ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP CUỐI HK1 lớp 10 BÓNG CHUYỀN

Tư thế chuẩn bị Trong tập luyện và thi đấu bóng chuyền thường sử dụng 3 TTCB như sau : - Tư thế thứ nhất : Đứng hai chân rộng bằng vai, trọng lượng cơ thể dồn đều trên hai chân, thân ngư

TP.Thủ Đức, ngày 15 tháng 12 năm 2021

SỞ GD VÀ ĐÀO TẠO TP HỒ CHÍ MINH

Trường THPT Đào Sơn Tây

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP CUỐI HK1-K10

BÓNG CHUYỀN

I PHẦN LÝ THUYẾT BÓNG CHUYỀN (4 ĐIỂM) (20

CÂU TRẮC NGHIỆM)

* Tư thế chuẩn bị, kĩ thuật di chuyển trong bóng chuyền.

1 Tư thế chuẩn bị

Trong tập luyện và thi đấu bóng chuyền thường sử dụng 3 TTCB như sau :

- Tư thế thứ nhất : Đứng hai chân rộng bằng vai, trọng lượng cơ thể dồn

đều trên hai chân, thân người hơi ngả về trước, hai tay co tự nhiên, khuỷu tay ở

ngang hông, cẳng tay gần như song song với đùi Bàn tay, ngón tay duỗi tự

nhiên, hai cẳng tay hướng ra trước và hơi chếch sang hai bên

- Tư thế thứ hai : Giông như ờ tư thế thứ nhất, nhưng đứng chân trước

chân sau, trọng lượng cơ thể dồn nhiều vào chân trước, bàn chân sau hơi

kiễng

- Tư thế thứ ba : Giống tư thế thứ nhất, nhưng hai bàn chân hơi kiễng

Trọng lượng cơ thể dồn vào hai nửa trưóc bàn chân

1

Dù ở TTCB nào, hai chân luôn ở trạng thái động, trọng lượng cơ thể luôn được luân chuyển từ chân nọ sang chân kia hoặc nhún chân nhẹ nhàng

2 Di chuyển

- Di chuyến để thực hiện các động tác đánh bóng, đỡ bóng trong những tình huống cụ thế

Kĩ thuật di chuyển gồm : chạy, bước, nhảy, ngã tuỳ thuộc vào tình huống cụ thể để vận dụng kĩ thuật di chuyển cho hợp lí, có hiệu quá cao nhất

+ Chạy : Được sử dụng trong trường hợp có điểm rơi xa, chạy nhanh hay chậm tuỳ thuộc vào tốc độ bóng rơi, trong quá trình chạy phải luôn theo dõi bóng và lựa chọn hướng tiếp xúc bóng cũng như kĩ thuật đánh bóng

+Bước thường : Được sử dụng khi bóng có điểm rơi không xa, tốc đô chậm + Bước cheo : Là kĩ thuật di dộng với tốc độ lớn hơn bước thường và sử dụng khi di động sang hai bồn

Nếu di chuyên sang phải thì chân trái bước sang phải trước (đi qua phía trước chân phải) và đặt xuống phía bên phải của chân phải và ngược lại nếu di chuyển sang trái

- Bước xoạc : Là kĩ thuật di chuyển với một bước, nhưng có độ dài lớn (hoặc là bưcÝc cuối cùng của kĩ thuật khác), được sử dụng khi cứu bóng ở tầm thấp ở phía trước hoặc hai bên

- Nhảy : Sử dụng dể dỡ, để khống chế những đường bóng ở trên cao

* Giới thiệu và làm quen sơ bộ về kĩ thuật chuyền bóng.

Chuyền bóng cao tay bằng hai tay (trước mặt)

Đệm bóng bằng hai tay

Phát bóng thấp tay chính diện

3 Học kĩ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt.

Kĩ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay (trước mặt) thường được sử dụng khi bóng có điểm rơi ngang đầu và ở trước mặt Kĩ thuật gồm những giai đoạn sau :

-TTCB : Đứng ở tư thế hai chân rộng bằng vai, hai chân ngang nhau (hoặc

chân trưởc chân sau), trọng lượng cơ thể dồn đều giữa hai chân (hoặc chủ yếu dồn vào chân trước), gối hơi khuỵu, thần trên thảng, mặt hơi ngửa, mắt quan sát bóng, đồng thời hai tay đưa lên cao tạo thành hình tay phù hợp đổ đón bóng TTCB dòi hỏi phải thoải mái, tránh những gò bó cáng thẳng ảnh hường đến kĩ thuật chuyền (H 86)

Hình 86

-Động tác : Khi bóng đến, hai bàn tay tiếp xúc bóng với hình tay như sau :

hai bàn tay xoè rộng nhưng không mở căng các ngón tay, các ngón tay hơi khum lại tạo thành hình túi Hai ngón tay cái hướng vào nhau để đỡ phía bèn dưới bóng và tiếp xúc bóng bằng đốt ngón tay thứ hai Ngón tay trỏ có nhiệm vụ dỡ bóng ở phía sau và chếch xuống dưới, là ngón tay chịu sức nặng của bóng nhiều nhất (sức nặng do tốc độ rơi tạo nên), bóng tiếp xúc trên loàn bộ ngón lay, hai ngón trỏ hướng về phía trán của người chuyền bóng Ngón giữa tiếp xức bóng bằng đốt thứ 2, thứ 3, và một phần của dốt thứ nhất Ngón đeo nhãn tiếp xúc bóng bằng đốt thứ 3 và một phần lốn của đốt thứ 2 Ngón út tiếp xúc hai bên thân bóng bằng phía trong của đốt thứ 3 Khi bóng đến, tay tiếp xúc bóng ở phía sau và chếch xuống bên dưới của bóng Tầm tiếp xúc bóng ngang trán hoặc trên trán, cách trán khoảng 15 -20cm Tầm chuyền bóng có thể thay đổi tuỳ thuộc vào trình độ và đặc điểm

cá nhàn người tập

Hình 87

Các ngón tay tiếp xúc vào nửa dưới và phía sau của bóng, cổ tay hơi ngửa và

bẻ vào trong (H 87)

Khi tay tiếp xúc bóng, lực chuyền bóng được phối hợp từ lực đạp của chân, lực vươn lên cao ra trước của thân người, lực đẩy của tay từ dưới - lên cao -

ra trước (với một góc độ từ 60° - 65°)

Quá trình chuyển động của hai tay khi chuyền bóng là một quá trình liên tục và không thay đổi

Sau khi bóng rời khỏi tay (kết thúc giai đoạn chuyền bóng), hai lay tiếp tục vươn theo bóng Sau đó, nhanh chóng trờ về TTCB (H 88)

1 2 3

Hình 88

4 Kĩ thuật đệm bóng

Đệm bóng gồm 2 kĩ thuật chính : Đệm bằng hai tay và một tay Đệm bóng là

cơ sờ đế phát triển thành nhiều kĩ thuật ứng dụng khác như : lăn ngã cứu bóng,

cá nhảy,

Kĩ thuật cơ bản được sử dụng nhiều nhất trong thi đấu và cho những người mới tập là kĩ thuật đệm bóng bằng hai tay (H 89)

-TTCB : Người tập đứng ở tư thế trung bình thấp, cẳng chàn và đùi tạo thành

một góc khoảng 90° Đứng hai chân mở rộng bằng hoặc hơn vai ; chân trước

chân sau hoặc hai chân ngang nhau ; trọng lượng cơ thể dồn đều trên hai chân hoặc hơi dồn lên chân trước Hai tay co tự nhiên ở hai bên sườn, thân người hơi đổ vể phía trước, mắt quan sát bóng

1 2 3 4 5

Hình 89

- Động tác : Khi bóng đến dùng hai tay đón bóng (đệm và chuyền bóng

đi) ở tầm ngang bụng hoặc ngang ngực Khi đỡ bóng : hai tay duỗi thẳng, hai bàn tay dặt chéo lên nhau và nắm lại, bàn tay nọ bọc lấy bàn tay kia, hai ngón cái song song và sát nhau Bóng tiếp xúc ờ 1/3 cẳng tay phía gần cổ tay để đánh bóng

Trước khi bóng chạm tay, phải bỏ ngửa hai cổ tay tạo sức căng cho cẳng tay Bóng tiếp xúc với tay khi tay hợp với mặt đất một góc khoảng 30° Lực dánh bóng (dữ bóng và dưa bóng đi) là phối hợp của lực chân đạp đát, vươn người và nâng tay từ dưới lên trên - ra trước Tay tiếp xúc bóng ờ phía sau và dưới bóng

Lực để đánh bóng tuỳ thuộc vào tốc độ bóng đến và cự li (khoảng cách) vị trí cần dưa bóng đến Góc dô của đường bóng đến quyết định góc dộ cùa tay (góc tạo thành giữa cẳng tay và mật đất) khi bóng đến

Khi bóng rời tay, hai chân tiếp tục vươn lên cao ra trước, tay vươn theo hướng bóng di và dừng lại ở tầm ngang vai

5 Kĩ thuật phát bóng thấp tay chính diện.

-TTCB : Đứng chân trước, chân sau, hai gót chàn nằm trẽn một dường thẳng vuông góc với lưới, khoáng cách giữa hai chân bằng một bước chân Bàn chân trước hướng lưới, bàn chân sau mở ra một góc 45 - 60° Hai chân khuỵu, thân trên hơi gập về trước, trọng lượng cơ thể dồn đều lên hai chân hoặc dồn nhiều vào chân sau

Tay không thuận cầm bóng (tay cùng bèn với chân phía trước), bàn tay xoè ộng đỡ dưới bóng Bóng được nâng cao ngang thắt lưng và chếch sang phía tay lánh bóng, khoảng cách giữa bóng và thân người bằng một bước chân Tay đánh) bóng đưa thẳng ra phía sau (không chếch sang hai bên), khuỷu tay thẳng, thân người hơi xoay về phía tay đánh bóng

Động tác Bóng dược tung thảng hướng từ dưới lên cao khoảng 50cm ; vào

thời điểm tung bóng tay đánh bóng dưa từ sau ra trước (hướng chuyên dộng vuông góc với lưới) Tay đánh bóng tiếp xúc bóng ờ dộ cao ngang thắt lưng (H 90)

Cùng lức với tay đánh bóng, chân san đạp mạnh chuyển toàn bộ trọng lượng

cơ thể về chân trước

Hình 90

135

Sau khi bóng rời tay, thân người và tay đánh bóng vươn theo bóng, chân phía sau bước lên trước để giữ tháng bằng

Hình tay khi tiếp xúc bóng có các loại sau :

+ Đánh hóng bằng toàn bộ bàn tay : bàn tay hơi khum, các ngón tay khép và duỗi tương đối thẳng Khi phát bóng, gần như toàn bộ lòng bàn tay và các ngón tay tiếp xúc với bóng (II 9la)

+ Đánh bóng bằng cạnh bàn tay : bàn tay duỗi thẳng, các ngón khép chặt, tay tiếp xúc bóng bằng mặt sau của ngón cái và mặt bên cùng phía ngón cái của ngón tay trỏ (H 91 c)

+ Đánh bóng bằng nám đấm phía lòng bàn tay (H 91b)

+ Đánh bóng bằng nắm đấm nghiêng (H 91d)

Tuỳ dặc điểm cá nhân, người tập có thổ lựa chọn loại hình tay tiếp xúc bóng cho phù hợp

6 Giới thiệu một số điều luật.

6.1.Sân thi đấu

Sân thi đâu gồm sân đâu và khu tự do

Sân thi đấu hình chữ nhật, kích thước 18m x 9m, mói nửa sân là một hình vuông kích thước 9m x 9m (H 92)

- Lưới của sân thi đấu bóng chuyền cao 2,43m (đối với nam) và 2,24m (đối với nữ); lưới dài 9,5m, rộng 1m

6.2.Bóng

Bóng hình cầu, làm bằng da mềm hoặc giả da, trong có ruột bằng cao su

Bóng có trọng lượng 260 - 280g, có chu vi (hình tròn qua tâm) 65 - 67cm

6.3.Phát bóng

- Trước khi bóng rời lay, chân không được chạm đường biên ngang

Hình 91

- Trước khi phát bóng, phải tung bóng.

- Bóng phát chạm lưới và qua sân bên kia được tính là bóng trong cuộc

- Bóng chỉ được phát đi sau tiếng còi của trọng tài

Hình 92 Sân bóng chuyến

6.4.Lỗi chạm bóng

- Mỗi đội chỉ được chạm bóng 3 lần (không kể 1 lần chắn bóng) và mỗi người không được chạm bóng 2 lần liên tục (trừ 1 lần chắn bóng)

- Dính bóng : Là lỗi được đánh giá theo nhận định của trọng tài khi đấu thủ đánh bóng không dứt khoát, thời gian chạm bóng lâu,

6.5.Chạm bóng

- Bóng có thể chạm mọi phần của cơ thể

- Bóng có thể chạm nhiều phần thân thể, nhưng phải chạm cùng một lúc Trong chắn bóng, một cầu thủ có thể chạm bóng nhiều lần

7 Đấu tập (làm quen với đội hình thi đấu): Bóng chuyền trong nhà mỗi đội

có 6 VĐV thi đấu chính thức trên sân.

Nếu thường xuyên theo dõi bóng chuyền thì bạn có thể dễ dàng thấy rõ có 5 vị trí trên sân trong một đội chơi bóng chuyền bao gồm chuyền 2; Libero; Middle blockers

(tay chắn giữa) hay Middle hitters (tay đập giữa), Việt Nam gọi là phụ công; Outside hitters (tay đập ngoài/tay đập biên) hay Left side hitters (tay đập biên bên trái), Việt Nam gọi là chủ công và Opposite hitters hay Right side hitters (tay đập biên bên phải), Việt Nam gọi là đối chuyền Cụ thể, vị trí trên sân và vai trò của mỗi vị trí trong bóng chuyền như sau:

- Chuyền 2 là vị trí trên sân có nhiệm vụ điều phối cho đợt tấn công của toàn đội.

Chuyền 2 là người chạm bóng lần thứ 2 và trách nhiệm chính của vị trí này đó là đưa bóng đến đúng vị trí của các tay đập để ghi điểm Chuyền 2 yêu cầu phải có độ ăn ý với các tay đập, sắp xếp để giữ nhịp cho toàn đội và chọn tay đập phù hợp cho đợt tấn công

để chuyền quả bóng chuyền đến vị trí thuận lợi nhất Thông thường, chuyền 2 phải người nhanh nhẹn, chiến thuật đúng đắn và có tốc độ trong việc di chuyển khắp mặt sân Tại đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam hiện nay, Nguyễn Linh Chi, Nguyễn Thị Hồng Đào và Nguyễn Thu Hoài là 3 VĐV được sử dụng nhiều nhất

- Libero là vị trí chuyên gia phòng thủ, người có trách nhiệm đỡ bước 1 và cứu

bóng cho toàn đội Libero thường là người có phản ứng nhanh nhất trên sân và khả năng bắt bước 1 cực tốt Chơi ở vị trí này thì họ không cần phải cao vì không có nhiệm vụ tấn

công, điều này cho phép những vận động viên thấp với khả năng bắt bước 1 tốt và kĩ năng phòng thủ siêu hạng có được một vị trí quan trọng trong thành công của toàn đội Người được chọn là Libero trong đội có thể chỉ được quyền thay thế cho một vị trí duy nhất trong đội Libero phải trang phục khác màu so với các thành viên còn lại trong đội Bạn có thể tìm hiểu để rõ hơn về vị trí Libero tại https://www.thethaothientruong.vn/tin-tuc/libero-bong-chuyen-la-gi-vai-tro-cua-libero-trong-bong-chuyen.html Tại đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam hiện nay, Lê Thị Thanh Liên và Nguyễn Thị Kim Liên là 2 VĐV Libero được sử dụng nhiều nhất

- Phụ công, Middle Blockers (tay chắn giữa) hay Middle Hitters (tay đập giữa) là

vị trí có thể triển khai các đợt tấn công chớp nhoáng thường ở gần vị trí của chuyền 2 Chơi ở vị trí này họ còn là những chuyên gia phòng thủ, bởi họ vừa phải cố gắng chặn đợt tấn công nhanh của đối phương vừa phải ngay lập tức lập một hàng chắn kép tại biên Ở cấp độ thi đấu thì mỗi đội đều có 2 Middle Hitter Tại đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam hiện nay, các phụ công được nhiều người yêu thích đó là Nguyễn Thị Ngọc Hoa, Lê Thanh Thúy, Lưu Thị Huệ, Bùi Thị Ngà

Chủ công, Outside Hitters (tay đập ngoài/tay đập biên) hay Left Side Hitters (tay

đập biên bên trái) tấn công từ phía biên trái cọc biên (Antenna) Outside Hitter thường là tay đập chủ yếu trong đội (chủ công) và nhận hầu hết các đường chuyền bóng tấn công

từ chuyền 2 Những pha bóng bắt bước 1 không tốt thường được chuyền cho Outside Hitter hơn là Middle hay Opposite Hitter bởi vì hầu hết các đường bóng chuyền cho Outside Hitter đều cao, Outside Hitter có thể mất một khoảng thời gian để tiếp cận bóng, thường là họ bắt đầu lấy đà từ ngoài vạch biên sân Trong các trận đấu từ nghiệp dư trở lên, thường có 2 Outside Hitter ở mỗi đội trong trận đấu Tại đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam hiện nay, các chủ công được nhiều người yêu thích đó là Trần Thị Thanh Thúy, Đinh Thị Thúy, Hà Ngọc Diễm

- Đối chuyền, Opposite Hitters hay Right Side Hitters (tay đập biên bên phải) là

vị trí đảm nhận việc phòng thủ ở khu vực dưới lưới Nhiệm vụ chính của họ là tạo ra một hàng chắn tốt để chặn cú đập từ Outside Hitter của đối phương và đóng vai trò là một

chuyền 2 phụ Các phụ chuyền tại đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam có thể kể đến gồm Đặng Thị Kim Thanh, Đoàn Thị Xuân hay Phạm Thị Nguyệt Anh

II PHẦN THỰC HÀNH BÓNG CHUYỀN (6 ĐIỂM): QUAY

VIDEO PHÂN TÍCH VÀ LÀM MẪU KĨ THUẬT CHUYỀN

BÓNG CAO TAY BẰNG HAI TAY TRƯỚC MẶT (KHÔNG

BÓNG HOẶC CÓ BÓNG).

Tổ trưởng chuyên môn

Lê Đình Bắc