Sáng kiến một số biện pháp sử dụng tranh minh hoạ để hỗ trợ hoạt động dạy và học một văn bản nhật dụng ở lớp 6 - THCS NG Chích

Sáng kiến một số biện pháp sử dụng tranh minh hoạ để hỗ trợ hoạt động dạy và học một văn bản nhật dụng ở lớp 6 - THCS NG Chích Trong quá trình dạy học môn ngữ văn 6, tôi nhận thấy: Những giờ học văn bản mà giáo viên sử dụng phương tiện trực quan (đặc biệt là tư liệu, tranh ảnh minh họa ngoài SGK) để hỗ trợ thì hiệu ứng giờ học đối với tâm lý học sinh rất tốt. Các em có tâm thế ngay từ khi cô giáo cho xuất hiện hình ảnh minh họa bài học, kể cả đọc một phần bài học qua hình chiếu trên máy các em cũng thích. Có thể thay đổi cách học thường ngày cũng đem lại hứng thú ít nhiều.6 Song, thực tế chưa thuận lợi (ít máy chiếu); ngại mất thời gian, soạn bài dạy phải bỏ nhiều tâm huyết, công sức (tìm tranh ảnh tư liệu bên ngoài), hạn chế về CNTT…nên nhiều thầy cô chưa chú trọng nhiều và sâu về cách dạy học bằng phương tiện tranh ảnh ngoài SGK. Từ đó làm giảm hứng thú dạy và học của giờ ngữ văn. * Khảo sát kết quả dạy - học văn bản nhật dụng ở ngữ văn 6. Năm học 2017 – 2018, trường THCS Nguyễn Chích – Đông Sơn có 107 em học sinh lớp 6, chia vào 3 lớp. Tôi trực tiếp giảng dạy ở 2 lớp 6B, 6C, qua các giờ dạy – học về văn bản đọc hiểu nói chung và một số văn bản nhật dụng nói riêng, tr­íc khi cã t¸c ®éng cña ®Ò tµi, kết quả như sau :

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐÔNG SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP SỬ DỤNG TRANH MINH HỌA HỖ TRỢ HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC MỘT VĂN BẢN NHẬT DỤNG Ở LỚP 6 - TRƯỜNG THCS NGUYỄN CHÍCH

Người thực hiện: Nguyễn Thị Bích Chức vụ: Tổ trưởng

Đơn vị công tác: Trường THCS Nguyễn Chích SKKN thuộc môn: Ngữ văn

THANH HOÁ NĂM 2020

2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 5

3.2 Sử dụng tranh minh họa để khai thác, phân tích văn bản

- Sử dụng tranh minh họa để kể ( tóm tắt ) nội dung văn bản

- Sử dụng tranh minh họa để học sinh miêu tả theo tranh

- Sử dụng tranh minh họa để đánh giá , nhận xét, tổng hợp

8

9

9 3.3 Sử dụng tranh minh họa để củng cố, luyện tập phát triển tư duy 10

Tài liệu tham khảo

Danh mục các SKKN đã được HĐ SKKN các cấp xếp loại

PHẦN I : MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài:

Trọng tâm của đổi mới chương trình và sách giáo khoa (SGK) giáo dục phổ thông hiện nay là tập trung đổi mới phương pháp dạy học (PPDH), thực hiện quá trình dạy học dựa vào hoạt động tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh với sự tổ chức và hướng dẫn thích hợp của giáo viên nhằm phát triển tư duy độc lập, sáng tạo, góp phần hình thành phương pháp và nhu cầu, khả năng tự học, qua đó bồi dưỡng hứng thú học tập cho học sinh Tiếp tục tận dụng các ưu điểm của phương pháp truyền thống và sử dụng hiệu quả PPDH mới

Một trong những biểu hiện của đổi mới PPDH ở bộ môn Ngữ văn bậc

thích hứng thú học tập ở học sinh Một trong các biện pháp dạy học tích cực được xem là “Bảo bối” của giáo viên đó là: sử dụng phương tiện trực quan từ tranh ảnh minh họa để hỗ trợ bài học

Song, thực tế số lượng tranh ảnh có ở SGK ngữ văn 6 không nhiều, chưa phong phú để có thể đáp ứng nhu cầu của người dạy và cả người học Đặc biệt là các văn bản nhật dụng ở lớp 6, có bài không có tranh ảnh, có bài tranh ảnh mờ, xấu, chưa truyền tải hết được ý nghĩa trọng tâm của tác phẩm, khiến học sinh

lớp chiếm số lượng rất nhỏ bởi nó không phải phương tiện chính để nhà văn truyền tải tư tưởng tình cảm của mình với bạn đọc (Tuy nhiên nó lại có một giá trị không nhỏ trong việc giúp học sinh hiểu sâu về văn bản), thì tôi thấy việc sử dụng thêm tranh ảnh ngoài SGK để hỗ trợ bài học là điều cần thiết, đặc biệt là dạy – học các văn bản nhật dụng Đây không chỉ là những định hướng gợi ý trên tài liệu để tham khảo, mà thực tế bản thân tôi đã áp dụng và kiểm nghiệm trong quá trình dạy học Đây cũng chính là cơ sở để tôi mạnh dạn đề xuất kinh nghiệm:

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP SỬ DỤNG TRANH MINH HỌA HỖ TRỢ HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC MỘT VĂN BẢN NHẬT DỤNG Ở LỚP 6 - TRƯỜNG THCS NGUYỄN CHÍCH”

Nếu thực hiện tốt đề tài sẽ đáp ứng được yêu cầu đặt ra của phương pháp dạy học mới: “Triệt để sử dụng đồ dùng dạy- học” trong các giờ dạy và sẽ tạo cho các em học sinh niềm say mê, hứng thú, yêu thích và học tốt môn văn hơn

2 Mục đích nghiên cứu :

Trong phạm vi đề tài này tôi không có tham vọng đưa ra một phương pháp tối ưu để giúp giáo viên và học sinh tổ chức tốt nhất cách Dạy và học một văn bản đọc hiểu, mà chỉ đưa ra một vài kinh nghiệm của bản thân đã làm để giúp người dạy và người học có thêm hứng thú, niềm say mê trong tiếp nhận tác phẩm văn học

3 Đối tượng nghiên cứu :

đều, chất lượng khá, giỏi

4 Phương pháp nghiên cứu :

tế của giáo viên và học sinh trong hai lớp 6 (6B, 6C) của trường THCS Nguyễn Chích, từ đó đưa ra những cách thức, phương pháp sử dụng tranh ảnh cho phù hợp với đối tượng học sinh và mục đích giáo dục nhằm đem lại hứng thú học tập

và góp phần rèn luyện năng lực tư duy cho các em

5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm:

thiệu nội dung bài học; để củng cố kiến thức và luyện tập thực hành sau bài học cho một tiết dạy phần văn bản nhật dụng ở SGK văn 6 - tập 2

PHẦN II : NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI :

1 Cơ sở lý luận.

Vậy tranh minh hoạ ở đây là gì? tranh minh hoạ là hệ thống hình ảnh ,biểu tượng minh họa, ảnh chụp… có tác dụng minh họa cho một nội dung nào đó của văn bản, giúp người đọc cảm thụ sâu sắc về tác phẩm hơn

Sở dĩ đề tài chỉ đề cập đến việc sử dụng và khai thác tranh minh hoạ ngoài sách giáo khoa ngữ văn lớp 6, để dạy - học các văn bản nhật dụng vì người viết

đã dựa trên những căn cứ như sau:

- Thứ nhất: Căn cứ vào độ tuổi, khả năng tư duy và tâm lý lứa tuổi : học sinh

lớp 6 ở độ tuổi 12, độ tuổi chuyển giao từ nhi đồng sang thiếu niên; tư duy của các em còn non nớt, tâm lý chưa ổn định, bột phát Các em còn nhiều bỡ ngỡ, lạ với trường, lớp, thầy cô, bạn bè mới, phương pháp học, kiến thức mới nên khả năng tập trung cao của các em còn hạn chế Với đối tượng này thật khó có thể hình thành khái niệm mới, trừu tượng cho các em chỉ qua các ngôn từ khô khan Giờ học sẽ trở nên nặng nề, học sinh chán nản, mất tập trung, làm việc riêng như vậy hiệu quả giờ học giảm sút Nhưng nếu giáo viên biết tìm tòi, nắm được đặc điểm tâm lý lứa tuổi, giúp các em hình thành khái niệm trừu tượng qua hệ thống hình ảnh minh họa, các đồ dùng trực quan thì sẽ kích thích sự hứng thú, khả năng tư duy, thu hút sự chú ý của các em giúp các em hiểu bài, hăng say phát biểu, giờ học sẽ đạt kết quả tốt

- Thứ hai: Chương trình tập làm văn 6 đi sâu vào hai phương thức biểu đạt

chính là tự sự và miêu tả Để giúp các em nắm vững được hai phương thức đó, ngữ văn 6 đã đưa các văn bản thuộc thể loại truyện : Truyện dân gian (Truyền thuyết, cổ tích, ngụ ngôn, truyện cười) hoặc truyện ngắn hiện đại (đoạn trích) và thơ, lựa chọn những văn bản nổi bật nhất, tiêu biểu nhất Đối tượng phản ánh của những văn bản đó là các nhân vật (trong truyện cổ tích hoặc truyện hiện đại), các phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp hùng vĩ của đất nước; Hình ảnh cuộc sống lao động khẩn trương của nhân dân; những biểu tượng đẹp về con người; những hiện tương,sự vật gần gũi quen thuộc với các em…Tất cả những cái đó

đều dễ hiểu và còn được thể hiện bằng hình ảnh, đường nét, mầu sắc của hội họa qua hệ thống các tranh ảnh trong SGK

Song các văn bản nhật dụng được học phần lớn lại không có tranh ảnh minh họa, hoặc rất ít Hạn chế này khiến các em ngại tiếp xúc với các văn bản nhật dụng, hoặc tìm hiểu sơ sài, ngại học mặc dù nội dung của nó khá gần gũi

- Thứ ba: Cách cảm thụ của học sinh lớp 6 mang tính đơn giản, cảm tính Các

em cảm thụ về tác phẩm, về nhân vật không phải bằng sự chiêm nghiệm, sự suy ngẫm sâu sắc mà bằng tình cảm giản dị, trong sáng, chân thành Trong tưởng tượng của các em, các nhân vật tốt bao giờ cũng đẹp như Sơn Tinh, Lang Liêu, Thánh Gióng, Thạch Sanh…; còn các nhân vật đại diện cho cái ác bao giờ cũng xấu như : Thủy Tinh, Lý Thông, Mụ vợ ông lão đánh cá…

Những vấn đề mà các văn bản nhật dụng phản ánh tuy gần gũi với đời sống của các em nhưng vẫn khó đề học sinh lớp 6 hình dung rõ nét thực trạng của nó (về: Đất đai, môi trường, lịch sử, các di tích, danh lam thắng cảnh )

Vì vậy qua các tranh minh họa ngoài SGK được đưa vào bài học, người dạy không chỉ giúp các em nắm vững nội dung cơ bản của tác phẩm nhật dụng

mà còn góp phần giáo dục tư tưởng, tình cảm cho các em

Tóm lại, căn cứ vào các cơ sở trên trong phạm vi nhỏ hẹp của đề tài, người viết mong muốn đề tài thiết thực tháo gỡ một số khó khăn đối với người dạy và học ngữ văn 6 hiện nay: Đó là học sinh không hứng thú trong giờ học văn, làm giảm sút hiệu quả và chất lượng môn học; giúp giáo viên hạn chế được

những giờ dạy không thành công khi không tạo được hứng thú cho học sinh

2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Trong quá trình dạy học môn ngữ văn 6, tôi nhận thấy: Những giờ học văn bản mà giáo viên sử dụng phương tiện trực quan (đặc biệt là tư liệu, tranh ảnh minh họa ngoài SGK) để hỗ trợ thì hiệu ứng giờ học đối với tâm lý học sinh rất tốt Các em có tâm thế ngay từ khi cô giáo cho xuất hiện hình ảnh minh họa bài học, kể cả đọc một phần bài học qua hình chiếu trên máy các em cũng thích

Có thể thay đổi cách học thường ngày cũng đem lại hứng thú ít nhiều

Song, thực tế chưa thuận lợi (ớt mỏy chiếu); ngại mất thời gian, soạn bài dạy phải bỏ nhiều tõm huyết, cụng sức (tỡm tranh ảnh tư liệu bờn ngoài), hạn chế

về CNTT…nờn nhiều thầy cụ chưa chỳ trọng nhiều và sõu về cỏch dạy học bằng phương tiện tranh ảnh ngoài SGK Từ đú làm giảm hứng thỳ dạy và học của giờ ngữ văn

* Khảo sỏt kết quả dạy - học văn bản nhật dụng ở ngữ văn 6

Năm học 2017 – 2018, trường THCS Nguyễn Chớch – Đụng Sơn cú 107

em học sinh lớp 6, chia vào 3 lớp Tụi trực tiếp giảng dạy ở 2 lớp 6B, 6C, qua cỏc giờ dạy – học về văn bản đọc hiểu núi chung và một số văn bản nhật dụng núi riờng, trước khi có tác động của đề tài, kết quả như sau :

3 Cỏc giải phỏp đó sử dụng để giải quyết vấn đề

Do đặc thự của mụn văn học núi chung và văn bản văn học núi riờng là một kết cấu nghệ thuật tinh tế, cú sự kết hợp giữa khỏch quan phản ỏnh và chủ quan biểu hiện của tỏc giả Bằng ngụn ngữ và qua những ấn tượng,cảm giỏc ngụn ngữ mang đến (hỡnh ảnh minh họa), cỏc văn bản cú khả năng tỏi hiện một cỏch sinh động, gợi cảm,cụ thể một hiện thực khỏch quan qua nội dung văn bản

và hỡnh ảnh minh họa Từ đú, cỏc em cú thể rỳt ra những thỏi độ sống tớch cực với những người xung quanh

Căn cứ vào những đặc thự riờng của bộ mụn , khi khai thỏc nội dung và nghệ thuật của văn bản, giỏo viờn biết khộo lộo vận dụng giỏo cụ trực quan thỡ giờ học sẽ sinh động và đạt hiệu quả cao, học sinh cú ấn tượng sõu đậm với nhõn

vật, với tác phẩm Nhưng vấn đề mà người viết đặt ra ở đây là khai thác và sử dụng hệ thống kênh hình như thế nào cho hợp lý và đạt hiệu quả

Xuất phát từ thực tiễn công tác, qua việc dự giờ thăm lớp đồng nghiệp chúng ta có thể nhận thấy có khi cùng một bài dạy, cùng sử dụng một đồ dùng dạy học song hiệu quả và chất lượng của mỗi giáo viên lại khác nhau Điều đó phụ thuộc vào kiến thức,khả năng sử dụng và khai thác đồ dùng dạy học hợp lý của mỗi giáo viên Theo tôi, việc đưa tranh minh họa vào giờ học là giáo viên đã

có ý thức giảng dạy theo phương pháp mới, tuy nhiên nhiều trường hợp cách vận dụng chưa triệt để, sáng tạo và hợp lý

Dạy một bài ngữ văn có tranh minh họa, tùy vào từng bài, người giáo viên

có thể sử dụng tranh minh họa vào các bước khác nhau trong một giờ học, một tranh minh họa có thể được sử dụng nhiều lần trong bài giảng Làm sao cho mỗi lần quan sát học sinh lại khám phá, phát hiện ra cái mới mà lần quan sát trước chưa thấy Qua tranh vẽ và hệ thống ngôn từ trong tác phẩm giúp học sinh nắm vững nội dung tác phẩm, hiểu được nhân vật và phát triển tư duy ở một tầm cao mới là đưa ra những cảm nhận của bản thân về hình ảnh minh họa đó

* Có 3 cách để đưa tranh minh họa vào bài giảng:

- Dùng tranh minh họa để giới thiệu bài

- Dùng tranh minh họa để khai thác, phân tích nội dung tác phẩm

- Dùng tranh minh họa để củng cố luyện tập và phát triển tư duy

* Sau đây là các phương pháp và cách thức cụ thể:

3 1 Sử dụng tranh minh họa để giới thiệu bài

Hình ảnh đưa vào để giới thiệu bài phải nói lên khái quát nội dung toàn

bộ tác phẩm, (đoạn trích) , chứa đựng tư tưởng chủ đạo của tác phẩm, đó là hình ảnh tương đối gần gũi, quen thuộc với học sinh, tạo sự chú ý, tập trung của học sinh vào vấn đề giáo viên vừa nêu, tạo sự hưng phấn, kích thích tư duy thích tìm tòi của học sinh Sau khi giới thiệu xong phải cất hình ảnh minh họa ngay, hướng học sinh chú ý vào vấn đề khác

Ví dụ: Khi dạy về văn bản nhật dụng bài “Cầu Long Biên - chứng nhân lịch sử”

giáo viên đưa ảnh chụp cầu Long Biên để giới thiệu: “Đây là cầu Long Biên –

nếu quan sát về bề ngoài ta thấy đây là cây cầu sắt bình thường ,đơn giản cũ kĩ

so với các cây cầu hiện đại khác như cầu Thăng Long, cầu Chương Dương cùng bắc qua sông Hồng, nhưng lùi về hơn 100 năm về trước thì đây là cây cầu sắt đầu tiên ở Việt Nam Hơn một thế kỉ đã qua, cầu Long Biên đã chứng kiến biết bao sự kiện hào hùng, bi tráng của nhân dân Hà Nội ,giờ đây nó đã rút về vị trí khiêm nhường so với cây cầu hiện đại khác cùng bắc qua sông Hồng, nhưng nó

đã trở thành một nhân chứng lịch sử Vậy muốn biết cầu Long Biên đã chứng kiến và ghi dấu những sự kiện hào hùng, anh dũng, đau thương nào của thủ đô

Hà Nội chúng ta cùng tìm hiểu văn bản “Cầu Long Biên – chứng nhân lịch sử”

tốt thì đây là cách dẫn dắt bài mang tính tích hợp và tích cực nhất Nó tạo ấn tượng, gây chú ý cho học sinh tạo hiệu quả cao cho giờ ngữ văn

3.2 Sử dụng tranh minh hoạ để khai thác và phân tích văn bản

Đây là phương pháp dạy học tích cực nhất Bằng phương pháp này, giáo viên đã cụ thể hóa văn bản bằng hình ảnh Dạy học bằng hình ảnh là cách dạy gây tác động trực tiếp,mạnh mẽ vào tư duy học sinh Từ hình ảnh, học sinh có thể hình thành những nhận xét,cảm nhận, đánh giá, phát hiện nhanh hơn so với cách dùng ngôn ngữ khô khan Nhưng đây cũng là phương pháp khó, nó đòi hỏi tính sáng tạo kiến thức tốt, tay nghề vững vàng của giáo viên dạy Sử dụng tranh minh hoạ để khai thác và phân tích văn bản có thể sử dụng vào các tình huống sau:

3.2.1 Sử dụng tranh minh hoạ để kể (tóm tắt )nội dung văn bản tự sự

Tình huống này được sử dụng khi học truyện dân gian,truyện hiện đại thường có nhiều tranh minh họa (có thể có từ 3 đến 4 tranh minh họa cho một truyện) Mỗi tranh minh họa đánh dấu một mốc sự kiện trong cuộc đời của nhân vật chính

Ví dụ: Truyện Thạch Sanh có tranh minh họa về các sự kiện trong cuộc phiêu

lưu của nhân vật:

1 Thạch Sanh và Lý Thông kết nghĩa anh em

2 Thạch sanh chém chằn tinh

3 Thạch Sanh chém đại bàng

4 Thạch Sanh dùng cây đàn và niêu cơm thần để cảm hóa giặc

Cách sử dụng: Treo (trình chiếu) lần lượt các tranh theo trình tự của truyện,

Yêu cầu học sinh kể lại văn bản Các hình ảnh đó sẽ dẫn dắt học sinh kể lại được nội dung câu chuyện không lẫn lộn, sai sót Khi kể lại được tác phẩm là học sinh

đã nắm được nội dung của văn bản, rèn luyện cách kể một văn bản đã học bằng lời của mình

3.2.2 Sử dụng tranh minh hoạ để học sinh miêu tả theo tranh :

Cách này giúp học sinh rèn luyện khả năng quan sát, diễn đạt hình ảnh bằng ngôn từ góp phần củng cố thêm kỹ năng miêu tả cho học sinh Phương pháp này chỉ sử dụng cho học sinh khá, giỏi Khi yêu cầu học sinh miêu tả theo tranh, giáo viên cần chú ý bức tranh đưa ra phải minh họa cho nội dung chính của văn bản, hình ảnh trung tâm của tác phẩm

Ví dụ: Khi dạy văn bản “Thánh Gióng”, trong sách giáo khoa có 3 tranh minh

họa:

1 Gióng ra trận đánh giặc (SGK ngữ văn 6 tập 1-Trang 20)

2 Tranh minh họa của Nguyễn Tư Nghiêm (SGK ngữ văn 6 tập 1 –Trang 21)

3 Ảnh chụp hội khỏe phù Đổng toàn quốc lần thứ V- 2000 (SGK ngữ văn

6 tập I- trang 23)

Giáo viên có thể đặt những câu hỏi có tính chất gợi ý, định hướng cho

việc phân tích và nhận xét như: Cảnh Gióng ra trận được miêu tả như thế nào? Tư thế đánh giặc của Gióng nói lên điều gì?

Học sinh có thể dựa vào các câu hỏi đó để miêu tả lại bằng ngôn ngữ của mình nội dung bài học

Nếu thực hiện tốt phương pháp này, giáo viên đã bám sát nội dung bài dạy, tập trung ở các chi tiết hình ảnh trọng tâm, thực hiện tốt hai phương châm của dạy - học theo phương pháp mới: tích cực hóa hoạt động của học sinh và tích hợp giữa hai bộ môn hội họa và văn học, tập làm văn và ngữ văn

3.2.3 Sử dụng tranh minh hoạ để đánh giá, nhận xét, tổng hợp

Mục đích sử dụng phương pháp này là kết hợp giữa tranh minh họa và nội dung văn bản đưa ra những nhận xét, đánh giá về đặc điểm, tính chất, đặc trưng của những chi tiết, hình ảnh trong văn bản, làm nổi bật giá trị về nội dung tư tưởng của tác phẩm Phương pháp này được sử dụng nối tiếp sau khi đã thực hiện phương pháp miêu tả theo tranh Những câu hỏi này thường có tính chất tổng hợp cho chi tiết đưa ra miêu tả ở các câu hỏi trước

Ví dụ: có thể đặt câu hỏi:

Qua hình ảnh Gióng ra trận và những chi tiết miêu tả tư thế Gióng ra trận hãy cho biết: Tư thế đó được kết tinh từ những sức mạnh gì? Nó có ý nghĩa biểu tượng như thế nào?

Qua phần miêu tả ở trên, học sinh có thể rút ra: tư thế ra trận của Gióng rất oai phong lẫm liệt, đường hoàng dũng mãnh Tư thế đó, sức mạnh đó không phải tự nhiên mà có mà được kết tinh từ sự ấp ủ, nuôi nấng của nhân dân, từ tinh thần đoàn kết, tương thân ,tương ái, sự chắt chiu tần tảo của nhân dân, từ tinh thần yêu nước, truyền thống bất khuất chống giặc ngoại xâm của nhân dân Việt Nam…

Khi đưa ra những nhận xét đánh giá trên học sinh hiểu được giá trị nội dung tư tưởng tác phẩm, giá trị của hình ảnh biểu tượng, giúp các em cảm nhận

vẻ đẹp của hình ảnh nhân vật, hình thành tình cảm yêu mến, ngưỡng mộ, tự hào

về nhân vật Các em yêu thích nhân vật văn học sẽ là điều kiện tốt để các em yêu thích bộ môn văn

3.3 Sử dụng tranh minh hoạ để củng cố, luyện tập phát triển tư duy

Yêu cầu của phương pháp này là để củng cố, luyện tập sau khi đã hoàn thành bước phân tích văn bản Song ở phần luyện tập vẫn có sự nâng cao phát triển tư duy Ở phần này, những câu hỏi nhằm mục đích cho học sinh đối chiếu

so sánh với những cái đã biết , Để củng cố và rút ra những nhận xét mới, phát triển tư duy ở bậc cao hơn

Ví dụ : Ở phần luyện tập của văn bản “Ông lão đánh cá và con cá vàng” có

thể áp dụng phương pháp này Giáo viên có thể dùng tranh minh họa cảnh mụ

vợ ông lão đánh cá đang ngồi trước các máng lợn sứt mẻ để đặt câu hỏi: Bức

tranh minh họa cảnh kết thỳc tỏc phẩm cho chỳng ta suy nghĩ gỡ về hỡnh phạt mà cỏ vàng dành cho mụ vợ? Đú là sự trừng phạt nặng hay nhẹ?

Ở phần trước học sinh đó biết mụ vợ bị trừng phạt vỡ lũng tham và sự bội bạc của mỡnh với chồng và õn nhõn Cỏc em cú thể tỡm được cõu trả lời qua suy luận từ những cỏi đó biết: Đõy là sự trừng phạt đớch đỏng đối với nhõn vật này

Cỏ vàng khụng chỉ lấy lại những cỏi gỡ nú đó cho mà cũn lấy nhiều hơn thế Mở đầu cõu chuyện mụ vợ sống trong cảnh nghốo khú mà chưa hề nếm trải sung sướng, giàu sang Cũn ở kết thỳc cõu chuyện, sau khi mụ vợ đó được sống qua tột đỉnh giàu sang danh vọng mà phải trở lại cảnh nghốo khú ban đầu, điều đú chẳng dễ chỳt nào Như vậy, dự là trở về với hoàn cảnh ban đầu nhưng rừ ràng

là khổ hơn ban đầu rất nhiều Như vậy ở phần luyện tập khụng chỉ củng cố mà học sinh cũn phỏt triển tư duy làm sõu sắc thờm cho kiến thức đó tiếp thu được ở phần phõn tớch

3.4 Ứng dụng đề tài vào dạy – học một văn bản cụ thể :

- Biết cỏch đọc, tỡm hiểu nội dung văn bản nhật dụng

- Cảm nhận được tỡnh cảm tha thiết với mảnh đất quờ hương của thủ lĩnh tơn

Xi-ỏt Phỏt hiện và nờu tỏc dụng của một số phộp tu từ trong văn bản

3 Về thái độ: Trõn trọng, bảo vệ thiờn nhiờn; yờu quờ hương, đất nước

* Cỏc kĩ năng sống cơ bản được giỏo dục:

- Tự nhận thức về giỏ trị của lối sống tụn trọng và bảo vệ thiờn nhiờn, mụi trường sống

- Làm chủ bản thõn, nõng cao ý thức giữ gỡn và bảo vệ mụi trường