẩm mỹ, gópphần nâng cao dân trí, phát triển nền văn hóa và con người Việt Nam
Ba là, Nhà nước có cơ chế, chính sách tài chính, đào tạo đội ngũ để tạo điều
kiện cần thiết cho báo chí hoàn thành nhiệm vụ chính trị, đồng thời khuyến khích các
cơ quan báo chí tăng cường huy động nguồn lực phát triển trên cơ sở bảo đảm đúngtôn chỉ, mục đích, không chạy theo lợi nhuận thuần túy, không để tư nhân sở hữu báochí, không để nhóm lợi ích chi phối báo chí
Trang 7Bốn là, phát triển báo chí phù hợp với xu thế phát triển khoa học - công nghệ
và xu thế phát triển thông tin, truyền thông thế giới
Năm là, kết hợp chặt chẽ các loại hình báo chí, đồng thời phát huy lợi thế của
các phương tiện, dịch vụ trên mạng Internet nhằm chủ động cung cấp thông tin chínhthống, có định hướng, tăng diện bao phủ trong nước và quốc tế; hạn chế ảnh hưởngtiêu cực và bảo đảm an toàn, an ninh thông tin mạng…
2 - Thực trạng phát triển của báo chí, truyền thông dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam
Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, hệ thống báo chí, truyền thông Việt Nam
đã phát triển nhanh cả về đội ngũ, trình độ, loại hình, quy mô, phương tiện, kỹ thuật công nghệ; khả năng tác động và ảnh hưởng xã hội, đóng góp xứng đáng vào côngcuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
-Thời gian qua, hoạt động báo chí, xuất bản đã có những chuyển biến tích cực,tuy mới chỉ là bước đầu nhưng hết sức có ý nghĩa Điều đó khẳng định sự lãnh đạo,chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ đối với lĩnh vực này là hết sức sâusát và kịp thời; tính hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý nhà nước về báo chí, xuấtbản ngày càng được nâng cao hơn
Hiện nay, công tác tư tưởng - văn hóa của Đảng đang tiếp tục đổi mới và khôngngừng nâng cao chất lượng hoạt động Những kết quả đạt được đã giúp các cơ quanbáo chí, xuất bản và cơ quan quản lý báo chí, xuất bản có cơ sở quan trọng để tiếp tụcthực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình, thúc đẩy báo chí, xuất bản không ngừngphát triển, xứng đáng là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng - văn hóa của Đảng
Cả nước hiện có cả nước có trên 980 cơ quan báo, tạp chí được cấp phép hoạtđộng Trong đó có số lượng báo in là 193 (Trung ương: 86, địa phương: 107); 639 tạpchí (Trung ương: 525, địa phương: 114); báo điện tử là 150 và có trên 18 nghìn nhàbáo được cấp Thẻ nhà báo Thực hiện nguyên tắc: "Báo chí, xuất bản nước ta đặt dưới
Trang 8sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và hoạt động trong khuôn khổ phápluật", trong năm qua, báo chí, xuất bản tiếp tục khẳng định vị trí quan trọng của mìnhtrong đời sống xã hội Báo chí thực hiện tốt hơn vai trò là cơ quan ngôn luận củaĐảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội và là diễn đàn của nhân dân; tích cựctuyên truyền, cổ vũ phong trào thi đua lao động sản xuất, thực hiện các nhiệm vụ kinh
tế - xã hội và tham gia công tác thông tin, tuyên truyền đối ngoại, đặc biệt là trêntruyền hình, phát thanh, báo điện tử trên mạng In-tơ-nét đã góp phần quan trọng đưathông tin Việt Nam ra với bạn bè quốc tế và giúp bạn bè quốc tế ngày càng hiểu rõhơn về đất nước, con người và sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam Báo chí là công cụ tíchcực đấu tranh chống các hiện tượng tiêu cực, tham nhũng, các tệ nạn xã hội, đấu tranhphê phán các quan điểm, tư tưởng sai trái của các thế lực thù địch, các phần tử cơ hộichính trị, bảo vệ quan điểm, đường lối, cương lĩnh của Đảng, cung cấp thông tin vềnhiều lĩnh vực cho nhân dân, góp phần nâng cao dân trí, làm phong phú đời sống vănhóa tinh thần cho toàn xã hội
Hệ thống luật pháp, hành lang pháp lý về hoạt động của báo chí, truyền thông
có bước tiến bộ quan trọng, cơ bản điều chỉnh kịp thời, hợp lý hoạt động của tất cảcác chuyên ngành báo chí, truyền thông, bảo vệ quyền và mở rộng khả năng, điềukiện tiếp cận thông tin của người dân Các đạo luật: Luật Báo chí, Luật Xuất bản,Luật Quảng cáo, Luật Tiếp cận thông tin, Luật Tần số vô tuyến điện, được xây dựngmới hoặc sửa đổi, bổ sung để đáp ứng với yêu cầu và điều kiện mới của xã hội vàngười dân…
Những chuyển biến tích cực trong hoạt động báo chí, xuất bản chỉ mới là bướcđầu chưa thật sự vững chắc Những khuyết điểm, yếu kém trong hoạt động này vẫn làmối quan tâm và cũng là bức xúc của toàn xã hội, đặt ra những yêu cầu, nhiệm vụmới trong công tác quản lý Nhà nước về Báo chí và Xuất bản
Trang 9Một trong những nhiệm vụ quan trọng của công tác quản lý nhà nước về báochí, xuất bản được Bộ Thông tin và Truyền thông quan tâm, đó là qua công tác kiểmtra lưu chiểu, tăng cường công tác hậu kiểm theo quy định của luật để phát hiện xử lýkịp thời các vi phạm Tuy vậy, công tác quản lý nhà nước về báo chí, xuất bản nhìnchung vẫn còn những mặt hạn chế, yếu kém Tính hiệu lực, hiệu quả, trình độ, nănglực đội ngũ cán bộ quản lý chưa cao, chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu đặt ra trongcông tác quản lý nhà nước về báo chí, xuất bản trước tình hình, nhiệm vụ mới; thiếuchủ động trong định hướng chiến lược; chạy theo vụ việc, lúng túng trong quy hoạch,sắp xếp; một số nhà xuất bản, cơ quan báo chí, chức năng, nhiệm vụ còn chồng chéo;một số cơ chế, chính sách chưa đáp ứng được đòi hỏi thực tiễn cuộc sống Tình trạngsách lậu, vi phạm bản quyền chưa được ngăn chặn và đẩy lùi Việc thanh tra, kiểmtra, xử lý vi phạm chưa kịp thời, thiếu nghiêm minh, dẫn đến nhiều khuyết điểm, yếukém còn kéo dài, chậm được khắc phục.
3 - Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí, xuất bản trong tình hình mới
Trước yêu cầu nhiệm vụ quản lý Nhà nước về Báo chí và Xuất bản, Ngày 11-2017, Ban Bí thư đã ban hành Kết luận “Về tăng cường chỉ đạo, quản lý, phát huyvai trò của báo chí, xuất bản trong việc ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởngchính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ” Kết luậnnêu rõ: Thời gian qua, báo chí, xuất bản đã tích cực góp phần tuyên truyền, phổ biếnchủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đấu tranh, phảnbác quan điểm, luận điệu sai trái của các thế lực thù địch, cơ hội chính trị; thực hiệnngày càng hiệu quả chức năng giám sát và phản biện xã hội, tích cực tham gia đấutranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực Công tác chỉ đạo, quản lý báo chí,xuất bản có nhiều chuyển biến tích cực
Trang 1022-Tuy nhiên, việc phát huy vai trò báo chí, xuất bản trong ngăn chặn, đẩy lùi suythoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trongnội bộ, chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới và còn nhiều bất cập, hạnchế Kết luận của Ban Bí thư cũng nêu những hạn chế, chỉ rõ nguyên nhân của tìnhhình nêu trên.
Để tăng cường công tác chỉ đạo, quản lý báo chí, xuất bản có hiệu quả, pháthuy tốt vai trò của báo chí, xuất bản trong việc ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tưtưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, Ban
Bí thư yêu cầu quán triệt và tổ chức thực hiện tốt một số nhiệm vụ, trong đó: Tiếp tụctăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, sự phối hợp đồng bộ,chặt chẽ của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận trong nhân dân để phát huy vai tròcủa báo chí, xuất bản trong đấu tranh phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị,đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; tăng cường chấtlượng thông tin, tuyên truyền; chú trọng tính định hướng chính trị - tư tưởng, tính vănhóa, khoa học Tập trung tuyên truyền sâu rộng, kịp thời, có hiệu quả đường lối, chủtrương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; cổ vũ thành tựu của công cuộcđổi mới; coi trọng việc phát hiện, biểu dương các nhân tố mới, điển hình tiên tiến.Tích cực đấu tranh, góp phần ngăn chặn và từng bước đẩy lùi tham nhũng, lãng phí,tiêu cực và tệ nạn xã hội, nâng cao ý thức trách nhiệm, dũng khí và quyết tâm đấutranh với sai trái, tiêu cực
Ban Bí thư yêu cầu các cấp ủy đảng, chính quyền tăng cường công tác phổbiến, quán triệt, nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của báo chí, xuất bản trong việcngăn chặn, đẩy lùi suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”,
“tự chuyển hóa” Báo chí, xuất bản phải bám sát mục tiêu giữ vững ổn định chính trị,củng cố và tăng cường sự thống nhất trong Đảng, sự đồng thuận của xã hội và lòng
Trang 11tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc Đấu tranh phòng ngừa, ngăn chặn những biểu hiện suy thoái về tưtưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong đội ngũ những người làm báo, xuất bản; xâydựng đội ngũ người làm báo, xuất bản có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độnghiệp vụ ngày một nâng cao, giữ gìn đạo đức nghề nghiệp, có tinh thần trách nhiệmđối với xã hội, với đất nước
4 - Những bài học về công tác quản lý Nhà nước về báo chí và Xuất bản
Từ thực tiễn công tác lãnh đạo báo chí, truyền thông ở Việt Nam có thể rút ramột số bài học:
Thứ nhất , phải luôn luôn giữ vững sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí,
truyền thông
Thứ hai, Đảng cần nhận thức đầy đủ và đúng đắn về vai trò to lớn, ảnh hưởng
ngày càng mạnh mẽ của báo chí, truyền thông đối với xã hội, đối với việc tổ chứcthực hiện các nhiệm vụ cách mạng
Thứ ba, Đảng cần thường xuyên chăm lo phát triển hệ thống báo chí, truyền
thông một cách khoa học, hợp lý, đồng bộ cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội củađất nước
Trong thời gian tới, nhiệm vụ đặt ra cho hoạt động báo chí, xuất bản và côngtác quản lý báo chí, xuất bản hết sức nặng nề Để hoàn thành tốt vai trò, vị trí củamình, hoạt động báo chí, xuất bản và công tác quản lý báo chí, xuất bản cần tập trungthực hiện các nhiệm vụ chủ yếu sau đây:
Một là, tiếp tục quán triệt và triển khai thực hiện các nội dung quan trọng của
Nghị quyết Trung ương 5 (khóa X) về công tác tư tưởng, lý luận và báo chí trước yêucầu mới Cụ thể, phải hoàn thành các công việc đã được đề ra trong Kế hoạch số 03của Ban Bí thư và thực hiện Thông báo số 162, Thông báo số 41, Thông báo số 68
Trang 12của Bộ Chính trị, Quyết định 388 và Chỉ thị 37 của Thủ tướng Chính phủ Tiến hànhsắp xếp hợp lý hệ thống báo chí; rà soát, chấn chỉnh tình trạng cơ quan báo chí xa rờitôn chỉ, mục đích và không chấp hành nghiêm luật pháp, nhất là Luật Báo chí; thựchiện thanh tra, kiểm tra hoạt động của cơ quan báo chí theo đúng quy định hiện hành.
Hai là, để tăng cường vai trò quản lý nhà nước về báo chí, xuất bản, cần sớm
ban hành các văn bản quy phạm pháp luật như: Luật Báo chí (sửa đổi), Luật sửa đổi,
bổ sung một số điều của Luật Xuất bản; xây dựng các quy chế để hỗ trợ cho công tácquản lý Cần sửa đổi, bổ sung các quy định xử phạt vi phạm hành chính liên quan tớibáo chí, xuất bản được quy định trong Nghị định số 56/2006/NĐ-CP của Chính phủ
về xử phạt hành chính trong lĩnh vực văn hóa - thông tin, theo đó cần có chế tài xửphạt vi phạm hành chính bằng tiền ở mức cao hơn
Ba là, thực hiện nghiêm túc quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng; rà soát,
kiện toàn, bố trí đúng cán bộ lãnh đạo và đội ngũ phóng viên báo chí, biên tập viênxuất bản; bảo đảm tiêu chuẩn chính trị, nghề nghiệp; kiên quyết thay thế những cán
bộ, phóng viên, biên tập viên yếu kém về phẩm chất, năng lực, có quan điểm sai trái
và khuyết điểm kéo dài Chấn chỉnh những thiếu sót, khuyết điểm, chỉ đạo quản lý tốtkinh tế báo chí, xuất bản, các hoạt động trong kinh doanh dịch vụ, theo đúng các quyđịnh của pháp luật Kiến nghị Chính phủ, các cơ quan chức năng xem xét việc giảmthuế thu nhập doanh nghiệp của các cơ quan báo chí
Bốn là, các cơ quan chủ quản báo chí phải thực hiện đầy đủ nhiệm vụ, quyền
hạn của mình, chịu trách nhiệm về hoạt động của cơ quan báo chí, xuất bản thuộcquyền theo đúng các chủ trương, nguyên tắc của Đảng và các quy định của pháp luật
Đề cao trách nhiệm đối với việc chỉ đạo, quản lý đối với các cơ quan báo chí, xuấtbản thuộc phạm vi phụ trách của mình Thi hành nghiêm chỉnh các quy định của LuậtBáo chí, Luật Xuất bản và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật về nhiệm vụ, quyền